نباشد غیــر اشک و ناله، لبخندی که من دارم
بدردِ دل نمی ماند همیــــن دردی که من دارم
در آتش سوختــم در آب غرق موج ها گشتم
ندانم غیری غفلت چیست ترفندی من دارم
ادامه خواندن لبخندی که من دارم ؛ شعر از : احمد محمود امپراطور
تا یادم میآید در آن روزگار جوانی که چنان عاشقی در میان برگهای رنگین مجلهها پیوسته به دنبال شعر سرگردان بودم، گاهی این سرودههای خیالانگیز استاد ناظمی بود که دستان مرا میگرفت و میبرد به آن سوی سرزمینهای دور و ناشناخته و بعد همه چیز در نظرم مفهوم و رنگ دیگری مییافتند.
شعرهایش را چنان میخواندم که گویی تشنهکامی در تابستان داغی به چشمۀ گوارایی رسیده باشد. گاهی سرودههای او را از برنامۀ «زمزمه های شب هنگام» رادیو افغانستان میشنیدم، با صدای شرین آن روایتگر عیاران کابل، زندهیاد داکتر اکرم عثمان و بانو فریده عثمان انوری و بعد احساس میکردم که چنان پرندهیی سبکبالی کران تا کران آسمان را زیر پرگرفتهام.
حق بزرگی بر ادبیات معاصر پارسی و نسل های پس از خود دارد. سالهای پیش از این گفته بودم ، یکی از شاعرانی که با سروده های خیال انگیزش ذوق شعر و شاعری را در من که پرورش داده ، استاد ناظمی است. میشنیدم و می خواندم:
شب تن خستۀ خود را به تن پنجره میمالید
و ملالآور تر از همه شب های دیگر
عنکبوت خفۀ خاموشی
میخزید از در و دیوار اتاقم بالا
ادامه خواندن درودی و پیامی به استاد لطیف ناظمی : استاد نصرالله پرتو نادری
از خشت تا خیال؛ روایت خانه ایکه طالبان فرو ریختند
طالبان زیر نام تطبیق پلان شهری دست به ساخت و ساز های جدید و احداث و توسعه ی سرک ها و ساختمان زیر زمینی ها در داخل شهر کابل زده اند. شهرداری کابل بی توجه به رابطه ها و ضابطه ها به شدت سرگرم اجرای پلان های شهری است. هرچند شماری اماکن دینی مانند، مسجد ها از این پلان خلاف قانون حفظ شده اند؛ اما طالبان تا کنون در اجرایی شدن این پلان با هیچ کسی مدارا و سازش نکرده اند. پس از آغاز این پلان تا کنون صد ها خانه به شمول خانه ی حیدری وجودی ویران و صدها خانواده در داخل شهر کابل آواره شده اند. طالبان در حالی صدها خانه را تخریب کرده اند که کم ترین توجه برای جابجایی آنان در پروژه های شهری نکرده اند. طالبان ادعای تطبیق پلان شهری را دارند و اما شهروندان کابل با توجه به بی اعتنایی طالبان به کار زنان و آموزش دختران و فقر و بیکاری رو به افزایش، در رابطه به ادعای طالبان تردید داشته و هدف این پلان را تجزیه ی قومی و شکستن ساختار های اجتماعی و فرهنگی و بستر سازی برای فعالیت های امنیتی و استخباراتی این گروه تلقی می نمایند. هدف از این نوشته مخالفت با پلان شهری نیست؛ بلکه انگشت نهادن بر فعالیت های قوم ستیزانه و زبان دشمنانه ی طالبان است که زیر چتر این پلان عملی می شود.
ادامه خواندن آنجا که دیوار ها فریاد می زنند؛ روایت یک ویرانی بی صدا : مهرالدین میشد
هر لحظه دم به دم من با خویش در ستیزم
سرشار و پر تلاطم، دریای موج خیزم
آن خاطرات دیروز امروز شد سبب تا
در آسمان حسرت من ابر ِاشک ریزم
ادامه خواندن تندیس من ؛ شعر از : مسعود زرابیادونه:
له ټولو هغو ځوانانو څخه چې د فیسبوک او نورو ویبسایټونو له لارې زما لیکنې لولي او خپل سوالونه مطرح کوي، د زړه له کومي مننه کوم. دا کار ماته د مقالو د لیکلو موضوع راښئي چې زما د فیسبوک ملګري او د مقالو لوستونکي د کومو معلوماتو سره مینه او څه شي ته اړتیا لري؟ د کنګرې او دوو نورو موضوعاتو په اړه د پوښتونکي ځوان څخه ځانګړې مننه کوم چې د ځوان نسل د استازي په حیث یې زما په لیکنه کې د ورته پیداشوو سوالونو په اړه په زغرده خپلې پوښتنې وړاندې کړې دي.
ادامه خواندن کنګره څه شی ده؟ : نورمحمد غفوری
(قدّساللّٰهُ سرَّه)
حضرت عارفِ واصل، استاد عبادالله نقشبندی، فرزند وارستۀ غلام نقشبند، در سال ۱۳۲۹ خورشیدی، از مشرق انوار ازلی بر ساحتِ خاکی دمید و در گذر داملالشکری شهرستان خُلم ( تاشقرغان)، چون قبس نوری از عالم لاهوت، در عالم ناسوت تجلّی یافت.
در همان طفولیت، نسیم طلب در جانش وزیدن گرفت و گام در جادۀ علم و عرفان نهاد. پس از طی مدارج مکتب و مدرسه، در سال ۱۳۵۰ خورشیدی از دارالمعلمین اساسی ولایت بلخ – که خود محراب معرفت و صحن حکمت بود – فارغالتحصیل گردید و در سلک طالبان حقیقت، خادمان تعلیم، و سالکان سلوک در آمد. چهل سال تمام، چون شمعی سوزان، در مکاتب بلخ و سمنگان، به هدایت نسل های تشنه کام معرفت پرداخت.
گفتار او نسیم سحر بود و نگاهش خورشید مهر.
هر واژه اش بیدارگر دلهای غافل و نوشداروی جان های خسته بود.
هیچ لحظهای از عمر شریفش از ذکر، فکر، خدمت و سلوک تهی نماند.
ادامه خواندن سفرنامۀ سلوک و سُرور -به یاد حضرت استاد عبادالله نقشبندی: احمد محمود امپراطور
چالش های درونی میان طالبان و مخالفان آنان؛ آزمونی تعیینکننده برای طالبان
بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، بدون تردید یکی از نقطهعطفهای مهم در تاریخ معاصر افغانستان است. این در حالی بود که بسیاری انتظار داشتند، این بازگشت تغییراتی بنیادین را در گفتمان، عملکرد و رویکرد سیاسی این گروه در افغانستان به همراه داشته باشد؛ اما واقعیت میدانی چیز دیگری را به اثبات رساند. طالبان با وجود کنترل جغرافیایی تقریبی کامل بر افغانستان، هنوز در آزمون «مشروعیت مردمی» و «مقبولیت ملی» اند و هنوز در این زمینه کم ترین موفقیت نداشته اند. در عین زمان گروه های سياسي، قومی و مذهبی و نهاد های مدنی مخالف طالبان هم تا کنون نتوانسته اند تا با جمع شدن در زیر یک چتر و جلب نظر جامعه ی بین المللی از لحاظ نظامی، سیاسی و نظری طالبان را به چالش بکشند. گروه ی طالبان هم درک کرده اند که رهبران گروه های یاد شده اعتبار خویش را نزد مردم افغانستان از دست داده و چندان خطری از ناحیه ی آنان احساس نمی کنند؛
ادامه خواندن طالبان و دور زدن گروها و سیاستگران نابکار و فراخوان آشتی با مردم : مهرالدین میشدد اُلیګارشي په اړه په (قاموس کبیر افغانستان) کې داسې راغلي دي:
((کلمه “اُلیگارشی” (Oligarchy) ازدوکلمهیونانی “ὀλίγος” (oligos)کهبهمعنای “کمی” یا “تعدادکم” است،و “ἄρχω” (arkho)کهبهمعنای “حکومتکردن” است،بهوجودآمدهاست. درواقع،الیگارشیبهمعنایحکومتیاسیاستگذاریتوسطتعدادمحدودیازافرادیاگروههابانفوذوتاثیربالااستفادهمیشود.
ادامه خواندن اُلیګارشي څه شی ده؟ : نورمحمد غفوری
آنچه را که در ذیل میخوانید فقط یک تحلیل شخصی من است.
من باور ندارم که جنگ میان هند و پاکستان در دراز مدت ادامه پیدا کند و فراگیر تر شود، پاکستان علاقمند است این جنگ خاموش شود، همچنان هندوستان میخواهد برای مردم هند بگوید که ما انتقام کسانی را که در کشمیر گروه های ترورستی پاکستان کشته بودند از فامیل مسعود اظهر گرفتیم، در همین حدود این جنگ فراگیر نخواهد شد، با آن هم میخواهم دیدگاه خود را همه جانبه با شما شریک سازم…
گاهی لحظاتی در زندگی ما نقش میبندند که تا پایان عمر، مثل سایهای با ما میمانند. نه میتوان آنها را فراموش کرد، نه از تکرارشان گریخت. این روایت، برشیست از خاطرهای که هنوز، بعد از سالها، بوی خاک، باروت و دلسوزی یک زن غریبه را با خود دارد.
از ششسالگی تا امروز، زخمها و آسیبهای فراوان جسمی و روحی بر من وارد شده است.
نخستین ضربه در روز ۱۶ حوت ۱۳۶۸ خورشیدی بود؛ همان روزی که کودتای شهنواز تنی رخ داد و من از ناحیه زانو مصدوم شدم. زخمی که نه تنها جسم، بلکه روحم را نیز درگیر کرد.
در سال ۱۳۷۱ خورشیدی، با سقوط حکومت داکتر نجیبالله و تسلط تنظیم های جهادی بر کابل، روزهای تلخ و پرآشوبی آغاز شد. در آن زمان، من دانشآموز صنف سوم مکتب بودم و هر روز در میان آتش و دود، به لیسه عالی حبیبیه که مقابل خانه ما بود میرفتم.
ادامه خواندن نیم قرن حادثه از کوچههای جنگ تا آغوش صلح: احمد محمود امپراطور
با رفتن عزیزان ما زنده میمانیم و اما زندهگی نمیکنیم. هرچند در ظاهر خوش و شادمان هم که باشیم، باز هم آتشی غمی در دل ما روشن است. عزیزانی که به سفر مرگ میروند دیگر بر نمیگردند. آن گونه که در این دو بیت رودکی امده است.
ما همه خوش خوریم و خوش خسبیم
تو در آن گور تنگ تنهایی
نه چنان خفته ای که برخیزی
خواب مرگ، بیداری ندارد و سفر مرگ را برگشتی نیست. خیام به مانند رودکی از مرگ به رفتن بیبرگشت تعبیر میکند.
ادامه خواندن با رفتن عزیزان ما زنده میمانیم : استاد نصرالله پرتو نادری
چشم انداز امروز بشری، آئینهای تلخ و اندوهبار از گمگشتگی انسان در طوفان مدرنیتی بیروح و ماشینوار است؛
مدرنیتی ای که با تمام زرق و برقش، روح را فراموش کرده
و انسان را به ابزاری در خدمت منافع سرد و بیاحساس
قدرتهای سلطهجو تقلیل داده است.
در دنیایی که ارزش های انسانی به حاشیه رانده شدهاند
ادامه خواندن چشم انداز امروز بشری : احمد محمود امپرطور
مادر به خوی عادت طفلانه ام هنوز
از بهر تو سرخوش و مستانه ام هنوز
پروردی ام به ناز تو با شیرهی وجود
می زیبدم ز بعد خدا بهر تو سجود
ادامه خواندن به یاد مادر – شعراز :استادمحمد اسحاق ثنا
نگاهی به پروژههای عمرانی در شهر کابل با چهرۀ استخباراتی
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱، سیمای شهر کابل بهتدریج دچار دگرگونیهایی در ساختار عمرانی و طراحی شهری شده است. طالبان در ماههای اخیر با اجرای طرحهای موسوم به «پلان شهری» و ساختوسازهای گسترده، تلاش میکنند چهرهای منظم و توسعهگرا از حکومت خود ارایه دهند. این اقدام ها در ظاهر میتوانند نشانههایی از ثبات، ساماندهی و بازسازی پس از جنگ تلقی شوند؛ اما در واقع، واکنشهای اجتماعی و تردیدهای گستردهای را در میان شهروندان کابل برانگیختهاند. بسیاری از شهروندان، کارشناسان و فعالان مدنی افغانستان معتقد اند که این پروژهها، تنها طرحهایی آبادانی نیستند؛ بلکه اهداف عمیقتری چون کنترل اجتماعی، مهندسی جمعیتی، گسترش نفوذ امنیتی و تثبیت سلطه سیاسی را دنبال میکنند. فقدان شفافیت، نبود مشارکت مردمی، تخریب املاک بدون رضایت یا جبران منصفانه، و تمرکز بر مناطق خاص با پیشینه مقاومت، همگی بر این نگرانیها دامن زده اند.
ادامه خواندن پلان شهری یا مهندسی قدرت؟ واکاوی اهداف پنهان طالبان در بازسازی کابل : مهرالدین مشید
جنگی که امید ها برای نابودی بزرگ ترین حامی تروریسم را به یاس بدل کرد
پس از درگیری میان هند و پاکستان، جنوب آسیا بار دیگر در معرض تنش قرار گرفت. تنشهای مرزی، رقابت تسلیحاتی، و جنگهای نیابتی همواره سایه سنگینی بر روابط هند و پاکستان انداختهاند. در میان این تلاطمها، افغانستان بهویژه در چهار دهه ی اخیرقربانی خاموش سیاستهای منطقهای بوده است. از نگاه بسیاری از مردم افغانستان، پاکستان نه یک همسایه، بلکه معمار اصلی بحران امنیتی افغانستان است. جنگ هرچند در ذات خود ویرانگر است؛ اما در سیاست منطقهای گاه، جنگ نه تنها ابزار تقابل، بلکه زمینهساز تحولات ژئوپولیتیکی عمیق میشود. بنابراین، هرگونه تضعیف یا فروپاشی پاکستان در نتیجه درگیری با هند، از سوی برخی نخبگان و مردم افغانستان بهمثابه فرصتی تاریخی برای پایان تروریسم سازمانیافته در منطقه تلقی میشود.
پاکستان و نقش آن در تروریسم منطقهای
ادامه خواندن جنگی که بجای فروریزی دستگاه تروریست پرور، دندان های آن را تیزتر کرد : مهرالدین مشید
از شمس النهار ، بنیاد گزاری مطبوعات مدرن ، آغاز تجدد و مدرنیته در نیمه دوم قرن (۱۹ م )
تا : رادیو شریعت ، طالبانیزیم و مردود خواندن تجدد ، در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م )
در نیمه دوم قرن ( ۱۹ م ) علامه سید جمال الدین و در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م) هیبت اله آخوند طراز دیوبندی
اوایل قرن (۲۰ م ) نهضت مشروطیت و سر باختن سالار آن مولانا محمد سرور واصف قندهاری در راه آزادی و با این پیام وخشورانه تاریخی :
ترک جان و ترک مال و ترک سر
در ره مشروطه اول منزل است
در اواخر ربع اول قرن ( ۲۱ م ) برقراری امارت اسلامی ( اسارت اسلامی ) قندهار
در اوایل قرن ( ۲۰ م ) سراج الاخبار و مولوی عبدالروف “ خاکی ”
ادامه خواندن ترقیات عالم روبه بالاست – ما از بالا به پایین می ترقیم :میرعبدالواحد ساداتپه دې ورځو کې د مغرضو او دروغجنو خولو او سرچینو څخه داسې آوازې خپرې دې چې د سویس دولت پښتانه افغاني مهاجرین بیرته افغانستان ته په دې خاطر استوي چې اوسني طالب واکمنان پښتانه دی، د پيښو سره قومی چلند کوي او ځکه نو هغه پښتانه چې له خارجه ورځي، د طالبانو لخوا نه آزاریږي. مګر واقعیت دادی چې د سویس د کډوالو فدرالی ادارې دا پریکړه نه ده کړې چې پښتانه مهاجرین دې یوازې د دې لپاره افغانستان ته واستول شي چې طالبان هم پښتانه دي او له پښتنو سره څه نه کوي، خو د نورو افغاني قومونو سره ظلم کوي.
ادامه خواندن یوغلط خبر د جنجال منبع : نورمحمد غفوریهرچند روز جهانی مطبوعات (۳ می) فرصتی است برای بازنگری در وضعیت آزادی بیان و رسانهها در جهان؛ اما دریغ و درد که در افغانستان، این روز بهجای بزرگداشت، برعکس به نمادی از بحران و خفگان تبدیل شده است و روزنامه نکاران افغانستان چه در داخل و چه در خارج این کشور روزگار پریشان و نابسامان را تجربه می کنند. پس از سال ۲۰۲۱ برابر به تسلط دوباره ی طالبان، روزنامهنگاری افغانستان با سرکوب سیستماتیک، محدودیتهای گسترده، و مهاجرت گسترده خبرنگاران مواجه شده است.
ادامه خواندن روز جهانی مطبوعات و آینده ی آشفته و نابسامان روزنامهنگاری افغانستان : مهرالدین مشید
باز هم پرهیز داری بی سبب از من چرا
باز هم افتاده ای در دام اهریمن چرا؟
آرزو های که پروردی به گندمزار عشق
حال آتش می زنی بر این همه خرمن چرا ؟
ادامه خواندن بی سبب از من چرا ؛ شعر از:فریبا آتش
انزوای دیپلوماتیک تا معامله در سایه: روایت دوگانه انزوا و تعامل پنهان
بیش از سه سال از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان میگذرد، اما هیچ دولت مشروع و مؤثر در جامعه جهانی حاضر به بهرسمیتشناختن حکومت آنان نشده است. این بیاعتنایی جهانی تنها یک موضع سیاسی نیست، بلکه بازتابی از رفتارهای ناقض حقوق بشر، محدودیتهای گسترده علیه زنان، سرکوب آزادیهای مدنی و از همه مهمتر نبود حکومت مشروع و شفافیت در ساختار حکومتی طالبان است.
ادامه خواندن انزوای نمایشی، همکاری پنهانی: از انکار علنی تا توافق پشت پرده : مهرالدین مشید
بازهم یک چال دیگه از ما!
هرچند روزگار دشواری را پشت سر میگذاریم. خوب به گفتۀ نیما: جهان تا جنبشی دارد رود هر کس به راه خود.
ما هم در راهی رفتهایم که هر چند جز درد سود و ثمری در پی ندارد؛ اما دردی که نمیخواهی از آن دل بر کنی. اگر هم بخواهی ترا رها نمیکند.
کتاب «مرواریدهای رنگین» دیداری با چند بانوی سخنور، امروز در انتشارات مقصودی در شهر کابل در ۴۶۰ صفحه چاپ شد.
دوستان علاقهمند میتوانند این کتاب را از کتاب فروشی اننتشارات مقصودی در پلسرخ به دست آورند.
در این کتاب در پیوند به شعر و جایگاه شاعری این بانوشاعران چیزهایی نوشته شده است.
– مهستی گنجوی، بزرگبانوی شعر پارسی دری
ادامه خواندن مروارید های رنگین ؛ نام کتاب تازه بچاپ رسیده ی استاد نصرالله پرتو نادری
عمر پر ثمر استاد دراز باد! باری این چند سطر پراکنده را در باره اش نوشته بودم. تحفۀ فقیر انزوانشین روزگار همین است! امروزه استاد سید مسعود استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل یکی از موفقترین و محبوبترین استادان این دانشگاه است.او چهرۀ درخشانی در عرصۀ رسانهها نیز است. البته استاد مسعود این شهرت و محبوبیت را از سکوی بلندی هیچ مقامی رسمی به دست نیاورده؛ بلکه سالیان درازیست که مینویسد، با مسؤولیت می نویسد و کارشناسانه به تحلیل مسایل پیچیده سیاسی – اقتصادی کشور میپردازد.
ادامه خواندن استاد سید مسعود، استاد دانشگاه کابل شست و شش ساله شد! : استاد نصرالله پرتو نادری
بی صدای عشق دنیا بی دم است
شاعری بی ارزش و بارِغم است
بی میِ لبخند و شعر عاشقی ــ
بی سرود و ساز دنیا ماتم است
ادامه خواندن بی صدای عشق : بانو راحله یار
امد بهار و سبز نشد شاخسار من
يعنى كه نيست فصل گل و گلعذار من
گلها شگفت و باغ عروسانه شد پدید
پایان نگشت هجر تو و انتظار من
نه شاعرم ، نه سرایشگر ترانه منم
یکی زمردم دور از دیار و خانه منم
جدار کاخ ستم از خروش من لرزد
نهیب غرش توفان رودخانه منم
ز پا فتاده غریبی منم به کشور غیر
کسی به خانه برد بار او به شانه منم
ادامه خواندن تیر جفا : شعر از استاد محمد اسحاق ثنا