تصرف قصر تپه تاج بیگ – مترجم: جیلانی گلشنیار

سیرگی “خولودوف” یکی از افسران ارتش اتحادشوروی سابق که در افغانستان خدمت نموده بود، این نظامی روسی ده‌ها جلد کتاب به چاپ رسانیده ومقالات بیشماری برای روزنامه‌ ها، جراید و مجلات روسی نگاشته است. در دسمبر 2019 درمجله “روسکی میر” مقاله‌ای را تحت عنوان«تصرف قصر تپه تاج بیگ» به چاپ رسانیده که برگردان آن غرض مطالعه ی خوانندگان عزیز تقدیم است: بعضی ها تصور می‌کنند که حضور ارتش اتحاد جماهیر شوروی درافغانستان، در 27 دسامبر 1979 اتقاق افتیده است.
چهل سال پیش قصرتپه تاج بیگ در کابل توسط نیروهای ویژه اتحاد جماهیر شوروی بنام طوفان زیرضربه قرار گرفت.

ادامه خواندن تصرف قصر تپه تاج بیگ – مترجم: جیلانی گلشنیار

آیا پوهیږی چی د ایرانی صفویانو پلازمینه، اصفهان چا فتح کړه؟ : داکتر ناصر اوریا

ملی مبارز، ډیپلومات، شاعر او سپه سالار سیدال خان ناصری.

د محمد سیدال خان پلار ابدال خان کله چی سلطان ملخی توخی (د نازو انا پلار) له جلدک څخه تر غزنی سیمه کی خپلواک ژوند او حکومت کاوه، هلته له خپلو خلکو سره میشته شو.

ابدال خان له نورو ملی مشرانو سره د صفویانو د حاکم ګرګین پرضد جګړه کوله او صفویانو ته یی اجاره نه ورکوله چی پر قلات حکومت وکړی.

سیدال خان، وړتیا او زړورتیا له خپل پلار څخه په میراث اخیستی وه، د پوهې او ادب په حصول کې هم ډیر هڅاند وه او د فقی، تفسیر، صرف او نحو … او دري ادبیاتو زده کړې یې هم وکړې.

د هوتکيانو د واکمنۍ په دریو لسیزو کې د هیواد دننه او بهر د مبارزو او فتوحاتو په جریان کې، سیدال خان ناصري د حکومت یو له اصلي ستنو او ټینګو بنسټونو څخه و، چې په نظامي برخه کې یې یو عالي او تل پاتې تاریخي ریکارډ پریښی دی.

ادامه خواندن آیا پوهیږی چی د ایرانی صفویانو پلازمینه، اصفهان چا فتح کړه؟ : داکتر ناصر اوریا

تعریف و ماهیت آشتی ملی: پروفیسور نور محمد غفوری

آشتی اصطلاح معمول است که در زنده گی روزمره مردم بکار می رود و به معنا و مفهوم  سازش و دوستی پس ازپرخاش، قهر و نزاع می باشد. اولین اقدام برای حل مشکل بعد از قهر و جنگ جانبین و یا جوانب متعدد عبارت از آشتی آنها است که قدمه های بعدی ایجاد و استحکام باورها مانند تفاهم، صلح، مصلحت و دوستی از همین بابِ نخستین میگذرد. همین اصطلاح در فلسفه، تیولوژی و علوم سیاسی نیز مورد استعمال قرار می گیرد.  اصطلاح آشتی ملی در علوم  سیاسی عبارت از جور آمدن، روبوسی، در بغل کشیدن، سازش و دوستی پس از قهر و نزاع در سطح کل کشور و مقیاس ملی است. در اینجا می توان گفت که آشتی ملی پدیدۀ ضد جنگ و قهر در سطح ملی است که آشتی سیاسی بخش عمدۀ آن بحساب می آید.  

ضرورت آشتی ملی:

ادامه خواندن تعریف و ماهیت آشتی ملی: پروفیسور نور محمد غفوری

رویکرد اشغالگران و نوکر شان با مظلومان هزاره : سیلمان کبیر نوری

افغانستان سوزی به بهانه کوچی و کوچی گری

نخست :گریه و شیون  مردم  ننگرهار برای کودکان گلوله باران شده ی هزاره جات – ویدیو 

پیش از هر تحلیل و تبصره ای توجه شما را به ویدیوی  کشتار کودکان توسط  اشرف غنی احمدزی کوچی در بهسود هزاره جات، که با شعر رسای شاعر بلند همت و مستعد کشورآقای جاوید سهراب بازتاب یافته، و توسط  جوان برومند و مستعد کشور آقای اظهارالله خوشحال دکلمه شده است معطوف می دارم.

اشرف غنی کوچی عامل این همه خونریزی ها

اشرف غنی بمثابه یک زالوی خونخوار در قرن بیست و یک به افغانستان فرستاده شده است.

بلی هموطن عزیز؛ امروز،  افغانستان شاهد عملی شدن برنامه ی  مشهور ترین ستراتیژیست سیستم سرمایه داری، آقای هنری کیسنجر )سپتامبر 1973 الی جنوری 1977( به حیث رییس جمهور افغانستان میباشد.

ادامه خواندن رویکرد اشغالگران و نوکر شان با مظلومان هزاره : سیلمان کبیر نوری

خروج نیرو های اتحاد شوروی از افغانستان :خبرگزاری روسیه؛ ترجمه جیلانی گلشنیار

پانزدهم فبروری مصادف است به سی و دومین سالگرد خروج قطعات محدود اتحاد شوروی از جمهوری دموکراتیک افغانستان . 

 آنگونه که بعضی ها عادت کرده اند تا جنگ ده سال و حضور نیروهای شوروی را درافغانستان غم انگیز تعبییر و از آن یاد کنند و به دلخواه و سلیقه ی شخصی خویش موضوع را به تصویر بکشند؛ به خصوص رسانه های غربی، از دهه 90، در تلاش آن هستند تا تاریخ جنگ افغانستان را بازنگری نمایند تا موفقیت ها، قهرمانی ها، شجاعت سربازان انترناسیونالیست اتحادشوروی را تحریف کرده آن را دست کم بگیرند و خروج آنها را به نام شکست اتحاد شوروی به خورد جهانیان دهند. اما حقیقت و جان مطلب این طور نیست.

ادامه خواندن خروج نیرو های اتحاد شوروی از افغانستان :خبرگزاری روسیه؛ ترجمه جیلانی گلشنیار

بتاج و تخت رسیدن احمدشاه ابدالی؛ میان افسانه و واقعیت بخش اول- نویسنده؛ جاناتانلی ترجمه:محمد محمدی

 اشاره: آنچه در پی می‌آید، روایتی ساختارشکنانه از پاره‌ای کلیشه‌های جاافتاده در مورد چگونگی به قدرت‌رسیدن احمدشاه ابدالی در تاریخ‌نگاری افغانستان است. متن حاضر ترجمه‌ی فصل دوم کتاب «افغانستان؛ از ۱۲۶۰ بدین‌سو» نوشته‌ی جاناتان لی می‌باشد. این فصل که تحت عنوان احمدشاه و تأسیس سلسله‌ی ابدالی: افسانه و واقعیت (مشتمل بر صفحات ۱۰۵ تا ۱۱۵) نوشته شده است،

حوادثی را که به قدرت‌رسیدن احمدشاه ابدالی منتهی می‌شود، برشمرده و با نگاه ناقدانه به نقد روایت جاافتاده را که عمدتا توسط تاریخ‌نگاران ناسیونالیست افغانستان ساخته و پرداخته شده است، به چالش می‌کشد. نویسنده در متن خویش واژه‌ی «افغان» را معادل با «پشتون» به‌کار برده و مراد از واژه‌ی «اساطیر» و «افسانه» در این متن، آن سلسله حوادثی‌اند که واقعا رخ نداده‌ و یا هم در متون و منابع تاریخی معاصر سندی برای آن‌ها ارائه نشده است. تمام تأکیدها چه به‌صورت قوس ناخنک یا ایتالیک از خود نویسنده می‌باشد. شرح مترجم داخل کروشه اضافه شده است و با نشان و حرف «م» ختم شده است.

ادامه خواندن بتاج و تخت رسیدن احمدشاه ابدالی؛ میان افسانه و واقعیت بخش اول- نویسنده؛ جاناتانلی ترجمه:محمد محمدی

موقعیت جیوستراتیژیک افغانستان  :میر عنایت الله سادات

مفهوم ” ستراتیژی ” ازکلمۀ یونانی موسوم به ” ستراتیگوس ” (Strategos) بمیان آمده است. این اصطلاح در یونان باستان به معنی فرماندهی لشکربکارمیرفت . اما درازمنۀ متأخر، بکاربرد قدرت سیاسی ، نظامی ، فرهنگی و اقتصادی یک ملت را ، بخاطردستیابی به اهداف نظامی افاده میکرد.

ولی امروز ” ستراتیژی ” تنها بُعد نظامی را احتوا نکرده ، بلکه مجموع اهداف ملی یک کشوررا افاده مینماید. تقابل اهداف استراتیژک قدرتها سبب میشود که مناطق فی مابین آنها از اهداف استراتیژیک طرفین متأثر گردد و درنتیجه ، این نواحی بنام مناطق استراتیژیک ( مناطق سوق الجیشی ) مسماء شوند. طرفین متقابل میکوشند تا بخاطرنیل به اهداف استراتیژیک شان ، تاکتیک های طرف ضرورت خویش را بیآزمایند. ولی همۀ  این تاکتیک ها برای مدت های کوتاه بکار گرفته شده و عندی الضرورت ، بخاطر رسیدن به اهداف طویل المدت ( استراتیژیک ) تغیر میآبند. 

ادامه خواندن موقعیت جیوستراتیژیک افغانستان  :میر عنایت الله سادات

۲۶ دلو روز با شکوه و به یاد ماندنیِ؛ اما دستاورد هایش به غارت رفت : مهرالدین مشید

سخن از یک آغاز است، آغازی که گواۀ روشنی از یک پایان دارد؛ اما پایانی که نه تنها پایان نیافت؛ بلکه پایان آن دردناکتر و تراژید تر از آغازش بود. درست 26 دلو آغازی از یک پیروزی بزرگ بود و نویدی بر یک پایان دردناک و اما صدها دریغ که نه تنها درد ها پایان نیافت، بلکه به زخم ناسور مبدل شد که هنوز هم درد از اعماق آن فواره دارد و آرمان انسان مظلوم در آن شعله ور است، اکنون نه تنها آرمان من و تو؛ بل آرمان یک ملت در آن شراره دارد که به گونۀ خیلی بیرحمانه تخته مشق سیاسی و سکوی پرش قدرت برای شماری افراد خودخواه و ناعاقبت اندیش و متعصب و قوم گرا و در واقع دشمنان واقعی مردم افغانستان گردید که با تاسف هرگز ممکن نیست تا با لفاظی ها بزرگ نمایی ها بر آن همه جهاد ستیزی ها زیرنام جهاد پرده کشید و عده ای را برائت داد که می خواهند سیاه کاری های شان زیر نام جهاد مقدس افغانستان پنهان کنند.

ادامه خواندن ۲۶ دلو روز با شکوه و به یاد ماندنیِ؛ اما دستاورد هایش به غارت رفت : مهرالدین مشید

به مناسبت ۵۸۰ سالروز تولد امیر علیشیر نوایی : دوکتور فیض الله ایماق

نوایی؛ شاعر  و نویسنده ی  سرشناس دوره ی تیموریان هرات

آدمی ایرسنگ دیما گیل آدمی  

  آنی کیم یؤق خلق غمیدین غمی

« نوایی »

باید گفت امیر علیشیر نوایی اگر چه از فامیل بزرگان به شمار میرفت ولی  هیچگاه از مردم عادی دوری نگزیده است. او با دِه  نشینان، کسبه کاران و  قاطبه ٔ مردم علاقه و رابطه ٔ حسنه و نیکو داشته است.

دوره ٔ تیموریان هرات با نام امیر علیشیر نوایی رابطه ٔ ناگسستنی دارد.

اساسگزار مکتب میناتوری هرات استاد کمال الدین بهزاد در این دور ، شهره ٔ آفاق گشت . مدارس، مساجد، شفاخانه ها،  پُلها  و سایر ابنیه ، در  زمان  حضرت  نوایی  قد برافراشه بود. او، شاعران، نویسنده گان و دانشمندان را دَور خود جمع کرد و به تشویق و ترغیب آنان همت گماشت .

مردم  افغانستان، به  شخصیت عالی و انساندوستی نوایی  ارج میگذارند. نام و آثار  نوایی در ادبیات   شفاهی مردم ما به خوبی انعکاس یافته است . 

خواننده گان ارجمند !

مقاله ٔ من درباره ٔ آنچه که در بالا تذکار یافت به زبان تورکی اوزبیکی نبشته شده است :

ادامه خواندن به مناسبت ۵۸۰ سالروز تولد امیر علیشیر نوایی : دوکتور فیض الله ایماق

پوهاند مجروح قربانى انعكاس راى و نظر مردم مظلوم : میرعبدالواحد سادت

در (١١ )  فبروری ( ١٩٨٨ م )  پوهاند سید بهاالدین مجروح ، دانشمند بزرگ، فیلسوف ،استاد سابق پوهنتون کابل و خالق اثر ماندگار اژدهاها خودی ،  « بجرم » بلند کردن خواست ونظر مهاجران مقیم پاکستان در رابطه به آینده کشور شان، بدستور آی اس آی توسط تنظیم های افراطی افغانی (زیادترین اتهام متوجه حزب اسلامی حکمتیاراست ) در سال (1۹۸٨م) مظلومانه به شهادت رسید .(روانش شاد و نفرین باد بر قاتلان سفاک آن)

ادامه خواندن پوهاند مجروح قربانى انعكاس راى و نظر مردم مظلوم : میرعبدالواحد سادت

يادواره از ازادي خواه سترگ و مورخ بزرگ وطن میر غلام محمد غبار: میر عبدالواحد سادات

در مبارزۀ تاریخی علم و جهل که همین اکنون نیز با شدت آن در افغانستان جریان دارد و فی الواقع یکی از مشخصه های عمدۀ روال جاری تاریخ کشور مارا میسازد، بسیار ضرور است تا پدران معنوی خویشرا گرامی بداریم و راه ورسم وطندوستانه، منورانه و مترقی شان را ملاک عمل قرار بدهیم و به همین ارتباط و به ادامۀ تلاشهای سایر قلمبدستان منور، این نبشته را که به ارتباط نشر جلد دوم «افغانستان در مسیر تاریخ» تهیه و به چاپ رسیده بود، به بهانۀ چهل و سومين سالگرد وفات مورخ نامدار و مبارز استوار راه آزادی، ترقی و سعادت مردم بنشر میسپارم.

دراحوال ناهنجارکنونی که تیشه ها از داخل و خارج برریشۀ تاریخ و فرهنگ افغانستان زده میشود و تلاش مذبوحانه به خاطر وارونه ساختن تاریخ کشور ما انجام میگیرد ، بدون شک یکی ازوظایف مبرم و با اهمیت درنشرات ملی و فرهنگی افغان ها، درراستای پاسداری ازتاریخ و فرهنگ جاویدان کشور، همانا معرفی رجال و شخصیت های برجسته تاریخی ، ملی ، فرهنگی و اجتماعی میباشند. بادرک ازهمین نیازمندی ، ازآنجایی که نشر جلد دوم افغانستان در مسیر تاریخ یکباردیگر نام مؤرخ بزرگ افغان شادروان میرغلام محمد غبار رامطرح ساخته است ، خواستم تا مطالبی راپیرامون شخصیت بزرگ شان تهیه و برای خواننده گان عزیز تقدیم بدارم:

ادامه خواندن يادواره از ازادي خواه سترگ و مورخ بزرگ وطن میر غلام محمد غبار: میر عبدالواحد سادات

“څو چی پاتی یو افغان وی، تل به دا افغانستان وی” آیا میدانیداین آوای قلب هر افغان آزاده سرودهٔ کیست؟ : داکتر ناصر اوریا

ترانهٔ سرود ملی افغانستان در زمان جمهوریت شهید محمد داود خان را استاد عبدالرؤف بینوا سروده که کمپوز موزیک آن از استاد عبدالغفور برشنا است. استاد بینوا دانشمند، ژورنالیست، محقق، مؤرخ، دیپلمات، شاعر، ادیب و نویسنده ریالیست افغانستان به تاریخ اول سنبلهٔ ۱۲۹۲ (۲۳ اگست ۱۹۱۳ میلادی) در یک خانوادهٔ متدین و منور در شهر قندهار چشم به جهان گشود. پدرش مفتی عبدالله (مفتی عبده) و پدرکلانش عبدالحق آخندزاده از جمله علمای دانشمند و نیک نام عصر خود بودند.  بینوا قران کریم و فقه را نزد برادر دانشمندش عبدالکریم حقانی آموخت و سپس به تحصیل صرف، نحو، بدیع، بیان و ادبیات عربی پرداخت.

ادامه خواندن “څو چی پاتی یو افغان وی، تل به دا افغانستان وی” آیا میدانیداین آوای قلب هر افغان آزاده سرودهٔ کیست؟ : داکتر ناصر اوریا

چرا استعمار در تلاشِ حذفِ نامِ وزیر محمد اکبر خان است؟…۲۳ دسمبر ۱۸۴۱ – روزی که “پروتوکول” امضا نشد.: داکتر ناصر اوریا

آیا میدانید که به تاریخ ۲۳ دسمبر سال ۱۸۴۱ در منطقهٔ بی بی مهروی کابل چه واقع شد؟

روزی که انگلیس ها به فکر فریب وزیراکبرخان وامضای پروتوکول بودند ولی در مقابل به قیمت سر مکناتن تمام شد. آیا پوهیږی چی ۱۷۷ کاله پخوا د دسمبر په ۲۳ کال ۱۸۴۱ د کابل بی بی مهرو په سیمه کی څه واقع شوه؟ کوم وخت چی انگریزانو د وزیراکبرخان د اغوا او د پروتوکول د لاسلیکولو فکر کی وه خو مکناتن خپل سربایلود. از شخص جبونی چون امیر دوست محمد خان، ابرمردی چون وزیرمحمد اکبر خان بجا ماند. آیا از این همه نوکران و محصولات استخبارات اجانب در چهاردههٔ اخیر انتظار چنین معجزه ای می رود؟ ….وزیر محمد اکبر خان د امیر دوست محمدخان زوی په ۱۸۱۶ میلادی کال کی نړی ته سترگی پرانستی. د ژوند ډیره برخه یی په نظامی او سياسی جنجالو کښی تیره ښوه.

ادامه خواندن چرا استعمار در تلاشِ حذفِ نامِ وزیر محمد اکبر خان است؟…۲۳ دسمبر ۱۸۴۱ – روزی که “پروتوکول” امضا نشد.: داکتر ناصر اوریا

از تمدن طلایی باختر چه می‌دانیم؟ :محمد مرادی

 · در مطلب «یونانیان و افغانستان»، با هم مرور کردیم که سکندر مقدونی تا سرزمین باختر و باکتریا که همان بلخ امروز در شمال افغانستان باشد، پیش رفت. پس از درگذشت سکندر، تمدنی در باختر شکل گرفت که تلفیقی از تمدن منطقه‌ای و یونانی اما هنر و فرهنگ بومی بر هنر و فرهنگ یونانی غالب بود. در حقیقت تمدن آریایی، تمدن اروپایی را در خود جذب و هضم کرد که پس از گذر ۲۰۰۰ هزار سال اکنون اهمیت و عظمت آن در جهان آشکار و هویدا شده است. گنجینه باختر که آن را باید تمدن طلایی نامید، حاصل دو تمدن اروپایی و آسیایی است که از اسرار دوهزار ساله پرده برداشت.

ادامه خواندن از تمدن طلایی باختر چه می‌دانیم؟ :محمد مرادی

غازى ميرزمان خان قهرمان معرکهٔ استرداد استقلال افغانستان : داکتر ناصر آوریا

 · غازى ميرزمان خان قهرمان معرکهٔ استرداد استقلال افغانستان 

داستقلال بیرته اخیسلتو د معرکی اتل، غازی میر زمان خان

غازی میر زمان خان کنړی فرزند حاجی گل روز خان در سال ۱۸۶۹ میلادی در قریهٔ لمټک ولایت کنړ دیده به جهان گشود.

غازی میرزمان فاتح جبههٔ چهارم جنگ استقلال افغانستان بود که قوای نیرومند انگلیس را شکست قاطع داد. میرزمان خان که از طرفداران سرسخت ریفورم ها و پلان های شاه امان الله بود در فرونشاندن فتنهٔ ملای لنگ و شورش منگل و شینوار رول اساسی داشت.  اين ابرمرد تاریخ و مبارز آزادی افغانستان در زمستان سال١٣٠٧ (جنورى ١٩٢٩ ميلادى) حين تلاش هاى تاريخي اش براى تحکيم پادشاهى غازى امان الله خان در یک دسيسه دشمنان سوگند خوردهٔ افغانستان و عمال داخلى شان، در مسجد قریهٔ “شينکوړک” در کنړ ، حين اداى نماز خفتن مورد حمله ناجوانمردانه قرار گرفته و به عمر ٥٨ سالگى جام شهادت نوشيد.

ادامه خواندن غازى ميرزمان خان قهرمان معرکهٔ استرداد استقلال افغانستان : داکتر ناصر آوریا

اولين سراج الاخبار افغانستان : میرعبدالواحد سادات

امروز  ( ٢٢ ) جدى مصادف به نشر اولين سراج الاخبار است كه در ( ۱۲ ) جنوری ، سال  ( ١٩٠٥ م ) در ( ٣٦ ) صفحه بنشر رسيد .  مسؤليت اين نشريه را مولوى عبدالروف خان كندهارى متخلص به « خاكى » ، سر مدرس ، مدرسه شاهى ( درسگاه علوم دينى در مسجد چوب فروشى كابل ) به عهده داشت و معاون ايشان مولوى نجف على از استادان دارالعلوم حبيبيه ( ليسه عالى حبيبيه ) بود . 

اين نشريه  ، چنانچه علامه عبدالحى حبيبى در كتاب جنبش مشروطيت در افغانستان توضيح ميدهد ، به ابتكار روشنفكران و دانشمندان مدرسه شاهى و دارالعلوم حبيبيه ، به امير حبيب اله پيشنهاد نمودند ، تا : 

ادامه خواندن اولين سراج الاخبار افغانستان : میرعبدالواحد سادات

زنده ياد فاروق تيلگرافي از مبارزان نهضت اماني و آزادي‌خواه معروف: میرعبدالواحد سادات

«اعلیحضرت غازی امان الله ! کابل فتح شد …» عنوان  فوق بخش از تیلگرام دارای اهمیت تاریخی است که در آخرین شب و روز سقوط  حبیب‌الله کلکانی، توسط شادروان فاروق تلگرافی عنوانی شاه امان‌الله به روم  مخابره گردیده و متن کامل آن از اینقرار است:

«اعلیحضرت غازی! کابل فتح شد، تخت و تاج سلطنت را برایتان تبریک میگویم». در این تیلگرام تاریخی که اکنون مورد بررسی ما قرار دارد، سه مسئله حایز اهمیت و قابل دقت است: 1.  انگیزۀ شتاب و عجله در زندانی ساختن شادروان فاروق تلگرافی. (البته واضح  است که مرحومی بحیث یکی از مشمولین نهضت امانی و شخصیت ملی، مترقی و ضد  انگلیسی و وفادار به امان الله خان در “لیست سیاه” نادر خان و برادرانش  قرار داشت). 2. بر خلاف روایات رسمی و وارونه که شاه ولی خان بحیث فاتح  کابل قلمداد و با داشتن این لقب مستمری دریافت می کرد، در واقعیت امر اشخاص  فداکار دیگر، از جمله شیرمحمد خان فرقه مشر پسر کاکای غلام نبی خان چرخی (  که بعداً به امر نادر خان به شهادت رسید) و قوای تحت امر او، از قبل داخل  کابل گردیده و در سقوط قطعی قوای حبیب‌الله کلکانی نقش اساسی و کلیدی را  ایفا کرده اند. 3. این حقیقت تاریخی یک‌بار دیگر وضاحت بیشتر می‌یابد که  نادر خان با لطایف‌الحیل و سؤاستفاده از نام امان‌الله خان خود را تا قصر  سلام خانۀ ارگ رسانیده و بعداً به پلان انگلیس‌ها جامۀ عمل پوشانید و قدرت  را غضب کرد.

ادامه خواندن زنده ياد فاروق تيلگرافي از مبارزان نهضت اماني و آزادي‌خواه معروف: میرعبدالواحد سادات

به یاد بود یک قهرمان ملی واقعی : ناصر اوریا

میر مسجدی خان کوهستانی یکی از قهرمانان ملی افغانستان هنگام جنگ اول افغان – انگلیس (۱۸۳۹ – ۱۸۴۲ میلادی) است که با یاران همرزمش کمر قوای انگلیس را در مناطق کوهستان شکست. وی در سال ۱۸۴۱ میلادی یکی از مبارزان ملی و یک رهبر برجستهٔ آزادی خواهانِ افغان و مخالف مداخلهٔ‌ انگلیس ها و نصب شاه شجاع به عنوان امیر افغانستان بود. وی تا زمان مرگش (۲۷ نومبر ۱۸۴۱) همچون یک کوه استوار مقابل قوای اشغالگر ایستاد و شمال کابل را از شر تجاوزگران مصئون نگهداشت. هموطنان را قتل نکرد و با اجنبی ها علیه منافع ملی، پروتوکول و یا قراردای نبست.روحش شاد و بهشت برین مکانش باد.
ادامه خواندن به یاد بود یک قهرمان ملی واقعی : ناصر اوریا

انا لله وانا الیه راجعون؛ اهدا به روح پاک وآزاده فرزندم یما سیاووش شهید

هنگامیکه وجدان هموطنانش در بستر افیونی افسونگران قرون،زمست شراب سرنوشت در خواب بود…

افسانه اهنگری به نام کاوه آهنگری که  : فرزند آفتاب بود…و فرزند آفتاب، صد ها سال پیش از این، شوریدگان شوره زار تشنه احتیاج ، به خاطر برزگران حیات آفرین خانه خراب، ظلمت را با عظمت آفتاب آشکار کرد…

فرزند آفتاب صد ها سال پیش از این ( روبنای ) حکومت ستمگری به نام ضحاک را بر بنای آزادی ستمکشان ستمدیده ( زیربنا) کرد.…آهنگری بود که جز ایمان به حقیقت  هیچ نداشت…و با اتکا به همین ایمان، ایمانی انسانی بود که (درفش )محکومیت ظلم را، بر تارک افلاک بنده پرور مظلوم … بر افراشت.

پوزه ی سمند افسار گسیخته دست پروردگان سیاهی را ، که میدان تاخت و تاز شان ستون فقرات در هم شکسته زحمت بود، در سپیده دم طغیان بندگان خدا، با پنجه ظلمت کوب آفتاب به خاک مالید.

و انسان بلا دیده نغمه رهایی از چنگ ظالم دامن دریده را سر داد:

نفرین بر ضحاک ستمگر… کاوه آهنگر زنده باد!

ادامه خواندن انا لله وانا الیه راجعون؛ اهدا به روح پاک وآزاده فرزندم یما سیاووش شهید

مسجد نه گنبد یا حج پیاده: استاد حامید نوید

مسجد نه گنبد در سه کیلومتری جنوب شهر بلخ، یکی از بناهای کهن درشمال افغانستان است و از زمرهٔ  قدیمی ترین مساجد در شرق ساحهٔ اقتدار خلفای عباسی  بشمار میرود. این بنای باستانی  به گمان اغلب دراخیر سدهٔ هشتم میلادی و آغاز قرن نهم میلادی اعمار گردیده است. سبک معماری مسجد تاریخی نه گنبد با طرح های دقیق گچ بری، گل وبرگ کاری های ظریف  و طاق های پهن متشکل از دو منحنی متقاطع ، که از خصوصیات اصلی بناهای تاریخی افغانستان میباشد ، از شکوه و عظمت خاصی بر خوردار است.

اکثر تاریخنگاران اعمار آنرا به دورهٔ سامانیان اطلاق میدهند وبرخی این بنا را کهن تر ازعصر سامانیان  دانسته و به این باورند که بنای نه گنبد در ادوار پیش از اسلام درعهد اقتدار خاندان برمکی اعمار گردیده است وشاید همان معبد باستانی نوبهار باشد که برمکیان بلخ معتکف آن بوده اند. درحالیکه محل اصلی معبد نوبهار بلخ پس از ویرانی آن توسط قیس بن حیتم سلمی فرماندهٔ سپاه اموی درسال ۶۶۰ میلادی به طوردقیق معلوم نیست. ولی این نکته  مستند است که پس از رو آوردن خانوادهٔ برمکی به دین اسلام ، فضل فرزند یحیی برمکی به امر المنصورخلیفهٔ بغداد  در سال ۷۹۴ میلادی والی خراسان شد و بقایای معبد نوبهار را به مسجدی تبدیل نمود.

ادامه خواندن مسجد نه گنبد یا حج پیاده: استاد حامید نوید

زندگی نامه افلاطون ؛ گرفته شده از صفحهء : رحمت الله روند

افلاطون که یکی از بزرگترین فلاسفه جهان به شمار می رود، در آتن در سال ۴۲۸ ق. م، در یک خانواده متشخص آتنی متولد شد. نام اصلی او« آریستو کلس» بود و نام افلاطون، بعد ها به مناسبت پیکر تنومندش به او داده شد.او در یک خانواده اشرافی بزرگ شد. دوره جوانی او همراه بود با دوره درخشندگی فرهنگ آتنی و در همان دوران، در سن بیست سالگی با سقراط ملاقات کرد و شاگرد او شد. بستگانش اصرار داشتند که او به حرفه خانوادگی خود یعنی سیاست بپردازد، اما وقتی محاکمه و مرگ استادش را به دست سیاستمداران مشاهده کرد، سیاست را رها کرد.

او در محاکمه سقراط حاضر بود و اتفاقات آن را در آثار خود ثبت کرده است.پس از مرگ استاد، افلاطون آتن را ترک و به مناطق مختلفی نظیر مگارا و سیسیل سفر کرد که خطرات بزرگی هم برایش در بر داشت؛ تا جایی که اسیر شد و حتی در معرض مرگ قرار گرفت؛ اما سرانجام آزاد شد و به آتن باز گشت.

ادامه خواندن زندگی نامه افلاطون ؛ گرفته شده از صفحهء : رحمت الله روند

ریاست جمهوری جوزف بایدن نقطۀ عطفی در تاریخ امریکا : مهرالدین مشید

سیاست های چند پهلوی ...

جوبایدن پس از تنش های انتخاباتی در ۲۰ جنوری ۲۰۲۱ در موجی از تهدید ها و در میان تدابیر شدید امنیتی مراسم تحلیف را بحیث چهل و ششمین رئیس جمهور امریکا در کاخ  سفید بجا آورد. تنش های انتخاباتی پس از آن سراسر امریکا را فراگرفت که ترامپ رئیس جمهور پیشین امریکا از پذیرش نتیجۀ انتخابات خودداری کرد. این مراسم در حالی برگزار شد که ۲۵ هزار نظامی تدابیر امنیتی واشنګتن را ګرفته بودند و واشنګتن ازلحاظ امنیتی شبه کابل و بغداد خوانده شد. بایدن بر رسم معمول امریکا روز نخست کار خود را با لغو برخی فرمان های ترامپ آغاز کرد. لغو فرمان اجرایی رئیس جمهوری ترامپ مبنی بر ممنوعیت صدور ویزا برای شهروندان چند کشور، با اکثریت جمعیت مسلمان، یکی از نخستین اقدام‌های جو بایدن بود. لغو ممنوعیت صدور ویزا ترامپ در جنوری ۲۰۱۷ و در نخستین روزهای حضور در کاخ سفید فرمانی امضاء کرد.

ادامه خواندن ریاست جمهوری جوزف بایدن نقطۀ عطفی در تاریخ امریکا : مهرالدین مشید

 برخورد علم و جهل : نوشته میرعنایت الله سادات… ترجمه انگلیسی آن را در اخیر بخوانید؛ متن انگلیسی بقلم محمد یاسین بیدار میباشد(M. Yasin Bidar)

 وضع موجود امنیتی درافغانستان ، روزتاروزبه وخامت می گراید. خشونت ها ، ابعاد گسترده بخود گرفته اند ، ولی محتوی عملکرد و انگیزه مخالفان مسلح علیه دولت افغانستان مانند گذشته است . اگراعمال وخواست شورشیان امروز را با کارنامه های بغاوت کنندگان صد سال قبل دربرابراصلاحات امانی وهمچنان طی نیم قرن گذشته به مقایسه بگیریم ، مشابهت های زیادی میان آنها بمشاهده میرسد. 

ادامه خواندن  برخورد علم و جهل : نوشته میرعنایت الله سادات… ترجمه انگلیسی آن را در اخیر بخوانید؛ متن انگلیسی بقلم محمد یاسین بیدار میباشد(M. Yasin Bidar)

حق سکوت دادن ها جریان تاریخ را عوض نمی کند : مهرالدین مشید

سیاست های چند پهلوی ...

از آنجا که فلسفهء تاریخ به تعبیری از خدا آغاز می شود و به خدا پایان می یابد که به نحوی قوانین عام در تاریخ را نشان می دهد و از این رو جریانی غیرقابل برگشت است و انسان قادر به براندازی آن نیست؛ اما این به معنای نفس نقش انسان در تاریخ نیست؛ بلکه انسان است که با ارادهء استوار جریان تاریخ را در نبرد پایان ناپذیر داد برضد بیداد رهبری کند و نگذارد تا از مدیریت انسان بیرون شود. آنانی که با حق سکوت دادن به حادثه سازان تاریخ می خواهند، جریان تاریخ را عوض کنند و یا آن را از مسیر اصلی اش که همانا غلبهء پایان ناپذیر و جاودانهء داد برضد بیداد و سرنگونی ستمگران و مستبدان و دیکتاتوران است، به انحراف بکشانند. ممکن بتوانند تا مدتی با نفی و سرکوب ارادۀ انسان در برابر تاریخ قرار بگیرند و چرخ تاریخ را به عقب برنند. به این ترتیب آنان بتوانند، در برابر حرکت دادخواهانهء تاریخ بایستند و اما این کار مقطعی است. از همین رو است که باتوجه به فراز و فرود حوداث حرکت تاریخ را نمی توان خطی خواند؛ بلکه جریان تاریخ همراه با پیشرفت ها و پس رفت ها بوده که تحولات تاریخی را از خطی بودن آن بیرون می کند

ادامه خواندن حق سکوت دادن ها جریان تاریخ را عوض نمی کند : مهرالدین مشید

دقیقی بلخی : استاد وحید قاسمی

شب سیاه بدان زلفکان تو ماند

سپید روز به پاکی رخان تو ماند

عقیق را چو بسایند نیک سوده گران

گر آبدار بود با لبان تو ماند

به بوستان ملوکان هزار گشتم بیش

گل شگفته به رخسار کان تو ماند

دو چشم آهو و دو نرگس شگفته به بار

درست و راست بدان چشمکان تو ماند

کمان بابلیان دیدم و طرازی تیر

که بر کشیده بود به ابروان تو ماند

ابومنصور محمد بن احمد دقیقی بلخی از شاعران بزرگ دوره سامانی ست که زردشتی مذهب بوده و در نیمه اول قرن چهارم هجری به دنیا آمد. از اشعار او هزار بیت در شاهنامه فردوسی با عنوان “سلطنت گشتاسب” و برخی قصاید و قطعات و غزل و ابیات پراکنده در تذکره ها و کتب لغت ذکر شده است و از همین آثار می توان به دقت خیال و استادی و مهارت او در شعر گفتن پی برد.

ادامه خواندن دقیقی بلخی : استاد وحید قاسمی