درباره محبس سرای موتی دوره نادرشاه : ماریا دارو

تصویر از برگه استاد جاوید فرهاد کاپی شده است.

  دوستان  محترم ؛ در صفحه  فیسبوک  استاد  جاويد  فرهاد  تصوير  از  سرای  موتـی   در  گذر شور بازار کابل  را مشاهده  کردم ؛  در این  زندان  خطر ناک مبارزین  و  تحصيل  کرده  های  دوره  امانیه  که  اکثراٌ  در خارج  و هم چنان در داخل کشور  ؛  فقل  و  زنجیر  شده  بودند . خواستم  قصه  های  داخل  زندان  را  از جلد  دوم  کتاب  افغانستان در  مسیر تاریخ اثر  مرحوم  میر غلام  محمد  غبار  یادداشت  ؛ با شما  مطالعین  گرامی  به  اشتراك  بگذارم  روی  این مقصد  جلد دوم  کتاب  افغانستان در  مسیر  تاریخ  را گشودم  و  خاطرات  از  زنده یاد  مرحوم  غبار را که  خود شاهد  ظلم و ستم  در  سرای  موتی  قرار گرفته  بود ؛ با اند  اختصار  تحرير کردم  . 

  حوادث تاریخی  را نباید  از یاد برد.  زیر  گذشته  ها  چراغ  راه  مبارزین  آینده  کشور  ما  میباشد باید بدانیم  که  کشور  ما  از  کدام  تاریخ  تحت ظلم  و استبداد ارتجاع  داخلی  تحت  نظارت  انگلیس  اشغالگر  قرار داشته  است.

ادامه خواندن درباره محبس سرای موتی دوره نادرشاه : ماریا دارو

مطلبی را که در مورد فرود آوردن بیرق سه رنگ ملی افغانستان ازتپه وزیر محمد اکبر خان غازی- توسط طالبان درآغاز ورود شان بکابل قبلاٌ نشرکرده بودم؛ بمناسبت روز بیرق ؛ مجددآٌ منتشر گردید : ماریا دارو

ماجرای کنون  افغانستان  برمی گردد به  دشمنی  خاص دول  استعمارگر  و خاصیت  انتقام  جویانه  آن. 

 بطور  مثال ؛ پایین  کردن بزرگترین  بیرق  ملی  افغانستان  که تعریف از حوادث  تاریخی  کشور  میباشد و  بر  فراز  تپه  وزیر  محمد  اکبر  خان غازی  در  اهتزاز بود؛  در  اولین روز  حاکمیت  طالبان  در شهر کابل بتاریخ  ۲۵  اسد ۱۴۰۰ خورشیدی  یک  تصادف نیست ؛ بلکه  نمونه  از انتقام  گیری  انگلیس  توسط  نوکرانشان میباشد.  

وزیر محمد اکبر خان  غازی شخصیت  ملی  و وطن  دوست  کشور ما مکناتن  سر قوماندان  قوای  انگلیس  را در جنگ  اول  افغان  و انگلیس  (   ۱۸۳۸ الی  ۱۸۴۲ ) بقتل  رسانیده بود.

ادامه خواندن مطلبی را که در مورد فرود آوردن بیرق سه رنگ ملی افغانستان ازتپه وزیر محمد اکبر خان غازی- توسط طالبان درآغاز ورود شان بکابل قبلاٌ نشرکرده بودم؛ بمناسبت روز بیرق ؛ مجددآٌ منتشر گردید : ماریا دارو

افغانستان سرزمین حماسه وفاجعه اثر محترم میرعنایت الله سادات را چند سال قبل معرفی نموده بودم ؛ در اثر تقاضای دوستان اینک دوباره نشرگردید: نوشته ء ماریا دارو

کتاب  « افغاستان  سرزمین حماسه  و فاجعه » اثر گران بهاء  جناب محترم  میر عنایت  الله سادات  واقعیت های انکار  ناپذیر از حوادث  جامعه  ما و عوامل  تاثیر گذاری  منفی  کشور های  خارجی  بر وطن  مارا و  پادشاهان  و رهبران الی دو نیم دهه گذشته را همه  جانبه  مورد برسی  قرار داده است.                                      

     خوشبختانه  جناب  محترم سادات  کتاب با ارزش  خویش را برایم  اهدا کردند٬ جا دارد که  از این  تحفه  ذیقمیت  شان  اظهار سپاس  نمایم. 

محترم  سادات  با موشگافی  خیلی  دقیق  و صادقانه  حوادث  وطن رااز سالهای کهن  یعنی  آریانای باستان٬ خراسان دیروز  و افغانستان امروز با جزئیات  و اسناد  موثق  و معتبر داخلی  و خارجی  با تحلیل  دقیق  علمی نوشته  است .   بامطالعه  این  کتاب٬ حوادث گنگ  که  تا  هنوز  ذهن عده  از هموطنان  مارا مشکوک  نگهداشته  است ٬ روشن  میشود . وضع  رقتبار  فعلی و آینده  نا مشکوف و پوشش  از تبلیغات از جوانب  مختلف ٬ روی  واقعیتهای  وطن خاک  پاشیده  است   اما وطنداران صدیق  و قلم  بدستان راستکار  مانند جناب  سادات  وظیفه  خویش دانسته اند٬تا تمام حقایق  را بدون  در نظرداشت  ملحوظات سیاسی٬ قومی  و زبانی  برای  نسل  آینده  کشور بیان نمایند.

ادامه خواندن افغانستان سرزمین حماسه وفاجعه اثر محترم میرعنایت الله سادات را چند سال قبل معرفی نموده بودم ؛ در اثر تقاضای دوستان اینک دوباره نشرگردید: نوشته ء ماریا دارو

زندگینامه محمد حسن نیر بیات را در صفحه (۳۰۴ تا۳۰۷) کتاب کی کیست نوشته؛ پروفیسور رسول رهین ؛ خواندم : نوشته ماریا دارو

مـــحــمــدحسن  نــیــر  بـــیــات

حسن  نیر  بنات از نخستين  فارغان بخش  روزنامه نـگاری  فاکولته  ادبيات دانشگاه  کابل  است. سال (۱۳۴۳ هـ ش ) بيشتر از ربع   قرن در لسانه های  گروهی  کشور خدمت  کرده  است. سر محرر و نگارندهء  مسُول  شماره  های  ایام  تعطیل  روزنامه  انیس  و مبصر سیاسی  مجله ژوندون بود. 

دوکتاب   پرامون  أصول  روزنامه  نگاری  رااز  انگلیسی  به  دری  برگردانده و به  همت  اتحادیه  ژورنالستان افغانستان   چاپ شده  است . او عضو  رهبری   اتحاديه  نیز  بود.

ادامه خواندن زندگینامه محمد حسن نیر بیات را در صفحه (۳۰۴ تا۳۰۷) کتاب کی کیست نوشته؛ پروفیسور رسول رهین ؛ خواندم : نوشته ماریا دارو

مـلــت افــغــانسـتـان بـعـد ازهـرغسل خون و آتـش هـمـان پـیراهـن چرکین گذشــتـه را بر تـن میکـنـنـد:  مـــاریـــا دارو

     بزرگمردان اندیشمند با چند سطر کوتاه  یک  کتاب را بیان  مینمایند تا ملت ها جاده های  خونینی را که دراثر استعمار خارجی  و استبداد و ارتجاع داخلی  پیموده اند٬ دوباره  تکرار نکنند. 

هرگاه  تاریخ  پر افتخار و مبارزات سیاسی  نیاکان  مارا از  زمان آریانای  باستان  ٬ خراسان  و افغانستان امروز مرور کنیم  بتمام دسایس استعماری پی  میبریم  اما افسوس که یکتعداد مزدوران  در طول تاریخ بخاطر منافع  شخصی  خویش زیر نام  مسایل  قومی  ٬ مذهبی  , زبانی و نژ‌ادی ٬مردم عادی را  که از دسایس  اگاهی  نداشته اند ٬بخاک وخون کشانیده اند. نباید فراموش  کرد که همین  مبلغین  تبعیضات  نژادی  و زبانی دست  به تفتین  وتفرقه  زده انده  و مبارزین مردم را که برای  نجات میهن کفن  پوشیدند و دشمن  خارجی  را شکست  دادند  ٬فراموش  کرده  اند. 

ادامه خواندن مـلــت افــغــانسـتـان بـعـد ازهـرغسل خون و آتـش هـمـان پـیراهـن چرکین گذشــتـه را بر تـن میکـنـنـد:  مـــاریـــا دارو

ملت ها باقلمِ علما واندیشهء فلافسه؛ با اشعار شعرا و با تابلوی نقاشان بیدارمی شوند : ماریا دارو

هرگاه نگاهی بر تاریخ ملیتها بیاندازیم ٬می بینیم  که اساس نشر نمای  جامعه با پرورش معارف پیوندعمیق و حیاتی دارد . اما اگر از  نظر نویسندگی و معارف کشور خویش را با دیگران مقایسه نماییم٬ به قایق شکسته می ماند که به سرنوشت نامعلوم در حرکت است ؛  تاخودرابه ساحل برساند. با  کمال  تاسف باید گفت  که در طول  تاریخ   در کشورما  اکثراَ حکام آگاه  و صادق  که  جواب  گوی  نیازمندی  های جامعه باشند٬کمتر به قدرت رسیده اند و یا هرگز به  قدرت  سیاسی  نرسیده  اند.

تاریخ  فتوحات کشور ما گواهی  روشن است  که  همواره استعمار  تلاش کرده  است  تا از حاکمیت  مستبد و دست  نشانده  خویش  حمایت  نماید .  پدران ما چنین  ظلم ها را زیاد  تجربه  کرده  اند. هرگاه  مبارزین راستین ٬نویسندگان  مردمی  ُشاعران  انقلابی  و نقاشان  هنر آفرین  سربلند کرده اند به  زودی سرکوب  گردیده  اند.

ادامه خواندن ملت ها باقلمِ علما واندیشهء فلافسه؛ با اشعار شعرا و با تابلوی نقاشان بیدارمی شوند : ماریا دارو

یاد آشیان ؛مجموعه شعریست از استاد محمد اسحاق ثنا : ماریا دارو

این دفترچه شعر در شهر ونکوور کشور کانادا تازه بچاپ رسیده است؛ که شامل غزل ؛ چهار بیتی و دوبیتی ها میباشد ؛ همه اشعار بیاد آشیان و از سخن دردناک دل شاعر ی که سینه اش از فراق وطن بسوز آمده وآنرا در صحفات مختلف چو مروارید مزین ساخته است. زمانیکه مجموعه را باز کردم چشمم به نوشته پُر محتوای جناب محترم دکتور سید محمد لبیب استاد دانشگاه و محقق نستوه ؛ شاعر ذواللسانین افتاد که جناب شان با حوصله مندی تک تک سروده های میان دوپشتی این مجموعه را مطالعه و تصبره نموده است. پشتی این مجموعه با ترسم درخت تنومند که در شاخچه ان یک پرنده بی اشیان برایش لانه ساحته ؛ بشکل بسیار هنرمندانه توسط جناب محترم بشیر رحیمی طرح شده است .

همچنان جناب رحیمی در صفحه بندی این مجلد نیز همکاری کرده است . درپشتی چهارم فوتوی جناب ثنا با ذکر شعری که سرده است ؛ طبع شده است :

توخنجر ه ی صدای من باش

بکشای لب و نوای من باش کن

ادامه خواندن یاد آشیان ؛مجموعه شعریست از استاد محمد اسحاق ثنا : ماریا دارو

معـرفـی کتـاب زنـان بر گزیده ء خـاور زمـین – اثــر دکتور عنایت الله شهرانی : نوشه ء ماریا_دارو

مؤلف کتاب: پروفیسور دکتور عنایت  الله شهرانی 

ویراستار این  گنجینهء  نایاب:  برهان الدیـن نامق

طرح  پشتی کتاب:‌  از استاد اسرائیل  رویا هنرمند و نقاش  معروف  کشور ما میباشد. 

تایپ  و طرح  کامپـیوتر  توسـط رفیع الله نـذیر شهرانی و  وحدت الله درخانی میباشد. 

سال طبع : ۱۳۹۵ هه – ش 

تیراژ  : یکهزار جلد.     

زنان برگزیدهء خاور زمین نام  کتابیست که  از قلم  پروفیسور دکتور عنایت  الله شهرانی  تازه  از طبع  برآمده  است .

این  کتاب  با قطع  و صحافت  خیلی زیبا در چهارده  فصل  و دو صد و هفتاد  صفحه از طرف  کانون فرهنگی « قیزیل چوپان »  در ولایت  هرات  اقبال چاپ پیدا کرده است .

استاد گرانقدر پروفیسور شهرانی همیشه  در باره  هنرمندان  ٬ نقاشان٬ موسیقی  دانان  ٬ خطاطان و سایر هنرهای  زیبای  کشور قلم زده اند . هم چنان  دوستداران هنر میدانند که  استاد شهرانی  در رابطه با تاسیس  فاکولتهء  هنر های  زیبا   پوهنتون کابل  نیز خدمات شایانی انجام  داده اند و در ساحه ء هنر ٬ شاگردان فراوان  تربیت  کرده  اند.

استاد شهرانی  از آوان  جوانی  به  نوشتن  کتاب  پرداخته  است و چندین کتاب  طبع  کرده  است  و اما کتاب  فعلی که به شما معرفی  میگردد ٬ چیزی  دیگریست . به قول  مولانای  بزرگ بلخ  که  فرموده  است .                            

  « زن عالی ترین مظهر جمال و لطف خداست» این  کتاب  نیز  در بارهء  زنان  برگزیدهء  خاور زمین  تحریر یافته  است. 

ادامه خواندن معـرفـی کتـاب زنـان بر گزیده ء خـاور زمـین – اثــر دکتور عنایت الله شهرانی : نوشه ء ماریا_دارو

بمناسبت هشتم مارچ که ماهیت اصلی آن از ذهن ها فرار کرده است : ماریا دارو

دوستان  محترم !                                    

      چند سال  قبل نظر خویش را در باره کتاب  تحت عنوان « سرنوشت خانه وخانواده در غرب » اثر گرانبهای  محترم  عنایت  الله  سادات٬  در سایت  های انترنتی  بصورت  خیلی  مفصل  نوشته بودم.  اکنون که هیاهوی  تجلیل از هشتم مارچ در سراسر جهان  از طریق  رسانه بر پا گردیده  است ٬ خواستم از  متن همان نوشته ٬ چند  سطر  خیلی  مهم  آنرا جهت  توجه  دوستان  بنویسم .  تا از نام بیناد ها و انجمن  های  مفید که بخاطر  بهبود زندگی  انسانی  ایجاد میگردد٬ سوء  استفاده  کور کورانه  نکرده٬ آرامش  و محبت  خانواده  های  سالم  را برهم نه نزنند.  

  بمناسبت  هشتم  مارچ  که  ماهیت  اصلی  آن  از  ذهن ها فرار کرده  است و جای آن  رقابت  های بیمورد و سوء  استفاده  از این  بیناد خیلی  معقول نه  تنها به  نفع زنان  امروز نیست٬ بلکه به ضرر  زنان ( مادران) تمام میشود.  همچنین  کانون خانواده ها را در جهان به  مخاطره  اندخته  است بخصوص  وضع  زنان در جهان غرب  سوال  برانگیز  است.                                               

ادامه خواندن بمناسبت هشتم مارچ که ماهیت اصلی آن از ذهن ها فرار کرده است : ماریا دارو

ملت ها باقلمِ علما و اندیشهء فـلاسـفـه؛ با اشعار شاعران و با تابلوی نقاشان بیدار میشوند- نوشته : ماریا دارو

هرگاهنگاهی برتاریخ ملیتها بیآندازیم٬میبینیم که اساس نشرونمای جامعه باپرورش معارف پیوندعمیق وحیاتی دارد . امااگرازنظرنویسندگی و معارف کشور خویش رابا دیگران مقایسه نمائیم٬ به قایقشکستهء میماند که به سرنوشت نامعلوم درحرکتاست تاخودرابه ساحل برساند. با  کمال  تاسف بایدگفت  که درطول  تاریخ  کشورما  اکثراَ حکام آگاه  وصادق  که  جواب  گوی  نیازمندی  های جامعه باشند٬کمتربه قدرت ریسده اندو یاهرگزبه  قدرت  سیاسی  نرسیده  اند.

تاریخ  فتوحات کشورماگواهی  روشنیست  که  هموارهاستعمار  تلاش کرده  است  تاازحاکمیت  مستبد و دست  نشانده  خویش  حمایت  نماید .  پدران ما چنین  ظلم هارا  تجربه  کرده  اند. هرگاه  مبارزین راستین٬نویسندگان مردمی  ُشاعران  انقلابی  ونقاشان  هنرآفرین  سربلندکرده اندبه زودی سرکوب  گردیده  اند.

یکیازدوره  های  کهبدان  مباحات  نمائیم  همانا  دوره  های عزنویاناست  که  چند صدشاعر  ونویسنده  درآن عصر ازحمایت٬.. نوازش  وتشویق  سلطان برخوردار بودندوپس  ازگسترش  اسلام  نیزکشور ما ازنظر  پرورش علما غنی گردید٬ما نمیتوانیم  افتخارات  علما٬دانشمندان وشعرا  وفلاسفه  آن  دوره  های  درخشان  تاریخ رافراموش  نمائیم . امانباید تمامافتخارات  ماباچنین  دوره  های  گذشتهمحدود  گرددبلکهمطابق  ایجاب  زما نبایدحرکت نماییم.

اگر  متوجه حوادث باشیم٬میدانیم که درطی  سده  های بعدآن درکشور ماچه  گذشته  است وچندفیلسوف -٬شاعر٬ نویسندهونقاش  چون« ابن سینا٬ رودکی  وبلخی؛ مولانای بلخی ؛ رابعه بلخی ؛ مخفی بدخشی؛ عایشه درانی؛ مستوره غوری ؛رحمان بابا  وخوشحال  ختک؛  عبدالله انصاری  و بهزاد … غوث الدین خان نقاش ؛ رابه جهان  معرفی  کرده  ایم؟.

ادامه خواندن ملت ها باقلمِ علما و اندیشهء فـلاسـفـه؛ با اشعار شاعران و با تابلوی نقاشان بیدار میشوند- نوشته : ماریا دارو

مصاحبه با نعمت الله گردش هنرمند معروف تیاتر افغانستان : ماریا دارو

به سلسله گرامی داشت ویاد ازگنجینه های هنری وفرهنگی کشوردراین شماره گفت وشنود ما را با آقای محترم نعمت الله گردش هنرمند محبوب تیاترکشورمطالعه میفرمائید. تیاتردرکشورهای مختلف دشواری ها، فراز ونشیب های فراوان داشته است.

ایثاروفدا کاری هنرمندان دررشد وارتقاع تیاتردرهرکشورقابل قدردانی میباشد.

هنرمندان درجهان جهت آگاهی مردم دررابطه مناسبات فرهنگ سنتی و جا گذین ساختن فرهنگ جدید، مظالم اجتماعی وسیاسی را با ایثار وفدا کاری، هنرمندانه انگشت انتقاد گذاشتند وموفقیت های فراوان کمایی کردند. رایج ساختن فرهنگ جدید، افشای سیستم غیرعادالانه جوامع بشری، تغیر فرهنگ کهنه وعقب مانده درجهان، بدون فداکاری هنرمندان تیاتر در زمان پیشن ناممکین بود.

هنرمندان با قبول رنج ها جامعه را برروشنایی کشاندند، کسانیکه خود ازسنتی بودن جامعه رنج درسینه داشتند، رنج مردم رااز چهره های افسرده شان زدودند.

ادامه خواندن مصاحبه با نعمت الله گردش هنرمند معروف تیاتر افغانستان : ماریا دارو


پنجشیر اسطورهء جهاد و مقاومت
با اشک شیر نباید بازی کرد : مهرالدین مشید

آری پنجشیر نه تنها اسطورهء ماندگار جهاد و مقاومت است؛ بل اسطورهء پایداری و ثبات در برابر زورگویی و قلدری و تک روی و یکه تازی های قومی است که در هر برهه ای از تاریخ چون دژی استوار در برابر تمامی مهاجمان و زورگویان تاریخ ایستاده است. البته اسطوره به معنای اینکه ایده آل های بزرگ انسانی در این سرزمین آغشته به خون و حماسه پرور به حقیقت پیوسته است و حماسه آفرینان آن به مثابه اسطوره سازان راستین تاریخ ظهور کرده اند.

بهتر است تا بگوئیم پنجشیر نماد خونین ترین اسطوره ها در دل  زمان است که مردان مرد آن حماسه ساز و اسطوره آفرین بوده اند و هنوز هم هستند. پنجشیر به مثابهء دژ تسخیر ناپذیر در هر برهه ای از تاریخ قبرستان مهاجمان بوده و پای هر مهاجمی در سخره های بلند و استوار آن لنگیده است. هرچند پنجشیر در برهه های گوناگون گذرگاهء مهاجمان تاریخ از سکندر تا چنگیز و بریتانیا و روسیه و آمریکا و دیگران بوده و اما رزم آوران این دیار هیچ گاهی نگذاشته اند تا آب در شکم هر مهاجم کینه توز و سفاک گرم شود.

ادامه خواندن 
پنجشیر اسطورهء جهاد و مقاومت
با اشک شیر نباید بازی کرد : مهرالدین مشید

فرود آوردن بیرق سه رنگ ملی افغانستان از تپه وزیر محمد اکبر خان غازی: ماریا دارو

ماجرای کنون  افغانستان  برمی گردد به  دشمنی  خاص دول  استعمارگر  و خاصیت  انتقام  جویانه  آن. 

 بطور  مثال ؛ پایین  کردن بزرگترین  بیرق  ملی  افغانستان  که تعریف از حوادث  تاریخی  کشور  میباشد و  بر  فراز  تپه  وزیر  محمد  اکبر  خان غازی  در  اهتزاز بود؛  در  اولین روز  حاکمیت  طالبان  در شهر کابل بتاریخ  ۲۵  اسد ۱۴۰۰ خورشیدی  یک  تصادف نیست ؛ بلکه  نمونه  از انتقام  گیری  انگلیس  توسط  نوکرانشان میباشد.  

وزیر محمد اکبر خان  غازی شخصیت  ملی  و وطن  دوست  کشور ما مکناتن  سر قوماندان  قوای  انگلیس  را در جنگ  اول  افغان  و انگلیس  (   ۱۸۳۸ الی  ۱۸۴۲ ) بقتل  رسانیده بود.

انگلیسیها  در زمانیکه  ابرقدرت  جهان بودند ؛ سه بار شکست خود را در برابر  کشور ما  تجربه  کرده بودند  و از یاد نبرده  است.

 در کتاب  بیدارگر عصر  چاپ  نخست اثر  استاد محترم  فضل الرحمن  فاضل درباره  انتقام  جویی  انگلیس  از مرحوم سید جمال الدین  افغانی ؛ در  صفحه ( ۲۱۲) از قول  محمود طرزی  چنین  نگاشته  است:«  …. زمانی که مریضی  سید جمال الدین  افغانی تشخیص  و عملیات  اولی  بطور  دقیق  انجام  گردید بعد از مدتی  دوباره  تکلم  کرده  می توانست ؛ اما در عملیات  دوم  داکتر  یهودی  نصف  زبانش  را قطع  کرد  و بعد از  سه  الی  چهار  روز  حیات  سید  نیز  به  انجام  رسید.

داکتر  یهودی  که  سید جمال الدین افغانی را  تحت  تداوی  قرار داده بود؛ از مقامات  که گماشته شده ؛ برای  قتل  سید وظیفه  دار بود.  وی را از  کشوری  به  کشوری  مانند  سایه  تعقیب  و به  عنوان یک  دوست با سید  خود را نزدیک  ساخته بود.  داکتر  بعد  از  انجام عملیات  به  سفارت  ایران در  ترکیه رفت  و از  آنجا  ناپدید  گردید. »

موضوع  قتل  سید  در مجله « الهلال »  چاپ قاهره  در اول  اپرایل  (۱۸۹۷) میلادی  منتشر  گردید ؛ مرحوم طرزی  مجله  مذکور  را در  ترکیه بدست آورده بود ؛   موضوع را در  روزنامه  سراج الاخبار  تحت  عنوان(  سدهء سید ) در کابل  (۱۳۹۷) ش به چاپ رسانید. این  موضوع  برای  آگاهی  مردم  افغانستان  خیلی  مهم  می باشد روی  همین  حساسیت  موضع را  جناب  محترم  استاد  فاضل  کلمه  به  کلمه  درج  کتاب  بیدارگر عصر  نموده  است .

در صفحه (۴۴۴)  کتاب  افغانستان  در مسیر تاریخ  جلد  اول  نوشته  مورخ و مبارز شهیر مرحوم  میر غلام  محمد  غبار  چنین  میخوانیم: 

« … روی هم رفته ماحصل سیاست  انگلیس  در  افغانستان این بود که  خواه به جنگ و اشغال  نظامی  و خواه  به  سیستم ولسلی  و خواه  به  تجزیه و تقسیم  و خواه  کنترول  توسط حکومات  افغانی؛ مملکت را  بشکل  پارچه پارچه  شده و ضعیف  و مجزا از  جهان و متروک  منزوی نگهدارند؛ استقلال  سیاسی  و ارتباط  او را با  دول  جهان  معدوم  نمایند؛ از  نشر  تمدن از فرهنگ   جدید  جلو گیری  کند؛ ملت را در  نفاق  و خانه  جنگی نگهدارد ؛ دولت  ها را  طرف  تنفر  مردم  قرار داده  مجبور  به  توسل بخود نماید. و در  عین  حال  کشور را با تبلیغات  وسیع  خود به صفت جهل و وحشت  و دزدی  و دروغگویی  به دنیا معرفی  کرده  و  هیچ  نوع  فضیلت  و افتخار تاریخی  برایش  نگذارد.

« مخرتربین  پالسی  انگلیس را در  افغانستان ؛ همانا کنترول  کشور به واسطه  امرای  آن  بود. زیرا در  صورت  استلای   مستقیم ؛ مردم  کشور  دشمن  خارجی  را  تشخیص  کرده  خط  السیر  خود را در برابر او  معین  کرده  می  توانستند. در  حالیکه  نفوذ  دشمن در زیر نقاب داخلی؛ این  خط السیر  را  مغشوش می ساخت. تخریبات  دوامدار  راه خود را  در بین  جامعه افغانستان گشاده  میرفت.

 « این طرح  انگلیس  در  اواخر  قرن  هجدهم ( دوره  شاه زمان ) تا  اوسط  قرن بیست ( ختم جنگ بین المللی  دوم)  چه در  عمل  نظامی  وچه  در  روش   سیاست  و پر و پاگند  بالاخره  با  اعمال  نفوذ  مخفی ؛ قدم به قدم  در  افغانستان  تطبیق  و تعقیب  گردید….. »

در  صفحه ۴۵۲  جلد اول  افغانستان در  مسیر  تاریخ ؛ مرحوم  غبار  می  نویسد: « و اما  فعالیت  جاسوسی  انگلیسی در  افغانستان  از  عملیات  نظامی  او شدیدتر  و موثر  تر  بود. دولت  های  افغانستان  در برابر جاسوسی  انگلیس  بکلی  خلع السلاح و عاجز  از  مدافعه  بود؛  زیرا  در  دولت  های  افغانستان  ادارات منظم  ضد  جاسوسی  وجود نداشت و آنچه  هم بود فقط  برای  نظارت و کنترول  مردم  داخلی  افغانستان بود  و بس .

ادامه خواندن فرود آوردن بیرق سه رنگ ملی افغانستان از تپه وزیر محمد اکبر خان غازی: ماریا دارو

عبدالقیوم بیسد؛ پدر تیاتر افغانستان: ماریا دارو

استاد عبدالقیوم بیسد در سال  ۱۳۰۷  هش – در ده  افغانان  شهر کابل  دیده بدنیا  گشودُ بعد ازختم  مکتب  ابتداییه  شامل لیسه  استقلال  گردید.  در سال ۱۳۲۴ هش  از لیسه استقلال  فارغ  التحصیل  گردید ُ استاد قبل  از ختم  مکتب  استقلال  یعنی در سالهای ۱۳۲۲ هش – که  هنوز  متعلم  بود  همکار افتخاری  در  آغازین  پوهنی  ننداری  داشته  است.

 اولین  نقش  وی  در تیاتر کشور چنین  آغاز  شد. شاد روان  استاد عبدالرشید  لطیفی  در ثور سال  ۱۳۲۲ هش  نمایشنامه یی  را بنام میراث  نوشت  و یک  میرزا ی کمسواد ُ پرُ مدعا و آفسقال را برای شخص  خیلی  جوان  سپردند که تازه  به تیاتر راه  پیدا کرده  بود ُ هنوز در این اقلیم  نام و نشانی  نداشتُ او عبدالقیوم  بیسد بود. از همان روز تا امروز تاریخ پنجم  دسمبر  سال  ۲۰۱۳  مطابق  سال  ۱۳۹۲

ادامه خواندن عبدالقیوم بیسد؛ پدر تیاتر افغانستان: ماریا دارو

اسدالله آرام هنرپیشه تیاتر افغانستان :نوشته. ماریا دارو

اسدا لله آرام فرزند الحاج سردار محمد ایوب خان در سال ۱۳۱۵ هش ـ در باغ علیمردان شهر کابل دریک فامیل هنر دوست تولد گردید او مکتب ابتداییه و ثانوی را درلیسه حبیبه به پایان رسانید. پدرش الحاج سردار محمد ایوب خان روابط خیلی نزدیک و صمیمانه با استادان موسیقی داشت فرزندانش اسدالله آرام و نجیب الله آرام ـ را نزد استاد غلام حسین پدر آستاد سرآهنگ سرتاج موسیقی افغانستان به شاگردی گماشت تا از چشمه سارهنر والای هنر موسیقی قطره ای نوش بدارند.

ادامه خواندن اسدالله آرام هنرپیشه تیاتر افغانستان :نوشته. ماریا دارو

خانم پیکر« جلوه » افسانه هنرمند آواز خوان افغانستان آسمانی شد. اناِلَِله َوانَا ِاَلیه راجعُونَ : نوشته ماریا دارو

خانم پیکر «جلوه» افسانه هنرمند با استعداد؛ از تیاتر شهر « شاری » ننداری تا استودیوی رادیو  کابل  وقت با آواز ملکوتی و کرکترعالی و شخصیت بی همتایش در جمع  هنرمندان کشور شهرت داشت.  وی با برخورد صمیمانه  خود در قلب تمام  همکاران رادیو تلویزیون ملی و سایر هنرمندان جا داشت. خاطرات  نیک و فراموش  ناشدنی از خود بجا مانده است. او یکبار چنین خوانده  بود « من لاله آزادم خودرویم وخودبویم-  در دشت مکان دارم ؛ فارغ ز لب  جویم» اکنون این بانوی آزاده  فارغ از همه  دغدغه  های دنیا گردید  و در دشت  مکان  اختیار کرد مکان ابدی  برایت  افسانه جان مبارک باد. 

بانو  پیکر «جلوه » افسانه را چنین  می شناسیم :

« لیسه نجات « امانی » به اساس قرار داد جانبین کشورألمان و افغانستان اعمار گردیده بود و استادان آلمانی  به  تدریس  در لیسه نجات اشتغال  داشتند اما در زمان جنگ جهانی دوم  استاد دان آلمانی به کشورشان برگشتند. دانشمندان افغانستان از بسته شدن  آن لیسه در  هراس بوند. بر اثر زحمات و تلاش های  شادروان  استاد عبدالغفور برشنا  که خود نیز به زبان  آلمانی مسلط بودند ٬ از دانشمندانی که زبان  آلمانی میدانستند؛ تقاضا نمود که در کنار وظايف رسمی شان  جهت  فعال  نگهداشتن  لیسه نجات « امانی » به تدریس شاگردان بپردازند.

در النجا زمینه رشيد هنر تئاتر نیز مطرح گردید.

ادامه خواندن خانم پیکر« جلوه » افسانه هنرمند آواز خوان افغانستان آسمانی شد. اناِلَِله َوانَا ِاَلیه راجعُونَ : نوشته ماریا دارو

به مناسبت روز زن هشتم مارچ : سرنوشت خانواده درجوامع غربی: میر عنایت الله سادات

تو جه بر کتاب ارزشمند «سرنوشت خانواده ها در جوامع غربی» اثر میرعنایت الله سادات

کتابهای  بسیار درباره  مسائل  اجتماعی  و فرهنگی  و اقتصادی از قلم نویسندگان به  چاپ رسیده  و مطالعه نموده  ام  ُبدیهی است  با مطالعه  هر کتاب یک کمبود در بعضی  بخشهای اجتماعی  و اقتصادی و فرهنگی در ذهن خواننده  خطور می نماید اما جناب  محترم  سادات  در این  زمینه  آنقدر بدقت  تحقیق و پژوهش نموده  اند که  هیچ گونه  خلا در مسائل  مربوط  به  خانواده  تاثیرات اجتماع ُ فرهنگ ُ اقتصاد و اقتصاد سیاسی بر خانواده در اثر شان بنظر نمی رسد .

محترم  سادات  دو قاره  امریکا و اروپا را از  مبدای  زندگی  انسان  در کره  خاکی  و از مبتدی  ترین اقتصاد اولیه  خانواده تا رشد اقتصاد امروز  قدم بقدم با رشد و نموی فکری  انسانها و انعکاس  سوء آن در رشته  تحریر  درآورده  است .  

ادامه خواندن به مناسبت روز زن هشتم مارچ : سرنوشت خانواده درجوامع غربی: میر عنایت الله سادات

کتاب خورشید شرق « علامه سید جمال الدین افغانی» سال چاپ ۲۰۲۰ میلادی – کابل – افغانستان

کتاب خورشید شرق را  به  استقبال  کتاب  بیدارگرعصر؛ اثر گران بهای  استاد فضل الرحمن  فاضل نوشتم و طوری رایگان به خدمت مردم عزیز گذاشتم. خورشید  شرق «علامه  سید جمال  الدین  افغانی»  بیان گر افکار و مبارزات علامه سید جمال الدین افغانی  که با قلم و گفتارش علیه استعمار گران خارجی وارتجا و استبداد داخلی مبارزه میکرد وجنبش های انقلابی را در کشور های تحت اشغال انگلیس رهنمایی می نمود؛ در  سال  ٬۲۰۲۰ میلادی  نوشتم.  زیرا علامه سید جمال الدین  افغانی در کشور های اسلامی روحیه وحدت و همبستگی ملی را ایجاد میکرد. بناٌ  کتاب خورشید شرق  را   به  ملت  سرفراز گشورم که در  ادوار  تاریخ  در مقابل  اشغالگران مبارزه  وپیکار  شدید نموده  اند؛  وهیچگاه غلامی  اجنبی را نه  پذیرفتند و به  دشمنان وطن  و دشمنان دین؛ عقیده  سر خم نکرده اند ؛ اهدا می  نمایم.     با حرمت-  ماریا  دارو- نزدهم فبوری سال 2020

مژده : خورشید شرق« علامه سید جمال الدین افغانی» : اثر ماریا دارو از چاپ برآمد.

کتاب خورشید شرق بیان گر افکار و مبارزات علامه سید جمال الدین افغانی که با قلم و گفتارش علیه استعمار گران خارجی و ارتجا و استبداد داخلی مبارزه کرده است . سید جمال الدین افغانی جنبش های انقلابی را در کشور های تحت اشغال انگلیس رهنمایی می کرد و در کشور های اسلامی روحیه وحدت و همبستگی ملی را ایجاد مینمود.

در حالیکه همه مردم بخاطر ویروس کرونا؛ ازهمدیگر میترسند ؛ توجه بر کتاب ارزشمند «سرنوشت خانواده ها در جوامع غربی» اثر میر عنایت الله سادات را که خیلی آموزنده میباشد؛ از قلم مـاریـا دارو مطالعه بدارند

کتابهای  بسیار در باره  مسایل  اجتماعی  و فرهنگی  و اقتصادی از قلم نویسندگان به  چاپ رسیده  و مطالعه نموده  ام  ُبدیهی است  با مطالعه  هر کتاب یک کمبود در بعضی  بخشهای اجتماعی  و اقتصادی و فرهنگی در ذهن خواننده  خطور مینماید اما جناب  محترم  سادات  در این  زمینه  آنقدر بدقت  تحقیق و پژوهش نموده  اند که  هیچگونه  خلا درمسایل  مربوط  به  خانواده  تاثیرات اجتماع ُ فرهنگ ُ اقتصاد و اقتصاد سیاسی برخانواده در اثر شان بنظر نمی رسد .
محترم  سادات  دو قاره  امریکا و اروپا رااز مبدای  زندگی  انسان  در کره  خاکی  و از مبتدی  ترین اقتصاد اولیه  خانواده تا رشد اقتصاد امروز  قدم بقدم با رشد و نموی فکری  انسانها و انعکاس  سوء آن در رشته  تحریر  درآورده  است .  
این  اثر گران بها در یکصد و سی وسه  صحفه  و چهارده  عنوان  درشت و درخشنده  که  خواننده  را به  عمق  مطالعه  دعوت  مینماید  ُ مرتب  شده  است. بگونه  مثال  نکات  عمیده  این  آن را خیلی  فشرده  بشما  بازگو میدارم .
کانون خانوده یکی از استوار ترین و دیرینه ترین واحد اجتماعی می باشد که تداوم فرهنگ واقتصاد با رشد فکری  ایشان تسلسل داشته است . به گواهی تاریخ  درشرق  نخستین گهواره تمدن و فرهنگ آغاز گردید و تاسیس خانواده از  منزلت  وارج فراوانی برخوردار بوده  است. ادیان سماوی، پیامبران ، نظریه پردازان و مصلحین اجتماعی  واحد خانواده را اساس  زندگانی  جمعی قلمداد نمودند .

ادامه خواندن در حالیکه همه مردم بخاطر ویروس کرونا؛ ازهمدیگر میترسند ؛ توجه بر کتاب ارزشمند «سرنوشت خانواده ها در جوامع غربی» اثر میر عنایت الله سادات را که خیلی آموزنده میباشد؛ از قلم مـاریـا دارو مطالعه بدارند

مژده به علاقمندان کتاب: رسالهء از قلم ماریا دارو در باره « کتاب جنبش مشروطه خواهی اثر سید سعدالدین هاشمی » .

پشتی رساله

کتاب تاریخ مبارزات مردم افغانستان ضد ارتجاع ؛ استبداد و استعمار و جنبش مشروطه خواهی در افغانستان که طی چند سال توسط محترم استاد سید سعدالدین هاشمی به رشته تحریر آمده بود؛ اکنون رسالهء از قلم ماریا دارو در مورد این کتاب در کابل طبع گردیده است و اکنون در سـایـت ماریا دارو بدست علاقـمندان مطالـعه قرار دارد. برای مطالعه رساله به سـایـت ماریا دارو ( mariadaro.com ) روی تصویر کلیک « فشار» بدهند باز میشود و مطالعه فرمایند.

در باره شادروان عبدالحق والـه چه می دانید: نوشتهء ماریا دارو

عبدالحق  واله  فرزند  عطاالحق  خان  صاحبزاده   متولد  «۱۵»  حوت سال  «۱۳۰۶ » هش – شهر کابل  بوده و مرحوم عطالحق  صاحب  زاده  پدر  مرحوم  واله در  دوران  نادرشاه و ظاهر شاه  پسرش مدت  نه (۹) سال  عمرش  را در زندان  گزرانید.  زیرا  مرحوم  صاحب زاده  در زمان  امیر  حبیب  الله  خان  کلکانی  وزیر  خارجه  افغانستان بود و برای  حفظ  اسناد دوران  استقلال صادقانه  همت  گماشت ُ وی  تمام  اسناد را  توسط  عبدالغفار خان مدیر آرشیف در  گاو  صندق  ها  حفظ  نمود.  وزیر  مختار انگلیس  بنام  « همفریزر»  که در سقوط  دولت و خلع  نمودن  امیر  امان  الله  خان  نقش  خیلی  فعال  را بازی  نموده بودُ  از پدر  شادروان  واله  خواسته بود تا در مقابل  یک  میلون  پوند  اسناد استقلال  را بوی  بدهد.  چون  او نپذیرفت  بار دوم  دو  میلون  پوند  برایش  پیشنهاد  نمودُ  اما بازهم   جواب  رد  شینده  بود ُ بار سوم  پیشنهاد  نمود  که برعلاوه  مبلغ  پیشنهاد شده ُ در هر کجای  دنیا  خواسته  باشد  حکومت  برتاینه زمینه  آسایش را برایش  فراهم  میسازد  و در غیر  آن  کشته  خواهند  شد.  پدر  مرحوم  واله  گفته بود : { من  انگلیس  ها را مردم خیلی  هوشیار فکر میکردمُ  حالا معلوم  شد که آنقدر  هوشیار  نیستیدُ  اگر  پدران  من  وبرادرانم  شهادت را قبول نمیکردندُ  با شما نمی  جنگیدیم  فلهذا  بکنید  هر آنچه  میتوانید من  از مرگ  نمی ترسم  و اسناد  را نمیدهم.}   

مرحوم  صاحب  زاده  به  زندان  عمر  سپری  میکرد  و عبدالحق  واله  پسر یک  مرد  زندانی بود او رااز  صنف  چهارم مکتب  ابتداییه  اخراج  نمودند. مگر « واله» 

ادامه خواندن در باره شادروان عبدالحق والـه چه می دانید: نوشتهء ماریا دارو

یک خشت دیگر از بدنه تیاتر افغانستان جدا شد. شاد باد روان آنکه روح هموطنان ما را با هنرنمائی اش شاد ساخته بود. محمد نعیم رفاه هنرمند شناخته شده تیاتر چشم از جهان پوشید. انا الله وانا الهی راجعون

مرحوم محمد  نعیم  رفاه   معروف  ترین  چهره  موفق  تیاتر  افغانستان  که  تمام عمرش  در روشنگری  اجتماع ؛ خدمات فراموش  نا شدنی  در تیاتر افغانستان  انجام  داد.  وی  در لیسه  نجات « امانی»  که  هنوز  متعلم  صنف  یازدهم  بود در سالون کنفرانس آن  لیسه در  نمایشات  تمثیلی  به زبان  المانی  و دری دایر میشد  سهم  گرفت  و بوسیله  یکتن  از دوستانش  به  شهری  ننداری  کابل  معرفی  شد .  رهبری  تیاتر  شهری  ننداری  را شادروان  عبدالرشید جلیا به عهده  داشت  و از استعداد رفاه ء جوان  خیلی  شگفت  زده  گردید . مرحوم  رفاه  اولین  نقش  خود را در تیاتر  رسمی  شهری  ننداری  بحیث  هنرمند در نمایش  نامهء بنام « شام غریبان» اثر  شادروان  محمد  یوسف  کهزاد با موفقیت  بازی  نمود.

شادروان  رفاه  در  زمان  کار هنری  اش  در تیاترافغانستان  سه نمایش  نامه بنامهای  « مرا ببوس — تقدیر و  دختر صحرا» بقلم  خود  نوشت  که در  همان  وقت  وزمانش  خیلی  خیلی  سرزبانها بود  و نقش  های  اول را  نیز خودش  به  عهده  داشت. 

وی  در تیاتر  شهری  ننداری  با هنرمندان  سابقه  دار کشور معرفی شد و با هنرمندان  چون شادروان  عبدالرشید  جلیا ٬ شادروان  سایر  هراتی ؛ شادروان  محمد یوسف  کهزاد؛ شادروان  سید مقدس  نگاه ؛ شادروان  استاد فرخ  افندی  ؛ محترم  نسیم  اسیر  شاعر  معروف  وطن ؛ شاد روان  محمد  عظیم  رعد ؛ شادروان غفار دلسور ؛ شادروان  غفار  حکیمی ؛ شادروان  رفیق  صادق؛ شادروان  نیک  محمد قایل ؛ شادروان محمد زمان  انوری  ؛ شادروان  استاد  عبدلقیوم  بسید؛  شادروان  عبدالرحیم  ساربان  ؛ شادروان  محمد اکبر  نادم؛ شادروان امین  هاشمی  ؛ شادروان نجیب الله مساَ ؛ شادروان  عیسی  نوا« خمار» شادروان موسی  نهمت؛ شادروان  غلام حسین  فعال ؛ شادروان اکرم  نقاش؛ شادروان ستار  وارسته ؛ شادروان محمد  ابرهیم  نسیم؛ شادروان محمد امین و خانم  نجیبه  دینا خانم  محترم  پیکر  « افسانه» و غیره  هنرمندان  هم بازی  بوده  و از استادان آنزمان  آموخت  و برجسته  گردید. 

ادامه خواندن یک خشت دیگر از بدنه تیاتر افغانستان جدا شد. شاد باد روان آنکه روح هموطنان ما را با هنرنمائی اش شاد ساخته بود. محمد نعیم رفاه هنرمند شناخته شده تیاتر چشم از جهان پوشید. انا الله وانا الهی راجعون

معرفی مجموعه شعری شادروان سید عبدالله «عنبری» تحت عنوان نای شکسته : نوشته – ماریا دارو

امروز  قاصد پستی  تحفه گران بهای  از آدرس دوست نهایت  گرامی جناب محترم محمد  اسحاق ثنا را برایم به ارمغان  آورد. زمان که پست را گشودم در میان  آن مجموعه اشعار ناب شاعر معاصر شادروان  سید عبدالله عنبری در چشمانم درخشید . این مجموعه با  صحافت خیلی زیبا که در پشتی آن نوشته شده« شعرهای از شادروان سید عبدالله  عنبری» با کوشش و حزینه مالی « طوبا عنبری و ستار صابری» وبا اندیشه شاعرانه استاد محترم محمد اسحاق ثنا صورت گرفته است. در میان  اوراق آن  اشعاری را خواندم که شاعر فریاد از هجران  وطن می زند.

این  شاعر گرامی  در افغانستان عزیز ما  نیز به کار های فرهنگی  اشتغال داشته و اشعارش که دربرگیرنده  موضوعات تصوفی ٬ میهنی ٬ انتقادی ٬ اجتماعی و عاشقانه بوده و در جراید  کشور به چاپ رسانیده است. 

سید عبدالله عنبری  فرزند مرحوم الحاج سید  محمد اسحاق عنبری که خود نیز  شاعر بود در(۱۹۴۱ م) در شهر کابل  دیده به جهان گشود و پس از فراغت  از اکادمی تربیهء معلم ٬ نخست به حیث  آموزگار سپس به حیث معاون تدریسی در مربوطات  وزارت تعلیم وتربیه ایفای وظیفه نمود. و بعد با اساس  فهم و استعداد ایکه در امور زبان انگلیسی داشت ٬ به حیث  مترجم در سفارت خانه های پولند و بلغارستان در کابل و هم  چنان مدتی در دواسازی هوخست افغانستان به حیث ترجمان انجام  خدمت کرده است.

ادامه خواندن معرفی مجموعه شعری شادروان سید عبدالله «عنبری» تحت عنوان نای شکسته : نوشته – ماریا دارو

معرفی کتاب« افغانستان سرزمین حماسه وفاجعه»اثر میر عنایت الله سادات: از قـلم مـاریا دارو

افـغـانـستان  سـرزمـین  حـماســه و فــاجــعـه

کتاب  « افغاستان  سرزمین حماسه  و فاجعه » اثر گران بهاء  جناب محترم  میر عنایت  الله سادات  واقعیت های انکار  ناپذیر از حوادث  جامعه  ما و عوامل  تاثیر گذاری  منفی  کشور های  خارجی  بر وطن  مارا و  پادشاهان  و رهبران الی دو نیم دهه گذشته را همه  جانبه  مورد برسی  قرار داده است.                                      

               خوشبختانه  جناب  محترم سادات  کتاب با ارزش  خویش را برایم  اهدا کردند٬ جا دارد که  از این  تحفه  ذیقمیت  شان  اظهار سپاس  نمایم. 

محترم  سادات  با موشگافی  خیلی  دقیق  و صادقانه  حوادث  وطن رااز سالهای کهن  یعنی  آریانای باستان٬ خراسان دیروز  و افغانستان امروز با جزئیات  و اسناد  موثق  و معتبر داخلی  و خارجی  با تحلیل  دقیق  علمی نوشته  است .   بامطالعه  این  کتاب٬ حوادث گنگ  که  تا  هنوز  ذهن عده  از هموطنان  مارا مشکوک  نگهداشته  است ٬ روشن  میشود . وضع  رقتبار  فعلی و آینده  نا مشکوف و پوشش  از تبلیغات از جوانب  مختلف ٬ روی  واقعیتهای  وطن خاک  پاشیده  است   اما وطنداران صدیق  و قلم  بدستان راستکار  مانند جناب  سادات  وظیفه  خویش دانسته اند٬تا تمام حقایق  را بدون  در نظرداشت  ملحوظات سیاسی٬ قومی  و زبانی  برای  نسل  آینده  کشور بیان نمایند.

ادامه خواندن معرفی کتاب« افغانستان سرزمین حماسه وفاجعه»اثر میر عنایت الله سادات: از قـلم مـاریا دارو