بـاز منتشر شد به هر سو رنگ تنهایی ها
در هوا بشکست پیکِ خالی، صدا پایی ها
مــاه، دایــره کشــانِ بــاغ خیـره انــگاری
آسمان ســتاره باران شــعله بـریـایی هـا
زار گشت لاله ها چون خار ها در قلب صحرا
داغ ها بـر دل ها دمیده شـرح جدایی ها
دامان سلسله ها گشته پامال خود خواهی
ادامه خواندن به هر سو رنگ تنهایی : استاد اسرایل رویا
نالهٔ زار بر آور زدل ای ساز امشب شاید از ناله شود عقدهٔ دل باز امشب
شب هجر است و در این گوشهٔ تنهایی نیست جز تو ای ساز مرا مونس وهمراز امشب
آشکار است که داری چو من، ای ساز تو نیز گله از دوری آن دلبر طناز امشب
ای صبا ای که توئی قاصد دلباختگان آگه از حال من، آن شوخ مرا، ساز امشب
ادامه خواندن نابغه ناز : شعر از استاد علی اصغر بشیر هرویدسترسی به آب‌های آزاد یکی از مؤلفه‌های کلیدی برای توسعه اقتصادی و تجارت بین‌المللی کشورها محسوب می‌شود. با این حال، شماری از کشورها به دلایل جغرافیایی یا تحولات تاریخی و استعماری از این مزیت طبیعی محروم مانده‌اند. در جهان امروز، ۴۳ کشور مستقل فاقد ساحل بحری هستند و دسترسی مستقیم به ابحار آزاد را ندارند. این کشورها که به عنوان «کشورهای محاط در خشکه» شناخته می‌شوند، با مشکلات متعدد اقتصادی و تجارتی مواجه می‌باشند و افغانستان یکی از این کشورهاست که محرومیت آن از دسترسی به دریا، ریشه‌های تاریخی، سیاسی و استعماری دارد.
ادامه خواندن در باره کتاب«حقوق کشورهای محاط در خشکه در حقوق بین الملل» نوشته ی محمد قاسم آسمایی ؛ مولف کتاب : دوکتور ضیا نظام
مرا می بینی و از کوچه ای عشقت بدر میشی
به شوخی های فصل نوجوانی همسفر میشی
ز لای پیکی ای سه رنگِ خود تا کی نظر بازی
نکن اینگونه قربانِ تو میگردم نظر میشی
ادامه خواندن ز حالِ ما مپرس : احمد محمود امپراطورشاد خواهم روحت ای استاد بشیر
ای که بودی در نگارش بی نظیر
از کلامت می چکید دُر و گُهر
بود گفتارت شیرین چون شکر
ادامه خواندن به یادبود مرحوم استاد علی اصغر بشیر هروی : استاد محمد اسحاق ثنا
بعد از حمله رحمان الله لکنوال به دو عضو گارد ملی آمریکا دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا اعلان کرده است که ورود مهاجرین از کشور های جهان سوم را به آمریکا متوقف میسازد.
حالا میخواهم در مورد این تصمیم دونالد ترامپ نکات ذیل را خدمت شما ارائه نمایم.
۱. کشورهای جهان سوم کدام ها اند؟
ادامه خواندن سیاست یا احساسات؟ پاسخ حقوقی به تهدید ترامپ علیه مهاجران : احمد سعید
ژئوپولیتیک ساختار قدرت؛ تنوع قومی و آیندهٔ دولت‌سازی در افغانستان
افغانستان به عنوان یک کشور چند قومی و متکثر، از دهه های گذشته تا کنون، همواره با چالش‌های ساختاری و تاریخی در حوزهٔ دولتت سازی مواجه بوده که کشمکش‌های مزمن قدرت، تنوع قومی، رقابت‌های منطقه‌ای و ضعف دولت مرکزی را نیز به دنبال داشته است. تلاش برای ساختن دولت مدرن در افغانستان، از زمان امان‌الله خان تا جمهوریت، بیشتر بر تمرکز قدرت در مرکز استوار بوده است؛ اما این روند نه تنها به ثبات در کشور نینجامید؛ بلکه چرخه‌ای از شورش، کودتا و جنگ داخلی را نیز تقویت کرد. سقوط جمهوری و استقرار امارت طالبان بار دیگر عدم توانایی مدل متمرکز حکمرانی را در افغانستان آشکار گردانید و بحث فدرالیسم را از سوی نخبگان و گروه های این کشور به عنوان یکی از مهم‌ترین آلترناتیوهای ساختار قدرت مطرح ساخته است.
ادامه خواندن افغانستان؛ از رویای فدرالیسم تا کابوس بالکانیزه شدن منطقه ای ک مهرالدین مشید
روایتی از زنده گی در سایه امید یا تصویری از گسست و فروپاشی
افغانستان کنونی تخته شطرنجی را ماند که بر شانه های یک ژیوپولیتیک پرتنش و پیچیده منطقه ای سخت سنگینی نموده و خلای قدرت قانونی در آن بیش از هر زمانی زبانه می کشد. جغرافیای دردمند و دربند و افتاده در کام تروریسم که در مرحله ای از بدترین گسست تاریخی و فروپاشی ملی قرار دارد و مردم آن حیات دردباری را زیر چتر حکومت افراطی و طفیلی طالبان سپری می کنند. افغانستان، کشوری که پس از سقوط نظام جمهوریت، از یک بازیگر ضعیف به یک «میدان بازی» تبدیل شده است؛ میدانی که پاکستان برای رسیدن به عمق استراتژیک خود در آن می‌جنگد، ایران برای مدیریت مرزها و آب؛ چین به دنبال معادن و سکوت امنیتی است، و روسیه ناظر محتاطی‌ست که فروپاشی آمریکا در این سرزمین را بخشی از رقابت جهانی می پندارد.
ادامه خواندن افغانستان، سوار بر شانه های ژیوپولیتیک پرتنش و پیچیده منطقه ای : مهرالدین مشید
به یاد روانشاد ضیاءالدین میهن یار حافظی
بزرگترین خدمتکار مطبوعات بدخشان
با نامی گرامی حافظ عبدالعزیز مشهور به حاجی حافظ جان پدر روانشاد ضیاءالدین میهنیار حافظی زیادتر از ۷۰ سال به این طرف آشنایی دارم. هنوز هم که هنوز است. نام آن بزرگمرد و شهیر ورد زبان‌هاست . سالهای زیادی می‌گذرد. که آوازه مرگ یکی از اعضای این خانواده که در وقت شکار در قله کوه در فیض آباد صورت گرفته بود و به سرعت در سراسر بدخشان این خبر پخش گردید.دیده می شد چقدر مردم با این خانواده غمشریکی داشتند… زمانی که جوان بودم ، در فاکولته تعلیم و تربیه مصروف فراگیری دروس خود بودم. روزی به یادم می آید. در کنار هوتل کابل مقابل فروشگاه قاری امان نوایی یک جوان نهایت خوش برخورد و مهربانی مرا شناخت در حالی که آن گرامی را نمی‌شناختم بعد از مقابل شدن با من به تورکی اوزبیکی سخن گفت.
گویا که از هفتاد و هفت نسل با این سو در جهان تورک حیات به سر برده باشد. خود را با بسیار با محبت و مهربانی معرفی نمود که نامش آذرخش و فرزند همان شخص مشهور حاجی حافظ جان است میگویند هر کس که یک زبان را غیر از زبان مادری خود خوب بداند در حقیقت صاحب شهادت نامه دکترا یا پی اچ دی است. چه اتفاق خوبی بود که تقریباً بعد از سالهای زیاد از آن روز میمون در هفته قبل یک مصاحبه او را در یوتیوب دیدم که به چه فصاحتی سخن میگفت.
ادامه خواندن تقریظ استاد دکتور عنایت الله شهرانی بر کتاب یادگار من
سپاهی که دارد به بیگــــــــانه دست
به رزم اش بود پیش دشــمن شکست
به هر جا که شـــــــــاندی نهال نفاق
نبیــــنی از او حا صــــلی جز شقاق
حکایت نمـــــایم ز کابـــــــــل زمین
چه آمد دریـــــن مــــــهد زیبا زکین
ادامه خواندن خلای قدرت : وارث الشعرا نذیر ظفربازوی قدرت است که توان موج میزند
فر و شکوه ز کوه گران موج میزند
حماسـه آفرینی عشق است چراغ را
تا در نبرد تیر و کمان موج میزند
ادامه خواندن بازوی قدرت است که توان موج میزند: احمد محمود امپراطور
چرا صدای گاندی ها در کوهستان‌های افغانستان پژواک نیافت ؟
این پرسش در ذهن هر شهروند افغانستان خطور می‌کند که چگونه شد تا طی نیم سده رخداد های خونین و حماسه آفرینی ها و جانبازی های صادقانه مردم افغانستان، گاندی و ماندلا ای در این کشور ظهور نکرد. این به معنای آن نیست که این کشور ظرفیت آبستن چنین مردی را نداشته؛ بلکه طی این پنجاه سال از زیر سنگواره های رخداد های خونین آن مردان بزرگی ظهور کردند که ظرفیت رشیدن به مقام های بالاتر از گاندی ها و‌ماندلاها را داشتند. باتاسف که این نه بخاطر نبودِ انسان‌های بزرگ؛ بلکه به‌خاطر شرایطی بود که اجازه تبدیل‌شدن شخصیت‌های اخلاقی به رهبران ملی را نداد. اگر شرایط هند و آفریقای جنوبی را با افغانستان مقایسه کنیم، پاسخ روشن‌تر می‌شود. برای روشن شدن موضوع، نخست از همه باید اوضاع سیاسی و اجتماعی آفریقای جنوبی و هند را مورد مطالعه قرار داد.
ادامه خواندن جغرافیای خشونت، سیاست قبیله‌ای و غیبت ماندلاها در افغانستان: مهرالدین مشیدسناریوی براندازی طالبان؛ از سوی پاکستان و ایران!؟
دراین روز ها از روابط فشرده سیاسی و دید و بازدید های مقام های پاکستانی و ایرانی طوری فهمیده می شود که هر دو کشور بار دیگر برای براندازی حکومت طالبان همسو و همداستان شده اند یا هر دو کشور ترفند جدیدی را برضد مردم افغانستان روی دست گرفته اند. ایران و پاکستان از تحولات افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت (۲۰۲۱)، خلاف انتظار، آسیب‌پذیری‌ها و تهدید هایی را تجربه کرده‌اند؛ اما با تفاوت اینکه منافع، نگرانی‌ها و ابزارهای آن‌ها با بکدیگر تفاوت‌های بنیادین دارد. شواهد میدانی و تحلیل‌های منطقه‌ای نشان می‌دهد که گرچه همکاری‌های محدود و موقتی (بویژه در حوزهٔ ضدتروریسم) میان تهران و اسلام‌آباد ممکن است رخ دهد؛
ادامه خواندن براندازی طالبان واقعیت ژیوپولیتیک یا توهم تحلیل گران: مهرالدین مشید
غلام سرور دهقان کابلی آن پیر عارف و شاعر وارسته که سال ۱۲۸۲ خورشیدی از افق نور سر برآورد و در دوشنبه روز ۱۱ حوت ۱۳۵۴ خورشیدی غروب کرد
اما نه در خاموشی که در روشنی فنا. او رخت از عالم صورت بربست تا در اقلیم معنی مأوا گیرد.
خاک چهاردهی کابل پیکر مطعر او را در آغوش دارد اما روحش در ملکوتِ اعلی عشق سیر می‌کند و بر لوح جان عارفان نامش چون ذکر حق حک شده است.
ادامه خواندن دامنم پُر گشـت از اشـک و دلم خالی نشـد -گرچه دهقانم، غنی میسـازد این گوهر مرا : نوشته ذیل از احمد محمود امپراطورنوشته از داکتر سیاه سنگ
افغانستان/ هفدهم سپتمبر 2006: شاعر جوان هرات – سرایندۀ این مصراع‌ها – “من و این کنج اسارت، غم ناکامی و حسرت /که عبث زاده‌ام و مُهر بباید به زبانم/ دانم ای دل که بهاران بود و موسم عشرت /من پربسته چه سازم که پریدن نتوانم” اولین کتاب خود را پخش کرده بود؛ اما اعضای خانوادۀ شوهرش می‌پنداشتند که برای آنان ننگ شرم‌ساری بار آورده است.
نامش نادیا انجمن است. پارسال کشته شد. این قهرمان محلی از پذیرفتن حکم ممنوعیت ط.ـالبان بر آموزش دختران و زنان سرپیچی کرده بود و پنهانی با گروهی از دوستان ادبیات می‌خواند. شعرش او را پرآوازه ساخت و مرگش هریوای آزاد را تکان داد. هزاران تن در مراسم تشییع جنازۀ نادیا انجمن شرکت کردند. یگانه پسرش – هنگام مرگ مادر – شش‌ماهه ماند.
گزارش‌گر: چه و چگونه رخ داد؟
مادر: نادیا معصوم بود. کشته شد.
گزارش‌گر: چند سال داشت؟
مادر: بیست‌وپنج سال
گزارش‌گر: شما چه کسی را مقصر مرگ نادیا می‌دانید؟
ادامه خواندن مرگ نادیا انجمن هریوای آزاد را تکان داد/ / CNNبیداری جمعی مردم؛ بازسازی مشروعیت سیاسی
این پرسشی است که هر لحظه در افکار مردم افغانستان، چه در داخل و چه بیرون از این کشور تداعی می شود؛ البته با این دلیل که آنان می دانند، افغانستان در یکی از حساس‌ترین و تاریک ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ زیرا نه تنها سقوط جمهوریت، بازگشت طالبان، فروپاشی نهادهای مدنی و مهاجرت نخبگان؛ بلکه از همه مهم تر اختلاف های شدید گروهی و قومی در اردوگاه مخالفان طالبان، بسیاری را به این باور رسانده است که فرصت‌های تاریخی برای نجات این سرزمین از دست رفته است. اما واقعیت تاریخی و تحلیل ژئوپولیتیکی نشان می‌دهد که در پس این تاریکی ها،
ادامه خواندن شانسی برای نجات افغانستان باقی مانده یا فرصت‌ها از دست رفته‌اند؟ : مهرالدین مشیدپیاله کافی؛ دیروز زهری به کام مردم افغانستان و امروز زهری به کام پاکستان
پاکستان در دهه‌های اخیر در معرض یکی از پیچیده ترین بحران‌های امنیتی تاریخ خود قرار گرفته است. افزایش حملات «تحریک طالبان پاکستان (TTP)»، گسترش ناامنی در مناطق قبایلی و تنش‌های دیپلماتیک با کابل و دهلی نو، این کشور را در موقعیتی متزلزل قرار داده است. این فضای وهم آلود و پر تنش مقام های پاکستانی را بیش از هر زمانی نگران ساخته است. در چنین فضایی، این پرسش بنیادین مطرح می‌شود که آیا پاکستان قربانی جنگ نیابتی هند است، یا در واقع بهای سیاست‌های دیرینه خود در حمایت از تروریسم را می‌پردازد؟ با تشدید تنش ها میان اسلام آباد و کابل، مقام های پاکستانی ادعا کرده اند که این کشور قربانی جنگ نیابتی هند است.
ادامه خواندن پاکستان؛ درگیر جنگ نیابتی هند یا اسیر میراث تروریست‌پروری های خویش؟ : مهرالدین مشید
بر حال آنکس باید گریست، که دخلش بود نوزده و خرج بیست:
خواجه آصف وزیر دفاع پاکستان به تازه گی گفته است که طالبان افغانی ده میلیارد کلدار پاکستانی از ما خواسته اند تا طالبان پاکستانی را از مرزهای پاکستان به نقاط دور دست افغانستان انتقال دهند. و وزیر دفاع پاکستان اظهار داشته که ما حاضر هستیم پول بیشتر بدهیم اما مشروط بر اینکه طالبان افغانی کتباً تعهد کنند که طالبانی پاکستانی را مهار می‌کنند.
ادامه خواندن معامله‌ای که آتش ناامنی را شعله‌ورتر میسازد : احمد سعیدیاز سیاست بازدارنده گی تا تغییر در رهبری طالبان
روابط افغانستان و پاکستان در طول هفت دههٔ گذشته همواره درگیر بی‌اعتمادی، رقابت ژئوپولیتیک و تداخل منافع امنیتی بوده است. با قدرت گیری مجدد طالبان در کابل (۲۰۲۱)، انتظار می‌رفت که روابط دو کشور بهبود یابد؛ اما روندها نشان داد که سیاست اسلام‌آباد همچنان مبتنی بر بازدارندگی و فشار است. مواضع اخیر جنرال خواجه آصف وزیر دفاع پاکستان، نشان می‌دهد که تهدیدهای جدید علیه افغانستان نه از موضع قدرت؛ بلکه از دل بحران‌های درونی پاکستان و تحولات ژئوپولیتیک منطقه ناشی می‌شود.
ادامه خواندن تهدیدهای پاکستان برضد افغانستان؛ از سیاست بازدارندگی تا بازی ژئوپولیتیک : مهرالدین مشیدشگفتن گل های لیخنند در سرزمین به تاراج رفته
در روزگاری که مردم افغانستان زیر سایهٔ اندوه، جنگ و جدایی‌های قومی و تضاد های ایدئولوژیک سخت ضجه می‌کشد، قهرمانی تیم فوتسال کشور نه تنها یک پیروزی ورزشی بی بدیل؛ بلکه تجلی دوبارهٔ روح ملی و همبستگی مردم افغانستان است که به مثابه تاریخ سازان در حوزه ورزش، برای خود پیروزی و برای مردم افغانستان افتخار آفریدند. این پیروزی به مثابه دستاورد بزرگ، نشان داد که فراتر از مرزهای قوم و زبان، هنوز قلبی واحد برای افغانستان دردمند می‌تپد. این قهرمانی امید نجات را در قلب های خسته و ریشی به صدا درآورد.
ادامه خواندن قهرمانی تیم فوتسال؛ نمادی از وحدت ملی و امیدی برای غلبه بر تروریسم : مهرالدین مشیداز سیاست بازدارنده گی تا تغییر در رهبری طالبان
روابط افغانستان و پاکستان در طول هفت دههٔ گذشته همواره درگیر بی‌اعتمادی، رقابت ژئوپولیتیک و تداخل منافع امنیتی بوده است. با قدرت گیری مجدد طالبان در کابل (۲۰۲۱)، انتظار می‌رفت که روابط دو کشور بهبود یابد؛ اما روندها نشان داد که سیاست اسلام‌آباد همچنان مبتنی بر بازدارندگی و فشار است. مواضع اخیر جنرال خواجه آصف وزیر دفاع پاکستان، نشان می‌دهد که تهدیدهای جدید علیه افغانستان نه از موضع قدرت؛ بلکه از دل بحران‌های درونی پاکستان و تحولات ژئوپولیتیک منطقه ناشی می‌شود.
ادامه خواندن تهدیدهای پاکستان برضد افغانستان؛ از سیاست باز دارندگی تا بازی ژئوپولیتیک : مهرالدین مشید
از پیرمرد پرسیدم، بسیار فاشیزم فاشیزم گفته می‌شود. به نظر تو این فاشیزم چیست؟
چُرت زد، چُرت زد، چرت زد و سکوت درازی کرد که از پرسش خود پشیمان شدم. تا این که به گپ آمد و گفت: میدانی! در جهان اگر بخواهیم فاشیزم را به موجود زنده‌یی همانند کنیم؛ آن موجود زنده « کورمار» است. مردمان باوردارند که در میان ماران، مار کوچک؛ ولی کشنده‌یی نیز زنده گی می‌کند که بینایی ندارد و آن را کورمار گویند. ”
کورمار “مار زیرک‌ساری است. جهان را نه با چشم‌های خود؛ بل با کوری خود می‌بیند. انسان یا هر موجود زندۀ دیگری که در نزدیکی‌های او پدیدار شود، به زودی موجودیت او را حس می‌کند. در برابر گرمای زنده‌گی زنده جان‌های دیگر حساسیت شگرفی دارد. می‌شود گفت بدش می‌آید.
ادامه خواندن فاشیزم و کورمار : استاد نصرالله پرتونادری
«به جان ساقی که همراز و همنشین من است
به جق می که انیس دل حزین من است
نماز کوی بتان کیش آخرین من است
نشان سجده به بتخانه بر جبین من است
ادامه خواندن پیام آخرین: عبدالرحمن پژواک
پروفیسر غلام محمد میمنگی در سال ۱۲۵۲ هجری شمسی مطابق ۱۸۷۳ عیسوی در شهر میمنه در ولایت فاریاب افغانستان چشم به جهان گشود. وی تا سن ۷ سالگی در میمنه زندگی کرد و بعد از آن به امر امیر عبدالرحمن خان با خانواده اش به کابل منتقل و در گذر قاضی شهر کابل مسکن گزین گردید.پدرش عبدالباقی خان مینگ باشی، یکی از سران بانفوذِ قوم ازبک در منطقهٔ خود بود که از طرف امیر عبدالرحمن خان به جرم دوستی و همکاری با سردار محمد ایوب خان در قیام علیه امیر به کابل انتقال و محبوس و سپس به قتل رسید.غلام محمد در سن سیزده سالگی پدرش را از دست داد و با تنخواه یا معاشی که از طرف دولت ۳۰ روپیه برای مادرش و ۵ روپیه برای غلام محمد تعیین شده بود امرار حیات مینمود.
ادامه خواندن پروفیسر غلام محمد میمنگی : داکتر ناصر اوریا