آگــاهـــی :کتب آوای ماندگار زنـان افـغـانستان٬ پابرهنه بازگشت٬هنرمندان تاریخ ساز تیاتر و چهره های جاودان : اثـــر مـــاریـــا دارو در آنلین در خدمت دوستان قرار دارد.

کتب  های  بنده

کتاب  آوای  ماندگار زنان افغانستان (چاپ اول 2008)                                                                         اولین  کتابیست  که پس از تحقیقات چندین  ساله ( 2005  الی  2008 میلادی )٬ چهره  های  برجسته  زنان  افغانستان را که در رسانه  های جمعی ایفای  وظیفه  میکردند٬ معرفی  میدارد.  این کتاب  در شرایط  خیلی  دشوار و امکانات محدود با تماسهای مکرر تحریر گردیده است. 

      پابرهنه بازگشت (چاپ اول  2009 )                                                                                      کتابیست  که شرح حال  خانواده ها و جوانان  افغان را که در اثر جنگ خانماسوز داخلی صدمه  دیدند ٬مشت  نمونه خروار بیان  میکند.

  هنرمندان تاریخ ساز تیاتر و چهره های جاودان (چاپ اول اکتوبر 2013 )                                                      کتاب هائیست که پس از تحقیقات زیاد طی چهارسال از آغاز تیاتر در افغانستان تا مسدود ساختن تمام ابعاد فرهنگی در زمان طالبان برای  معرفی هنرمندان تیاتر وچهره های ماندگار فرهنگی و تاریخی  به  رشته تحریر آورده شده است. همچنان                                                                                                                        

ادامه خواندن آگــاهـــی :کتب آوای ماندگار زنـان افـغـانستان٬ پابرهنه بازگشت٬هنرمندان تاریخ ساز تیاتر و چهره های جاودان : اثـــر مـــاریـــا دارو در آنلین در خدمت دوستان قرار دارد.

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و چالش‌ها : مهرالدین مشید

افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون بر جنگ‌های خارجی، قربانی کشمکش‌های داخلی، رقابت‌های قومی، انحصار قدرت و نزاع‌های هویتی نیز بوده است. هرچند مردم افغانستان در طول تاریخ بارها در برابر تجاوز خارجی با همبستگی کم‌نظیر ایستاده‌ا اند؛ اما این کشور در عرصهٔ دولت‌ سازی و توزیع قدرت، شکاف‌های قومی و گروهی همواره ناکام بوده و این به یکی از مهم‌ترین موانع  برای شکل‌گیری دولت ملی در این کشور تبدیل شده است. از این رو، پرسش اساسی این است که آیا افغانستان می‌تواند روزی از چرخهٔ نزاع‌های قومی و گروهی عبور کند و به یک جامعهٔ مبتنی بر شهروندی و مشارکت ملی دست یابد؟

ادامه خواندن دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و چالش‌ها : مهرالدین مشید

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی : مهرالدین مشید

افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا حاشیهٔ انقلاب اجتماعی

افغانستان امروز در یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌ سازترین مقطع های تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ زیرا در این کشور استبداد سیاسی، فروپاشی اقتصادی، بحران مشروعیت، انسداد فرهنگی و انفجار نارضایتی اجتماعی به گونه‌ای کم‌سابقه درهم تنیده شده‌اند. آنچه اکنون در افغانستان جریان دارد، صرف یک بحران سیاسی یا امنیتی نیست؛ بلکه نشانه‌های یک دگرگونی عمیق اجتماعی و تاریخی است که از متن استبداد برمی‌خیزد و آرام‌آرام به حاشیه‌های خاموش جامعه نفوذ می‌کند؛ البته حاشیه‌هایی که می‌توانند در آینده به مرکز تحول بدل شوند. تحولات افغانستان را دیگر نمی‌توان تنها با معیار جنگ و امنیت تحلیل کرد؛ زیرا بحران کنونی، پیش از آنکه صرف نظامی باشد، بحرانی فراگیر است که ریشه در مشروعیت، هویت، عدالت و آینده این کشور دارد. افغانستان امروز میدان تقابل دو نیروی بزرگ تاریخی است؛ از یک‌ سو ساختار انحصار گرا و سنتی قدرت، و از سوی دیگر جامعه‌ای که آرام‌آرام در حال عبور از ترس و رسیدن به بیداری و آگاهی تازه است.

ادامه خواندن بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی : مهرالدین مشید

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل: مهرالدین مشید

آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک بیت

گاهی یک بیت شعر، بیش از یک کتاب تاریخ، سرگذشت یک نسل را روایت می‌کند. نسلی که روزگاری در صنف‌های درس با هزاران امید و آرزو نشسته بود، اما طوفان‌های سیاسی، جنگ‌های پی‌درپی و ناکامی‌های تاریخی، او را از چوکی مکتب به جاده‌های غربت کشاند. امروز آن بیت، نه فقط یک مصرع شاعرانه، بلکه آیینه‌ای است که رنج مهاجرت، حسرت وطن و سرنوشت تلخ و در عین حال پرافتخار هزاران فرزند این سرزمین را بازتاب می‌دهد؛ نسلی که میان خاطره و غربت، هنوز رویای بازگشت به وطن را در دل زنده نگه داشته است.

ادامه خواندن از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل: مهرالدین مشید

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی : مهرالدین مشید

طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی و استخباراتی

افغانستان در بیش از چهار دههٔ گذشته تنها میدان جنگ‌های نظامی نبوده، بلکه صحنهٔ رقابت‌های پیچیدهٔ سیاسی، استخباراتی، ژئوپولیتیکی و نبرد روایت ها نیز بوده است. در چنین فضایی، طالبان نه‌تنها به‌عنوان یک بازیگر داخلی، بلکه به‌عنوان بخشی از معادلات بزرگ‌تر منطقه‌ای و بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته‌اند. از این رو، بسیاری از رویدادها و تحولات مربوط به طالبان را نمی‌توان صرف با معیارهای نظامی یا ایدئولوژیک توضیح داد؛ بلکه باید آن‌ها را در چارچوب بازی‌های پنهان قدرت، رقابت‌های استخباراتی و مدیریت منافع بازیگران مختلف؛ در موج سنگینی از نبرد روایت ها به تحلیل گرفت.

ادامه خواندن طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی : مهرالدین مشید

کوتی لندنی ؛اولین تعمیریکه  صدای رادیو در شهر کابل از آن  پخش شد

در زمان امیر امان الله خان  درسال ۱۳۰۴  خ – ۱۹۲۵ م ٬برای اولین بار از تعمیر کوچک ( کوتی لندنی ) دریهلوی پل هارتل  مقابل  فابریکه حربی درشهر کابل  صدای رادیو ازآن تعمیر به سمع شهریان کابل رسانیده شد٬ آن دستگاه بنام رادیو کابل  یادمیشد٬ تعمیر مذکور شکل ساختمان های  انگلستان را داشت ٬ بناً بنام ( کوتی لندنی ) مشهورشد .

ادامه خواندن کوتی لندنی ؛اولین تعمیریکه  صدای رادیو در شهر کابل از آن  پخش شد

بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه در شمال: مهرالدین مشید

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

تحولات جاری در ولایت بدخشان و بخش‌هایی از شمال و شمال‌شرق افغانستان را نمی‌توان تنها اعتراض‌هایی محلی بر سر معادن، کشتزارهای کوکنار یا اختلافات اداری تلقی کرد؛ بلکه این رخدادها نشانه‌های شکل‌گیری یک بحران عمیق‌تر در ساختار قدرت طالبان است؛ بحرانی که در بطن خود، تضادهای قومی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی را حمل می‌کند و می‌تواند در آینده به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های حاکمیت طالبان بدل شود. ناآرامی ها در حالی در بدخشان افزایش یافته که جناح قندهار از افزایش نفوذ، قدرت نظامی و استقلال مالی فرماندهان بومی بدخشان نگران است. فرماندهان محلی بدخشان به دلیل تسلط بر منابع عظیم اقتصادی از جمله معادن طلا و سنگ‌های قیمتی و همچنین راه‌های تجاری، به یک وزنه قدرتمند تبدیل شده‌اند که اکثر شان دیگر تمایلی به اطاعت از دستورات قندهار را ندارند. این وضعیت بار دیگر شمال را آبستن یک تحول نموده است.

ادامه خواندن بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه در شمال: مهرالدین مشید

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا واقعیت: مهرالدین مشید

در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به کابل آرام‌آرام از حاشیه به متن می‌آید و از شایعه به واقعیت تبدیل می شود؛ بسیاری‌ها شاید این سخنان را شایعه، بازی استخباراتی یا جنگ روانی تلقی کنند؛ اما واقعیت این است که این آوازه‌ها آن‌ قدر هم دور از حقیقت نیستند. زیرا غنی برای طالبان تنها یک رئیس‌جمهور فراری نبود؛ بلکه او در واپسین لحظه‌های تاریخ جمهوریت، بزرگ‌ترین خدمت را به بقای طالبان انجام داد؛ خدمتی که شاید ده‌ها لشکر و صدها معامله پنهانی قادر به انجام آن نبودند؛ اما غنی با غافلگیر کردن مقام های ارشد نظامی و سیاسی و‌حتی رییس دفتر اش و حتی کارمندان ارگ، این ماموریت را در ظرف چند ساعت پس از تماس با شبکه حقانی بسر رساند.

ادامه خواندن زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا واقعیت: مهرالدین مشید

د تحمیلي جمهوریت تقلبی دموکراسي: نور محمد غفوری

د شعارونو تر سیوري لاندې د ولسواکۍ ناکامه تجربه

سریزه

دموکراسي د معاصرې نړۍ له مهمو سیاسي ارزښتونو څخه ګڼل کېږي؛ هغه نظام چې بنسټ یې د خلکو پر ارادې، سیاسي مشارکت، عدالت، قانون‌واکۍ او د بیان پر آزادۍ ولاړ وي. خو په ډېرو وروسته پاتې او بحران‌ځپلو هېوادونو کې د دموکراسۍ نوم تر ډېره د یوې سیاسي وسیلې په توګه کارول شوی، نه د ولسواکۍ د رښتیني ارزښت په توګه.

ادامه خواندن د تحمیلي جمهوریت تقلبی دموکراسي: نور محمد غفوری

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل شد

روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را پرداخت

روزی از روز ها با دوستی سر خوردم و چند لحظه به گذشته ها در دوران فاکولته رفتیم؛ به سال هایی که بوی باروت با بوی کتاب درهم آمیخته بود و گاهی صدای انفجار، سکوت صنف های درس را می شکست. از خاطره های وحشتناک زمان تهاجم شوروی سخن گفتیم؛ از جوانانی که با دست های خالی؛ اما با دل های لبریز از آرمان، در برابر هیولای اشغال شوروی ایستادند؛ از دانشجویانی سخن گفتیم که شب ها در خوابگاه ها رؤیای آزادی می دیدند و صبح ها یا در سنگر بودند و یا در سیاهچال های استخبارات با موج سنگینی از شکنجه ها دست و پنجه نرم می کردند.

ادامه خواندن حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل شد

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی مخالفان: مهرالدین مشید

روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست و مخالفان  چند پاره

افغانستان امروز در وضعیتی گرفتار شده است که می‌توان آن را «بن‌بست مضاعف» نامید؛ از یک‌ سو طالبان با رویکرد انحصارگرایانه، تمایلی به مشارکت سیاسی و تقسیم قدرت با سایر جریان‌ها نشان نمی‌دهند و ساختار قدرت را در چارچوبی بسته و ایدئولوژیک نگه داشته‌اند. از سوی دیگر، مخالفان طالبان نه‌تنها از یک رهبری واحد و برنامه منسجم برخوردار نیستند؛ بلکه درگیر اختلافات درونی، رقابت‌های شخصی و پراکندگی جغرافیایی‌اند که توان کنش مؤثر را از آنان گرفته است. در چنین شرایطی، نه طالبان اراده‌ای برای گشایش و نه اپوزیسیون ظرفیت ایجاد فشار یا بدیل سیاسی را دارند. نتیجه این وضعیت، تداوم رکود سیاسی، تشدید بحران مشروعیت و افزایش فاصله میان دولت و جامعه است.

ادامه خواندن افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی مخالفان: مهرالدین مشید

خبر پیروزی چهار همو‌طن عزیز و ارجمند : استاد نصرالله پرتو نادری

شنیدن یک خبر خوش، حال انسان را دگرگون می‌سازد. باغچۀ خزان‌زدۀ ذهن انسان را شکوفه‌باران می‌کند. من با شنیدن خبر پیروزی چهار همو‌طن عزیز و ارجمند چنین حالی داشتم. به گفتۀ شاعر: تا باد چنین بادا!

رابعه نسیمی، شهیره کریمی، پیمانه اسد در انتخابات شوراهای محلی لندن از سد حریفان خود گذشتند و به کرسی‌های نماینده‌گی مردم در شوراهای محلی رسیدند. به همین گونه عبدل بوستانی از سکاتلند به چنین پیروزیی دست یافته است. برای من این خبر، خبر خوشی بود، آمیخته با افتخار.

زنده‌گی کردن در کشورهای غربی به شنا کردن در رودخانۀ بزرگی می‌ماند. رودخانه‌‌ای با امواج بلند و خروشان؛ رودخانه‌‌ای با گرداب‌ها ژرف و خوفناک. رودخانه‌ای که تو خودت را در هیاهو آن گم می‌کنی.

ادامه خواندن خبر پیروزی چهار همو‌طن عزیز و ارجمند : استاد نصرالله پرتو نادری

به جان نیمه جانم دشمن دیرین تبر دارد: احمد محمود امپراطور

در این عالم به جز آن خالق بی چون نمی ماند 

دگر هر چیز فانی میشود گردون نمی ماند 

دلی بشکسته و این دیده پرخون نمی ماند 

دماغ کبر را سر مستی افیون نمی ماند

ادامه خواندن به جان نیمه جانم دشمن دیرین تبر دارد: احمد محمود امپراطور

از شمس النهار  و تجدد ؛ تا نشریه «شریعت» کور ملا کراسی طالبانی : میر عبدالواحد سادات

مصداق حال ما کلام شاعر است که : 

ترقیات عالم روبه بالاست 

ما از بالا به پایین می ترقیم

از شمس النهار ، بنیاد گزاری مطبوعات مدرن  ، آغاز تجدد و مدرنیته در نیمه دوم قرن (۱۹ م )

تا : رادیو شریعت  ، طالبانیزیم  و مردود خواندن تجدد  ،  در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م )   

در نیمه دوم قرن ( ۱۹ م ) علامه سید جمال الدین و در اخیر ربع اول قرن (۲۱ مهیبت اله آخوند طرازدیوبندی 

اوایل قرن (۲۰ م ) نهضت مشروطیت و سر باختن سالار آن مولانا محمد سرور واصف قندهاری در راهآزادی و با این پیام وخشورانه تاریخی : 

ترک جان و ترک مال و ترک سر 

در ره مشروطه اول منزل است 

ادامه خواندن از شمس النهار  و تجدد ؛ تا نشریه «شریعت» کور ملا کراسی طالبانی : میر عبدالواحد سادات

صبح امید و چشمه ی خورشید : احمد محمود امپراطور

در گلشـــن بهـــــار خودم میزنم قدم

با عــــــزت و وقــار خودم میزنم قدم 

صبح امید و چشمه ی خورشید اگر نبود

در شـامگاهی تـــــار خودم میزنم قدم  

ادامه خواندن صبح امید و چشمه ی خورشید : احمد محمود امپراطور

از اسیب پذیری ژئوپلیتیک تا نبود مشروعیت؛ «پاشنۀ آشیل ژئوپلیتیک قدرت» : مهرالدین مشید

اافغانستان و «حاشیه نشینی ژئوپلیتیکی» در نظام بین الملل

در ادبیات ژئوپلیتیک کلاسیک، افغانستان به‌عنوان «قلب آسیا» شناخته می‌شد؛ یعنی منطقه‌ای که کنترل آن می‌توانست بر توازن قدرت جهانی تأثیر بگذارد؛ اما افغانستان علی‌رغم موقعیت ژئوپلیتیکی مهم در قلب آسیا، در دههٔ اخیر به یکی از نمونه‌های بارز «حاشیه‌نشینی ژئوپلیتیکی» تبدیل شده است. تحولات دو دههٔ اخیر، به‌ویژه پس از بازگشت طالبان به قدرت در ۲۰۲۱، نشان داده است که موقعیت مهم ژئوپلیتیکی تضمین کننده ثبات در یک کشور نیست؛ زیرا ژئوپلیتیک بدون ظرفیت حکمرانی، مشروعیت سیاسی و ادغام اقتصادی، نمی‌تواند به قدرت واقعی و ثبات پایدار در یک کشور تبدیل شود؛ زیرا نبود مشروعیت سیاسیی، حیثیت پاشنۀ آشیل ژئوپلیتیک قدرت را دارد. افغانستان نمونه روشن این وضعیت است؛ کشوری با جایگاه مهم جغرافیایی، اما گرفتار بحران حکمرانی، مشروعیت و اقتصاد است.

ادامه خواندن از اسیب پذیری ژئوپلیتیک تا نبود مشروعیت؛ «پاشنۀ آشیل ژئوپلیتیک قدرت» : مهرالدین مشید

افغانستان؛ از انحصار و پراکندگی تا همگرایی و مشارکت: مهرالدین مشید

افغانستان؛ از واگرایی های سیاسی تا جستجوی وفاق ملی

افغانستان در دهه‌های اخیر همواره درگیر بحران‌های سیاسی، قومی، امنیتی و اجتماعی بوده است. یکی از ریشه‌های اساسی این بن بست مزمن انحصار قدرت از سوی حکومت‌ها و پراکندگی نیروهای سیاسی و اجتماعی در برابر آن بوده است. این بیانگر آن است که افغانستان در یکی از پیچیده ترین دوره های تاریخی خود قرار دارد. تجربه تاریخی افغانستان نشان می‌دهد که حذف سیاسی، تمرکزگرایی شدید و نادیده‌ گرفتن تنوع قومی و فرهنگی، نه‌تنها به ایجاد ثبات در این کشور منجر نشده؛ بلکه زمینه‌ساز جنگ، بی‌اعتمادی و فروپاشی‌های پی‌درپی در این کشور نیز شده است.

ادامه خواندن افغانستان؛ از انحصار و پراکندگی تا همگرایی و مشارکت: مهرالدین مشید

کتاب داکتر گلچهره : اثر تازه ماریا دارو

در مورد یکتن از خانم های هموطن ما با فراز و نشیب زندگیش کتاب جالب از قلم ماریا دارو تازه به نشر رسیده است.

روز جهانی کتاب برهمه مبارک باد

امروز ۲۳ اپریل روز جهانی کتاب است ،این خجسته روز بر همه مبارک باد. در اتاقم مصروف مطالعه کتاب بنام (الکترا ) اثر سوفوکل بزرگترین درامه نویس یونان باستان هستم که همین دیروز دوست عزیزم دکتور شاه محمد گویا که در ساحه ی کاری اش به بزرگداشت این روز در تدارک ایجاد کتابخانه است وتا کنون بیش از سه صد جلد کتب ادبی٬ فلسفی تاریخی و علمی را تهیه نموده است که از ان جمع سه جلد کتاب را غرض مطالعه برایم به امانت داد از ایشان سپاسمند ام که از کتاب و فرهنگ پاسداری می نماید. موریس مترلینگ چه زیبا گفته است :« ادم تنها اگر دربهشت هم باشد به او خوش نمی گذرد ٬ ولی کسی که به کتاب و مطالعه علاقمند است وهنگام که به مطالعه یا تفکر مشغول است ٬ جهنم به تنهایی برای او بهترین بهشت هاست » .

ادامه خواندن