اندیشه ی دور حجر : مولانـا کـبیـر (فـرخـاری)

 

آخر ای مرد حماقت پیشه ی دور حجر

از درخت باغ تحصیلت نمی چینی ثمر

چون عجوز افتاده یی در لای انبار فساد

از عقیمی کی صدف زاید ز دل نقد گهر

ادامه خواندن اندیشه ی دور حجر : مولانـا کـبیـر (فـرخـاری)

ساختن خراسان یک تصمیم ساده لوحانه است: داکتر نور احمد خالدی

خراسان در کجاست؟ شمال هندوکش تا هشتاد سال قبل “ترکستان افغانی” نام داشت که در نقشه ها به همین نام موجود است. امروز هم اکثریت نفوس شمال هندوکش را ترکتبارها میسازند. هزاره جات را که هزاره ها هزارستان نام مانده اند! آیا این خراسان را در بدخشان– تخار وبغلان میسازند؟ یا در پروان و پنجشیر؟ چون در میان مناطق تاجک نشین شمال و جنوب، کوههای صعب العبور هندوکش واقع شده که پروان و پنجشیر را برای ابد شٰف مناطق پشتون نشین جنوب شرق کشور کرده است. خراسان افغانی و یا بهتر بگویم خراسان شرقی صرف ولایات بادغیس، هرات و قسمتی از غور را احتوا میکند. بقیه مناطق خراسان در ترکمنستان و ایران واقع شده اند. آیا کسی فکر کرده که ایران و ترکمنستان ایجاد کشور مستقل خراسان را در کنار سرحدات ولایات خراسان خود اجازه میدهند؟ بهتر است نظری به مشکل ایجاد کشور کردستان کنیم که نه ایران، نه ترکیه، نه عراق و نه سوریه با آن موافق اند! حالا کسی بگوید کشور خراسان را در کجا میسازند؟

بیائید به تاریخ مراجعه کنیم. اعراب بعد از شکست دادن دولت ساسانی فارس، یا بگفتهٔ خودشان عراق عجم، مرو را مرکز حکومت متصرفات شرقی خود قرار دادند. مرو که امروز در کشور ترکمنستان واقع شده در آنزمان از توابع خراسان بود که در پهلوی نیشاپور و هرات یکی از شهرهای بزرگ آن منطقه را تشکیل میداد. متصرفات شرقی اعراب مسلمان از لحاظ اداری شامل ولایات خراسان، ماوراالنهر، هند، سند، نیمروز، کابل و زابلستان میگردید. در عهد هارون الرشید اسم ولایات خلافت عباسی و حکام آنها (پسران هارون الرشید) چنین بود (صفحه ۱۶۴ کتاب زین الاخبار گردیزی که در زمان سلطان مسعود غزنوی نوشته شده است):

1. عراق، یمن و حجاز و برخی از شام – محمد الامین؛

2. خراسان و ماوراالنهر و هند و سند، و نیمروز و کابل و زابلستان – عبداله ماُمون؛ و

3. برخی شام، ، مغرب، آذربایجان، روم، و زنج و حبش– موُتمن.

طوریکه میبینیم خراسان، در کنارماوراالنهر، هند، سند، نیمروز، کابل و زابلستان، از لحاظ اداری یکی از ولایای متعدد متصرفات شرقی اعراب مسلمان را تشکیل میداد. متأسفانه تبلیغات زهر آگین و نادرست پشتون ستیزانه و ضد افغانستان آنچنان در میان حلقات جمعیت، شورای نظار و حامیان آنها اوج گرفته که جوانان کم اطلاع تاجیک شاید تصور کنند که پشتونها برضد یک دولت و کشور مستقل خراسان بغاوت کرده آنرا ساقط کرده و به عوض آن کشور افغانستان را تآسیس کردند! در حالیکه واقعیت چیز دیگری است. در زمان قیام میرویس خان هوتکی (۱۷۰۹ م) افغانستان فعلی در شرق تا کابل و بلخ توسط بابری ها از دهلی اداره می شد و متباقی توسط صفوی های فارس از اصفهان اداره می گردید. سرزمین ما توسط کسانی اداره می شد که از این مرز و بوم نبودند. خراسان، کابلستان، زابلستان، تخارستان، سیستان، افغانستان، غرجستان، غور نام های مناطق مختلف این کشور بودند. تیموریان هرات در حدود سه قرن قبل از میرویس و احمدشاه بابا تنها کسانی بودند که از این سرزمین برخواسته و در این سرزمین حکومت کردند اما آنها هم از سمرقند از دربار امرای تیموری دستور می گرفتند.

دولت صفوی در تشکیلات اداری خود حتی یک ولایت یا بیلگربیگی بنام خراسان نداشت. در سرزمینهای ما بیلگربیگی قندهار و بیلگر بیگی هرات بودند.

در تأریخ هیچوقت کشور مستقلی به نام خراسان که بیش از سی فیصد سرزمین فعلی کشور را احتوا کند وجود نداشته است. هرگز پادشاه مستقلی بنام شاه خراسان در تأریخ نبوده است. الپتگین وقتی دولت غزنویان را در غزنی بنیاد نهاد از خراسان فرار کرده بود. در خراسان کسان دیگری حکومت می کردند. قسمیکه در بالا گفته شد خراسان شامل هرات، بادغیس، نیشاپور، مشهد و مرو است. بلخ از توابع تخارستان بود. از فراه تا پشاور شامل سیستان، زابلستان، و کابلستان بود. بنابر آن در تاریخ هرگز یک واحد اداری/سیاسی خراسان بزرگ وجود نداشته است. تعدادی از روی نادانی از تاریخ بروی دروازه درهء پنجشیر اسم خراسان را نوشته بودند در حالیکه پنجشیر هرگز در خراسان نبود بلکه از توابع کابلستان محسوب میگردید و علاوه بر آن در زمانی که صفویها بالای قندهار و هرات حاکمیت داشتند، پنجشیر، پروان و کابل جزء قلمرو امپراطوری مغولی (بابری) هند بود. بنابر آن به استثنای حاکم نشین های محلی در مناطقیکه در نقشه نشان داده شده هرگز حکومت ملی بنام خراسان موجود نبوده تا اعاده گردد.

حیدری وجودی آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف : پرتو نادری

    اگر سخن به مطلقیت نگفته باشم، استاد حیدری وجودی را می‌توان آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف در افغانستان دانست.
حالا شاید چنین بزرگوارانی در گوشه و کنار این سرزمین زیست می‌کنند و با دم گرم عرفانی خویش در پیکرۀ شعر شور و حالت عارفانه می آفرینند؛ اما با دریغ من در زمینه اطلاع و شناختی ندارم.
استاد حیدری و جودی نه تنها در عرفان نظری و عملی جای‌گاه بلند و ستایش بر انگیزی دارد؛ بلکه شعرهای او خود منبر با شکوهی‌ است که پیوسته از آن پند، اندرز، عشق و بینش‌های عارفانه چنان طیفی از نور در دل‌های اهل دل راه گشوده است.
این عشق و بینش به ویژه غزل‌های او را به چشمه‌سار گوارایی بدل کرده است. چشمه‌سار شفاف، سرد و گوارایی در یک تموز داغ. چشمه‌ساری که تا می نوشی، پیوسته می خواهی بنوشی و بنوشی.
او را می‌توان حلقۀ وصلی در میان شاعران کلاسیک و مدرنیست نیز خواند. با آن که او هیچ گاهی نخواسته است تا گامی به آن سوی دیوارهای پست وبلند اوزان عروضی بردارد، با این حال من جایی نشنیده ام و گاهی هم از او نخوانده‌ام که در برابر جریان‌های نوین ادبی به مقابله و پر خاش بر خاسته باشد. آن گونه که شماری چنین کرده اند. پیوسته از استاد حیدری در گفت و گو هایش و یاهم در نشست‌های رسمی و غیر رسمی شنیده‌ام که شاعران جوان مدرنیست را به فرا گیری ادبیات کلاسیک، معیارها و موازین شعر کلاسیک پارسی‌دری فرخوانده است.
حیدری بر این نکته تاکید داشته است که بدون آگاهی از ضابطه‌های ادبیات کلاسیک نمی‌توان از نو آوری ومرحلۀ نوین در شعر و شاعری سخنی به میان آورد.
ادامه خواندن حیدری وجودی آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف : پرتو نادری

بازی امریکا با پاکستان در جنگ افغانستان : احمد سعیدی

 متعاقب اعلام دکترین امنیت ملی جدید دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا مناسبات میان امریکا با کشور پاکستان با گستره‌ای از تنش‌ها و اختلافات جدید مواجه شده است.

چنانچه به گفته چودری عزیز سفیر پاکستان در امریکا مقامات واشنگتن یک سلسله قیودات را بر دیپلومات های پاکستانی وضع کرده از طرف دیگر، شاهد سیگنال‌هایی از سوی امریکا برای اعمال فشار بر اسلام آباد بطور نسبی هستیم و از سوی دیگر کشور پاکستان رویکرد نزدیکی به کشورهایی مانند فدراتیف روسیه، چین، ایران و سوریه را در پیش گرفته است. در حال حاضر احساس می شود که اختلافات بین پاکستان و امریکا  و جود دارد گاهی به اوج خود می رسد و گاهی کاهش میابد گاهی تعزیرات وضع می شود باز دروازه های گفتگو و تفاهم باز می شود سیاست امریکا در مقابل پاکستان مغلق و پیچیده است .  ادامه خواندن بازی امریکا با پاکستان در جنگ افغانستان : احمد سعیدی

شعر  شادروان  قهار عاصی بر وفق زمـانـه تـحـت عـنـوان « خـبردار بـیـگـانـه ٬ بـیـگانـه است – ز بیگانه خانه ویرانه است» بـه صدای سلام سنگی بشـمـا تـقـدیـم است.

 

 خـبـرداربيگانه ٬ بیگانه است 

 

اگر دست و بازو اگر شانه است!      اگر مظهر لطف و يارانه است!

اگر بوي گل بام كاشانه است!         وگر كه سراپاي دردانه است!

در اين خاك بسيار بيگانه‌ها         فشاندنـــــــد تخم جدال و جفا

     به عنوان ياري و صد نا روا          زده زخم بـــــــا خنجر آشنا       

     زبيگانه اين ملك ويرانه است          صداقت ز بيگانه افسانه است       

   همه آشنا روي الفت مــــــدار         همه آستين‌هاي شان پر ز مار  

      ادامه خواندن شعر  شادروان  قهار عاصی بر وفق زمـانـه تـحـت عـنـوان « خـبردار بـیـگـانـه ٬ بـیـگانـه است – ز بیگانه خانه ویرانه است» بـه صدای سلام سنگی بشـمـا تـقـدیـم است.

از اوج گاه وحدت ملی تا پرتگاه بحران ملی- نویسنده: مهرالدین مشید

 وحدت ملی و بحران ملی دو موضوع متفاوت اند که هریک حامل مفاهیم جداگانه بوده و دارای مولفه های گوناگون اند که نخستین آن مجموعه یی از ارزش های سازنده و پویا و دومی آن مجمموعه یی از ضد ارزش ها را در جامعهء ما بر می تابند.  رفتن به سوی وحدت ملی زمانی ممکن است که مولفه های آن چون؛ منافع ملی، اقتدار ملی، حق شهروندی، اجماع ملی، مشروعیت ملی، تحمل ملی، یکدیگر پذیری ملی و هویت تاریخی، هویت ملی و هویت فرهنگی در یک پروسهء ملی، درسطح گفتمان های کلان اجمتاعی شناسایی شوند و حکومت در اجرای ارزش های آن ها بدون هرگونه تبعیض و تفاوت در یک پروسهء ملی جدی و گسترده گام های عملی بگذارد.

در این صورت رسیدن به وحدت ملی و نایل آمدن به اقتدار ملی ممکن می شود و مشروعیت ملی فراهم می شود. از آنچه گفته آمد، فهمیده می شود که رسیدن به وحدت ملی نیاز به پیمودن سلسله زنجیره یی از ارزش ها اند که ظرفیت ها و توانایی های فردی و جمعی جامعه را در یک سطح منهای تفاوت و امتیاز های قومی و مذهبی و زبانی انکشاف می دهد و تمامی مولفه های وحدت ملی را در عرض و طول چه از لحاظ جامعه شناسی و چه از لحاظ تاریخی به گونهء متوازن و عادلانه در یک روند ملی غنا می بخشد و به قوام برساند.

یعنی هر یک از مولفه ها یکدیگر را به گونهء زنجیره یی در فضای همدیگر پذیریری کلید بزنند تا مرحله به مرحله وحدت ملی به گونهء عادلانه و همه پذیر گمشروعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، تاریخی و فرهنگی پیدا کند. این در صورتی ممکن است که حکومت خیلی صادقانه و واقعی گام به گام در این راستا قدم بگذارد تا عدالت در عرصه های گوناگون در جامعه از نگاهء فردی، اجتماعی، قومی، مذهبی برقرار شود . از گفته های بالا فهمیده می شود که ما اکنون در کجایی از مرز های ناشناختهء وحدت ملی قرار داریم.  این اشارهء مختصر ما را یاری می رساند تا در داوری ها بدون پیمودن راهء افراط و تفریظ با دیدی روان شناختانه دست کم در ایستگاهی قرار بگیریم که ما را از رفتن به فاجعه و نزدیک شدن به فلاح یاری کند و از افتادن در پرتگاهء بحران در شرایط حساس خیلی خطرناک مبارزه با تروریزم و هفتاد سر و هفتاد پا نجات ما بدهد. ادامه خواندن از اوج گاه وحدت ملی تا پرتگاه بحران ملی- نویسنده: مهرالدین مشید

توزیع تذکره الکترونیکی در نبود اعتماد همگانی : احـمـد سـعیـدی

 رئیس جمهور غنی با اخذ اولین تذکره الکترونیکی، روند توزیع تذکره را روز پنجشنبه هفته گذشته آغاز کرد این روند با در نظرداشت مخالفت های اقوام دیگر در حدود یک سال متوقف گردیده بود.

رئیس جمهور غنی، نخستین فردی بود که تذکره الکترونیکی را گرفت و آن را به عنوان هویت ملی و مردمی، نقطه وحدت افغان‌ها خواند.

در مراسم توزیع تذکره الکترونیکی، معاون دوم ریاست جمهوری، آقای سرور دانش لوی سارنوال، محمد کریم خلیلی، باتور دوستم،  انجنیر محمدخان معاون اول ریاست اجرائیه، تعدادی از اعضای کابینه و عده ای از اعضای شورای ملی و رؤسای برخی ادارات حضور داشتند. ادامه خواندن توزیع تذکره الکترونیکی در نبود اعتماد همگانی : احـمـد سـعیـدی

اظهـار غـم شریـکی با سـوگداران وطـن : مـاریـا دارو

ای قلم٬  طاقت  فریاد ندارد  دل  من – واه که بازیچه  دنیا  شده است  منزل من    «ماریا دارو»

          مادر  وطن  طی  چندین  دهه  دامن  پرخون  دارد.  حملات  انتحاری  جان شیرین  هموطنان مارا میگیرد و خانواده  ها را عزادار  میسازد ٬ این  عمل  ناجوانمردانه  پیروزی  دشمن  نیست بلکه  جبن  و ناتوانی  دشمن را آشکار میسازد.

بهار امسال با ریختن خون  جوانان  وطن رنگین  گردید٬ عیان است  که  مزدوران و گماشتگان  حلقه بگوش  مصروف  زد وبند  های دولتی و انتخابات پارلمانی  خویش  اند٬  تا امنیت  مردم.

طی  چندین سال با حضور قوای  خارجی  در هرگوشه  وکنار وطن ٬ خون  مردم  رایگان  ریخته میشود.  بهار امسال با  خون  مردم بیگناه ما رنگین  شد٬ نمیدانم  تا ختم  سال بخاطر انتخابات  پارلمانی  چه  خون  ریزی های دیگر دامن  گیر  ملت  ما خواهد شد. خونهای  ریختهء  دشت برچی  در غرب  کابل  هنوز نخشکیده  است٬ امروز دوشنبه  دهم  ثور  (۱۳۹۷) در  منطقه  شش درک  مربوط  حوزه  نهم شهر  کابل  دو حملهء  تروریستی دیگر صورت گرفت .

در اثر  این  دو حمله  انتحاری تروریستان  به تعداد بیست و پنج  تن  کشته  و چهل ویک  تن زخمی بجا گذاشته شد. 

دو حمله ء که  در شش درک کابل  صورت گرفت٬ انتحاری  دوم  کاملا سوء قصد بجان  شیرین  خبرنگاران  جوان  رسانه  ها بود. در این  حادثه  برعلاوه  مردم  بیگناه  و بی  دفاع  ما نه  تن  جوانان  گویا را نیز خاموش ساختند.  خاموشی  قلم و سخن و مطبوعات ٬ خاموشی  ملت  و مردم  عزیز ماست. 

خبرنگاران  جوان  حوادث  را با  تصاویر گویا به  اطلاع جهان میرساندند٬ آنها واقعیتهای  جامعه  ما را با حضور  قوای  مجهز خارجی  برملا و برای  مردم دنیا بیان میکردند.  دشمن زبون  در مقابل  قلم ٬ کمره  و زبان  گویای  ژورنالست ها از بم و انفجار کار میگیرد و  قوای  خارجی  تماشاگر آن میباشند.

هموطنان  عزادارم: ادامه خواندن اظهـار غـم شریـکی با سـوگداران وطـن : مـاریـا دارو

دسیسه های مرگبار زیر شعار های دیموکراسی و حقوق بشر ادامه دارد : دکتر سیـد احـمد جهـش

 آنچه درین نوشتار می خوانید:           

 – پیش تبصره بر استعمار دیموکراتیک

  – تاریخچه محورشرارت

 – چرادرغرب ازستالین اینقدرنفرت دارند؟

  – مورخین روسیه در مورد ستالین     – پالیسی های گلوبالیزم راست جهت تکمیل پروژه اداره جهان ازیک مرکز:

بمباردمان، تخریب، اشغال- دی اندسترولایزشن یاغیرصنعتی سازی- نسل کشی ونفوس زدائی- ایجاد هرج ومرج دوامداروقابل کنترول  – سقوط تعلیم وتربیه وسویه علمی ***

ازتاریخ می آموزیم که نیروهای اهریمنی غربی ازچندین قرن بدین طرف با راه اندازی استعمارکهنه ون، واکنون ” استعمار دیموکراتیک “  تحت شعاردیموکراسی وحقوق بشر، مصروف کشتارمردم وچوروچپاول وتاراج منابع طبعی کشور های آسیائی، افریقایی وامریکای لاتین اند.  یکی ازمراکزبزرگ نیروهای اهریمنی غربی ایالات متحده امریکا ومخصوصن وال ستریت درشهرنیویارک موقعیت دارد. ادامه خواندن دسیسه های مرگبار زیر شعار های دیموکراسی و حقوق بشر ادامه دارد : دکتر سیـد احـمد جهـش

هوای وطن ….. وطن! ای سرم فدایت، نرود زسرهوایت : م نسیم اسیر

نسیم اسیر

     هوای وطن!
امروزهفت ثور، آغازفاجعهءپایان ناپذیریست که پوره چهل سال پیش، با کودتایی توسط باند خلق وپرچم آغازشد.گرچه درین مورد سروده های زیادی ترتیب وتکراربه دست نشرسپرده ام، امروزفقط با ابرازنفرت ازان تحول منفی، منظومه ای به یاد وطن، پیشکش دوستداران می کنم: 
وطن! ای سرم فدایت، نرود زسرهوایت 
بکشم زسینه دل را، نه تپد اگربرایت 
توچوعطرنازبوئی، تویگانه آرزویی
همه را توآبرویی، چه بگویم ازبهایت
بیتوآتشم به دامن، نکنم هوای گلشن
ای نهفته هستی من، به هوایت، به فضایت
تا به غربت آرمیدم، دل زنیک وبد بریدم
چوتوسرزمین ندیدم، ای توخوب بی نهایت
دوستانِ با درایت، بکند زتوحمایت
شکند قد رسایت، دشمنان بی کفایت
وطن ای امید افغان، حب توست رکن ایمان
به دل«اسیر»نالان، همه خالی است جایت

هشت ثور روزی که حماسه هایش بیرحمانه به تاراج رفت : مـهـرالـدین مشید

   هشت ثور برابر به روز پیروزی مجاهدین افغانستان است. در این روز بر بنیاد فیصلهء اضطراری پشاور رهبران جهادی در اسلام آباد صبغت الله مجددی بحیث رئیس حکوم موقتذو حکمتیار بحیث نخست وزیر موقت با سایر رهبران وارد کابل شدند. بر بنیاد این فیصله حضرت صاحب پس از دو ماه باید قدرت را به استاد ربانی تحویل می داد و استاد هم پس از شش ماه قدرت را به یک حکومت منتخب تسلیم کند. حکمتیار استاد فرید را بحیث نخست وزیر معرفی کرد. چند روز پیش از این ایتلاف متشکل از جنبش ملی به رهبری دوستم و حزب وحدت به رهبری استاد مزاری و مسعود شهید در نشست جبل سراج به فیصله یی رسیده بودند که بدون در نظرداشت پشاور به تقسیم قدرت کنار آمده بودند؛ اما مسعود با نادیده گرفتن ایتلاف جبل سراج به استاد ربانی تماس گرفت و خواهان تشکیل حکومت متشکل از رهبران جهادی شد که منجر به نشست اسلام آباد گردید. حکمتیار به بهانهء ورود نیرو های دوستم بررغم تلاش های رهبران جنبش های اسلامی به شمول اسامه با حکومت اعلان جنگ نمود و با تسخیر بخشی از ارگ و وزارت داخله بوسیلهء نیرو های حزب جنگ سختی میان نیرو های حکمتیار و مسعود درگرفت. پنجم ثور برابر به روز درگیری نیرو های مسعود و حکمتیار در شهر کابل در واقع آغاز مصیبت دردناک و پایان ناپذیری بود که نتیجهء زشت آن را اکنون مردم افغانستان متحمل شده اند. ادامه خواندن هشت ثور روزی که حماسه هایش بیرحمانه به تاراج رفت : مـهـرالـدین مشید

آتش افروخت : حـسـن شـاه فــروغ

       بجان ومالِ افغان،آتش افروخت

بخاکِ پاکِ مایان،آتش افروخت

گذارید پیشِ پایِ دشمن اش سر

بشهرو دِه،نمایان آتش افروخت

غُرور وعزتِ مُلک زیرِ پا کرد

بتاریخِ  نیاکان،  آتش افروخت

بخاکِ دشمنانش بستر انداخت

بنامِ دین و ایمان، آتش افروخت

ادامه خواندن آتش افروخت : حـسـن شـاه فــروغ

هفت ثور که فاجعه آفرید و هشت ثور که حماسه هایش به غارت رفت :مهـرالدین مـشیـد

 هفت و هشت ثور دو روز پی در پی، یکی آغاز یک فاجعهء بزرگ، خیلی خونین و آتشین به مثابهء بازی بیرحمانه و دردناک چند نفر زیر نام حزب دموکراتیک خلق به بهای بازی با سرنوشت یک ملت بود که اکنون چهل سال از آن روز می گذرد؛ اما شعله های آتشین آن هر روز مشتعل تر می شود و هر آن عطش بلعیدن آن افزون تر می شود و هنوز هم هر روز ده ها انسان را به کام خود می بلعدذو نه تنها از عطش خون آشامی اش کاسته می شود؛ بلکه برعکس هر روز بیشتر از روز دیگر بر آن افزوده می شود. پیامد های خونین وفاجعه بار هفت ثور حکایت از یک حادثۀ شتاب آلود و احساساتی رهبران حزب دموکراتیک خلق در تبانی با رهبران شوروی پیشین به افغانستان را دارد که پی آمد آن منجر به تجاوز شرم آلود و تعرض ننگین شوروی پیشین به افغانستان گردید و به دنبال آن ده ها هزار سرباز شوروی وارد افغانستان شدند که نمایانگر تجاوز آشکار یک کشور همسایۀ جهانخوار و تمامیت خواه به کشور ما بود. سربازان شوروی نه سال و یک ماه و ۱۹ روز برضد مردم افغانستان جنگیدند و در نتیجۀ آن بیش از یک میلیون انسان این سرزمین شهید، دو میلیون معیوب و بیشتراز چهار میلیون تن به خارج از کشور مهاجر شدند. ادامه خواندن هفت ثور که فاجعه آفرید و هشت ثور که حماسه هایش به غارت رفت :مهـرالدین مـشیـد

سفر پرنده گان بیبال “
یا 
” خوشه های خشم افغانی ” عـبـدالله نایبی

من تنها برای شعر سرودن زنده گی میکنم
اگر زنده گی ام را بگیری
آنوقت…
برای زنده گی کردن شعر خواهم سرود
بیرانژه ( شاعر فرانسوی)
وقتی رُمان “سفر پرنده گان بیبال” را خواندم با شگفتی تمام خود را در دالانهای جادویی هنر و در دشتهایِ کاهی واقعیت یافتم. برای لحظاتی “تیوری علمی در بارۀ آفرینش هنری” یادم رفته بود؛ برای لحظاتی پیوند های پیچیدۀ هنر و ایدیالوژی یادم رفته بودند و از همین قرار، چگونه گیِ تأثیر پذیری از اشکال ایدیالوژیکِ بازآفرینیِ هستی یادم رفته بود.
رُمان “سفر پرنده گان بیبال” چنان ابعادی دارد که باید هم خواندن آنرا به همه گان توصیه کرد و هم به بهانۀ آن مسایل اساسی ادبیات را یکبار دیگر مطرح کرد و جایگاه چنین آثاری را در زنده گی جامعۀ درگیر شده در چرخهای زنده گی سای تاریخ بازسنجید. این بازسنجی – اگر از دیدگاه بینش علمی یا متکی بر برداشت ماتریالیستی از آفرینش هنری مطرح گردیده باشد – ناگزیر با تمام برداشت های ایدیالوژیک (اگر نگویم تیولوژیک) از ادبیات و هنرِ حوزۀ فرهنگی افغانستان ، در تضاد باز نشدنی قرار خواهد گرفت.
مقدم تر از هنر و فراتر از هنر باید پیوند و رابطۀ واقعیت بیرونی یا عینیت هستی را با آنچه در پردۀ مفاهیم « شعور» و « ذهن » افاده میگردد، روشن ساخت. البته دورانی که « ذهن »، « شعور» و « روح » را چیزهای غیر مادی میپنداشتند دیگر به « پیش تاریخِ » تفکرِ بشر تعلق دارد. مفاهیمی چون ذهن ، شعور و روح را به حیث «هستیهایِ مستقلِ غیرمادی » انگاشتن به دورانی تعلق دارند که در آن انسان موجود فرا طبیعی و لاهوتی تلقی میشد و شاعر در میان انسانها، « موجود ابلیسی » معرفی میگردید. هم ماتریالیزم تاریخی و هم فلسفۀ زبانِ پُست مدرن ( به ویژه تفکر ویتگنشتاین ) به آن « بازی های زبانی » ُمهر پایانی زدند و راه شناختِ علمی را باز کردند. 
نی ذهن وجود مستقل دارد نی شعور و نی روح ! تنها موجوداتِ « ذهنمند » و «شعورمند » هستند که در یک مفهوم کلی بنام « انسان» جا داده شده اند. انسان است که با ظرفیتهای ویژۀ ساختاری ، فزیولوژیک و تاریخی اش توان آنرا دارد که از خود و از بیرون از خود آگاه گردد. سر چشمۀ این آگاهی هم واقعیت بیرون است و هم چگونگی ساختمان دماغ در یک متن زنده گی اجتماعی . آگاهی و زبان دو رُخ یک سکه اند. یکی بدون دیگری وجود ندارند. اندیشه و زبان دو جلوۀ یک واقعیت اند. آگاهی انسان ، بازتاب آیینه وار هستی نیست. آگاهی جهان را در اندیشه دوباره سازی میکند یعنی از جهان مادیِ عینی ، یک جهانِ ذهنی ، یک جهانِ اندیشیده شده ،یک جهانِ اندیشه میسازد. آشکار است که این دو جهان با هم یکی نیستند.
ادامه خواندن سفر پرنده گان بیبال “
یا 
” خوشه های خشم افغانی ” عـبـدالله نایبی

حضور امریکا در افغانستان و تشویش همسایگان : احـمـدسـعیـدی

    با وجود اینکه از حضور قوت های امریکا یکجا با ناتو اضافه تر از 17 سال در افغانستان میگذرد و مسئولیت برقراری امنیت را  یکجا با قوت های مسلح افغانستان به عهده دارند ظاهر امر مبارزه با تروریزم و دهشت افگنی است  با آن هم  با گذشت 17 سال نا امنی ها زیادتر و ساحات زیادی از خاک افغانستان زیر سلطه مخالفین دولت قرار دارد دانستن عمق این فاجعه که با گذشت هر روز نا امنی ها زیادتر و سرزمین ما ویران تر و مردم ما ناتوان تر میشوند معمای است که درک آن خیلی آسان نیست من دراین نوشته تلاش مینمایم با تحلیل دقیق از نقش حضور نظامی امریکا در افغانستان به مسائلی چون تاثیر افزایش نیروهای آن کشور در ایجاد امنیت لازم در این سرزمین دلیل توجه حضور امریکا  به این کشور و علاقه مندی بعضی از کشور های دیگر مانند جرمنی ، هالند ، پولند ، کانادا، ایتالیا  و دیگران نقش فدراتیف روسیه موجود در این میان استقرار امریکا و یک تعداد کشور های دیگر در مرز های  شرقی و بعداً در مرز های غربی به عنوان تهدید به اصطلاح زمامداران جمهوری اسلامی ایران از چندی بدینسو باعث پریشانی روسیه و ایران گردیده است .

1-  روسیه و امریکا پس از جنگ سرد در سال 1994 زمانیکه امریکا به همکاری و حمایت ناتو ضرب العجل ده روزه برای طرفهای درگیر در بحران کوزو و جهت تسلیم سلاحهای شان تعین کرد اولین درگیری لفظی میان فدراتیف روسیه و غرب پس از پایان جنگ سرد رخ داد چراکه روسیه دراین زمان سیاست واقعگیرانه قدرتی بزرگ را اختیار کرده بود که منافع بخصوص خود را در حوزه بالکان دنبال می کرد و در مورد تلاش داشت . در حالیکه رهبران غرب بدنبال نشان دادن صلاحیت ناتو و امریکا در ایفای نقش حفظ صلح و ایجاد صلح پس از پایان جنگ سرد بودند در همین زمان شگاف عمیق میان نخبگان سیاسی روسیه و شاخه های مختلف حکومت در زمینه سیاست خارجی وجود داشت هم زمان موضوع بحث اصلی محدودیت های اتحادیه اروپا در گسترش رو به شرق و نیز گسترش حضور قوت های ناتو و امریکا در اروپای مرکزی بود روسیه از همان زمان زور آزمایی های امریکا و حضور فعال آن کشور را نه تنها در اروپا بلکه در خاور میانه و کشور های آسیایی زیر نظر داشت . ادامه خواندن حضور امریکا در افغانستان و تشویش همسایگان : احـمـدسـعیـدی

غلام علی حیدر نیساز – ترانه سازِعاشق: اسماعیل فروغی

 هرگاه بخواهیم در کنج حافظه ها و خاطرات خویش به دنبال چند میلودی و ترانه ی خوب و قشنگ بگردیم ، بی تردید با این ترانه ها و میلودی های ماندگار هم برخواهیم خورد :
امشب چوشمع گریه کنان قصه میکنم ــ بصدای هنگامه
در سکوت بی تو بودن ــ بصدای هنگامه
رنگ لبانت برلب نشسته ــ به صدای احمد ولی
عشق منی بیا ، جان منی بیا ــ بصدای استاد مهوش
ای د زله آرامه ، مه زه مانه مه زه – بصدای هما
ویران مکن آشیانه ی دل ــ بصدای آنجیلی بنرجی
آسمان رنگ تو است قشنگ ــ ترانه ی اطفال
ای خاک قهرمان یک زره خاک تو ــ بصدای ناشناس
عاشق توام بی تو ام ، وای به من وای من ــ بصدای پرستو
در باغ دلم عطر سمنی ــ به صدای وحید صابری
ایجادگر این ترانه های قشنگ که از سالهاست در حافظه ها و خاطرات هنردوستان جا محکم کرده است ، کسی نیست جز غلام علی حیدرنیساز عزیز که بی پروا به غوغای شهرت ، با خلق ده ها ترانه ی ماندگار ، به ما شور و شادی و عشق هدیه کرده است .
نیساز متولد سال ( 1327 )هجری خورشیدی در محله ی باغ علیمردان شهر کابل است . مدرسه ی عالی نجات را به پایان رسانده و پس از چند سال آموزش موسیقی در کورس موسیقی اتریشی ها و کورسهای موسیقی رادیو افغانستان و کار رسمی در اداره ی موسیقی رادیو افغانستان ، در سال ( 1350) هجری خورشیدی برای کسب تحصیلات عالی در رشته ی موسیقی علمی راهی سرزمین ساز و ترانه و عشق و هنر ( هندوستان ) شده است . (در تصویر ذیل جناب  حیدر نیساز  و داکتر  اسد بدیع را تماشا میکنید)


او مدت پنج سال موسیقی مکتبی و علمی را از آموزگاران بنام هندوستانی آموخته ، با کسب دیپلوم عالی لیسانس از دانشگاه مشهور « بهار راتی یا » کشور هندوستان ، درسال ( 1355 ) هجری خورشیدی دوباره به وطن برگشته است .
محترم نیساز از آغازین سالهای بازگشت به وطن ، با قلبی پر ازعشق به هنر و مردم ، به خلق آثار ارزشمند هنری و کمپوزهای جدید پرداخته ، تمام اندوخته ها و تجارب علمی و هنری اش را در خدمت هنرمندان آوازخوان و علاقمندان هنرموسیقی گذاشته است .
او برای محبوب ترین و مشهورترین هنرمندان چون احمدولی ، هنگامه ، استاد مهوش ، پرستو ، رحیم مهریار، افسانه ، هما ، ناهید ، پریسا مرسل ، یونس ، احمد مرید ، آنجیلی بنرجی ، وحید صابری ، ظفرشامل و بسیاری دیگر ، ترانه ساخته است . چه بسا آوازخوانانی که تمام شهرت و محبوبیت شانرا مرهون ترانه ها و میلودی های کاملن جدید خلق شده توسط نیساز عزیز استند .
ادامه خواندن غلام علی حیدر نیساز – ترانه سازِعاشق: اسماعیل فروغی

زنده گینامهٔ بی بی مفتوحه ایماق شاعر مردمی شهر اندخوی : امان معاشر

        این پورتریت  مفتوحه خانم – توسط داکتر شهرانی نقاشی شده است

     مفتوحه بنت نورعلی – در سال ۱۹۰۳ میلادی ، در قصبهٔ بیگیاوول  شهر قازان پایتخت جمهوری تاتارستان چشم به جهان گشود.   در زمان تسلط شوروی سابق ، مفتوحه با فامیل خود از زادگاهش به جمهوری اوزبیکستان نقل مکان نموده ،  سپس طور مهاجر ، وارد افغانستان می شود و در اولسوالی اندخوی ولایت اندخوی مسکن گزین می گردد.

     بعد از سپری شدن چند سالی ، مفتوحه با شاهیمردانقل  کلانتر ، باشندهٔ قصبهٔ ایماقخانهٔ آن اولسوالی ازدواج می نماید. مفتوحه  ایماق   چهار  پسر  بنامهای محمد انور ، محمد هاشم ، فیض الله و محمد الله داشت . پسران اولی و دومی وی ، در سنین ۵-۴ سالگی با مریضی چیچک یکی پی دیگری پدرود حیات گفتند.   

نمایی از مقبرهٔ بی بی  مفتوحه ، در شهدای صالحین کابل

  کلانتر  شاهیمردانقل  ایماق ، در  سال  ۱۳۲۸ خورشیدی  پسرش فیض الله  را  شامل  مکتب ابتدایی قورغان اندخوی نموده ، همان  سال ، بنابر  مریضی  ملاریا  در سن ۴۷ سالگی از جهان چشم پوشید و مفتوحه  با  دو  پسر  یتیم  و  صغیرش  ماند . عبدالعزیز  بای  و  حیدر قل  قریه  دار ، برادران   مرحوم شاهیمردانقل ، مفتوحه را مجبور می ساختند تا شوهر کند ؛ ولی  او  این پیشنهاد  ایورانش را نپذیرفته ، اظهار داشت : تا دم مرگ با دو پسرش زنده گی کرده، روی شوهر را هرگز نخواهد دید . این خانم حقیقتاً به قول و قرارش وفا کرده ، از کوچه ٔ شوهر نگذشت. همچنان ایوران مفتوحه تآکید می کردند تا  پسرش فیض الله را نیز از مکتب اخراج نموده ، به کاری گمارد تا برایش  لقمه نانی را فراهم سازد ؛ ولی او این پیشنهاد  را  همچنان  رد  کرده ، فرزندش  را  از  مکتب اخراج  نساخت ؛ بلکه همه شرایط زنده گی  را جهت تحصیل جگرگوشه اش مهیا ساخت. ادامه خواندن زنده گینامهٔ بی بی مفتوحه ایماق شاعر مردمی شهر اندخوی : امان معاشر

(غبار ستاره ی درخشان مبارزات دوره ی هفتم شورا بود) درسایت ارمغان ملی٬ سال ۲۰۰۸ میلادی در مورد دوره هفتم شورای ملی مطلب ذیل به نشر رسیده است. جهت مطالعه شما دوستان آنرا تجدید نشر کردیم.

 

   armaghanmilleژوئن 5, 2008تاریخی، سیاسی

در پارلمان صف آرا ئی دست راست حکومتی و اپوزیسیون پارلمان به وجود آمد و در تشکیل کمیسیون های متعددو انتخاب رؤسا و منشیان کمیسیون اپوزیسیون توانست آرای اکثریت را به نفع خود حاصل کند و ریاست کمیسیون ها را به دست آورد، همین کمیسیون ها بود که قانون جدید وظایف داخلی شورا و قانون جدید انتخابات را به شکل نسبتاً دموکراتیک تسوید و و لزوم تجدید و وضع قوانین اساسی، تشکیلات ملکی، تفکیک وظایف مأمورین و قانون ترفیع و تقاعد را مطرح کرد و عدۀ از وزرا را برای اولین بار در تاریخ افغانستان احضار و استجواب نمود. شورا به شکل مفتش اعمال حکومت در آمد و فیصله های عمده ای در سیاست داخلی و خارجی کشور به عمل آورد شورا اساسات دموکراتیک را را در ساختار دولت به وجود آورد و بودیجه مبهم حکومت را که طی سالها مستور نگهداشته میشد برملا ساخت و از این بودیجه که جماً (500) میلیون افغانی بود مصارف گزاف و لوکس ادارات، معاشات مستمری و مخارج اضافی  را حذف نمود و زیر عنوان مواد هفتگانه کار اجباری و بیگار، خریداری غله اجباری دولت از زارع و زمیندار، اخذ مالیه از مواشی شمار ناشده و اخذ مالیات خارج از قانون از قبیل وثایق و امثال آنرا ممنوع و غیر قابل تأدیه اعلان نمود، وضع مالیات جدید بلدیه کابل را بالای پیشه و ران خورده مانند سقا و شاگردان اهل حرفه، دکانداران و دست فروشان ناتوان لغو نمود و دیپوی تعاونی دولت را تفتیش و محکوم نمود و بالاخره صدای احضار صدر اعظم و کابینه را در شورای ملی به خاطر اخذ رأی اعتماد بلند نمود که برای دولت قابل تحمل نبود. ادامه خواندن (غبار ستاره ی درخشان مبارزات دوره ی هفتم شورا بود) درسایت ارمغان ملی٬ سال ۲۰۰۸ میلادی در مورد دوره هفتم شورای ملی مطلب ذیل به نشر رسیده است. جهت مطالعه شما دوستان آنرا تجدید نشر کردیم.

نگاهی بر نخستين كتاب در باره ء جنبش مشروطة خواهي در افغانستان ٬ اثر گهرُ بار از پروفیسور سید سعدالدین هاشمی : پروفیـسور مـحـمـد سـعیـد

 نخستين كتاب در مورد جنبش مشروطه خواهي در افغانسان راكه از جانب محترم  پوهاند سيد سعد الدين  هاشمي تاءليف  و تدوين شده است دقيقآ مطالعه نمودم و نظريات خويش را حسب ذيل ابراز ميدارم :

مؤلف يكي از استادان ممتازرشته ء تاريخ پوهنتون كابل و مدتي سمت معاونيت همين كانون علمي كشور را داشته است ، سالهاي زيادي را تدريس و تحقيق نموده و از تاريخ نويسان پر كارو صادق ميباشدكه اين اثر شايسته را با استفاده از منابع و مآخذ معتبر علمي ، اسناد آرشيف و مصاحبه هامزين ساخته و براي اولين بار به حيث يك كاب جامع و كامل طبع نموده است شايان هر نوع تقدير و ستايش ميباشد. 

اثر مو صوف اولين و قديمترين كتاب تحت عنوان جنبش مشروطيت در كشور است كه طَي سه فصل به طور مشرح و با تفصيل نگارش يافته .

من به حيث يكي از استادان پيشين پوهنتون كابل كه مدت زيادي در يك ديپارتمنت همكار علمي بوده ايم و ساليان زيادي تدريس و تحقيق نموده ام ، تاليف اين اثر برازنده را تحت عنوان نخستين كتاب در مورد جنبش مشرطيت درافغانستان يك اقدام عالمانه و خيلي سودمند ميدانم ..

ادامه خواندن نگاهی بر نخستين كتاب در باره ء جنبش مشروطة خواهي در افغانستان ٬ اثر گهرُ بار از پروفیسور سید سعدالدین هاشمی : پروفیـسور مـحـمـد سـعیـد

ترس کوبیدن آخرین میخ برتابوت دموکراسی زخم خوردۀ کشور می رود – بدگمانی، بی باوری، بی اعتمادی بزرگترین مانع در راۀ برگزاری انتخابات: مهـرالـدیـن مـشیـد

    پس از انتظار های طولانی و حتا گفته می توان نفسگیر، بالاخره روند ثبت نام رای دهنده گان آغاز شد و از چند روز بدین سو در سراسر کشور؛ اما ناظران بی طرف و بنیاد های انتخاباتی طی سه روز شمار ثبت نام کننده گان را سیزده هزار اعلان کردند که یک رقم بسیار اندک است و این نگرانی هایی را برانگیخته است که سرنوشت انتخابات مجلس نماینده گان و شورای های ولایتی را کمرنگ نشان می دهد. آگاهان می گویند که هرگاه روند به همین گونه آهسته ادامه پیدا کند. آیندۀ دموکراسی در کشور را مبهم و از آن به عنوان ” تیشه زدن در ریشۀ انتخاباتی” یاد کرده اند. هرچند کمیسیون انتخابات می گوید که ثبت نام تازه آغاز شده و زود است که روند آن سرعت پیدا کند. چنان که سید حفیظ الله هاشمی یکی کمیشنران ابراز امیدواری کرده و می گویند که این رقم در روزهای آینده بیشتر گردد. وی ناآگاهی و صدمه دیدن انتخابات را علت کندی این روند می خواند و این را خلاف توقع می داند و می گوید، آنان تلاش می‎کنند تا رقم ثبت نام مردم در مراکز ثبت نام رای دهنده‎ گان در روزهای آینده بیشتر گردد.  ادامه خواندن ترس کوبیدن آخرین میخ برتابوت دموکراسی زخم خوردۀ کشور می رود – بدگمانی، بی باوری، بی اعتمادی بزرگترین مانع در راۀ برگزاری انتخابات: مهـرالـدیـن مـشیـد

مـعنـی مـعنـی : حیدری وجودی

حیدری وجودی

دست بدست من بده تا سيــــــــــنه ها روشــن شـــود

من تو شوم تو من شوي تن جان شود جـان تن شــود
با تو جهنم جنـت است بي توبهشــــــــت دوزخ است
ادامه خواندن مـعنـی مـعنـی : حیدری وجودی

زنده گینامهٔ انابت ایماق ژورنالست سابقه دار کشور : امان معاشر

 بی بی حاجی بانو انابت  ایماق  اکبری   فرزند  الحاج احمد علی خان اکبری ، به  تاریخ ۲۱ مارچ سال ۱۹۵۸ میلادی  ، در شهر کابل چشم به جهان گشوده ، در هفت سالگی شامل لیسهٔ  عایشهٔ  درانی  کابل  گردید  .  وی  در  دوران  مکتب  به  مطالعهٔ  مجلات و روز نامه های  چاپ  افغانستان  و ایران ، علاقهٔ سرشاری  داشت.  

     در سال ۱۳۵۵ خورشیدی زمانیکه  شاگرد صنف ۱۰ لیسه  بود ، با داکتر فیض الله ایماق  مدیر عمومی پروگرامهای محلی رادیو افغانستان ازدواج   نموده ، به  لیسهٔ  « میرمنوتولنه »  تبدیل گردید و در سال ۱۳۵۷ ازین  لیسه فراغت حاصل کرده ، همکاری خویش  را به مثابهٔ گرداننده ی   پروگرام اوزبیکی آغازید. ادامه خواندن زنده گینامهٔ انابت ایماق ژورنالست سابقه دار کشور : امان معاشر