نویسنده: ماریا دارو

  ترجمه نکات عمده کتیبه رباطک از انگلیسی به دری:   سطر یکم تا سوم: فرمانروای بزرگ برحق، دادگر، یزدان پناه، و در خور ستایش که نسبش به ایزدان و نانه )الهه پیروزی( می رسد سال اول پادشاهی اش را چناچه خدایان خواسته اند، به نام سال اول آریا )آرین ( اعالم می   سطر سوم تا چهارم :                               و اوست کسی که لغو زبان آیونی )یونانی( را امر فرموده و گسترش زبان (آری) را فرمان میدهد. سطر چارم تا هفتم مربوط به قلمرو امپراتوری کوشانی و دیار تحت فرمان کانیشکا در سرزمین هند است که در آن اسم شهر های آتی آمده است:  ادامه خواندن نگاهی به سیر تاریخی زبان دری به استناد آثارخطی افغانستان و کشورهای همجوار – بخش پنجم و پایانی : حــامــد نـویـد

نگاهی به ادبیات رزمی افغانستان by mariadaro on Scribd

انداختن دختر زیبا در رود نیل رساله Copy by mariadaro on Scribd

    خالده فروغ یکی از برجسته ترین بانوان شاعر امروز افغانستان است. خالده فروغ درسال ۱۳۵۱خورشيدی درشهر کابل دیده به جهان گشود. فروغ از شمار شاعرانی است که با گونه ها و سبک های مختلف شعرفارسی طبع آزمایی کرده است.
نعمت حسینی، تهیه کننده برنامه یک آفرینشگر دو دیدگاه خالده فروغ متوسطه را در لیسهء مریم خواند و راهی دانشگاه کابل شد و از دانشکدهء زبان و ادبيات دانشگاه کابل سند فراغت گرفت .
پس از تحصیل نخست در ادارهء هنر و ادبیات رادیو افغانستان شامل کار شد و از سال 1373 خورشیدی مسوول بخش های ادبی در آن اداره مقرر شد. پس از افتادن کابل به دست طالبان او راهی پاکستان شد و در هجرت مسوول مجله صدف بود.
فروغ با فروپاشی حاکمیت طالبان دوباره برگشت به زادگاهش. او پس از بازگشت به اففانستان در دانشکدهء زبان و ادبیات دانشگاه کابل استاد شد. وی سوای آن که استاد دانشگاه است، یک برنامهء فرهنگی ادبی را به نام «کاخ بلند دُر دَری» در تلویزیون طلوع گردانندگی می کند.
خالده از شمار شاعران امروز افغان است که هم به گونهء نیمایی شعر می سراید و هم به گونهء سنتی. اشاره بسیار به اسطوره‌ها و شخصیت‌های تاریخی و استفاده از بحرهای نامتداول در

ادامه خواندن خالده فروغ کیست؟ : نـعـمـت حسیـنـی

تسلیمی کلید بیت المقدس به حضرت عمر by mariadaro on Scribd

   به نقل از رسانه های می و بین المللی آقای اشرف  غنی رئیس جمهور بنا به دعوت رئیس ارتش پاکستان جنرال قمر جاوید بجوه به آن کشور می رود گرچه با گذشت هر روز سیاست های رئیس جمهور غنی در مورد پاکستان روشن و روشن تر می شوند با آن هم تا هنوز دفتر رئیس جمهور و مقامات نزدیک به ریاست جمهور نگفته اند که رئیس جمهور غنی از پاکستان که حامی اصلی طالبان، و تروریستان بوده و هست در این سفر چه انتظار دارد آنچه که من میدانم آقای اشرف غنی به این باور است که هم پاکستان و هم طالبان پذیرش بدون قید و شرط  حاکمیت ملی افغانستان خط قرمز افغانستان بدانند از سوی دیگر پاکستان صادقانه به دولت افغانستان در راه  شکست دادن طالبان و  گروه های تروریستی دیگری که پاکستان از آنها حمایت میکند همکاری همه جانبه نماید بدون تردید امید دیگری آقای غنی از اسلام آباد قطع حمایت پاکستان از تروریزم بوده که از همه مهم تر از خواسته های قابل درک مردم افغانستان نیز میباشد گفته می شود که در این سفر آقای غنی را رولا غنی بانوی اول گلاب منگل والی ننگرهار و یک تعداد از مقامات عالی رتبه دیگر همراهی خواهند کرد بدون تردید تا هنوز اکثریت مردم افغانستان نمیدانند که آقای غنی خود با عجله تصمیم این سفر را گرفته

ادامه خواندن سفر رئیس جمهور غنی به پاکستان باید مشروط باشد : احمد سعیدی

 این کتاب که همین هفته ازدست کوشان عزیزبدستم رسید، مجموعۀ علمی طبیستت که توسط دوست وهممسلک گرامی ام وآشنای دیرینۀ زمان محصلی فاکولتۀ طب کابل، به رشتۀ تحریرآمده، ورهنمای مفیدصحی برای هر خانواده بشمارمیرود.

داکترمشرف پویان که همکار سابقه دار جریدۀ مردمی امید می باشد، کوشیده تا بااستفاده  از دانش و تجارب مشخص و پژوهشی آفاقی، عمده ترین امراض و ناملایمات جسمی و روحی انسان را با شیوۀ عام فهم به علاقمندان توضیح و تحلیل بدارد، وارتباط (سایکو   سوماتیک) یا جسمی روحی را بررسی کند.               من درهمین راستا سالهاقبل کتاب روشنگری زیرعنوان (رازهای زندگی ازنگاه یک طبیب) تالیف وبچاپ رساندم که درمقدمۀ آن نوشته بودم:» ادامه خواندن نـظری به قسـمتـی از امراض مهم و متـداول تالیف: داکتر میـرمحـمد یـونس«مـشرف پـویـان» : پـروفیـسور دکتـور عبـدالواسـع لـطـیفـی

         پس منظر تأریخی زبانهای هند و آریایی غربی:

به اساس یادداشتهای هرودوتس پاسارگادها ( پارس ها )  در قرن ششم پیش از میلاد  شالودهُ  حکومتی را در شمال خلیج فارس و شرق رود دجله اساس گذاشتند که در عهد کورش هخامنشی )در حوالی  550 ق. م.( به دولت  نیرومندی مبدل شد. پیش از ایجاد دولت هخامنشی عیالمی ها در شهر شوش حکومت میکردند که فرهنگ مشابهی با اکادها و مردمان بابل داشتند و زبان شان از دسته بندی زبان های سامی به شمار میرفت. زبان شناسان آغاز زبان پارسی نوشتاری را در ایران، قرن چهارم ق. م میدانند  زیرا در کتیبه کوروش که در 45  سطر به زبان بابلی نگاشته شده ٬ واژه های فارسی وجود ندارد. درین سنگنبشته که به خط آرامی میخی تحریر یافته و به نام استوانه کورش مشهور است، از کلمه فارس و یا ایران ذکری نیست، بلکه این شاه هخامنشی خود را به نام پادشاه جهان و فرمانروای توانمند َّ « بابل » ( باء لیم ) ٬ ( شوء م ء ری ) و ( اکدَ ) یاد کرده است. نخستین نمونه زبان فارسی در کتیبه  بیستون نگارش یافته که به نام سنگ نبشته داریوش مشهور است.  درین کتیبه نیز زبان بابلی مسلط است و در حدود  بیست فیصد آن به زبان پارسی آمیخته با ُکردی نگارش یافته.  تاریخ نگاران این زبان را به نام »فارسی باستان« یاد می کنند که از نگاه ساختار واژه ها و دستور زبان به قول زبانشناس معروف ایران دکتر ژاله آموزگار از پهلوی اشکانی تفاوت کلی  داشته است.

ادامه خواندن نگاهی به سیر تأریخی زبان دری به استناد آثار خطی افغانستان و کشورهای همجوار «بخش چهارم» : حــامــد نـویـد

   سالهاست که فساد اداری، دولت افغانستان را در میان دول فاسد جهان، به مقام اول ارتقاء داده است. درین ارتباط گاه گاهی ازجانب حکومت، هوشدار هایی داده شده و کمسیون هایی هم بخاطر مبارزه علیه فساد ساخته میشود. ولی نتیجه ای عملکرد انها، محسوس نیست. چرا ؟ ؟ ؟ علت در کجاست؟ چرا علی الرغم اعتراضات ملت افغانستان و تهدید های کشور های کمک کننده، مبنی بر قطع کمک های شان، این پدیده ای شوم هنور هم درحال قوت یابی است؟

پاسخ به این سوال، وابسته از دستیابی به اسناد و ارقام دقیق است. تا پس از بررسی همه جانبه، در برابر این سوالات، جوابات روشن ارائه شده بتواند. اینکه چه وقت این امکان مساعد میشود نمی توان پیش گویی کرد.

ادامه خواندن سیـستـم مافـیـایـی درافـغـانـستـان : مـیـرعـنـایـت الله سـادات

Abar Mardi Bar…, Final, 31 January 2017 (2) by mariadaro on Scribd

بَرخطی تحمیلیِ درخاکِ مایان خط بکش

بَردیورَند سرحدِ این مُلکِ ویران خط بکش

بعدِنفرین بَرروانِ شاه شجاعِ خاک فروش

بَرپلان ونقشه ها وطرحِ شیطان خط بکش

هـمچو افغانِ رِسالتمندِ این عصر و زمان

بَر همه آن دفتر و اوراق و دیوان خط بکش

ادامه خواندن شـعـر زیـبـای (خــط بکــش ) ازشـاعـر مـعـاصـر حـسـن شـاه فـروغ

    ذخایر مواد معدنی افغانستان یکی از بزرگرترین ثروتهای انباشته ،دست ناخورده وآینده سازکشور بوده که بدون شک ساختمان آینده افغانستان مدرن وتعین مسیر آن بسوی توسعه وترقی از راه منابع معدنی افغانستان میگذرد.

سوگوارانه دردرازنای نبرد تحمیلی نزدیک به چهار دههٔ اخیر در افغانستان، غارت منابع معدنی کشور،یکی از بزرگرترین اهداف آمریکا در افغانستان را احتوا داشته واین اهداف غارتگرانه در اوج بحرانی ساختن کشور توسط دولت موجود به مثابه مجری اهداف تاراجگرانه در سرزمین اشغالی تحقق می یابد‌ .  ادامه خواندن نگاه جـهان بـه غـارت معـادن افـغـانـسـتان : محـمـد عـارف عـرفـان

   بدون  تردید مشکلات امنیتی و بن بست سیاسی در کشور ما قابل درک است اما متاسفانه با روی کار آمدن حکومت وحدت ملی در افغانستان روزهای تعطیل که با در نظرداشت تقویم یا جنتری هر سال تثبیت گردیده بدبختانه روزهای پرشماری از سال نیز به مناسبت های مختلف تعطیل می باشد. کافیست تقویم رسمی کشور را ورق بزنیم خواهیم دید که در حدود 16 روز رخصتی به رنگ قرمز است از طرف دیگر با در نظرداشت که در یک سال ۵۲روز جمعه، و 52 روز پنجشنبه بحصوص روز های پنجشنبه در کابل رخصی است محاسبه کنیم در سال 120 روز  مجموع تعطیلات رسمی کشور بوده ایام و روز های دیگری را که مسئولین بخاطر

ادامه خواندن نام دیگر افغانستان باید رخصتستان باشد : احمد سعیدی

همسرومادر و انسان فداکار فاطمه ز فرزانګیت یادګارها داریم

طلب مغفرت برایت ز ایزد یکتا  تامسیحا داریم

هنوز در فضای  مزارت این زمزمه شاعر انعکاس روحانی دارد

در اندیشه و خیالم  هر مصرع اش هزار تعبیر جاویدانی دارد

من همانم که در ایام حیات

بی شما صرف نکردم اوقات

ادامه خواندن برگ سبز به نخستین سال وفات مرحومه بی بی فاطمه لطیفی : پروفیسور دکتور عبدالواسع لطیفی

 محترم  استاد محمد اسحق  ثنا  هشتمین مجموعه  شعر اش را با  قطع  و صحفات  خیلی  ساده  و دور اززرق  و برق  تجملی مگر با اشعار نغز و عالی  در کشور کانادا به  چاپ رسانیده  است٬

استاد ثنا این مجموعهء زیبا را  با نهایت  مهربانی  برایم  هدیه  نموده است. بقول  شاعری « هرکه سخن را به سخن ضم کند                           قطره یی از خون جگر کم کند » 

استاد ثنا   کسیست که  داستانهای  دلخراش  جنگهای  میهنی  ٬ درد  دوری از وطن  و حوادت تاریخی  را با چند مصرع ٬ خیلی  زیبا  بیان  میکند. استاد  ثنا  مجموعه شعری اش را  زمزه های  دل  نامیده  است  ٬ واقعاٌ حرفی  که  از  دل  برخیزد  بردل  نشیند. 

زمانیکه  این  مجموعه را  مرور  کردم  دیدم که در لابلای  اشعار نغز استاد ثنا  درد و سوز و گداز  دوری  از میهن ٬ اشغال  وطن  ٬ قتل  عام  جوانان  هموطن  ٬ ظلم  وستم  بر بانوان وطن  و استفاده سوء  از  نیات  پاک  دین مبین  اسلام …. و همه  حوادث و  غم نامه  های  که  از طرف مستبدین و  اشغال  گران  بر میهن  ومردم  ما تحمیل  گردیده  و میگردد ٬ انعکاس  داده  شده  است. این مجموعه  تصویر  المناک  حودادث  اخیر  کشور  را پیش  چشمان  ما به  نمایش  میگذارد. ادامه خواندن آگاهی به جوانان٬بانوان درد کشیده وطن و به دوستان شعر و ادب – هشتمین مجموعه شعری استاد گرانقدر محمد اسحق ثناشاعر دو زبـانـه « دری و اوزبکی » از چاپ برآمد : مــاریــا دارو

درملک ما کسی که وکیل ووزیرشد

زد غوطه ها به کان نمک تا خمیرشد

چون تکیه براریکهءجاه ومقام زد

درفکرکا رخود شد وراحت پذیرشد

درپیش پای مقتدران خم نمود سر

بربی وسیلگان وطن سختگیرشد

ادامه خواندن شـعـر انتقادی از : م – نسیم اسیر

 هنر و ادبیات از فضائل جوامع بشری اند که عواطف و عقاید انسانی را با گویایی خاصی در مسیر زمانه ها شرح  می دارند. در فرهنگ آریایی عصر ویدی ناستیه به معنی مهربان و دسره به معنی شریر، آمده است. وها دیوا خدای  باد ها در فرهنگ ویدی بود که در متون عصر کوشانی نیز به نام ( واتا)  ذکر یافته. واتا در ثقافت آریانای باستان رب النوعی بود که در جنگ ها در پیشاپیش لشکر جنگجویان می دوید و آنها را به پیروزی می رساند. کلمه واتا در زبان دری باد است. آریه، در ریگویدا و آرینه در اوستا نام سرزمین آریانای باستان بود  که در وندیداد به نام سرزمین آریانا ویجه یاد شده مؤرخین یونانی و رومن آن را به نام آریانا نوشته اند که تمام سرزمین کنونی افغانستان را احتوا میکرد.

ادامه خواندن نگاهی به سیر تأریخی زبان دری به استناد آثار خطی افغانستان و کشورهای همجوار بخش سوم پیکره های شهزاده خانم های باختری : حــامــد نـویـد

آیا گاهی به ذهن تان خطور نموده که اولین اخبار آزاد و غیردولتی را کی و در چی زمان طبع و نشر کرد؟                                                                                                               جریدهٔ ملی “انیس” اولین اخبار آزاد و غیردولتی بود که به همت غلام محی الدین “انیس” در ۱۵ ثور سال ۱۳۰۶ هجری شمسی در کابل به زیورچاپ آراسته و منتشر شد.

غلام محی الدین انیس مردِ قلم و اندیشه از پیشگامان مطبوعات و ژورنالیزم افغانستان، مؤسس و اولین مدیر مسؤل روزنامهٔ ملی انیس بود. (سال های فعالیت از ۱۳۰۶ الی ۱۳۱۷ هجری شمسی)  خانوادۀ غلام محی الدین انیس از مُقُر ولایت غزنی بود و پدرکلانش هنگام زمامداری امیر عبدالرحمن خان مجبور به ترک وطن شده و به کشور مصر رفت. جد محی الدین انیس طبیب چشم بود و بعداً پسرش غلام نقشـبند که پدر محی الدین انیس بود، راه پدر را دنبال نموده و داکتر چشم شد.

ادامه خواندن بـه یـادبـود یـکی از قـهـرمـانـان مـلی واقـعـی افـغـانـستـان : نـاصــر اوریا

   سلام سنگی، هنرپیشۀ شهیرسینمای افغانستان است که اینک باعمرتقریباً شصت وپنج ساله گی هنوزهم ماشاالله با قامت استوار، همان موهای بلند ومجعد، چشمان کشش دار، صلابت صدا، سیمای پُر ازوقار ودر میان آنهمه مواصفات ظاهری باقلبی آگنده ازمحبت ومهربانی، درشهر ملبورن ایالت ویکتوریای (استرالیا) به سر میبرند.

روزی پس از طی مسافۀ نزدیک به یک هزار کیلومتر از سیدنی به ملبورن، دریافتم که این هنرمند گرامی به شهر ملبورن تشریف دارند. شماره تماس ونشانی خانه اش را پیداکردم وبا تغیر در پلان کاری ام، شتابان به سراغش رفتم. ایشان بامهربانی زیاد ازمن استقبال کردند. پهلوی هم نشستیم، چای وشیرینی میل کردیم وبه قصه ها وصحبت ها پرداختیم. گپها از هرکجا ته وبالا میشد، اما من میخواستم به نحوی به صحبتها ادامه دهم تا توشه یی داشته باشم برای باز شناسی ومعرفی               شخصیت هنری این هنر مند محبوب برای علاقمندان هنرش وشناسایی بیشترش به کسانی که تا حال او را نشناخته اند. گپها وصحبتها ادامه یافت. اینک فشردۀ آن لحظات شیرین را با شما خواننده گان عزیز هفته نامه “افق” شریک می سازم:

سلام سنگی در سال ۱۳۲۸ هجری خورشیدی ازدره زیبا وخوش آب وهوای پنجشیر دریک خانوادۀ دهقان چشم به دنیا باز کرد. دورۀ ابتدایی مکتبش را در (سنگونه) به پایان رساند.شاید به همین مناسبت است که تخلصش را به سنگستانهای زادگاهش نسبت داده باشد.

ادامه خواندن سلام سنگی هنرمند معروف سینمای افغانستان : نوشته شده – توسط ضیا، ناشر هفته نامه ” افق” استرالیا

شعـر ما، مســـتِ  پیــامِ زندگیــــست

آرزوی صبـــح و شــــامِ زندگیــــست

شعر ما در بــــزمِ سر مســـتانِ عشق

بـــادهء بیــــــرنگِ جـــــامِ زندگیست

شعـــر ما شیــــرازهء احســـــاسِ ما

نبــــضِ بیــــــدار نــــــظامِ زندگیست

شعـــرِ ما فریـــادِ جــانِ روشن است

ادامه خواندن پـیـام زندگیـسـت : حیـدری وجـودی

 رښتیا خبره دا ده چې غفلت د هغه او صافو ځنې دی چې په انسان د ډیرو سختو مشکلاتو او پریشانیو سره مخامخ کوي.

پوه او کمال کار او عمل شهرت او اعتبار د دنیا او آخرت سعادت او اجتماعي او اخلاقي او ادبي او سیاسي نهضت دی. ټولو ترقیاتو او افتخاراتو  ځنېې سړی یو قلم محروموي.
هـو: کوم هغه اشخاص چې هرڅه ځنې غافله وي که څه هم سا او روح په کې ښکته او پورته کیـږي لیکن په واقع کې دمړو او یالیونو په حساب دی. ځکه چې ژوند د حرکت نوم دی او ژوندی به همیش لاس او پښې خو ځوی او په خپل صحیح فکر او تعقل به د حیاتي مشکلاتو سره لاس په ګریوان او د خپلې جامعې او د وطن دکټې او فایدې د پاره په هڅه لري.
زمونږ دین او شریعت بشرته د سعی، کار او عمل، درس او رغبت ورکوي او دغفلت او ځانله په کنج او صومعه کې کیناستلو او د وخت تیرولو ځنې نهی او منع کوي. الله جل جلاله فرمایي « لیس لا انسان الا ماسعی »د انسان د سعادت، ترقي او تعالي د پاره هیڅ کوم سبب بې د سعی او زحمت کاللو ځنې نشته دی.  ادامه خواندن فلت 
لیکوال : خدابخښلی دکتور محمد سعید «سعیدافغانی »
 که دې ډیر عمر په کار وي غفلت مه کړه
 = په ویده باندې سل کاله یو زمان دی « رحمان بابا »


 از اینکه تعدادی زیادی از کشور های مسلمان بخصوص مردم خدا پرست  و با دیانت افغانستان کشتن مردمان بی گناه و مسلمان میانمار را بدست بودایان محکومت نموده اند قابل تقدیر است.به عقیده من آنچه که در شرایط موجود در سرزمین ما یعنی افغانستان میگذرد هرگز از جنایت میانمار کمتر نبوده و نیست تعدادی زیادی از مردم با احساس و مسلمان ما که سن و سال بالای 30 سال دارند . فتنه ها و آسيبهای تقریباً چهار  دهۀ تاریخ پراضطراب وخونین کشور ما را به یاد دارند هیچ کس نمیتواند به آسانی غمنامۀ تقریباً چهار دهه اندوه و درد مادران ادامه خواندن کشتـن مسلمانـان در مـیانـمار : احمد سعیدی

شعر عاصی از نظر موضوع و بینش شاعرانه به گونۀ چشم گیری گسترده و  رنگا رنگ است. این گسترده‌گی گونۀ از تنوع زبانی را در شعر او  نیز سبب می شود. چنان که گاهی باشاعری رو به رو می شویم با زبان، حس و دریافت حماسی، گاهی هم رگه‌های نگرش عارفانه را در شعر او می بینیم و زمانی هم با شاعری سروکار داریم که عاشقانه می سراید و سروکارش با تغزل است. با این همه، او بیشتر یک شاعر سیاسی – اجتماعی است که هدف‌مندانه در خط مقاومت در برابر استبداد می ایستد که گاهی این ویژه‌گی در شعرهای تغزلی او نیز راه پیدا می کند. چگونه‌گی زبان او نظر به موضوعات شعرهایش دگرگونه می شوند.

با این همه عاصی در بخشی از شعرهایش آن وسواسی را که بعضی از شاعران در کاربرد واژگان، ترکیب و پیراسته‌گی زبان نشان می دهند، نشان نمی دهد. عاصی از ملکۀ شاعرانه‌گی بزرگی برخوردار است. چنان می نماید که ذهن شاعرانۀ او همیشه بیدار است و کوچک‌ترین رویداد هم می تواند شعری را در او به گفتۀ مولانا تلقین کند. طبع شاعرنۀ فورانی دارد. شاید چنین چیزی است که او را به این امر، بی اعتنا می سازد.

ادامه خواندن قهار عاصی، امواج نامنظم دریای پنجشیر: پـرتـو نـادری