انتخابات ریاست جمهوری هم در کشور های جهان سوم پر از چالش های برخاسته از ساختار های پیشینۀ سنتی جوامع عقب مانده است که به مثابۀ زخم ناسور در تار و پود اجتماعی جهان سوم رخنه کرده است. این سبب شده تا روند انتخابات در این کشور ها هم همراه به انرشیزم، تک روی ها و گرایش های قومی و گروهی شود. امروز می بینیم که جامعۀ جنگ زده و غرق در بحران ما بیشتر از هر کشوری قربانی این بیماری خطرناک سیاسی و اجتماعی می باشد و ما شاهد نامزدی شمار زیادی از نامزدان برای شمولیت در انتخابات ریاست جمهوری هستیم. با تاسف فراوان باید گفت که جامعۀ ما تنها از رنج های بیدرمان یادشده رنج نمی برد؛ بلکه بدتر از آن ساختار های گروهی شکننده تحت رهبری رهبران خود کامه و میراثی که مقید به تصمیم حلقه های کوچک تصمیم گیرنده در درون احزاب سیاسی کشور اند و این حلقه هر روز از رهبر گروۀ بتی تازه و با نغمه سرایی های کذایی زیر گوش او از کاه کوه و درست می کنند. این حلقه های متملق و چاپلوس چنان متملق اند که حتا به شخصیت رهبر گروه چه که حتا به شخصیت خود هم ترحم ندارند. این حلقه های قرار دادی وتیکه داران گروهی نه تنها سرنوشت گروههای سیاسی؛ بل سرنوشت مردم افغانستان را نیز به گروگان گرفته اند. ادامه خواندن ثبت نام تیم های انتخاباتی ریاست جمهوری و پریشان حالی گروه های جهادی : مـهـرالـدیـن مـشـیـد
نویسنده: ماریا دارو
معرفی کتاب« درس های ممنوع » نوشته٬ بانو ثریا سدید : از قلم داکتر پروفیسورعبدالواسع لطیفی
« من صبورانه منتظر روزی هستم که کسی درافغانستان بپا خیزد، زنجیرهای تعصب قوم وقبیله و زبان رابشکندوبه این حقیقت معتقد باشدکه (اکثریت) عبارت ازاکثریت فکری یک جامعه است که آرمان های مشترک دارند.» (ثریا سدید)
بانوی فرزانۀ وطنپرست ومردم دوست، سرشارازحس کمک به دردمندان و مستمندان وازپاافتادگان وقربانیان جنگ های تحمیلی، ناظرظلم وجفای افراطیون وقدرت طلبان داخلی وتجاوز ودستبرد همسایگان دورونزدیک افغانستان در روندناکامی یا ضعف نهاد های بین المللی درخاتمه دادن به این جنگ های فاجعه بار، خواهرنهایت گرامی ام که ازنزدیک بااووبه زحمات وکارروایی های اصیلش آشنایی دارم، ثریا جان سدید درآغازکتابش که در235 صفحه با ارائه چشمدیدهاوعکسهای تاریخی، به زبان فارسی دری بچاپ رسیده است، ازتلاشهای پیگیر وپرثمرش درساختن یک زندگی آبرومند ومرفه وبکار انداختن یک موسسۀ خریدوفروش املاک با ابتکار وپشتکارخودش وهمسر مرحومش، توضیحات مفصل وپرانتباهی عرضه نموده است، موسسه ایکه بعد ازمرگ نابهنگام همسرش مسدودشد و ثریاجان رابه اقدام شجیعانه بسوی کمک ودستگیری مردم رنج کشیده وآفت رسیدۀ وطن کشانید، وباقبول همۀ خطرات ومحرومیت ها، سالیان متمادی به آن ادامه داد، وبه تاسیس وفعال ساختن وبنیادگذاری مکاتب وکلنیکهای معالجوی وانتقال صادقانۀ کمکهای نقدی ومالی ازدارایی خودش ومهاجرین افغان،کمرهمت بست وکارنامه های قیمتدار خود رابه یادگارگذاشت .
قاموس اوزبیکی به فارسی دری ٬ داکتر صاحب فیض الله ایماق از چاپ برامده است : امان معاشر
خوشبختانه فرهنگ دو جلدی تورکی اوزبیکی به فارسی / دری داکتر فیض الله ایماق با دیزاین و پشتی خیلی زیبا و مقبول، بعد از چهل و اند سال انتظاری بالاخره، در ماه جنوری سال ۲۰۱۹ عیسوی در تورنتوی کانادا از چاپ بر آمد. محترم داکتر ایماق، در جمع آوری و نوشتن این قاموس ، بیش از چهل سال عمر عزیز خویش را سپری کرده است. 
قراریکه آقای ایماق اظهار داشتند این فرهنگ نخست به شکل پنج جلدی تحت عنوان دایرة المعارف تهیه و ترتیب گردیده ، هر جلد آن بیش از ۸۰۰ صفحه را در برمیگرفت. در این دایرة المعارف بیش از چهل هزار لغات تورکی اوزبیکی به فارسی / دری ، عربی و اروپایی مصطلح در زبان تورکی اوزبیکی، وضعیت جغرافیایی، تاریخی، دینی، فرهنگی، هنری، شخصیتها، روستا ها و شهر ها با شرح لازم ، جا گزین شده است . محترم ایماق همچنان گفت که طبع دایرة المعارف پنج جلدی حزینه زیاد طلب می کرد و او نمیتوانست از عهده ی آن بدر آید ، بلاخر، مجبور شد این اثر ضخیم را مختصر ساخته ، به دست نشر بسپارد. ادامه خواندن قاموس اوزبیکی به فارسی دری ٬ داکتر صاحب فیض الله ایماق از چاپ برامده است : امان معاشر
بداهه اى نهارى:داغِ داغ … درچار فصلِ اين وطن« بيقرار » : نـورالله وثـوق
دل بيقرارت ديده ام بى اختيارت ديده ام
درهرگذارت ديده ام پيوسته زارت ديده ام.
عمرى اسارت ديده ام. رنج وشرارت ديده ام
غم را بشارت ديده ام تقسيم غارت ديده ام
كين و عداوت ديده ام نفرين ولعنت ديده ام
در چار فصل اين وطن در نوبهارت. ديده ام
مسكين وخارت ديده ام بلخ وتخارت ديده ام ادامه خواندن بداهه اى نهارى:داغِ داغ … درچار فصلِ اين وطن« بيقرار » : نـورالله وثـوق
یاد داود فارانی گوینده قدیمی رادیو ٬ نامی آشنا برای اهالی هنر و ادب و فرهنگ : زلـمـی رزمـی
سالها پیش که هنوزهیولای تروریزم وجنگ و قتل و کشتار، بساط خودرا برسرهرکوی برزن کشورما پهن نکرده و از دشمنی با انسان و انسانیت و هنر و ادب و فرهنگ خبری نبود ،
وقتی رادیو را روشن میکردی ، صدای گرم و گیرای مردان و زنانی را می شنیدی که از سپیده دم تا نیمه های شب مهمان خانه های ما بودند وعلاوه از اخبارجهان، برنامه های ادبی و فرهنگی رادیو را نیز بازگو میکردند.
دراین میان یک صدایی هم راوی داستانهای دنباله دار و برخی برنامه های ادبی دیگر مثل: 
برنامه ترازوی طلایی وغیره بود که غالبن خود اساس گذار و پرودیوسر آن برنامه ها هم بود.
صاحب این صدای گرم و گیرا داود فارانی یکی ازخوش صداترین و مسلط ترین گویندگان رادیوی آنزمان بود که این برنامه ها را با مهارت و تسلط کامل برفن بیان و بداهه گویی مخصوص بخود، به اجرا درمی آورد.
داود فارانی علاوه ازگویندگی،شاعر و نویسنده، منتقد ادبی، درامه نویس، سینماگر و هنرمندفعال و پرکار و آگاه نیزبود.
ازکارهای ارزنده سینمایی اومیتوان به فیلم هنری رابعه بلخی اشاره داشت که همزمان با کارگردانی، نقش کعب قزداری ( پدررابعه ) را نیز با موفقیت کم نظیری به اجرا در آورد
سایرنقش های عمده این فیلم را عبدالله شادان، سیماشادان، نذیر و دیگران به عهده داشتند. ادامه خواندن یاد داود فارانی گوینده قدیمی رادیو ٬
نامی آشنا برای اهالی هنر و ادب و فرهنگ : زلـمـی رزمـی
پشت گپ چی میگردی : م- اسحـاق ثـنا
رهبرم ستمگار است پشت “گپ چی میگردی”
ظالم است و مکار است پشت گپ چی میگردی
وعده میدهد بسیار کی کند عمل یک بار
وعده اش به گفتار است پشت گپ چی میگردی
انتحار و خون ریزی اشک ر دیده ها جاری ادامه خواندن پشت گپ چی میگردی : م- اسحـاق ثـنا
هر گونه توافقی بدون حضور حکومت و مردم افغانستان فاجعۀ بار است : مـهـرالـدین مشیـد
اعتماد امریکا به حرف های طالبان و پاکستان بزرگ ترین حماقت تاریخی خواهد بود. هیأت امریکایی به رهبری خلیل زاد و هیأت طالبان به رهبری ستانکزی از شش روز بدین سو در پشت دروازه های بسته سرگرم گفت و گو ها و چانه زنی ها برای صلح افغانستان می باشند. این گفت و گو ها را هیأت هفت نفری طالبان و هیأت یازده نفری امریکا شامل مقام های کاخ سفید، سی آی ای و پنتاگون رهبری می کنند. هرچند تا کنون جزییات این گفت و گو ها به بیرون درز نکرده است و اما تبصره های رسانه ها گواه بر آن است که این گفت و گو ها در غیاب حکومت و مردم افغانستان انجام شده است که از لحاظ حقوقی فیصله های آن باطل است؛ زیرا حکومت و مردم افغانستان یک طرف دعوا با طالبان اند که به کمک استخبارات پاکستان، ایران، امارات و روسیه و سایر کشور ها برای حاکمیت بیگانه ها برضد مردم افغانستان می جنگند. در این میان آنچه مایۀ نگرانی است، حضور پررنگ مقام های پاکستانی و نظامیان و اعضای شبکۀ جهنمی آی اس آی در دوحه است که گفت گو های طالبان را با امریکایی ها مدیریت می کنند. چنانکه روزنامۀ “امت” چاپ پاکستان و وابسته به شبکۀ آی اس آی گزارش داد که در روز نخست دور چهارم نشست مقام های امریکایی با طالبان عمران خان نخست وزیر پاکستان با چند ازتن وزرا و مقام های پاکستانی به قطر سفر کردند که ملابرادر در رکاب آنان به دوحه نیز منتقل گردید که نمایانگر نقش پاکستان و دست بالای آن در گفت و گو های صلح است. ادامه خواندن هر گونه توافقی بدون حضور حکومت و مردم افغانستان فاجعۀ بار است : مـهـرالـدین مشیـد
اصول دیـن مبین اسلام : داکتر محمد فریـد یـونـس
دین اسلام یک أصول دارد و آن عبارت از توحید است. توحید یعنی خدا یکی است، انسان یک انسان است، جهان هستی یک است، و علم یکی است. مرجع همه چیز خدا ست و به خدا بر می گردد انا الیه راجعون. هیچ چیز از هم جدا نیست. همه نظام خلقت با هم یک بافت دارد. همان DNA که در نباتات است در وجود انسان و حیوان است. هیچ چیز به باطل خلق نشده است. همه مخلوقات، نباتات، حیوانات، حشرات، همه و همه در خدمت همدیگر اند. انسان جز همین خلقت است و خلقت جز انسان است. بدین ترتیب انسان یک موجود طبیعی است. به اساس توحید قانون خدا و قانون طبیعت هر دو یکی است. دو قانون نیست و فقط یک قانون خلقت است.
انسان آزاد خلق شده است. دین تحمیل نمیشود. حضرات بزرگوار اسلام حضرت علی ( رض) و حضرت عمر ( رض) گفته اند که خدا انسان را آزاد آفریده شما به کدام حق ایشان را برده می سأزید. انسان یک موجود خود مختار است. اگر به خطا می رود به زیان خود رفته است و اگر به راه راست رفته است به سود خود اوست. هیچ کس مسول گناه کسی دیگر نیست.
ستون دین عبادت خداست. هر کار نیک که انسان انجام میدهد عبادت کرده است. یک لبخند عبادت است. انسان موجود با کرامت است و این کرامت در اخلاق او نهفته است. ادامه خواندن اصول دیـن مبین اسلام : داکتر محمد فریـد یـونـس
بیرنگ کهدامنی ! نامت پیوسته چنان ستاره یی در آسمان شعر و ادبیات پارسی دری می درخشد! : استاد پرتو نادری

از مراسم خاک سپاری بیرنگ کوهدامنی بر می گشتم ، اندوهناک و دلتنگ؛ مثل آن بود که پاره یی از هستیام را در شکر دره برجای گذاشته بودم . مثل آن بود که بیرنگ پاره یی از هستی مرا با خود به خاک برده بود.
سرم روی سینه ام فرود آمده بود. مانند حجمی ازغم. ذهنم پر بود از چیزهای پراگنده یی از زمانهای پراگنده که تنها یاد های بیرنگ آن همه پراگنده گیها را پیوند می زد.
تپهها و دامنهها پوشیده از برف بودند. آن سوتر از جایگاه که قرار بود برای بیرنگ خانۀ همیشهگی سازند، جویبار نه چندان بزرگی میگذشت. یک لحظه حس کردم جویبار غم بزرگی دارد و آن را زمزمه می کند. حس کردم جویبار می خواهد چیزی بگوید ؛ اما ما زبانش را نمی فهمیم .
صدایی شنیدم ، صدای گرفته و غمناک که چنان برقی در آسمان ذهن من دوید و مرا دو باره به جمع سوگواران بیرنگ برد که در آن روز سرد زمستانی در میان کوهستانهای برفگیر شکر دره، گردهم آمده بودند تا شاعر خود را به خاک بسپارند.
مسافر پس از سالها آواره گی در چهار گوشۀ جهان، سرانجام به سر منزل خود رسیده بود. گویی از حنجرۀ یخزدۀ شکردره این سرود مولانا جلال الدین محمد بلخی به تلخی به گوش می رسید: ادامه خواندن بیرنگ کهدامنی ! نامت پیوسته چنان ستاره یی در آسمان شعر و ادبیات پارسی دری می درخشد! : استاد پرتو نادری
دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی (قسمت سوم) : مهـرالـدیـن مشیـد
ای کاش که در روی جهان جنگ نم بود – در کار گه شیشه گران سنگ نمی بود
قسمت سوم :
از همین رو عشق اسطورۀ ماندگاری در دل تاریخ و موج توقنده یی در بستر تحولات اجتماعی است که کوله بار آن بر شان های انسان قرار دارد که با درفشی شکوهمند از آنسوی زمانه ها بدینسوی زمانه ها نو به نو رخ مینماید . پیام شادباشی دارد که ازابدیت برخاسته است وباابدیت پیوندی ناگسستنی داردوگفته میتوان که این جلوۀ متناهی ؛ ولی درمعنانامتناهی که درپهنۀ مکان سه بعدی در بستر زمان امتداد می یابد و بالاخره باقدامت ذات قدیم ، قدامت پیدامیکند؛ زیرا درهستی تنهاخدا قدیم وابدی پذیرفته شده است ودیگرهمه اشیافانی وزوال پذیراند. درقلمروهستی تنهاعشق میتواندپابپای حرکت به پروازدرآیدوتاآنسوترهادرنزدیکی های قاب قوسین ،آخرین منزل زمان وکنارصدره های ابدیت باشوری تصورناپذیروجذبۀ مالامال ازشوق مجال خلوت گزینی باخویشتن خویش رایابد.خویشتنی راکه ازپی آن لالهان وسرگردان بودوچون گمشده یی بی تب وتاب درجستجوی آن بودتاباشداگردست شوق اورایاری رساندونوراشراق رهنمونش نماید تابالاخره درسایه روشن آن خودراکشف نماید. کشفی که به ندرت وحتاکمتربوقوع پیوسته است وهرکه رادرحریم آن منزل گزینی نشاید. حریمی که پای استدلالیان راچوبین میسازد،ذوق زده گان سرکوفته رامات ومبهوت میسازد،یاران نیمه راپادرگل میگرداند،راهیان کوه وکتلهای معنارادرسراشیبی ازمعنایابیهای تندسرگردانتر ولالهانترمیسازدوشناوران مست وتسلیم ناپذیررادرطوفانهای موج اندرموج درفرازوفرودی ازنیافتنیهای “آنچه اندروهم نایدآن شود”چنان غرق درخویشتن خویشتن میسازدکه که درجذبۀ کشف خویشتن خویش مجذوبترازهرمجذوبی میشود. ادامه خواندن دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی (قسمت سوم) : مهـرالـدیـن مشیـد
سناریوی فروش افغانستان برای پاکستان : عـارف عـرفـان
آمریکا در پایان سوگنامهٔ حضور وطرح خروج ارتش اش ازفغانستان در نظر دارد تا تحت” برنامه صلح” آخرین لگد را برفرق مردم افغانستان کوبیده ودر یک معامله تبهکارانه ،افغانستان را برای پاکستان به فروش برساند.آنچه که حول خروج ارتش امریکا از افغانستان وبرنامهٔ تسلیمی کامل افغانستان برای پاکستان در چرخش است،یک سال قبل آنرا پیشینی نموده ودر مقاله تحت عنوان«ظهور اشعه غروب غرب در افغانستان»که در پروفایلم موجود است،به تصویر کشیدم.
برخلاف انگیزه های خروج ارتش آمریکا از سوریه،خروج ارتش آمریکا از افغانستان در یک نقشه و معاملات پشت پرده که سرآغاز تسلیمی افغانستان برای پاکستان را به نمایش میگذارد،برنامه ریزی گردیده است.
تلاش های شگفت انگیز اخیر ومستمر رجال بلند پایه پاکستان برای حمایت از مذاکرات گویا صلح میان طالبان ودولت افغانستان،در تحت شعاع همین چراغ های سبز از جانب زلمی خلیلزاد نماینده ویژه آمریکا در افغانستان ،برای پاکستان براه افتیده است. ادامه خواندن سناریوی فروش افغانستان برای پاکستان : عـارف عـرفـان
واصف باختری- دلگیر از چیرگی كليشههاى زمانفرسود :داکتـر صـبورالله سیـاه سنگ
گفتوشنود واصف باختری و رحیم رفعت – زمستان 1980- به خواهش اعظم رهنورد زریاب در فصلنامۀ انگلیسی Aryana – Afghanistan Republic به انگلیسی چاپ شد. هفتۀ دیگر، پاسخها – بدون آوردن نام پرسنده – در روزنامۀ Kabul New Times بازتاب یافت و ماجرا برانگیخت
.
آوردن سیماهای علیحیدر لهیب و محمد اسحاق مضطرب با پیشینۀ مائویزم، برجسته ساختن “کورۀ آدمسوزی فاشیزم” در کنار نامهای آنانی که لهیب را نیز کشتهبودند، انگشت گذاشتن بر پیروزیهای روزافزون ابتذال به بهای سرکوب اصالت و فرستادن یگان کنایۀ نیشدار به نشانی خودکامگان از زبان باختری مایۀ دردسرهای تازه گردید.
در جوشاجوش آشفتگیهای پیشبینیشونده درون پایتخت، بخش نخست افسانۀ “دراکولا و همزادش” نوشتۀ “برمک کابلی” [دکتور اکرم عثمان/ روزنامۀ “حقیقت انقلاب ثور“/ 29 مارچ 1980] هنگامه در هنگامه آفرید. درست گفتهاند: “غم نو غم کهنه را از یاد میبرد“، زیرا تفنگداران کینهتوز نام واصف باختری را در جدول آماج رگبار یک خانه پایانتر نوشتند و نخست در پی شکار زندگی دکتور عثمان شدند.
به گفتۀ یک تن از بلندپایگان حزب دموکراتیک خلق افغانستان که هرگز از باور و کمک به من دریغ نکردهاست، «اگر پخش “دراکولا و همزادش” دو هفته پس از نشر گفتههای باختری نمیبود، میدانیم چه کسی زودتر قربانی خشونت میشد.» ادامه خواندن واصف باختری- دلگیر از چیرگی كليشههاى زمانفرسود :داکتـر صـبورالله سیـاه سنگ
معرفی غلام سرور دهقان کابلی « رحمة الله علیه»
از دود در این صحرا گیرید سراغم را
من دوزخی عشقم در شعله وطن دارم
حبیب عثمان/ غلام سرور دهقان در سال ۱۲۸۲ خورشیدی به دنیا آمده پدرش میرزا محمد اعظم نام داشت. او در سن ۵–۶ سالهگی از ملا سراج الدین، پدر میرزا و فامیلش قرآن و کتب سواد معمول وقت «حافظ و گلستان سعدی» را فراگرفت و در ۱۵سالهگی خط نستعلیق را به شیوه مرحوم میرزا محمدحسن معروف که پدرش همکار او بود، در همان دفتر یاد گرفت. دهقان ابتدا در وزارت مالیه امانیه میرزا شد و بعدا شامل مکتب حکام گردید. مدت کوتاهی در هزارهی پنجشیر و استالف علاقه داری کرد که در این وقت عشق مجاز سراغش آمد و سپس به حقیقت کشیده شد.: ادامه خواندن معرفی غلام سرور دهقان کابلی « رحمة الله علیه»
جریان های جهاد پیش از رسیدن به بلوغ فکری سیاسی در پرتگاهء فکری و سیاسی افتادن: نویسنده – مهرالدین مشید
یکی از فیلسوفان یونان باسـتان میـگفت، آنگاه که در زمان دمیده شود، چنان حـجم و گسترده گی پیدا میـکند که آبستن رخداد های مهمی می شود. ممکن در این جا زمان به نقطۀ اتکایی مبدل شود که فلاسفه از ارشمیدس تا کانت به مدد اتکا به آن به شناخت های بزرگ فلسفی نایل آمده اند. شاید هدف او از این سخن گسترده گی زمان در یک برههء ویژهء تاریخی باشد که به قول مرحوم علی شریعـتی تک ستاره ها گویـی یک باره ظهور می کنند و در برابر حوادث موجود در جامعۀ شان واکنش فوری نشان می دهند. در این شکی نیست که این واکنش ریشه در عوامل گوناگونی دارد که طی سال های متمادی سر هم رسوب کرده و بالاخره در نقطه یی می رسد که سرنوشت جامعه را به گونۀ بی پیشینه یی به چالش می کشد. آنگاهی که جریان ها در یک کشور به گونۀ کنشی شکل می گیرند، طبیعی است که واکنش ها و پیامد های آن بیشتر منطقی و معقول بوده و نتایج آن هم آنقدر زیانبار نمی باشد؛ اما با تاسف که بیشترین جریان های فکری و سیاسی در شرق به گونۀ واکنشی و متاثر از حوادث کشور های اروپایی بوقوع پیوسته است که شکل واکنشی را داشته و از لحاظ فکری خام و ناپخته بوده که نتایج ان هم شتاب آلود به ثمرنشسته است. این شتاب زده گی ها نبرد داد برصد بیداد را در طول تاریخ به چالش گرفته است و هر از گاهی داد قربانی بیداد شده است که در نتیجۀ آن سرنوشت انسان مظلوم در هر برهه یی از تاریخ نه تنها یک بار؛ بلکه بار بار به گونۀ بیرحمانه یی بازی گرفته شده است. ادامه خواندن جریان های جهاد پیش از رسیدن به بلوغ فکری سیاسی در پرتگاهء فکری و سیاسی افتادن: نویسنده – مهرالدین مشید
داشتن “هویت ملی” چرا ضرور است؟ : میرعنایت الله سادات
پس از آن همه تقابل و رویارویی در جامعه ای ما، انسانهای با مواضع وتعلقات ازهم متفاوت در گذشته، اکنون پهلوی هم و در داخل یک سیستم دولتی قرار گرفته و میگویند که حالا مشترکأ برای وطن و مردم شان خدمت مینمایند. سوال مطرح میشود که:
آیا این چرخش، با انتباه از تجارب گذشته، یک تحول آگاهانه است؟ یا جبر روزگار؟ ویا ترس از آینده؟ ویا بمنظور مقابله با طالبان و حامیان آنها؟ آیا آنها در زیر فشاربین المللی حاضر به همکاری مشترک شده اند؟ و یا اینکه بر طبق پرسش اولی، واقعأ خود آنها از حوادث گذشته پند وعبرت گرفته اند؟ قابل سوال است که آیا آنها واقعأ حاضراند که بر تعلقات تخریش آور گذشته ای شان خط بطلان کشیده، هویت گروهی خودرا کنار بگذارند و بدور “هویت ملی” شان حلقه بزنند؟ اگر چنین است؟ باید آنها کدام راه و روش را در پیش گیرند؟ و از چه چیزها بپرهیزند؟ تا “روحیه ای ملی” خویش را بازیابند. جواب صادقانه به همه ای این سوالها ضرور بوده و چگونگی پاسخ هریک ازین افراد، مواضع آنها را در برابر وطن و مردم بازگو میکند. طبعی است که آمادگی بخاطر تحقق مشی ملی، نظر به درک، شعور و احساس هر انسان فرق مینماید و برای بالابردن سطح چنین آمادگی باید قضیه را به مباحثه گرفت تا عوامل بازدارنده، شناسایی شده بتوانند. بخاطر راه اندازی چنین مباحثه، لازم به نظر میرسد تا روی اصطلاح “هویت ملی” و مصطلحات متمم با آن (ملت، دولت ملی و ملی گرایی) توجه نموده و بصورت مشخص در مورد “هویت ملی افغانها” اندکی تـأمل و تعمق کرد.
1- “هویت ملی” چیست؟
در رابطه به شناخت از “هویت ملی” نظریات گوناگون ارائه میگردد که همه ای آنها در قالب دو مکتب فکری ذیل شناسایی میشوند: طرفداران تیوری وراثت
(1): از نظر آنها، “هویت ملی” یک پدیده ای ازلی ودر خلقت انسانها نهفته بوده، میراثی و لایتغیر میباشد (2). چنین شیوه ای تفکر و شناخت از هویت ملی، سرلوحه ای درک نازی های المان را تشکیل میداد. آنها نژاد را پایه و اساس “هویت ملی” خود قرارداده و جاهلانه پروپاگند مینمودند که نژاد آرین از ازل و در خلقت خود، برتر از دیگران است.
طرفداران تیوری سازندگی ادامه خواندن داشتن “هویت ملی” چرا ضرور است؟ : میرعنایت الله سادات
شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر … نوشته استاد پـرتو نـادری
شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر بار در آن سری می زنی به نگاره های تازیی بر می خوری. یا به دریای می ماند که هر بار در آن به شنا می پردازی و تا ژرفنا فرو می روی، مروارید های تازه یی را فراچنگ می آوری.در هر بار در می یابی که این دریا ژرفنای بیشتری دارد. دریا های شفاف همیشه همینگونه اند.
همین مقدار شعر باقی مانده از او نشان می دهد که شعر او گنجینه یی از اندیشه ، تفکر، پند، حکمت، عشق و زیباییست. در واپسین نگاه به دیوان رودکی به موارد تازه یی از چنین اندیشه های بزرگ انسانی بر خوردم و بر آن شدم تا این گفتار را با ارائۀ یک چنین نمونه هایی به پایان آورم: 
آن که زلفین و گیسویت پیراست
گرچه دینار یا درمش بهاست
چون ترا دید زرد گونه شده
سرد گردد دلش، نه نابیناست
عشق در این جا از نظر رودکی چیزی است بالاتر و فرا تر از رنگ و جلوه های ظاهری.
یک چنین اندیشه یی را در مثنوی معنوی نیز می توان دید. آن جا که مولانا دردفتر اول در داستان شاه و کنیزک چنین گفته است: ادامه خواندن شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر … نوشته استاد پـرتو نـادری
مهستی گنجوی بانوی آزاده و شاعر عالیقدر آذربایجان : گرفته شده از سایت (میدونی Midooni )
مهستی گنجوی بانوی آزاده و شاعر عالیقدر، یکی از جالبترین شخصیت های ادبیات زبان فارسی در قرن ۱۲ میلادی است که متاسفانه در هیچ یک از منابع باقیمانده از آن دوران، تاریخ دقیقی از ولادت و شرح تفصیلی از زندگانی وی وجود ندارد. لیکن با اتکاء به مجموعه اطلاعات موجود از معاصرین او می توان گفت که، مهستی در حدود سال ۱۰۸۹ میلادی در شهر گنجه واقع در “اران” (جمهوری آذربایجان کنونی) دیده بر جهان گشوده و در ۱۱۵۹ میلادی در همان شهر دیده از جهان فرو بسته است. پدر مهستی که خود باید مرد فاضل و فرهیخته ای بوده باشد با ملاحظه ذهن فعال و هوشیار دختر خود او را در سن ۴ سالگی به مکتب فرستاده است و آن دختر در نتیجه استعداد فوق العاده ای که از خود نشان داده است در سن ده سالگی تحصیل در مکتب را تکمیل کرده به عنوان کودک دانشمند از مکتب بیرون آمده است.
مهستی که بعد از خیام برجسته ترین سراینده رباعیات در بین شعرای فارسی به شمار رفته است، پایه گذار و مبتکر مکتب خاصی از رباعیات است که در اشعار خود کارها و سرگرمی های پیشه وران گوناگون، صاحبان صنایع و بسیاری دیگر از مردم زمان خود را بصورت جذاب و زیبایی آورده است. این مکتب بعد ها در دوران سلسله صفوی به مکتب “شهر آشوب” شهرت یافته است. جالب است بدانیم که نام مهستی به گفته زبان شناسان، از جمله در فرهنگنامه دهخدا، از دو کلمه فارسی یعنی مه به معنای ماه و ستی به معنای “بانو” (ماه بانو) تشکیل شده است. این اسم در اشعار نظامی، عطار، مولوی و سعدی نیز بکار رفته است. ادامه خواندن مهستی گنجوی بانوی آزاده و شاعر عالیقدر آذربایجان : گرفته شده از سایت (میدونی Midooni )
کوره راه .. . : حـشــمـت امــید
زندگی خوابی عجیب است ، گاه شیرین گاه تلخ
خواب من آواره است ، آواره در برلین و بلخ
زندگی چون قصهء کوته ولی پرماجراست
ماجرا هم ماجرای گم شدن در غصه هاست
غصه های باد و آتش ، غصه های آب وخاک
غصهء زحمتکشان با دست های چاک چاک
غصهء دارندگان از غارت غارتگران
غصهء بیچارگان از قحطی و کمبود نان ادامه خواندن کوره راه ..
. : حـشــمـت امــید
گفت و گو های صلح یا رویارویی آخوندهای ایرانی با شیخ های وهابی :مـهـرالـدین مـشـیـد
پس از تعیین خلیل زاد بحیث نمایندهء ویژهء امریکا برای گفت و گو با طالبان و حکومت افغانستان و طرف های درگیر جنگ روند صلح افغانستان وارد مرحلهء تازه شد و در این رابطه تحرک جدیدی در سطح منطقه آغاز شد. در این میان ایران و روسیه بیشترعلاقمند سهمگیری در روند صلح افغانستان شوند؛ اما ایران پس از نشست ابوظبی که نماینده گان طالبان، امریکا، پاکستان، امارات متحده عربستان سعودی بدون حضور نمایندهء حکومت افغانستان، در آن حضور داشتند، سریع تر از دیگران فعال شد و با نماینده گان طالبان گفت و گو های سریع و جدی را آغاز کرد. شمخانی منشی شورای ملی ایران پس از نخستین دیدار طالبان با مقام های این کشور به کابل آمد و کابل را در جریان گفت و گو های کشورش با طالبان گذاشت. ادامه خواندن گفت و گو های صلح یا رویارویی آخوندهای ایرانی با شیخ های وهابی :مـهـرالـدین مـشـیـد
طفل یتیم : م – اسحاق ثنا
پیش بیا و باز کن پنجره های بسته را
باز نوازشی بکن رهروان خسته را
موسیقی تنها سرگرمی نیست! : سید هـمـایـون مروت
و این بار می خواهم در مورد دو آهنگ تواب آرش حرف هایم را با شما در میان بگذارم. آهنگ پیروزی و آهنگ هرات.
هرچند آهنگ پیروزی جدید نیست و از آفرینش آن نزدیک به چهار سال می گذرد اما از پخش آهنگ هرات نزدیک به دو ماه می گذرد. چرا من این دو را انتخاب کردم؟ دلیلش متفاوت بودن محتوای هردو آهنگ است هرچند همین آوازخوان آهنگ های خوب دیگری هم دارد که متفاوت از روند معمول بازار موسیقی است. البوم چای چلم که همه ترانه ها و آهنگ هایش از آهنگ ساز و ترانه سرای بی بدیل امیرجان صبوری است.
در روزگاری که تمام توجه اکثر آواز خوانان متمرکز به آهنگ های به اصلاح شانه پرانک است؟ نه تنها جای خوشحالی، حتا جای تعجب است که یک کسی تصمیم میگیرد از خود سرمایه گذاری کند، زحمت بکشد، چند آوازخوان دیگر را هم در کنار خود جمع کند و آهنگی اجرا کند که در مورد ارزش های معنوی کشور و جامعه اش باشد.
کوتاه در مورد آهنگ ها:
ترانه در هردو آفرینش فضای پاتریوتیک یا حماسی دارد که آهنگ پیروزی در برگیرنده ی افغانستان و در آهنگ هرات در برگیرنده ی زادگاه آهنگ ساز و ترانه سرا یعنی هرات است. در روزگاری که واژه های هویت، فردیت و شخصیت در جامعه ی ما کاملن بی ارزش شده است، جامعه به بازیابی و بازسازی این ارزش های گمشده ی معنوی نیازمند است. ادامه خواندن موسیقی تنها سرگرمی نیست! : سید هـمـایـون مروت
نوازندگان پنجه طلایی -نوشته : وحید قاسمی
خالد ارمان عزیز یکتن از نوازندگان پنجه طلایی و انگشت شمار در موسیقی امروز افغانستان
دوستان عزیز
فراگیری موسیقی نیاز به ریاضت ها و تمرینات مداوم دارد و سالها سپری میگردد تا یک نوازنده با قبول زحمات شبانه روزی ، قادر به نواختن یک آله موسیقی میگردد.
جا دارد ازنوازندگان پنجه طلایی موسیقی امروز افغانستان با کمال افتخار نام ببرم :
جناب حکیم لودین نوازنده آلات کوبه یی ” پرکاشن ” که فعلا در المان بسر میبرد – جناب همایون سخی نوازنده رباب که اکنون در امریکا اقامت دارد– جناب علی اسماعیل زاده نوازنده ویلون که اکنون در کابل زندگی میکند– اقای پکتا نوازنده توله که اکنون در کابل زندگی میکند – الف بادغیسی نوازنده کمانچه بادغیسی که اکنون با تهی دستی در بادغیس بسر میبرد– ویس کاظمی نوازنده طبله که اکنون در کابل بسر میبرد– سالار نادر نوازنده طبله که فعلا در امریکا بسر میبرد –حاجی فرخاری نوازنده زیر بغلی که اکنون در فرخار زندگی میکند.محترم عارف احمدی , سیر هاشمی ،معروف جان شریف و تمام نوازندگان عزیزما ستون های موسیقی کشور ما میباشند .عمر این عزیزان دراز باد و به امید روزی که این نوازندگان پنجه طلایی را در داخل کشور روی یک ستیژ در حال هنرنمایی ببینیم.
در مورد شخصیت علمی و ادبی داکتر پروفیسور شهرانی سروده از : م – اسحاق ثنا
بـوَد «شهرانی» استـاد سخنور
که آثارش درخشد همچو اختر
بود از خاندان علم و دانش
پـدر دانا و مادر علم پرور
ادامه خواندن در مورد شخصیت علمی و ادبی داکتر پروفیسور شهرانی سروده از : م – اسحاق ثنا
اظهارات بی پبشینۀ رئیس جمهور امریکا واشاره یی بر ظهور و زوال تمدن ها: نویسنده : مهرالدین مشید
آیا ترامپ امریکا را نجات خواهد داد یا خودش در چاله یی خواهد افتاد که خود حفر کرده است
رئیس جمهور امریکا در نخستین نشست کاببنۀ خود در سال ۲۰۱۹ سخنان عجیب و بی پیشینه یی در مورد افغانستان گفت. وی گفت چرا روسیه، هند و پاکستان در افغانستان نمی جنگند و چه دلیلی وجود دارد که امربکا که شش هزار میل از افغانستان فاصله دارد؛ اما در این کشور می جنگد. وی افزود که شوروی برای سرکوب تروریزم به افغانستان حمله کرد و شکست خورد و پس از تجزیه به روسیه بدل شد. ترامپ در حالی جنگ شوروی پیشین در افغانستان را تایید و تحسین کرد که رهبران پیشتر از او در کاخ سفید حملۀ شوروی در افغانستان را محکوم کرده بودند و در ضمن مردم افغانستان تهاجم شوروی را شدید تقبیح کرده و جنگ در برابر قشون شوروی را جهاد مقدس و دفاع از آزادی می خوانند. مردم افغانستان در آن زمان در نتیجه یک قیام ملی برای کسب آزادی خود جهاد کردند و در دوران جهاد، نیرو های جهادی حملات انتحاری انجام نمیدادند و برای سایر کشورها هیچ تهدیدی را متوجه نساخته بودند؛ بلکه برعکس تمامی ملت های آزادی خواۀ جهان آنان را کمک کردند. مردم افغانستان در واقع دیروز در برابر جنگ تحمیلی بلاک وارسا به رهبری شوروی پیشین قرار کرفته بودند و مبارزۀ آنان دربرابر تهاجم شوروی عادلانه، انسانی و استوار بر اصول آزادی های انسانی و حقوق بشری بود. ادامه خواندن اظهارات بی پبشینۀ رئیس جمهور امریکا واشاره یی بر ظهور و زوال تمدن ها: نویسنده : مهرالدین مشید
زنده یاد مرحوم واحــد رشـتـه و بیدل خوانی در فیض آباد : استاد پـرتـو نـادری
از سفر بی برگشت زنده یاد واحدرشته شش سال می گذرد. او در شهر فیض آباد مرکز ولایت بدخشان چشم به جهان گشوده است .سال تولد خود را«1297» خورشیدی می داند.می گوید که در شماری از تذکره ها و نشریهها سال تولد او را به اشتباه1288 خورشیدی نوشته اند.
پدرش عالم دین بود، ملا محمد عثمان نام داشت. چهار ساله بود که سایۀ مهربان پدر را از دست داد. در هفت ساله گی به مکتب رفت؛ اما تنها شش روز در مکتب ماند. در روزششم که نام نویسی شاگردان آغاز می یابد او از مکتب پای به بیرون می گذارد و می رود تا چرخ زنده گی را با دستان کوچک خویش بچرخاند و نان آور خانواده شود. او از آن درس های شش روزه این جمله را هنوز به یاد دارد:
« بابا جان! ما بادام را خوش داریم»
رشته و بیدل خوانی در فیض آباد
«رشته» از کودکی با نام ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل آشنا شده و شعرهای او را از بزرگان آن روزگار شنیده است. چنان که شنیدن شعرهای بیدل نه تنها تخیلات کودکانۀ « رشته» را بر می انگیخت؛ بلکه سبب آن نیز می گردید تا ذهن او گرایش بیشتری به سوی شعر و خیالات شاعرانه پیدا کند. او می گوید هرچند نمی توانستم تا به مفهوم شعرهای ابوالمعانی پی ببرم با این حال از آن لذت می بردم و آرزو می کردم تا روزی شعر بسرایم و به هنر بلند شاعری دست یابم. ادامه خواندن زنده یاد مرحوم واحــد رشـتـه و بیدل خوانی در فیض آباد : استاد پـرتـو نـادری



