نویسنده: ماریا دارو

  در بهار 1991 آصف معروف معاون ماهنامۀ “سباوون“، نوآوری خوبی را رویدست گرفت و گفت: “ویژه‌نامۀ هنرمندان” را مینویسیم، قسمی که خود شان آگاهی نداشته باشند. نام نویسنده محفوظ میماند.”

گام دوم گزینش هنرمند و نویسنده آغازگر این سلسله بود. به کارمندان گفته شد هنرمندی را برگزینند و از زندگی و کارهایش بنویسند. کسی امیرجان صبوری را پیشنهاد کرد و پذیرفته شد.

شمارۀ 46 سباوون (جون 1991) ویژۀ امیرجان صبوری گردید. فردای پخش ماهنامه، صبوری از بهر سپاسگزاری آمد و نام نویسنده را پرسید. آصف معروف گفت: نمیتوانیم بگوییم. تعهد سلسله ویژه‌نامه‌ها همین است.

شش هفت ماه پس از آن، میرزا حسن ضمیر چند تن را در مکروریان سوم مهمان کرد. از من هم خواست بیایم و افزود: امیرجان صبوری را دعوت کرده‌ام. بیا با او از نزدیک آشنا میشوی.

من که در فراخنای آزادی نیز زندانی چهارچوب تنهایی خودم بودم، نمیدانستم خواهش دوست را بپذیرم یا نپذیرم. پافشاری ضمیر مرا به یاد سختکوشی‌های وی در روزگار آغاز آشنایی برد. او را از 1971 در لیسۀ سنایی غزنی میشناختم.  دیدار با صبوری خوشایند بود. میرزا حسن گفت: “سیاسنگ تازه از زندان پلچرخی آزاد شده و در سباوون کار میکند“. او پس از احوالپرسی – با شنیدن نام “سباوون” – بیدرنگ پرسید: نویسندۀ مضمونی که در بارۀ من نوشته شده بود، کیست؟” گفتم: “از آصف معروف یا دکتور ظاهر طنین بپرسید.” گفت: “آنها نمیگویند.” و پرسشگرانه به سویم چشم دوخت.

کسی آمد و بر خموشی میان صبوری و من چای ریخت. سپس، هر یکی چیزی گفت و گپ با پیاله و پتنوس سوی دیگر رفت. نهانی، شکر خداوند را به جا آوردم. بختم یاری کرده بود. ادامه خواندن بوی گندم از شهر خورشـید : داکتر صبورالله سیاه سنگ

 

اين که می بينی به جام ما شراب ناب نيست

دسترنج باغبان پير جز خوناب نيست

روز ها در خُم به خود جوشيد تا خورشيد شد

آب انگور است اين آتش، خدا را آب نيست

عشق اگر جويی تن و جان را به توفان‌ها سپار

رود هم گر از تپش وا ماند، جز مرداب نيست

ادامه خواندن غزلی از داکتر لطیف ناظمی شاعر معروف وطن

      تا اژدهایی را می کشتند، خود به اژدهای دیگری بدل می شدند و چنین بود که آن د‌ه‌کده هماره قلمرو اژدها باقی ماند!
* باری دوستی روایت می‌کرد که روزگاری ده‌کده‌یی بود افتاده در دامن کوهی. در آن کوه غاری بود فراخ و اژدهایی در آن می‌زیست. اژدها هر ازگاه از غار بیرون می‌زد و خود را به ده‌کده می‌رساند و ده‌کده را غارت می‌‌کرد. کودکانی را می‌بلعید، مردان و زنانی را و هر زنده‌جانی را که سر راهش می‌آمد. چون شکمش پر می‌شد، راه کوه پیش می‌گرفت وبه غار می‌رفت و چند روزی می‌خوابید تا باز بیرون آید.

مردمان به جان آمده بودند. زمین سخت بود و آسمان دور! سال‌ها می‌گذشت و مردمان ده‌کده بودند که در شکم اژدها فرو می‌رفتند. اهل ده‌کده پس از هر هجوم اژدها گرد می آمدند وبا هم مشورت می‌کردند که چگونه می‌توانند ده‌کده را از شر اژدها رهایی دهند؛ اما مشوره‌ها به جایی نمی‌رسید، تا این که روزی جوان‌مردی قامت بلند کرد و گفت:
– ای مردمان ده‌کده، بدانید که من امروز به جنگ اژدها می روم!

همه‌گان به حیرت به سوی او دیدند. شماری گریستند، چون می اندیشیدند که جوان‌مرد دیگر برنخواهد گشت. مردمان گفتند:
– ما نیز با تو رویم تا در کشتن اژدها سهمی داشته باشیم؛ اما جوان‌مرد نپذیرفت و گفت:
– من خود می‌روم، این ده‌کده بر من حق بزرگی دارد.
جوان‌مرد شمشیر، تیر و کمان بر گرفت و سوار بر اسپی روانۀ کوه شد. چون به غار در آمد اژدها سر از خواب بر داشت و دید جوانی بلند بالایی در برابر او ایستاده است. اژدها که گرسنه شده بود، بی‌درنگ بر جوان هجوم برد تا در نخستین لحظه او را به کام خویش فرو کشد؛ اما کار به این ساده گی نبود، جوان شمشیر بر کشید و دربرابر اژدها ایستاد و نبرد جوان‌مرد با اژدهای آدمی‌خوار آغاز یافت. ادامه خواندن داستان اژدها -نوشته : استاد پرتو نادری

      ویب سایت ضد جنگ (antiwar.com) مضمونی مختصری را تحت عنوان  بالا به تاریخ 31 دسمبر 2018  به نشر سپرد که اینک ترجمۀ آن را خدمت هم میهنان تقدیم می کنم.

مهاجمان مورد حمایت سی آی ای، از تعاملات بی بند و بار در عملیات خود بهره می جویند.                              در 17 سال جنگ امریکا در افغانستان، ادارات متعدد این کشور (امریکا) هزار ها ستراتیژی متفاوتی را به شمول استخدام گروه های محلی، آزمایش نموده اند تا  در جنگ برنده شوند. در آوانیکه متحدین پنتاگون (وزارت دفاع آمریکا) مشکلات عظیم و مستند داشته اند، باآنهم  به پای سی آی ای نمیرسند.

مخفی و بی مسؤولیت در برخورد با قوانین، اجیران افغانی سی آی ای متشکل از  دسته های مسلح محلی با آموزش های جزئی و بسیار قلیل،  ماموریتی دارند که انجام دهند، بدون اینکه  کمترین توجهی به قوانین تعاملی داشته باشند.

ادامه خواندن نیروهای افغانی وابسته به سی آی ای مردم را به وحشت می اندازند – اعتماد را تخریب می نمایند: میرعبدالرحیم عزیز مفـصر سیاسی

   لینا روزبه حیدری فرزند انجنیر سرور روزبه هستم و در شهر کابل در یک خانواده هراتی الاصل تولد شدم.

تعلیمات ابتدایی را به دلیل اشغال کشورم در مکتب ملالی نیمه رها کرده و همراه با خانواده ام به ایران مهاجرت نمودم. در ایران بعد از ختم سالیان ابتدایی مکتب، رشتۀ ادبیات را برای ادامۀ تحصیل در مکتب متوسطه انتخاب کردم. به دلیل نا مساعد بودن شرایط برای مهاجرین افغان و تحقیراتی را که منحیث یک افغان با آن رو به رو بودیم، تصمیم به ترک ایران و سفر به کشور پاکستان را گرفتیم. در پاکستان در یک مکتب افغانی دروسم را به پایان رسانیدم. در پاکستان نیز رشوت ستانی روزمرۀ پولیس آن که از هر افغان به بهانه های متفاوت جمع آوری می شد و باز هم تحقیر و وضعیت نا امن آن باعث شد تا به کشور کانادا مهاجرت کنیم. ادامه خواندن بانو لینا روزبه حیدری شاعر نستوه افغان که درد غربت را دیده است .

      حتماً نام ملا نصرالدین زیاد به گوشتان خورده است. و او را با قصه ها و بیش تر لطیفه ها می شناسیم که البته لطیفه هایی که خالی از پند و اندرز نیست.

ملا یک شخصیت شوخ و بذله گو و حاضر جواب و بامزه است و در کشورهای ایران، افغانستان ، ترکیه و بعضی دیگر از کشورهای همسایه مردم او را می شناسند و با حکایت هایش آشنا هستند .

ملانصرالدین را در کشورهای مختلف، به نام های مختلف می شناسند، مثلاً در کشور های عربی به نام جُحی یا جحا و در ترکیه به نام هوجانصرتین معروف است. در کتاب مثنوی مولوی هم داستانهایی از جوحی(جحی) نقل شده است.

یک محقق افغان درباره ی ملا گفته است:ملا نصرالدین هم ملا است، یعنی فهم فقاهتی دینی دارد به صورت متعادل و اندک و هم نشان دهنده واژه نصر، یعنی پیروزی است. ادامه خواندن ملا نصـرالـدیـن کــی بود؟ نوشته : ضـامن افـغـان

   این کلام چنان با عشق مخلوط است که در جاذبۀ آن در فجر اسلامی هزاران انسان بدون در نظرداشت رنگ ، پوست ، نژاد و قوم به محور آن عاشقانه چرخیدند و رسن الهی آنرا پر جاذبه تر ازهر زمانی محکم گرفتند . این عشق سرشار الهی به وحی بود که مردان پابرهنه یی را به مثابۀ حماسه آفرینان برگزیده ، جهانگشای گیتی گردانید . عشقی که به مثابۀ ایثار در چکاچک شمشیر های بی هراس آنها تجلی یافت ، بزودی در تار وپود جامعۀ نوپای اسلامی راه یافت و بر  حوزه های گوناگون علمی ، فلسفی ، عرفانی ، هنری ، وادبی سایه افگند . عشق در عرفان اسلامی از آنرو بارزتر چهره  نمایاند ، در فضای آن نمودار شد ، تار و پود آنرا در خود پیچاند و با آن هم آغوش شد که دارای روحی سرشار از عصیان اندیشه ورزی بوده ،  توانایی به بار و برگ بنشاندن اندیشه را تا آنسوی کرانه های ناپیدای جهل دارد و نسیم صور آگاهی را درتاریکی های ناآگاهی می وزد . در آنجا ها که پای اندیشه در گل می ماند ، رسن اشراق را به یاری خواسته وبا چنگ زدن به آن اندیشه را یارای حرکت به پیش میدهد . در نتیجه همگرایی خاصی را میان اندیشه ظاهری و آفاقی و باطنی بوجود می آورد که معنای اصلی “یتفکر فی آفاق والانفس” را رنگ تازه یی میدهد .  به یاری  این هم آویزی  های فکری  است که ملا صدرا ها به یاری اندیشه و با اتکا به تجربۀ باطنی به کشف مهمی در حوزۀ  اندیشه دست یافت که همانا “حرکت جوهری” اش خوانند  اینهایی به گونۀ ملا صدرا ها  که جهانی از عظمت ها را در سکوت خود پنهان کرده  و در فراز و فرود اندیشه قبض ها و بسط ها را به تجربه گرفته اند . ادامه خواندن  دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی، در خرگاۀ سبز عشق و کوچه باغ غزل هایش – قسمت دوم : مـهـرالـدیـن مــشیـد                                                                                             

   در انتشارات  گذشته یادی از دو اثرممتاز مبارز راه آزادی« نلسن ماندلا » کرده بودم٬  اکنون مبارز راه  آزادی  انسان  و انسانیت  و تاریخ  نگار معروف راستین مردم رنج دیده  افغانستان « شادروان  میر غلام  محمد  غبار» را بریسی  مینمایم.

1- افغانستان درمسیرتاریخ، تألیف میرغلام محمدغبار

2- نامه هایی از زندان، نوشتۀ نلسن ماندلا

خوانندۀ نهایت گرامی یقینا بخاطرخواهید داشت که من در سلسلۀ  انتشارات، این سایت هردواثرفوق الذکررا بررسی کرده ام. عنوان نوشتۀ امروزی خودرا که یک جنبۀ مقایسوی هردواثر دارد، میگذارم:

ازمورخ  شاد روان میر غلام محمدغبار تا رئیس نلسن ماندلا :

گرچه چو برگ گل همه برباد رفته اند

هرگز گمان مبر که از یاد رفته اند

سرباز سربکف سخت ترین نبرد اند

پولاد زیست کرده و پولاد رفته اند

بهرحال، هردوشخصیت مبارز وممتاز سیاسی واجتماعی زمان خود، روزهای مشقت باری رادرزندانهای مخوف سردمداران وقت سپری کرده ویادداشتهای اسف انگیزخودرا باانتباه ازکرامت انسانی واحساس بشری خود وتعبیرات فشارهای پی درپی روحی وجسمی خود به رشتۀ تحریرآورده اندکه انعکاس دهندۀ دستبرد وتجاوز به حقوق حقۀ انسانی وشهروندی ازسوی حکمرانانست. ادامه خواندن یادی ازدو اثرممتازتاریخی، دومبارز راه آزادی 1- افغانستان درمسیرتاریخ، تألیف میرغلام محمدغبار 2- نامه هایی از زندان، نوشتۀ نلسن ماندلا : پروفیسور داکتر عبدالواسع لطیفی

  پس از آن که خلیل ز اد از سوی رئیس جمهور امریکا بحیث نمایندۀ ویژۀ  وزارت خارجۀ این کشور ماموریت یافت تا گفت و گو با طالبان و طرف های درگیر جنگ افغانستان را برای پایان جنگ در این کشور به پیش ببرد.

وی پس از این ماموریت دو سفر کاری به افغانستان، پاکستان، قطر، امارات و عربستان سعودی داشت و در کابل دیدار و گفت وگو با رهبران دولت وحدت ملی و رهبران با نفوذ سابق جهادی داشت که آنان را در جریان سفر های خود گداشت. خلیل زاد در این سفرهای خود به کشور های یادشده با نمایندگان طالبان در قطر نیز دیدارهای داشت که در باره پیشرفت و یا عدم توافق آنها جزئیات آنچنانی بیرون داده نشده است. پس از سفر خلیل زاد به مسکو مقام های وزارت خارجۀ روسیه اعلان کردند که این گفت و گو ها در مورد  توسعه همکاری های روسیه و امریکا برای راه اندازی گفت وگوی مستقیم میان حکومت افغانستان و طالبان صورت گرفت.

خلیل زادهم  سفر خود به مسکو را “خوب” توصیف کرد. در دیدار های خلیل زاد با مقام های کشور های آسیای میانه تاکید شد که، هیچ شهروند افغانستان نباید در روند گفت و گو های سیاسی صلح نادیده گرفته شوند و جامعه بین‌الملل نیز باید به‌منظور تقویت کل جامعه افغانستان با حفظ منافع ملی به صلح و رفاه در کشور کمک کند؛ اما با تاسف که هیچ تضمینی برای اجرای عملی این  گونه اظهارات وجود ندارد و پی آمد ها حکایت دیگری جز این داشته است.

ادامه خواندن کم ترین بی توجهی وضعیت را به نفع تروریزم ونیرو های حامی تروریزم کلید خواهد زد: مـهـرالدین مـشـید

“هم آبله هم چشم پرآب است دل ما
خمخانهٔ صد رنگ شراب است دل ما“

مهر جهان تاب:

ازکیف نگاه تو خرابست دل ما
سرمست ازآن بادهٔ ناب است دل ما

در خواب مگر چهرهٔ زیبای تو بینم
مشتاق به نیم مژه خواب است دل ما

                                                 تو مهر جهان تابی و من شبنم ناچیز                                                    تا رُخ بگشایی همه آبست دل ما

ادامه خواندن آب غزلی از مرحوم غلام احمد نوید به اقتفا از حضرت ابوالمعانی بیدل : ارسالی حـامـد نویـد

  خالد نویسا با رمان « آب و دانه» خود در جرگۀ رومان نویسان افغانستان جایگاه و یژه یی دارد. البته او پس از سالها ریاضت در عرصۀ داستان کوتاه به این جایگاه رسیده است.هرچند رمان نسبت به داستان عمر دارازتری دارد، با این حال در افغانستان ادبیات داستانی ما بیشتر برداستان نویسی کوتاه استوار بوده تا رمان . در همین یکی دو دهۀ اخیر است که نویسنده‌گان با جدیت بیششتری به رمان روی آورده اند.در این سالها شماری از داستان نویسان پناهندۀ کشور در پاکستان ، ایران و بعضی از کشور های غربی رمان هایی را به نشر رسانده اند.
تصور من چنین است که خالد نویسا از چند سال بدینسو روی رمان آب و دانه کار کرده است. رومان « آب و دانه »ی خالد نویسا به وسیلۀ انجمن قلم افغانستان در هزار نسخه در بنگاه انتشارات میوند به چاپ رسیده است.
به درستی برای من معلوم نیست که خالد نویسا در کدام سال به هدف داستان نویسی دست به قلم برده است. هرچند امروزه شاعرانی که می پندارند که گویا سراپا شعله جوالۀ نبوغ اند، گاهی بی علاقه نیستند بگویند که شعر را یک جا با سخن گفتن در همان نخستین سالهای کودکی خود آغاز کرده اند. خدا را شکر دست کم من یک چنین گزافه گویی هایی را ازنویسنده گان نشنیده ام .
به هر صورت خالد نویسا کار را با روزنامه نگاری آغاز کرده است. حاکمیت طالبان برکابل در میزان 1376 خورشیدی موجی از نویسنده گان و فرهنگیان کشور را به آن سوی دیورند پرتاب کرد که نویسا نیز یکی از آنها بود . او درروزگار دشوار غربت در پاکستان نخستین گزینۀ داستانهایش را به سال 1378زیر نام «تصورات شبهای بلند » انتشار داد. ادامه خواندن خـالـد نویسا با رمان « آب و دانه» : استـاد پرتـو نـادری

            

                درد میهن سر کنم با آه و حسرت سر کنم                     

آنقدر افغان کشم تا گوش گردون کر کنم 

کی رسد آن روز تا ملت شود آرام و شاد 

من همین جا از خوشی ها شادمانی سر کنم

خصم‌ گر تازد به میهن تارو مارش چون کنی

نام تو ای قهرمان من درج در دفتر کنم 

بوی گلزار نسیم صبحگاهی ملک غیر 

کی برابر با نسیم ملک جان پرور کنم

سر نخواهم کرد خم در پای غیر همچون (غنی)

غیرت خود را فروشم خویش چون نوکر کنم 

قاتل مردم به ملک ما ثنا این رهبر است

حرف هایش جمله کذب است کی به آن باور کنم 

محمد اسحاق ثنا

ونکوور کانادا 

۲۶/۱۲/۲۰۱۸

  امروز ششم جدی برابر است به روز هجوم شوروی پیشین ابرقدرت تا دندان مسلح  وقت خلاف موارین بین المللی به کشور ما، درست ۳۹ سال پیش از امروز ارتش سرخ شوروی با تمام ساز و برگ نظامی اش به افغانستان هجوم آورد و نیرو های زمینی آن از طریق سالنگ وارد افغانستان شدند. این در حالی بود که چند روز پیش از آن ورود نیرو های شوروی از طریق هوا به میدان هوایی بگرام آغاز شده بود.  نیرو های شوروی در حالی به افغانستان هجوم آوردند که پس از کودتای هفت ثور ۱۳۵۷ بوسیلۀ حزب دموکراتیک خلق به حمایت  شوروی، قیام های گسترده برضد این کودتاگران آغاز شده بود. ادامه خواندن ششم جدی آغاز غمنامه یی که طومارش هر روز فاجعه بارتر و بحران آفرین تر گسترده می شود: نویسنده : مهرالدین مشید

  به پدرود غم افزای پروفیسر داور

     ای وطن آن رادمردانت کجاست

      مردم عهد درخشانت کجاست

        از چه افتیدی به دام دیو و دد

من نمی دانم که انسانت کجاست     (حیدر داور)

خبروفات المناک دوست فرزانه و همرزم و هم قلمم، پروفیسرداکترمحمد حیدر داور راکه بالقب مقبول( بلبل اتحادیه)، سخنور اندیشمند اولین اتحادیۀ محصلین آزادیخواه وطن عزیز بود، شنیدم .

داورمرحوم مردآراسته باصفات پیراسته که درآغازتا انجام اتحادیۀ محصلین باگفتار وبااشعارپراحساس خود راه مبارزه برضد استبداد وسیاست تحجری دست اندرکاران وقت شجاعانه به پیش برد ودرهمین راستای خدشه ناپذیرمدتی به امرآمران سنگدل واختناق آور، ازتعقیب دروس فاکولته اش محروم گردید، ولی به مبارزه وحق خواهی خود ادامه داد، وبه مدارج عالی علمی و دولتی رسید . ادامه خواندن برگشت همه به سوی اوست٬ وفات پروفیسور حیدر داور خیلی برایم دردناک است: پروفیسور عبدالواسع لطیفی

      کشش در روابط امریکا و پاکستان پدیدۀ نو نیست. حد اقل در خلال 40 سال اخیر، ما شاهد مد و جزر های متعددی در روابط این دو کشور بوده ایم، اما هیچ نوع گسست واقعی تا حال خلق نگشته است. از زمان ادارۀ کارتر تا حال چندین بار امریکا و  پاکستان در تقابل قرار گرفته اند و اتهامات و رد اتهامات از جانب هر دو  کشور بکار گرفته شده است. باوجود این همه کشمکش های ظاهری، واشنگتن و اسلام آباد کماکان متحد سیاسی و نظامی یک دیگر بوده و خلای جدی در مناسبات این دو کشور پدید نیامده است. نه مداخلات پاکستان در افغانستان، نه مسایل اتمی و نه پرورش تروریسم در آن کشور باعث شده است  که روابط واشنگتن و اسلام آباد در مقطع سقوط قرار گیرد. درین مختصر، می خواهم علت و یا علل عمده را در کشیدگی روابط ذات البینی امریکا و پاکستان مورد ارزیابی قرار داده تا بتوان بر مبنای آن نتیجه گیری منطقی درین مورد نمود. از نظر اینجانب، نفوذ ستراتیژیک چین در پاکستان، امریکا را سخت دست و پاچه ساخته و انگیزۀ مهم در کشمکش های سیاسی بین این دو کشور شناخته میشود. امریکا سعی می ورزد که پاکستان از چین دوری جوید و مانند دوران جنگ سرد تابع امریکا باشد. ادامه خواندن عامل عمدۀ تشنج در روابط امریکا – پاکستان، چین است نه تروریسم و نه افغانستان: میر عبدالرحیم عزیز – مفسرسیاسی

                            قسمت اول                 

حیدری شاعر شوریده حال ، عارفی وارسته به مثابۀ درخت تنومند ، خیلی  خجسته و شکوهمند در باغستان فرهنگی افغانستان کنونی می درخشد . حیدری زنده گی را با جاذبۀ سرشار از عشق جانسوز و جرقۀ مالامال از ذوق سیال  آغازید ، جرقه ییکه  سر تا پای او را فراتر از هستی اش فرا گرفت . به مثابۀ موج توفنده و شتابان روح ناشکیبای  او را ملتهب تر وعصیان نی تر نمود و گویی جرقه یی بود که یک آن بر درون دردمند او روشنی افگند و دگرگونی شگرفی در دنیای درون وبیرون او بوجود آورد. چنان دگرگونی ییکه برای همیش قرار او را ربود و باقی زنده گی اش در تب و تاب این ناقراری های پیهم و رو به فزونی رنگ دیگری گرفت . این عشق عالم سوز  و زود هنگام به سرعت، بر روان او سایه افگند و سر تا پای او را درنوردید.و در جاذبۀ عشق خستگی ناپذیر و مهار ناشونده یی افتاد و شعله ها  در درون او به زبانه کشیدن آغازیدند؛ هرچند هر آن بی تابترش میکرد و اما او تاب و  توان دیگری می طلبید و در طلب های پیهم استقامت را از دست نداد و با  آنکه بار زنده گی هر روز کمرش را خمتر مینمود ؛ اما این خمیده گی ها گویی در زیر درخت شکوهمند عشق با  قد کشی ها و قامت آرایی های تازه به تازه سروسهی میشدند و او را قامت کشان در پیچ وخم روزگار به پیش میکشاند . حیدری وجودی در سال ۱۳۱۸ خورشیدی در قریۀ کوئت ولسوالی رخه پنجشیر چشم به جهان گشود و  در سال ۱۳۲۶ شامل مکتب گردید. او می  گوید که هنوزنیسیم جوانی بر رخسارش نوزیده بود که روز در خواب پیر مرد جامه  سفید و نورانی ییرا در باغ زیبایی به تماشا گرفت و اما  او بدون آنکه با وی  سخنی بگوید ، به سوی دیوار باغ رفت و از فراز دیوار باغ به آنسو پرید . او در خواب چنان غرق نگاه های آن مرد شد و در جذبۀ تماشای آن حیرت زده گردید که با برخاستن از خواب ناگهان این بیت به زبانش جاری گردید : ادامه خواندن دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی در خرگاۀ سبز عشق و کوچه باغ های غزل  هایش : مـهـرالـدیـن مـشـید

آینههارا شکستند تا دیګر راست نګویند

ز تصویریکه مظهر ستم نا رواست نګویند

ګرچه انسانند شهروندان مظلوم وطن 

                                              روند فاجعه که درحقشان بر پاست نګویند

آینه هارا شکستند تا دیګر راست نګویند

روانت شاد باد

  موفقیت گفت و گو های صلح و تغییر معادله های سیاسی و نظامی در منقطه و جهان

رسانه ها گزارش دادند که قمر جاوید رئیس ستاد ارتش پاکستان پیش از دیدار خلیل زاد با عمران خان از راولپندی وارد اسلام آباد شد و با عمران خان نخست وزیر پاکستان گفت و گو کرد. عمران خان پس از این گفت و گو با قمر جاوید به خلیل زاد نمایندهء ویژهء امریکا گفت که او نمی تواند طالبان را ودار به گفت و گو با حکومت افغانستان نماید؛ اما تاکید کرد که صلح در افغانستان به نفع پاکستان است و شاید هدف عمران خان از رسیدن به چنین صلحی برآورندۀ خواستهای راهبردی پاکستان در افغانستان باشد. این موضوع  را مقام های امریکایی می دانند و چنانکه جنرال کنیت مکینزی نامزد فرماندهی ستاد مرکزی ارتش امریکا  در زمان نامزدی اش در ماۀ دسمبر به سناتوران این کشور گفت که اسلام آباد بجای اینکه از طالبان در ثبات افغانستان استفاده کند، از این گروه در برابر هند به حیث سپر سوی استفاده می کند. ادامه خواندن از انکار نخست وزیر پاکستان تا شتاب خلیل زاد و اظهارات رئیس ستاد ارتش امریکا : مهرالدین مشید

    یک هموطن عزیز ما در پاسخ به این سوال که “عبدالمجید زابلی کی بود”؟ مطالبی را اخیرآ در سایت وزین “آریانا افغانستان آنلاین” به نشر سپرده است که ایجاب تصحیح و باز نویسی را مینماید. زیرا توضیح واقعات تاریخی باید متکی به نقل قول های مستند و معتبر باشد. در رابطه به این که عبدالمجید زابلی یک متشبث آگاه و فعال بود، هیچ شکی وجود ندارد. اما به این سوال که او با کدام حمایت و چگونه صاحب آن همه ثروت های هنگفت شد؟ وسرنوشت آنهمه دارایی ها، امروز به کجا کشیده است؟ نباید مسکوت بود.

طبق نوشتۀ میرمحمد صدیق فرهنگ، زابلی یگانه تاجری نبود که در تآسیس صنایع عصری و گسترش تجارت کشور تلاش میورزید. فرهنگ درین ارتباط از اشخاصی دیگری نیز که درین عرصه کار میکردند و در عملیه صنعتی ساختن اقتصاد وطن شان، سهم مستقل داشتند، نام میبرد. (1)

مستقل بودن به این معنی است که آنها بیرون از محدودۀ تشبثات خصوصی شان، با کدام مقام متنفذ دولت، معاملات پشت پرده بخاطر اخذ امتیازات تجاری نداشتند. این تفاوت قابل دقت بوده و نباید از آن چشم پوشی کرد.

زابلی در عنفوان جوانی این فرصت را یافت که همراه با کاروان مالتجاره پدرش در مربوطات اتحاد شوروی سابق رفت و برگشت نموده و تجارب زیاد تجاری را کسب کند .پس از آنهمه رفت و آمد ها، بالاخره پای او به ماسکو کشیده شده و از امکانات تجاری در آنجا بهره مند گردید. بخصوص وقتی که دولت اتحاد شوری بخاطر مضیقه های اقتصادی، مجبور شده بود تا بخشهای کوچکی از تجارت و صنعت را در اختیار تاجران داخلی و خارجی قرار بدهد. زابلی نیز ازین فرصت نفع برد.

او مدت زیادی در آن شهر اقامت داشته و در همانجا میان او و سردارمحمد هاشم خان (سفیر آنوقت افغانستان در ماسکو) روابط تنگاتنگ بمیان آمد. همین روابط سبب شد که با برگشت هاشم خان بکابل، وی نیز زمینه را مساعد یافته و با اطمینان از حمایت هاشم خان، در اواخر سلطنت نادر خان به وطن برگشت. برای اقای زابلی در آن مقطع زمانی فرصت مساعد شده بود، تا در پرتو قدرت هاشم خان، دست به تآسیس تشبثات پرمنفعت تجاری، مالی و صنعتی بزند.

در پهلوی این حمایت شخصی، باید اضافه کرد که کمبود عواید نیز سبب میشد، تا دولت پالیسی خودرا در آنوقت بیشتر متمرکز به جمع آوری و افزایش عواید گمرکات نماید. مبتنی بر این پالیسی، تشویق تجارت در محراق خواست های دولت قرار داشت. زیرا با ارزیابی تجارب تلخ گذشته، نادر خان نمی خواست که اشتباه دولت امانی را تکرار نموده و با افزایش مالیات مواشی و زمین، متنفذین محلی را از خود براند.(2)

زابلی در ابتداء با مشارکت سرمایۀ دولتی یک شرکت سهامی را به سرمایۀ پنج ملیون افغانی بمیان آورد و سپس آن را در قالب “بانک ملی افغان” تغیرساختار داد.(3).

“با پیدایش بانک ملی افغان درسال 1933 به زودی قسمت اعظم معاملات تجارتی و سیستم مالی در تحت کنترول این بانک قرار گرفت. اقلامی که بالاثر احراز صلاحیت های بانک ملی افغان در انحصار آن قرار داده شد، عبارت اند از انحصار صدور قره قل، تورید شکر، پطرول، موتر و پرزه جات موتر بود.

همچنان خریداری های دولت به شمول طلا و نقره، با اخذ کمیشن از طریق همین بانک اجراء میشد .استفاده از معادن هم بدون اجازه و یا مشارکت بانک به کدام کمپنی داخلی و یا خارجی داده نمیشد. تا سالهای 1936/1937 به تعداد 40 شرکت تجارتی با سرمایۀ 90 ملیون افغانی در زیر رهبری بانک ملی افغان بمیان آمد. این سرمایه تا سالهای 1938/1939 به 292 ملیون افغانی ارتقاء یافت” .(4)

با آنکه دولت در سال 1939 سرمایه های خودرا از بانک ملی بیرون کرده و به سرمایه 200 ملیون افغانی بانک مرکزی را زیر نام “دافغانستان بانک” بناء نهاد، اما انحصار اقلام پرمنفعت وارداتی و صادراتی مانند سابق در اختیار بانک ملی افغان و شرکت های وابسته به آن باقی ماند. زابلی بخاطر حفظ این انحصارات، حمایت بعضی از اعضای قشر حاکم را با توزیع سهام بیشتر بانک به آنها، بدست میآورد .(5)  ادامه خواندن عبدالمجید زابلی کی بود؟ : میـرعـنایـت الله سـادات

” این خانه که پیوسته درو چنگ و چغانه ست
از خواجه بپرسید که این خانه چه خانه ست“

این خــانه چه خانه ست؟

این خانه که ویران شده از ظلم زمانه ست
منزلگه عشق است و یا دیر مغانه ست ؟

آمـــد نفس نای بگوشم که همــــی گفت:
منظور تو از آمدن اینجا چه بهانه ست ؟

آهسته قــدم نه که ترا خواجه دهد ازن
ای آنکه ندانی که درینجا چه فسانه ست

ادامه خواندن به اقتفا ازشعر حضرت مولانا : استاد حـامـد

 فتح محمّد در سال ۱۲۸۰ هجری شمسی در قریه ی « منگسک » بهسود همزمان با روی کار آمدن  امیرحبیب الله خان ،  پا به دنیا گذاشت . پدرش غلام حسن بیک از خوانین و میر های سرشناس بهسود بود که به دربار حبیب الله خان راه داشت و در قطعه ی سراوس خدمت می کرد. غلام حسن بیک از طرفداران امان الله خان بود ، چنانچه از شرکت در توطئه ی علی احمد خان ، والی کابل برای براندازی سلطنت امان الله خود داری ورزید . 

 فتح محمّد خان تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش در مسجد و به شیوه ی سنّتی انجام داد و چند سال بعد در تعلیمگاه پیاده ی اردوی افغانستان آموزش نظامی دید . بعد از فرار امان الله خان و مسلّط شدن بچه ی سقّا در کابل ، فتح محمّد خان از پیشروی نیروهای سقوی به هزاره جات جلوگیری نمود و با بچه ی سقّا بیعت نکرد . او با سیّد احمد خان بچه ی شاهنور در کوتل اونی سپاه سقوی را متوقف ساخت و برای دفاع از امان الله خان دو هزار نفر داوطلب آماده ی جنگ ساخت و از ماه حمل (=  فروردین) تا سنبله ( = شهریور ) ۱۳۰۸ با سقوی ها جنگید و آنها را شکست داد . بعد از آن که محمّد نادر شاه به قدرت رسید به فتح محمّد خان درجه ی فرقه مشری ( = سرلشکری ) داد و بچه ی شاهنور را به درجه ی نایب سالاری مفتخر ساخت .  ادامه خواندن فتح محمد فرقه مشر کی بود؟

آرزویم بود روزی شاعر مردم شوم
شاعر دهقان و کشت ومزرع گندم شوم
آرزویم بود درد مردمان آرم به شعر
شعر برلب در میان درد مردم گم شوم
شعر من بیگانه باشد با می و موی ومیان
نی ندیم ساقی و نی نغمه خوان خم شوم  ادامه خواندن شاعر مردم ….. حشـمـت امـید

 درهفته جاری دهلیز ترانزیتی و تجارتی راه لاجورد رسما با ارسال محموله‌های صادراتی از افغانستان توسط رییس جمهور غنی و نمایندگان پنج کشور عضو این مسیرافتتاح گردید.

ضیا دانش، استاد دانشگاه و از اعضای هیأت رسانه‌ای راه لاجورد، در این مورد  به خبرگزاری پیام آفتاب گفت ایجاد این مسیر ترانزیتی تجارتی از ابتکارات افغانستان به حساب می رود که بعد از مذاکرات متعدد، سرانجام در هفتمین اجلاس پروسه استانبول قلب آسیا به امضای مقامات کشورهای عضو رسید. 

وی تأکید نمود پیشینه راه لاجورد به ابتکار افغانستان طرح و با کشورهای ذی‌دخل در میان گذاشته شد که به عنوان یک طرح افغانی از سوی کشورهای منطقه مورد استقبال قرار گرفت. 

طرح راه لاجورد از آغاز تا اجرایی شدن 

ضیا دانش گفت اولین نشست تکنیکی گروه کاری روی طرح موافقت‌نامه همکاری‌های پنج‌جانبه راه لاجورد در تاریخ 24 عقرب 1393 در مقر وزارت امور خارجه کشور ترکمنستان دایر شد. سرانجام پس از چهار سال مذاکره بین کشورهای عضو، موافقت‌نامه بهره‌برداری از راه لاجورد میان وزیران امور خارجه کشورهای افغانستان، ترکمنستان، ترکیه، گرجستان و معاون اول شرکت‌های سهامی راه‌های آهن آذربایجان، در پایان هفتمین نشست همکاری‌های منطقه‌ای (ریکا) به امضا رسید. 

راه لاجورد در حقیقت احیای راه ابریشم قدیم بوده که قدمت آن به حدود 2000 سال قبل از میلاد برمی‌گردد و از این طریق و به صورت عمده، لاجورد و سایر سنگ‌های قیمتی افغانستان به کشورهای قفقاز، روسیه، بالکان، اروپا و شمال افریقا منتقل ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که از طریق راه لاجورد، کالاهای تجارتی سه تا چهار روز زودتر از سایر مسیرهای ترانزیتی به اروپا انتقال یافته و هزینه انتقال آن نیز حدود یک الی دو هزار دالر در هر موتر لاری(باری) کاهش خواهد یافت٬ می باشد. ادامه خواندن راه ترانزیتی و تجارتی لاجورد رسما با ارسال محموله‌های صادراتی از افغانستان توسط رییس جمهور غنی و نمایندگان پنج کشور عضو این مسیرافتتاح گردید. گزارشگر : سید مهدی علوی‌نژاد

امروز ناله دارد پیر و جوان اندخوی

اطفال دردمندش بیوه زنان اندخوی 

در زیر سنگ آسیا گندم صفت فتاده 

از ظلم روزگاران خورد و کلان اندخوی 

مردم ز جای گاهش آواره کرده ظالم 

چون مرغ بینواُی از آشیان اندخوی 

گوش ها شده مگر کر چشم ها شده مگر کور 

دولت چرا خبر‌ نیست از داستان اندخوی ؟

دشمن پی خرابیست هوشیار بایدت شد

از دست مده وطندار تو عز و‌ شان اندخوی 

ای مردم دلاور وی نسل قهرمانان 

مگزار به‌ چنگ دشمن هرگز عنان اندخوی 

دایم به امن باشی از آفت زمانه 

ای مردم شریف و ای مهربان اندخوی 

اجرش دهد خداوند گوید ثنا‌ شب و روز 

باشد در‌ این مصیبت کمک رسان اندخوی 

محمد اسحاق ثنا 

ونکوور کانادا 

۱۱/۱۲/۲۰۱۸