نویسنده: ماریا دارو

ای  خاک  آریاناُ  از پیکر  تو جان رفت 

  تاچشم باز کردیم از دست ما عنان  رفت

تاریخ  خونچکان  شد فرهنگ بی زبان شد  

 تا عقده ها روان شد هر چیز از میان رفت

ادامه خواندن  رنگ  شکسته  : م – یـوسـف کـهـزاد

  هرچند شماری از پژوهش‌گران نخستین نمونه‌های شعر پارسی دری را در آثاری  پس از حملۀ عرب جست و جو کرده اند که این دسته از پژوهش‌گران بیشتر باورمند که شعر پارسی دری پس از اسلام آغاز یافته است؛ اما شمار دیگری پیشینۀ شعر پارسی دری را به پیش از اسلام می‌رسانند که سروده‌هایی بوده اند دارای اوزان هجایی یا سیلابی.

به گفتۀ سفیعی کدکنی: « هنوز به روشنی دانسته نشده است که شعر دری از کجا و کی پیدا شده است. داستان‌هایی که تذکره نویسان در بارۀ نخستین شعر وشاعر زبان دری آورده اند هیچ کدام نمی‌تواند سندی قاطع و استوار داشته باشد. مورخان و تذکره نویسان، بی آن که توجهی به حقیقت ماجرا داشته باشند، می‌گویند که شعر دری پس از حملۀ تازیان به وجود آمده است. پیش از آن سابقه‌ای نداشته است و آن چه یادکرده اند بیشتر نمونه‌هایی است از اشعاری که در اسلام سروده شده است مانند شعر: ” ابوحفص سغدی” و ” ابوالعباس مروزی” و یا شعر منسوب یه ” یزید بن مفرغ” تازی و پیداست که اگر بخواهیم شعر دری را به بعد از اسلام منحصر کنیم باید یکی از همین نمونه‌ها را بپذیریم.» ادامه خواندن پیشنۀ کوتاه سرای در پارسی دری : پـرتـو نـادری

 دادگاه جزايي لاهه تصميم گرفته است که جنايات جنگي و اعمال شنيع صورت گرفته در افغانستان را مورد ارزيابي همه جانبه قرار بدهد. به نقل از مراجع مربوط، تخطي احتمالي نيروهاي ايالات متحده هم بخشي از بررسي هاي اين دادگاه را تشکيل مي دهد.
دادگاه کيفري بين المللي (International Criminal Court) در نظر دارد که اعمال شنيع انجام شده در افغانستان را مورد پيگرد قرار بدهد. مشروط بر اين‌که قضات دادگاه طرح پيگرد قضايي مجرمان جنگي در افغانستان را تأييد کنند که اين تأييد دور از امکان به نظر مي‌رسد. گرچه گفته شده بررسي قضايا شامل نيروهاي امريکايي و سازمان استخبارات اين کشور (سيا) نيز مي شود. ادامه خواندن اعـلاميـه‌يـي کـه هـرگـز عـمـلي نـمـيشـود! : احمدسـعیـدی

   ايران سالانه كلمات جديد را داخل زبان فارسى ميكند و زبان درى ما غنامند است و ما نيازى به كلمات خارجى نداريم. پيدايش و پـرورش زبان دری است

٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٪٭
٢٠ میزان (مهر) ١٣٩٠
دوست همزبانی به نام طاهر احمدی از کشور همسایه ی ما ایران نوشته ای را درباره ی خاستگاه زبان دری در خراسان زمین به نشر رسانده اند که میتواند گفتمان برانگیز باشد. به همین دلیل به جا دانستیم تا این نوشته ی آقای کاویانی را که در سال ٢٠٠٤ ترسایی در تارنمای آریایی به نشر رسیده است، نیز در این گفتمان بگنجانیم تا هواخواهان این گفتمان از این نوشته ی پژوهشی ایشان نیز سودی برده باشند.  ادامه خواندن درى مادر زبان فارسى است – برگرفته از صفحه محترم ابوی  

 

حافظ شیرازې

ز شعــر دلکـش “حافـظ” کسی بــود آگاه

که لـطـف طـبع و سخن گفتن دری دانـد

چـوعندلیب فصاحت فـروشد ای ”حافظ»

تـو قـدر او به سخـن گـفـتـن دری بشکن

زمن به حضرت آصف کی میبرد پیغام

که یاد گیرد دو مصرع زمن به نظم دری

نظامی :

ادامه خواندن چند نمونه  از شعر شعرای که به پارسی  دری سروده اند. ارسالی : قادر افغان

سرزمین خوب من

افغان زمین من

امید هست و بود من

معبد برین من

* * * *

ادامه خواندن نـوای افـتـخـار : مـیـرعـنـایـت الله سـادات

 در فاصلۀ بیشتر از یک قرن اخیر با موافقت حاکمان افغان درمعامله با انگلیسی ها ګرچه نام افغانستان به این کشور داده شد، اما پیشینۀ تاریخی این سرزمین و ساکنانش به هزاران سال قبل برمی گردد. کشور کنونی افغانستان بخشی عمده ای از سرزمین بزرگی بود که آنرا «آریانا» یا «ایریانا» و یا «آریا و ایریا» می خواندند.این نام از هزار سال قبل از میلاد تا قرن پنجم میلادی به افغانستان امروز و بخش هایی از ایران کنونی، مناطقی در آسیای میانه و بخش هایی در شمال و غرب پاکستان اطلاق می گردید. مورخ یونانی (ارا توس تینس) در نیمه ی قرن سوم پیش از میلاد، آریانا را نام قدیم افغانستان می خوانند. «استرابو جغرافیا نگار و مؤرخ یونانی  نیزحدود و ثغور آریانا را در هفت ولایت مشخص ساخته اند:ـ که شامل ادامه خواندن افغانستان بخشی عمده ای از سرزمین بزرگی بود که آنرا «آریانا» یا «ایریانا» و یا «آریا و ایریا» می خواندند :  محمد عوض نبی زاده          

  تیمور شاه سدوزایی پس از انتقال پایتخت از قندهار بکابل (۱۷۷۱) الی ترمیم و تعمیر بالاحصار در قلعه حشمت خان که در جوار “شهدای صالحین” قرار دارد جاگزین گردید. کابل در آن روز گار محدود بود به گذرچنداول، گذر عاشقان و عارفان، گذرسنگ تراشی، گذر فرملی ها، هندو گذر، درخت شنگ، باغ علیمردان، باغبانکوچه، چارده معصوم، گذر خواجه خوردک، کوچه‌های چقورک، متوخان، قاضی، چارچته و چند کوچه دیگر.  بعدتر گذرهای مرادخانی، آهنگری، ریکاخانه، اچکزایی ها، محله علیرضاخان، اندرابی، ده افغانان و چند آبادی دیگر به وسعت شهر افزوده شد.

ادامه خواندن معرفی مناطق مختلف کابل – تخته پل (تخته پل شور بازار)الی کوچه چقرک : نویسنده – محمد احسان واصل

******

صدرنگ غذا به سفره  نانت نهاده ای

خود چون جناب حاتم طایی ستاده ای 

برگو که پول مصرف این نان خاصه را 

آخر چرا برای  فقیران نداده ای 

ادامه خواندن هم مرده دارهستی وهم میله میکنی : سروده ء شادروان استاد شاه ولی ولی ترانه ساز- این شعر عالی را در اکتوبر سال 2014 بدست نشر سپرده بودم اما باز هم ضرورت است که دوستان بخوانند و متوجه شوند.

شعـر ما، مســـتِ  پیــامِ زندگیــــست

آرزوی صبـــح و شــــامِ زندگیــــست

شعر ما در بــــزمِ سر مســـتانِ عشق

بـــادهء بیــــــرنگِ جـــــامِ زندگیست

شعـــر ما شیــــرازهء احســـــاسِ ما

نبــــضِ بیــــــدار نــــــظامِ زندگیست

ادامه خواندن شعـر ما، مســـتِ  پیــامِ زندگیــــست : حیدری وجودی

درحکمت وفلسفهء  آزمایش وابتلای الهی، در فرصت کوتاه کې بشریت و انسان در اختیار دارد،   شرع همین دادن فرصت رسیدن امکان همین که به تکامل رسیدن انسان به کمال یعنی این  رحمت الهی است تا با ګذشت از آن و برگشت انسان به سوی خدا نتیجه، پاداش و لذت انتخاب خویش را بدست آورد.
تاریخ شاهد است که، آنعده از انسان ها وملت هایکه از آزمون وآزمایش الهی، که ضرورت بشر است نه الله (ج)، با پيګیری هدف خیر را تعقیب داشته اند و میدارند، با صبر واستقامت، تقوا را پیشهء خود ساخته اند، که كامياب  و با سربلندی از آن  بیرون رفته اند.   ادامه خواندن تدابیرحکیمانه حضـرت عـمـر 
در مورد قحطی مدینه : الحاج امین الدین سعیدی « سعید افغانی»

سفر وی به هندوستان در حالی انجام گرفت که روز گذشته رکس تیلرسون وزیر خارجه امریکا در پایگاه بگرام با مسئولین بلند پایه حکومت  افغانستان ملاقات کاری داشت بعد از اعلان استراتیژی امریکا در مورد افغانستان و جنوب آسیا  بحث های مختلفی روی این استراتیژی  در رسانه ها رد و بدل میشود  تردیدی وجود ندارد که در حال حاضر فدراتیف روسیه چین پاکستان و ایران با دفاع از اهداف استراتیژی اعلان شده امریکا در افغانستان قرار ندارند تنها کشوری که میتواند جهت تحقق استراتیژی ممد و موثر واقع گردد هندوستان خواهد بود همه میدانند روابط افغانستان و هند به عنوان دو کشور دوست و همکار دایمی دارای پیشینه ی بسیار قوی بوده است. ادامه خواندن دوستي افغانستان و هندوستان فراتر از زمان و مکان است : احمد سعیدی

          آقایان غنی و عبدالله:

  وظیفه شما انتقال تابوت به قبرستان نیست، بل ختم     فاجعه های ملی است

وضعیت موجود با در نظرداشت این همه کشتن ها و بستن ها در تاریخ حیات مردم افغانستان بدون تردید یک استثنا و یک هیولا است. آیا بالاخره صفحه جدید در تاریخ افغانستان برای مردم مظلوم

و بی دفاع این سرزمین  گشوده خواهد شد. آیا نسل کشی ها خاتمه خواهد یافت؟ آیا  حافظه تاریخ غم و اندوه و سنگینی بار این همه جنایات را فراموش خواهد کرد؟ آیا برای ادامه این همه جنایات، حوصله و تحمل باقی مانده است؟ آیا باور نماییم که روزی قاتلان مردم بیگناه افغانستان سرافکنده پشت میز محاکمه خواهند ایستاد؟

ادامه خواندن اشک تنهایی بخاطر درد مشترک : احمد سعیدی

علی رغم تهدیدات “دونلد ترمپ” در نابودی کوریای شمالی، این کشور یک انچ هم از موقف خود عقب نشینی نمی کند. کوریای شمالی همچنان به آزمایش راکت های خود ادامه میدهد و چندی  قبل هم خلاف توقع جهان، بم هایدروژنی خود را امتحان کرد. این اولین رهبر یکی از کشور های جهان است که بدون هراس از تهدیدات امریکا، می تازد و به پیش میرود. کمترین تردیدی نیست که کوریای شمالی، توانائی رزمی را با یک قدرت عظیم دنیائی ندارد، لاکن این کشور می خواهد به جهان ثابت سازد که یک کشور کوچک می تواند یک قدرت بزرگ را به مبارزه بطلبد. “اون”  ثابت ساخت که با تهدید نمیتوان او را از صحنه کنار سازد. راه مذاکرات صلح آمیز می تواند منطقی و سازننده باشد. “کیم جون اون” آنقدر احمق نیست که مطبوعات غرب او را جلوه میدهد.

ادامه خواندن کوریای شمالی تسلیم نمیشود : میـرعبدالرحیـم عزیز- مفسر سیاسی

 مصاحبه الیساندرو  بیانچی سردبیر نشریه ی “بیرانتی– دیپلوماتیکو” ( نام یک مجله سیاسی ایتا لوی. مترجم ) با “اندری ولتچک“  ( فیلسوف، نویسنده، فلمساز و ژورنالستِ  پژوهشگر  مترجم ).

گرفته شده از مید یای چهارم

ترجمه وتلخیص از دوکتورسیداحمد جهش.

29 سپتمبر 2017 ترسائی

1) بیانچی: موقعیت جغرافیائی افغانستان همیشه رول مرکزی را دارا است. چنین به نظرمیرسد که مذاکرات صلح اپریل ( مقصد ازکنفرانس صلح افغانستان است که به ابتکار روسیه به تاریخ 14 اپریل 2017  درمسکوبرگذارگردید.مترجم ) بین افغانستان، هند، پاکستان، روسیه وچین ختم حضورنظامی دایمی وحاکمانه امریکا را در مملکت رقم میزند. نظرشما درزمینه چه میباشد؟   

                      ادامه خواندن کمک های صد ها ملیارد دالری جهت اشاعه و ترویج فساد در افغانستان : مترجم دکتور سید احمد جهش

 امریکاییان به تاریخ هفتم اکتوبر سال جاری ( ۲۰۱۷ م) شانزدهمین سالروز لشکرکشی خویش به خاک ما، افغانستان عزیز، را تجلیل کردند. شانزده سال پیش در همین روز با اعلان جورج واکر بوش (پسر) در رسانه های جهانی، ارتش آمریکا، کانادا و انگلیس (آنگلوساکسون ها) با هوایپماهای ب ۵۲ مثل اختاپوت داخل کشور ما گردیده و با گرفتن قدرت از طالبان و راندن آنها به کوه ها و بیش از همه به پاکستان، در شهر کابل و ولایات دولت موقت بر پا کردند و حامد

ادامه خواندن شانزده سال اشغال، چپاول، جنایت و کشتار: نوشته – فرهاد بارکزوی

 شریف سعیدی با انتشار گینۀ شعری « جانماز چینی» چنان می‌نماید که گویی یک باره از آن همه منظومه سرایی و شعرهای بلند به دنیای کوتاهه سرایی رو کرده است. جانمازچینی گزینۀ « سه‌گانی» های اوست. تازه ترین فرم کوتاهه سرایی در پارسی دری. سعیدی در این گزینه 138 سه‌گزانی خود را که سروده‌های سال‌های پسین اوست به نشر رسانده است.

البته در شعر پساطالبانی ما به گونۀ چشم‌گیری شاهد گرایش به کوتاهه سرایی در کشور هستیم. چنان که در این سال‌های گزینه‌‌‌های شعرهای کوتاه از چند شاعر جوان در شهرکابل انتشار یافته است؛ اما این شعرها عمدتاً یا گزینه‌های ترانه‌ها و رباعی‌ها بوده اند، یا گزینه‌های شعرهای کوتاه در شکل نیمایی و سپید، یاهم هایکو واره‌هایی. این نکته راه هم باید یادکرد که شعر معاصر افغانستان در ادبیات پساطالبانی گرایش‌چشم‌گیر و گستره‌یی به کوتاهه‌سرایی داشته است. حتا می‌شود گفت که کوتاهه سرایی یکی از مشخصه‌هایی شعر پساطالبانی است. بدون تردید شماری‌ هم با موفقیت این راه را پیش‌گرفته اند و شماری هم به نام شعرکوتاه سرگرم ساختن کاریکلیماتور، چستانک‌ها و معماهای کوچک اند.

ادامه خواندن سه‌گانی سعیدی بر «جانماز چینی» : استـاد پـرتـو نـادری

نقشه از امريكا بود خودما وطن خودرا تكه و پارچه و دَر به دَر كرديم.

ايا چنين نيست دوستان؟

اگر باور نداريد به اين گذارش و افشاگري توجه نمايد.

به دنبال حضور نظامي شوروی به افغانستان امریکا در تلاش تحریک حس هویت دینی مسلمانان و حمایت از پاکستان بود.

حکومت ایالات متحده امریکا بعضا اسناد محرم سیاست خارجی خود را پس از گذشت زمان، افشا و نشر می کند. در همین ارتباط، وزارت خارجۀ امریکا هفته گذشته اسناد و مکاتبات پالیسی خارجی حکومت جیمی کارتر، رئیس جمهور پیشین ایالات متحده، را نشر کرد که حاوی بیش از ۱۱ هزار صفحه است.                                              در میان اسناد و مکاتبات نشر شده، یکی هم ملاقات زبیگنیو برژینسکی ، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور کارتر، با برین ادوارد تالبایز، معاون صدراعظم پیشین زیلاند جدید، است که در آن در مورد حضور نظامي شوروی سابق بر افغانستان بحث شده بود.

ادامه خواندن إسناد سخن ميگويد: دکتور حیـدر عدیـل

            

                                   لیلا صراحت روشنی 

لیلا صراحت روشنی فرزند سرشار شمالی‌، در ٢۳ جوزای سال ۱۳۳٧ خورشیدی در شهر چاریکار ولایت پروان در خانواده‌ای فرهيخته و روشنفکر زاده شد. پدرش از نويسندگان به نام افغانستان و آموزگاری خردمند در شكل‌گيری و شكوفايی شخصيت هنری فرزندش بود.

ليلا در سال ۱۳٤٤ خورشيدی وارد مکتب شد و مکتب را در سال ۱۳۵۵ در ليسهٔ ملالی به پايان رساند. در سال ۱۳۵۶ خورشیدی وارد دانشکده‌ی زبان و ادبیات گردید و در ۱۳۵٩ ش در رشتهٔ زبان و ادبيات فارسی از دانشگاه كابل دانشنامهٔ ليسانس گرفت. سپس از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ خورشيدی در ليسه مريم آموزگاری پيشه كرد.

ادامه خواندن معرفی سه شاعر نامدار و معاصر کشور٬ استاد واصف باختری٬ لیلا صراحت روشنی و نـادیـا انجـمن : نـرگس هـاشــمی

            بسم الله الرحمن الرحیم                                                                    دین مقدس اسلام بمثابه آخرین دین آسمانی و  ابراهیمی برای خدمت، صلاح و فلاح دارین بشریت است. تمام احكام و قوانين این دین با عظمت، در راستاى رشد، ترقى، تعالی، سعادت و تكامل انسان وضع گردیده است. فهم این همه ابعاد قضیه برای بعضی از ما در ظاهر امر هم با کمی تعمق واضح و بقیه را در پهلوی جانب ضمنی و منطق ظاهر قضیه و مسأله، بخاطر منبع دیني یعنی نصوص و هدایات شرعی آن اساس پنداشته، آنرا مانند مسلمان هدایت شرع و اصول قرانی و سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم قبول میداریم.  جهاد كلمهء عربی است که در لغت از کلمهء ( جهد) به فتحه یا ضمهء جیم به معنی قدرت، مشقت و سختی است .

ادامه خواندن مجاهد لقب دایمی نیست ! : الحاج امین الدین سعـیـدی

فلک بنگر چگونه کشورم سوخت
به ظلم ناروا بوم و برم سوخت
زبانه می کشد آتش ز هرسو
در این ماتم سرا خاک و درم سوخت
عزیزان سوختند در آتش جنگ

ادامه خواندن سایـت مـاریـا دارو مراتب تسلیت خویش را برای بازماندگان و خانواده های شهدای سراسر افغانستان که در راه حـفـظ و امـنیـت کشور جانهای شیرین شان را ازدست داده اند٬ ابراز میدارد.

 استاد مخفی  فرزند سید صالح درسال 1309ش- دریک خانواده روحانی در کوچه درخت شنگ شهر کابل  چشم بدنیا گشود. اساسات علوم دینی و ادبیات دری را نزد مادر شان که خود هم معلم ومدیر مکتب بوستان سرای دردوره سلطنت شاه امان الله خان غازی بودند ٬  فرا گرفت.  حفظ قران مجید را در سن دوازده سالگی  انشاد واولین شعر شان را وثیقه غنایی  تکامل بخشیدن  آموزش قرار دادند. استاد مخفی تحصیلات عالی  خود را در دارالمعلین  کابل به اتمام رسانید وبیشتر از پنج دهه عمرعزیزشان را وقف خدمات ارزشمند معارف  ومطبوعات کشورنمودند.                                او را میتوان یکی از علم بردران سپاه نهضت  دموکراسی زنان  آریانای کهن، خراسان وسعی وافغانستان  امروز دانست،  اودین خود را در برابر وطن و خواهران هم وطنش  فدا کارانه ادا نموده است. ایشان مفسر قران مجید وحدیث شناس خوب بودند از دیدگاه او درد والم ملت ناشی از دو پدیده متجانس، بیسوادی وتبار پرستی تلقی میگردید .  ادامه خواندن مـرحـوم مـخـفـی حسینی کابلی – برگرفته از صفحه ۵۰ الی ۵۵ آوای مـانـدگار زنـان : تـالیـف مــاریــا دارو