در تاریخ موسیقی افغانستان، صداهایی هستند که تنها یک آهنگ نمیخوانند؛ بلکه بخشی از خاطرات یک نسل میشوند. اکبر نیکزاد یکی از همین صداها بود؛ هنرمندی با صدای شیرین و دلنشین که سالهای زیادی از عمر خود را وقف موسیقی و غزل افغانستان کر
اکبر نیکزاد در سال ۱۳۴۵ خورشیدی در کابل چشم به جهان گشود. از کودکی به موسیقی علاقه داشت و خیلی زود استعداد خود را در آوازخوانی نشان داد. او در کنار تحصیل، موسیقی را نیز به صورت جدی دنبال کرد و در مسیر هنری خود آموزشهای مسلکی موسیقی را فرا گرفت.
او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه کابل به پایان رساند؛ علاقهای که بعدها در انتخاب شعرهای آهنگهایش نیز بازتاب یافت. بخش بزرگی از آثار او بر پایهٔ شعر شاعران کلاسیک و معاصر فارسی شکل گرفته است.
نیکزاد در آغاز فعالیت هنری، از آوازخوانان نامآشنایی چون استاد ناشناس تأثیر پذیرفت، اما به مرور توانست سبک و هویت هنری خودش را پیدا کند. صدای گرم و شیوهٔ خاص اجرای او باعث شد خیلی زود در میان مردم محبوب شود.
آهنگهای اکبر نیکزاد در سالهای دههٔ شصت و هفتاد خورشیدی از رادیو و تلویزیون افغانستان پخش میشد و نام او را در سراسر کشور بر سر زبانها انداخت.
از آهنگهای مشهور او میتوان به «لطف یار جان»، «همه جا دکان رنگ است» و شماری دیگر از غزلها و ترانههای ماندگار اشاره کرد؛ آهنگهایی که هنوز هم برای بسیاری از افغانها یادآور روزهای گذشته و خاطرات جوانی است.
اکبر نیکزاد علاوه بر آوازخوانی، آهنگساز توانمندی نیز بود و برای برخی هنرمندان دیگر نیز آهنگ ساخت. مجموعههایی مانند «تحفهٔ غربت»، «داغ محرومی»، «مقام صبر»، «مست ناز»، «با خویش بیخویش» و «خسرو خوبان» از جمله آثار او هستند.
جنگ و ناامنی او را نیز مانند بسیاری از هنرمندان افغانستان مجبور به ترک وطن کرد. او در سالهای مهاجرت در پاکستان و سپس آلمان زندگی کرد، اما فاصله از وطن باعث نشد از موسیقی و فرهنگ افغانستان دور شود. او همچنان به فعالیت هنری ادامه داد و برای افغانهای مهاجر نیز برنامههای موسیقی اجرا کرد.
اکبر نیکزاد در ۲۸ مارچ ۲۰۲۱ در آلمان، در سن ۵۵ سالگی، درگذشت. رفتن او ضایعهای برای موسیقی افغانستان بود؛ اما صدایی که با شعر و خاطرهٔ مردم گره خورده باشد، با رفتن صاحبش خاموش نمیشود.
امروز هرگاه آهنگهای اکبر نیکزاد شنیده میشود، خاطرات کابل، محافل قدیمی، رادیو و تلویزیون افغانستان و روزگارانی که موسیقی جایگاه ویژهای در زندگی مردم داشت، دوباره زنده میشود.
اکبر نیکزاد تنها یک آوازخوان نبود؛ او بخشی از خاطرهٔ موسیقی یک نسل افغانستان بود. روانش شاد باد