هفتۀ هفتاد سالگی سلام سنگی
« بخش چهارم » دکتور صبور الله سیاه سنگ

 دکتور ظاهر طنین و آصف معروف در تابستان 1990 ویژهنامههای سینما، موسیقی، شعر و ادبیات را رویدست گرفتند و خواستند در کنار روال جاری ماهنامۀسباوون، هر سال دو سه شماره دیگر نیز بیفزایند. این زنجیره از نخستین ویژهنامۀ سینمای افغانستان، ایران، هندوستان، روسیه شوروی و امریکا آغاز یافت و با گفتوگوها، بررسیها، گزارشها و برگردانها در 70 برگ رونما گردید.

بخش هنر درونمرزی در برگیرندۀ پیام، یادداشت، یادنامه یا سخنانی از سلام سنگی، یاسمین یارمل، انجنیر لطیف، عادله ادیم، همایون مروت، هما مستمندی، نصیر القاس، زلیخا فخری، عباس شبان، فریده همراه، قادر فرخ، خورشید، عزیزالله هدف، صابره آرش، سعید ورکزی، طاهره، فقیر نبی، عبدالخالق علیل، جوانشیر حیدری، واحد نظری، محمد ایشان سنگشکن، صبور توفان، عبدالله صمدی، شریف خیرخواه، یوسف رویان، عبدالله صمدی، سید وزیر ساویز، کریم نایل، امین رحیمی، جمیل کریمپور، نعمت آرش، عارف کارگردان و دیگران بود.

گفتوشنود زیرین یادگار همان شماره است:

سیاسنگ: نارساییهای سینمای کشور را در چه میبینید؟ ادامه خواندن هفتۀ هفتاد سالگی سلام سنگی
« بخش چهارم » دکتور صبور الله سیاه سنگ

صاحبه با ارکان حرب جنرال رووف بیگی : امان مـعاشـر

 کشور افغانستان با چالش های بیسابقه ی امنیتی روبرو است،جنگ خانمانسوز برانداز از سالها بدینسو مردم ما راهر لحظه به کام مرگ فرو میبرد و هستی ما را نابود میکند..
دولت متحد ملی رفت و آمد های جنرالان پاکستانی با مکر و ریا که دم از صلح می زنند و انفجارات و انتحار همه روزه بلاوقفه مردم را می کشد و میهن را در پرتگاه سقوط قرار دادند . با تاسف دولت وحدت ملی به حد با جنرالهای ورزیده که در امور نظامی مهارت کامل دارند در ستیز است و به روشنفکران آگاه و وطنپرست ارجی نمی گذارند ما می خواهیم سولات آتی را با شما مطرح نموده بدانیم که برای حل این مشکلات چه کارهای باید صورت گیرد:
پرسش :برای حل این مشکل و نجات کشور از چنگال انتحار و ددمنشی چه باید کرد؟
سوال: چرا جنرالهای صاحب تجربه و کار کشته را دولت افعانستان برای حل مشکل کشور نمی پذیرد.؟
سوال : شما در کشور های بیرونی مهاجر شده اید برای حل این مشکلات مسوولیت دارید یا خیر ؟ و چه پروگرامهای را باید در نظر گرفت ؟
سوال:با رفقای همکیش خویش مثل محترم افضل لودین نبی عظیمی و سایرین برای حل این مطلب مشورت صورت می گیرد یا خیر؟

سوال :یکبار از زبان افراد اگاه امور نظامی غیر از جنرال دوستم و یک اعلامیه اقای لودین از دیگر افراد با درک مطلب خاص را نشنیده ایم و جهان را نا گذیر ساخت که پاکستان را به جایش بنشانند و جلو این کشور را برای همیشه بگیرند و پاکستان را مهار سازند تا کشور ما از رنج و عذاب نجاد یابد؟  ادامه خواندن صاحبه با ارکان حرب جنرال رووف بیگی : امان مـعاشـر

پاسخ کوتاه به پرسش بلند
 : دکتور صبورالله سیا سنگ


پرسنده: اگر دکتور صادق فطرت ناشناس روزی بگوید که هرآنچه در سراپای کتابناشناس ناشناس نیستاز زبانم نوشته شده، گفتههای من نیستند و سیاسنگ همه را از خود ساخته است؛ چه خواهی گفت؟
سیاسنگ: خواهم گفت: نوش جانش
[][]

خواسته باشید، میتوانید رو آورید به تماشای کلیپ زیرین
(
با سپاس فراوان از کارمندان گرانمایۀ تلویزیونهستی“)

سپاس از داکتر فیض الله ایماق که درصفحه (۳۷۳) جلد اول قامونس فرهنگ اوزبیکی به فارسی دری٬ تخلص بنده را به اوزبیکی ترجمه و مصاحبه ام را با محترم نذیر ظفر نیز در کتاب اش منتشر ساخته است.

!خواهر گرانسنگ ماریا جان دارو
در صفحه ی ۳۷۳  جلد او ل قاموس اوزبیکی به دری ، مصاحبه ی شما به شکل بسیار زیبا به چاپ رسیده است
با احترام
ایماق
Feb 2, 2019,

داروdäru { فا.} دوا ، آنچه برای آرام ساختن درد و دفع مرض به بیمار بدهند ، و نیز دانه ها و گرد های خوشبو وخوش طعم از قبیل فلفل، مرچ  و زر چوبه و دارچین که از گیاهها و درختان میگیرند و در خوراکها بکارمیبرند.

دارو – تخلص ماریا جان دارو

مصاحبهٔ  نذیر ظفر با خانم ماریا دارو

خواندن هرکتاب بدون داشتن سواد نا ممکن است ؛ مگر نوشتن کتاب با داشتن سواد و بینش مشکل ترازآنست که خواننده تصور میکند. برای اینکه از مشکلات نگارشی یک نویسنده آگاه شویم ، آنهم یک خانم نویسنده افغان (ماریا

جان دارو)  درزنده گی مهاجرت؛ من چاپ دو اثر تازه این نویسنده را که اخیرًا اقبال چاپ حاصل نموده ؛ بهانه قرار داده و با ایشان گفت شنودی ترتیب نموده ام که شما عزیزان را به خوانش این مصاحبه فرا میخوانم :

۱ – پرسش : کدام اصول باید در نگارش یک کتاب مد نظر گرفته شود؟

پاسخ – نو یسنده گی یک علم خیلی بزرگ و کاربس دشواراست و ابعاد مختلف دارد باید آنرا ازچندین جهت به برسی گر فت؛ برای یک نویسنده مطا لعه عمیق آثار بزرگان؛ دانستن لغات فراوان ادبی و اصلاحی و صورت بکار برد آن در جاه و مکان منا سب؛ فهم سیاسی؛ اجتماعی وفرهنگی.

اصول و یا شیوه نگارش هر نویسنده نظر به فهم  و اندوخته، خود علاقه مندی شخص خویشرا پیدا میکند که درتولید کدام نوع  آثارمو فق است ؛ زیرا استعداد و علایق شخص نویسنده در نگارش تاثیر گذار است.در نگارش یک کتاب ضلع اول مثلث را که تهداب نگارش میباشد باید خیلی وسیع و محکم بناً نماییم . ادامه خواندن سپاس از داکتر فیض الله ایماق که درصفحه (۳۷۳) جلد اول قامونس فرهنگ اوزبیکی به فارسی دری٬ تخلص بنده را به اوزبیکی ترجمه و مصاحبه ام را با محترم نذیر ظفر نیز در کتاب اش منتشر ساخته است.

عالیه عطایی- 
قصه گوی مرزها : حمید اکبری

   عالیه عطایی نویسندهای اصالتا افغانستانی اهل هرات است که در ایران بزرگ شده است. او ماستری تئاتر از دانشگاه هنر تهران دارد و علاوه بر داستان نویسی در حوزه نمایشنامه و فیلمنامه هم فعالیت میکند. عالیه عطایی برای نگارش رمان کافور پوش، موفق به دریافت جایزه مهرگان ادب شد و باز برای همان رمان برنده جایزه ادبی واو، برای رمان متفاوت سال شد و در زمینه نگارش نمایشنامه نیز جوایزی بدست آورده است. منتقدان فارسی زبان او را از تاثیرگذارترین نویسندگان زن همدوره خودش میدانند. عالیه عطایی با محوریت مهاجرت مینویسد و از نسل دو مهاجر داستان میسازد. آدمهایی که خودش را جزوشان میداند و میگوید « معلوم نیست اگر روزی حس کنم به خانه برگشته ام داستانی برای نوشتن داشته باشم«. او در حال حاضر رمانی با عنوان «سال مرزى» را آماده چاپ دارد که مثل دیگر آثارش در آن به نسل مهاجر افغانستانی پرداخته است.

داستاننویسی در افغانستان تقریبا پیشینه یک قرنه دارد و با ترجمه «فاجعههای پاریس» و برخی داستانهای عامهپسند اروپایی توسط محمود طرزی، داستاننویسی مدرن نویسندگان افغانستان را به سمت خود کشاند. ولی به رغم این پیشینه، دستاوردهای حوزه داستاننویسی ما بسیار ناچیز است. چه چیزهایی مانع رشد داستاننویسی در افغانستان شده است؟ ادامه خواندن عالیه عطایی- 
قصه گوی مرزها : حمید اکبری

میترا ارشادی عاصی کیست؟ مصاحبه کننده : مـریـم جـدیـر

  شناخت من با میترا ارشادی عاصی برمیگردد به سالهای خیلی دور، آنگاهی که پدران و مادران ما دوستان همدل و همصدا بودند. به آن زمانهای که دوستی ها با صفاتر و سفره عاطفه ها رنگین تر بود. میترا دختری سرشار از استعداد و شاگرد ممتاز لیسه عالی ملالی بود و ما که در صنوف پائینتر درس میخواندیم ، همیشه به دید تحسین و بلند به او و همقطاران اش مینگریستیم.
بعد همه در روزمرگی و حوادث ناخواسته زندگی سرگردان شدیم، تا آنکه نوید خوش ازدواج میترا را با عاصی بزرگ شنیدم . اما دیری نگذشت که خبر تلخ رفتن عاصی رسید . شاید قرار زندگی همین بود که باردگر با هم روبرو شویم هر چند این دیدار با اشک و درد همراه بود.
جریان زندگی باز هم ما هر دو را در یک مسیر قرار داد و در غربت سر از یک سرزمین بلند کردیم.
در گفتگویی به سراغ او رفتم برای شناخت بیشتر این بانوی توانمند و موفق . با ما همراه باشید.

از روند زندگی تان بگویید، میترا کیست؟

اولین فرزند خانواده ام هستم که در یک تابستان داغ و آفتابی در شهر کابل چشم به دنیا گشودم واز تولد تا مهاجرت در شهر دوست داشتنی ام کابل بسر بردم. ادامه خواندن میترا ارشادی عاصی کیست؟ مصاحبه کننده : مـریـم جـدیـر

مـصاحبـه با خانـم مینه بکتاش تـوسط – زهره اسپات خبرنگار جریده هشت صبح

 هرگاه خاطرات رادیو و تلویزیون ملی افغانستان در جمعی مرور میشود بیگمان از مینه بکتاش به عنوان یکی از برترین گویندههای آن، یاد میشود. چهرهای که برای بسیاریها تداعیکنندهی روزگاری شیرینتر از اکنون است، چهرهای که توانسته سالها بینندگان را به تماشای تلویزیون فراخوانده، با صدایی مطمئن از خبرهای روز برایشان بگوید. کسانی که در آن روزها برای ساعتی چشم به تلویزیون میدوختند تا از زبان او بشنوند که در جهان پیرامونشان چه میگذرد، چنان با او خو گرفته بودند که در نبودش تا کنون هم جای خالی او را احساس میکنند و برای جوانترها از او و حال و هوای شیرینی که جوانی خودشان داشته است، قصه میگویند.

کمی از خودتان برای خوانندههای ما بگویید.
مینه: من مینه بکتاش استم، البته پیش از ازدواج نام خانوادگیام عمری بود، در کابل زاده شدم و در خانوادهای روشنفکر و تحصیلکرده پرورش یافتم، دورهی لیسانس و ماستری را در دانشگاه کابل گذراندم و در سال ۱۹۹۱ برای ادامهی تحصیل و گرفتن مدرک دکترا در رشتهی حقوق بینالملل به روسیه رفتم. اکنون به عنوان رییس بخش افغانستان در سرویس جهانی بیبیسی کار میکنم و مادر دو پسر با نام های پامیر و ودیر استم.

چطور خودتان را در قلمرو خبرنگاری یافتید؟ ادامه خواندن مـصاحبـه با خانـم مینه بکتاش تـوسط – زهره اسپات خبرنگار جریده هشت صبح

افغانستان رویای کودکانه: پاک، زیبا، خیال‌انگیز : نویسنده: محمد اعظم رهنورد زریاب هفته‌نامه “ژوندون”: شماره ۳۵، اکتوبر 1970

  ژوزف کسل ساده و حتا میتوان گفت فقیرانه لباس پوشیدهبود. موهای سرش که خاکستری بود، به موهای آشفته و نامنظم انشتین شباهت داشت. با صمیمیت و گرمی دست داد و احوالپرسی کرد. وقتی عکاس ازش عکس برداشت، چند بار گفت: “تشکورتشکور“. به انگلیسی گفتم: “خوب است شما زبان دری هم یاد دارید“. خندید و گفت: “تنها همین تشکور و بامان خدا را یاد دارم“.

مدتی با این نویسنده بزرگ فرانسوی در باره مسایل پراگنده گفتگو کردم . از هرچیز و همهجا سخن گفتیم. سرانجام قلم و کاغذم را کشیدم و پرسیدم: “اگر قرار باشد در مورد افغانستان از تشبیه کار بگیرید؛ کشور ما را به چه چیزی در جهان تشبیه میکنید؟کسل خندید. سرش را تکان داد. مدتی به صورت نامفهومی غمغم کرد و بعد گفت: “به نظر من افغانستان را میتوان به یک رویای کودکانه تشبیه کرد. سرزمین شما مانند یک رویای کودکانه، پاک زیبا و خیالانگیز است. همین. من افغانستان را به رویای کودکانه تشبیه میکنم“.

زریاب: در بارهرمان معاصرچه نظر دارید؟ 

کسل: جریانی را که به نام جریانرمان نویاد میشود، دوست ندارم. ممکن است رمانهایی که در محدوده این جریان به میان آمدهاند، خوب باشند، ولی رویهمرفته بینش این نویسندگان درست نیست. این نویسندگان پدیدهها را به دقت شرح و توصیف میکنند، اما در نوشتههای شان عصاره هنری چندانی وجود ندارد. رمان یک آفرینش است. شکسپیر، بلزاک، تولستوی و دیگران بهراستی آفریننده بودند. دهه بیستم قرن ما نیز نویسندگان بزرگی چون فالکنر و همینگوی را پرورد، اما اکنون

زریاب: در باره همینگوی که مشخصتر سخن بزنیم، شما او را چگونه یافتهاید؟

کسل: همینگوی نویسنده برجستهیی بود. او نوشتن و زیستن را با هم درآمیخته بود. برای او نوشتن زیستن بود و زیستن نوشتن. ادامه خواندن افغانستان رویای کودکانه: پاک، زیبا، خیال‌انگیز : نویسنده: محمد اعظم رهنورد زریاب هفته‌نامه “ژوندون”: شماره ۳۵، اکتوبر 1970

مصاحبه بانـو صـنم عبرین شاعر معروف افـغـانستان

 

با سپاس از ماهنامه خواندنی ماه نو  – صنم عنبرین از دیدگاه تو؟

صنم عنبرین هستم، دختر محمد امین و شفیقه بانو. از چهارده سالگی سرودهام. پروردهی محیـط شعر و ادبیاتم. از کودکی تا حال قلم را از دست ننهادهام. شعرم همیش دو چهره داشته است: عواطف شخصی و پیوندهای اجتماعی.

در چه رشته تحصیل کردهای؟

رشتهی تحصیلم حقوق و علوم سیاسی است.

شعر به سراغ تو آمد یا تو به سراغ شعر رفتی؟

شعر دوگانهیی ست که انگار با من زاده شده و از خانه تا مکتب واز شکفتن تا بلوغ، همه جا نگران هم بودهایم.

صنم عنبرین چگونه شاعر شد؟
یعنی از کجا شروع کرد. قالب های شعری، درک شاعرانه، حس همزاد پنداری با شاعری خاص، در این موارد کمی حرف بزن با خوانندگان ماه بانو.
ادامه خواندن مصاحبه بانـو صـنم عبرین شاعر معروف افـغـانستان

قرضداری حضرت عمر : تتبع ونگـارش : امــیـن الـدیــن» سعـیـدی – سعید افـغــانی« مــدیـــر مطـالعات سـتراتــــیـژیک افـغـان و مسؤل مرکز کلتوری دحـــــق لاره- جرمنی

  امیر المؤمنین حضرت عمر (رض ) بعد از اینکه ضربهء سختی توسط شمشیر دوسرهء زهردار ابو لولو در حالیکه مصروف امامت در نماز صبح بود به شهادت رسید .

امام شمس الدین محمد بن احمد بن عثمان ذهبی، محدث ، و مورخ معروف جهان اسلام مي‌ نویسد :(عمر رضي الله عنه روز چهارشنبه 27 ذي حجه سال بيست و سه هـ در 63 سالگي و پس از ده سال و نيم خلافت به شهادت رسيد. ( سير السلف لأبي القاسم الأصفهاني جلد اول صفحه  160 ) ادامه خواندن قرضداری حضرت عمر : تتبع ونگـارش : امــیـن الـدیــن» سعـیـدی – سعید افـغــانی« مــدیـــر مطـالعات سـتراتــــیـژیک افـغـان و مسؤل مرکز کلتوری دحـــــق لاره- جرمنی

مصاحبه محترم آشنا بامحترم نوراحمد خالدی کارشناس ،تحلیل ګر مسایل سیاسی وتاریخی افغانستان ،نویسنده ،شاعر وکارمند سابق ارشد احصائیه افغانستان واسترالیا رادرمورد اهمیت وتاریخچه ۲۸ اسد روزی استقلال افغانستان .

  درمورد اهمیت وتاریخچه ۲۸ اسد روزی استقلال افغانستان را دراینجا بشنوید

مصاحبه سایت وزین ارمغان ملی با محمد اعظم رهنورد زریاب

مصاحبه : استاد محمد اعظم رهنورد زریاب از داستان نویسان چیره دست و استادان مسلم ادبیات داستانی افغانستان معاصر میباشد. ایشان که طی سالها انجمن نویسندگان و به خصوص بخش داستان آن را رهبری و رهنمائی کرده اند در باره وضعیت ادبیات داستانی و فرهنگ در لحظه جاری کشور طرح ها و نظریاتی رادر گفتگو با ارمغان ملی مطرح نموده اند که به توجه خوانندگان عزیز میرسد:

ارمغان: وضعیت فعلی ادبیات داستانی را در افغانستان چگونه ارزیابی میکنید؟

ادامه خواندن مصاحبه سایت وزین ارمغان ملی با محمد اعظم رهنورد زریاب

د غوره فرهنګي شخصیت انجینر صیب مسعود سره مصا حبی په لړ کې څر ګنده کړې .: عــمــر ننگیار

   عمر ننگیار. ګرانو دوستانو! د طنز او طنز لیکلو په اړه زما پوهاوی چې د غوره فرهنګي شخصیت انجینر صیب مسعود سره مې څه موده وړاندې د یوی مصا حبی په لړ کې څر ګنده کړې وه ،چې دا دې دویمه برخه يي تاسې ته وړاندی کوم .

پوښتنه : ستاسې په اند کوم طنز د فورم، شکل، محتوا او موضوع له پلوه ښه هنري طنز کیدای شي؟

ځواب :

زما په اند که چیرې په یو طنز کې هغه فکتو رونه چې د طنز پیژندونکو دنظر په یوالي سره منل

شوی دی لکه نیوکه . ما لگینه خندا . مبا لیغه او فا نتا زی شتو ن ولري د ظرافت او نیوکی تر منځ یې

انډ ول په پام کې نیول شوی وي هغه ښه طنز بللی شو .

ادامه خواندن د غوره فرهنګي شخصیت انجینر صیب مسعود سره مصا حبی په لړ کې څر ګنده کړې .: عــمــر ننگیار