آن بامداد سیاه ششم میزان ٬ خبر مرگ عاصی یکی از تکان دهنده ترین خبرهای تلخ در زنده‌گی من است. پرتو نادری

خبر مرگ عاصی یکی از تکان دهنده ترین خبرهای تلخ در زنده‌گی من است. من در آن هنگام در میکرورویان سوم درخانۀ پویا فاریابی زنده‌گی می کردم. در آن بامداد سیاه تا رادیو را روشن کردم، هفت بامداد بود که زنده‌یاد ارشادی خسرعاصی که در رادیو افغانستان کار می کرد خبرها را می خواند. شتاب‌زده بود و هیجانی! 

خبرها که تمام شد، خبر شهادت عاصی را خواند. یک لحظه حس کردم که خانه تاریک شد، می گریستم، خانمم پرسید چه شده؟

گفتم :عاصی در انفجار یک راکت کشته شده است. چند روز پیش از ایران برگشته بود. لحظه‌هایی گریستیم. نستوه هنوز کودک بود و عاصی را که گاه‌گاهی به خانه می آمد، می دید. او نیز می گریست، درخانۀ کوچک من همه‌گان گریه می کردند. رفتم به خانۀ استاد واصف باختری تا این خبر دردناک را برای او برسانم. از زینه های که بالا می رفتم ، این سخن سعدی در ذهنم می گشت: خبری دانی که دلی بیازارد، تو خاموش باشد تا دیگری بیارد؛ اما چاره‌یی نبود باید می‌رفتم. دروازۀ خانه را که تک تک کردم، خانم استاد دروازه را گشود، تنها این قدر گفتم استاد خانه است، اشک‌ها هم چنان در چشم هایم بودند، دیدم که او هم می گرید. با صدای اندوهناکی گفت: باختری صاحب شب از این خبر آگاه شدند و رفتند. ادامه خواندن آن بامداد سیاه ششم میزان ٬ خبر مرگ عاصی یکی از تکان دهنده ترین خبرهای تلخ در زنده‌گی من است. پرتو نادری

عـمـران : “ایست قلبی کلمه”، چشم و گوش ادبیات و فلسفه (*)
در گذشت : نوشته میهن میلانی

عمران راتب، پژوهشگر پرتوان و اعجاب انگیز فلسفه و ادبیات، در سن 27  درگزشت٬  از قلم  مهین  میلانی  در نشریه ی فلسفیِ “خرمگس” چنین  میخوانیم.

خیلی به خود زحمت دادم به زبان گذشته بنویسم. عمران، در من حی و حاضر است. تمام قد. با آن نگاهی که معلوم نیست چه در آن است. با قیافه ای که نمی فهمی چه حسی را القاء می کند. با زبانی قاطع و بی بروبرگرد. با اتکاء به نفسی بسیار بلند قامت، با آن جثه ی کوچکش. گمان می بردی نصف او با این ابهت زیر خاک است. و باید با او زندگی کرده باشی تا آن تراماهای سراسر خون و آتش و جنگ در افغانستان و انزوای از خانواده و نتایج مرگبارِ همیشگیِ آن یعنی اندوه، دودلی، بی اعتمادی، ترس، و حس تنهائی دائمی یا به گفته ی خودش درماندگی را در او کشف کرده باشی. آنقدر اما دانش به عمران قدرت داده بود، همان گونه که در یونان ارتباط با قدرت در شخص سوژگیِ او را فرم می داد، وآنقدر دانشش در مقایسه با آنچه در اطرافیان ملاحظه می شود در مقیاسی وسیع بود تا عمران با درجه ی هوش و ذکاوت خارق العاده اش بداند که خود چه میزان با دیگران از این نظر متفاوت است. امری که گاهی می توانست هم چون خودشیفتگی نیز ظاهر شود. صریح بود. سرقت ادبی را بی ملاحظه طرح می کرد. بی دانشیِ یک استدلالِ چوبین را با پاتک های علمی و مستند برملا می ساخت. گوش و چشم جامعه بود. اساتید با سابقه و سالمند با وجود او دست به عصا راه می رفتند. می دانستند که کسی هست که سره را از ناسره تشخیص دهد و آن را بی مهابا عیان سازد. ادامه خواندن عـمـران : “ایست قلبی کلمه”، چشم و گوش ادبیات و فلسفه (*)
در گذشت : نوشته میهن میلانی

“روز معلم” روز فرشته یی که واژهها از بیانش قاصر است : مـهرالـدیـن مشید

   امروز روز معلم گرامی ترین موجود آفریدهء خداوند در زمین است و نمی دانم که با نوشتن کدام واژه ها این روز را مبارکباد بگویم تا در پای آن روح معلمی شاد شود که با شکم گرسنه و دل نالان که با ده ها دشواری ها دست و پنجه نرم می کند و اما از پرورش فرزندان این سرزمین لحظه یی هم فروگذار نمی کند؛ اندکی تلطیف شود و شاید هم این ممکن نباشد.

زیرا که رنج معلم بزرگ تر از آن است که واژه ها به داد اش برسد. شاید اینکه خدا گفته وارث زمین بنده گان صالح و مستضعف است، روی سخنش با معلم باشد. اما اگر هزار بار بگویم که ” در کتاب دل نویسم بامداد … روز تو تبریک باد” کمتر از آن باشد که بتوان حق معلم گرامی و ارجمند این فرشته خوی استثنایی و انسان ساز را ادا کرد. این معلم بود که ما را انسان ساخت و نخستین درس آدمگری را برای ما آموخت. معلم یعنی رهبر و رهنما و اموزگار انسان در هر عصری برای هر نسلی است  و تنها معلم است که درس انسانیت را برای انسان می آموزد و با دمیدن نور اگاهی غبار جهل و زنگار نادانی را از درون دل ها می روبد و مغز های پوپنک زده را با برش های آگاهی پاک و شفاف می نماید. آری ای معلم گرامی تو ابر مرد نبرد مبارره با جهل هستی و قهرمان راستین معرکه های رویارویی نور با ظلمت و تو هستی که طلسم ناآگاهی را می شکنی و قفل های فولادین جهل را با کلید اگاهی می گشایی. آری معلم عزیز و نهایت ارجمند تو طور معرفت هستی که در وادی های تفتیده و خشکیده جهل و خرافات رسم و راه به پیش رفتن را برای انسان می اموزی و غواص چیره دستی هستی که هنر خوب شنا کردن را برای دانش آموزت می اموزی و نور آگاهی را در چهار دیوار های تاریک ذهن او می افشانی . ادامه خواندن “روز معلم” روز فرشته یی که واژهها از بیانش قاصر است : مـهرالـدیـن مشید

قۉشیق ( دوبیتی ) « سرود، دوبیتی، چار بیتی، غزل ،یار- یار، نای – نای، سوزوان ( داستان منظوم یازی وزیبا ) : داکتر فیـض الله ایـمـاق

    با سلام فراوان باید گفت که، قؤشیق« سرود، دوبیتی، چار بیتی، غزل ،یار- یار، نای – نای، سوزوان ( داستان منظوم یازی وزیبا )، ال له ( سرودیکه  به خاطر خواب دادن اطفال توسط  مادران سروده می شود) رمضانی، اوراقچی ( سرود دروگر)، سرود اطفال، کیلین سلام ( مراسم سلامنامه ی عروس)، ماتمنامه ، اولنگ یا اولن « آهسته برو) » که از طرف عوام سروده شده، وگوینده ی آن معلوم نباشد،

اطلاق می گردد.قؤشیق بعضاً با موسیقی و گاهی هم بدون موسیقی خوانده میشود.

این دوبیتی ها از طرف مردان توام با دنبوره و دوتار خوانده می شود. و گاهی هم

دهقان بچه یی با سواری مرکب خود نان و آب را به سوی کشتزار می برد و این

دوبیتی ها را با آواز بلند می خواند.

البته دهقان بچه، تنها با کوبیدن خیله چوب ( چوبیست که مرکب توسط آن هی می شود) که باخود دارد بالای زین مرکب اکتفا کرده و صدای که با کوبیدن خله چوب بر می خیزد، حکم دنبوره را داشته، دوبیتی های  دلربا از دل این دهقان بچه بدر می شود و شنونده را به تحیر می اندازد و بدین ترتیب راه های دور و درازی را

کوتاه و شب ها را روز می گرداند .لطفاً به این دوبیتی ها توجه نمایید :  ادامه خواندن قۉشیق ( دوبیتی ) « سرود، دوبیتی، چار بیتی، غزل ،یار- یار، نای – نای، سوزوان ( داستان منظوم یازی وزیبا ) : داکتر فیـض الله ایـمـاق

حیـدری وجودی آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف: پـرتـو نـادری

    اگر سخن به مطلقیت نگفته باشم، استاد حیدری وجودی را می‌توان آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف در افغانستان دانست.
حالا شاید چنین بزرگوارانی در گوشه و کنار این سرزمین زیست می‌کنند و با دم گرم عرفانی خویش در پیکرۀ شعر شور و حالت عارفانه می آفرینند؛ اما با دریغ من در زمینه اطلاع و شناختی ندارم.
استاد حیدری و جودی نه تنها در عرفان نظری و عملی جای‌گاه بلند و ستایش بر انگیزی دارد؛ بلکه شعرهای او خود منبر با شکوهی‌ است که پیوسته از آن پند، اندرز، عشق و بینش‌های عارفانه چنان طیفی از نور در دل‌های اهل دل راه گشوده است.
          این عشق و بینش به ویژه غزل‌های او را به چشمه‌سار گوارایی بدل کرده است. چشمه‌سار شفاف، سرد و گوارایی در یک تموز داغ. چشمه‌ساری که تا می نوشی، پیوسته می خواهی بنوشی و بنوشی.
او را می‌توان حلقۀ وصلی در میان شاعران کلاسیک و مدرنیست نیز خواند. با آن که او هیچ گاهی نخواسته است تا گامی به آن سوی دیوارهای پست وبلند اوزان عروضی بردارد، با این حال من جایی نشنیده ام و گاهی هم از او نخوانده‌ام که در برابر جریان‌های نوین ادبی به مقابله و پر خاش بر خاسته باشد. آن گونه که شماری چنین کرده اند.
پیوسته از استاد حیدری در گفت و گو هایش و یاهم در نشست‌های رسمی و غیر رسمی شنیده‌ام که شاعران جوان مدرنیست را به فرا گیری ادبیات کلاسیک، معیارها و موازین شعر کلاسیک پارسی‌دری فرخوانده است.
حیدری بر این نکته تاکید داشته است که بدون آگاهی از ضابطه‌های ادبیات کلاسیک نمی‌توان از نو آوری ومرحلۀ نوین در شعر و شاعری سخنی به میان آورد.
البته تاکید حیدری برآگاهی ازادبیات کلاسیک، مکتب‌ها و جریان‌های ادبی گذشته به مفهوم مخالفت و پر خاش او در برابر جریان‌های نوین ادبی نیست.  ادامه خواندن حیـدری وجودی آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف: پـرتـو نـادری

ماریا بشیر: «زنان در پارلمانِ هفت ساله دست‌آورد خاصی ندارند»

 پس از گذشته شانزده سال زندگی، زنان فراز و فرودهای را تجربه کردند و این فراز و فرود حاصل یک تحول ناگهانی بود، تحولی که هرچند می‌توانست زمینه زندگی را برای همه به خصوص زنان بهتر از آن چه که است بسازد. هرچند زمینه‌هایی برای حضور زنان در بدنه حکومت و دیگر نهادها فراهم شد اما از سوی دیگر برخی فرصت‌ها گرفته شد و برخی فرصت‌هایی هم بود که زنان نتوانستند استفاده کنند.

حالا با این هم کسانی که در این چند سال در حکومت کار کرده‌اند تجربه‌های به دست آورده‌اند که می‌توانند در زمینه‌های متفاوت زندگی زنان موثر واقع شود.

ماریا بشیر از نام‌هایی نیست که شناخته شده نباشد. او در عرصه حقوق و قضا چندین سال با دشواری‌ها، چالش‌ها و تهدیدهای زیادی سر کرد و اما هم چنان استوار ماند. در مورد کار کرد زنان در پارلمان کشور با این فعال حقوق زنان گفتگویی انجام دادم خواننده باشید. ادامه خواندن ماریا بشیر: «زنان در پارلمانِ هفت ساله دست‌آورد خاصی ندارند»

مژده-مژده … کار جلد اول تاریخ هنرو ثقافت افغانستان اثر گران سنگ جناب حامد نوید به پایهٔ تکمیل رسیده و اکنون در دسترس است.

یادداشت نویسنده:

افغانستان، میهن عزیز ما دارای فرهنگ وتمدن باستانی پُربار وغنامندیست. من این وطن و همهٔ مردم خوب آنرا ازهرقوم و تباری که استند با تمام وجودم دوست دارم؛ واین کتاب یعنی هنرافغانستان در عرصهٔ تاریخ نمایندگی ازعشق سرشارم به زادگاه و هموطنانم مینماید .

میهن ما از زمانه های بسیار دور تا ادوار اسلامی و ازآنگاه تا عصرحاضرخاستگاه مدنیت های شکوفای درطی زمانه ها بوده، مردمانی از ازاقوامی مختلف درین سرزمین زیسته ودر درازی تاریخ نقشهای جاودانی از خود بجا مانده اند.

مبرهن است که این پدیده های ناب هنری وادبی بخش مهمی از گنجینه های تمدن انسانی را تشکیل میدهد . هرچند فرهنگ وتمدن باستانی افغانستان با نامهای پارینهٔ آن یعنی آریانا ، خراسان و افغانستان که مانند اکثر کشور ها درطی زمانه ها داشته، در نتیجهٔ سیاستهای جهانی وبازی با کلمات درسطح جهانی اغماض گردیده، و لی این مدنیت متعلق به همه مردم افغانستان است.

از سویی متأسفانه درنتیجهٔ کم توجهی خود ما دربسیاری از موارد آثار تاریخی میهن ما بنام کشورهای همجوار تسجیل یافته ، درحالیکه تحقیق وپژوهش در هرشهر و روستای افغانستان، از بلخ باستان تا کندهار و زرنج و ازهری تا غور،بامیان ، غزنه و گردیز، و بهمین ترتیب از پروان ، کاپیسا ، کابل و لوگر تا ننگرهار ونورستان این نکته را ثابت میگرداند که در هر دور و زمانی درین سرزمین اثری آفریده شده و ازخاک آن شاعر، هنرمند و متفکری برخاسته است.  روی این اصل این نوشته را که ثمرهٔ تحقیق بیش از سه دهه من یعنی از زمانیکه مضمون تاریخ هنر جهان و افغانستان را در کانون هنرهای زیبای پوهنتون کابل تدریس میکردم و این پژوهش تا کنون ادامه دارد، به هموطنم تقدیم میدارم ،
چون میدانم مردمیکه هویت تاریخی و فرهنگی خودرا می شناسند، هیچگاه ازصفحهٔ روزگار محو نمیشوند.

با ابراز سپاس فراوان از هموطنان نهایت عزیز ، فرهیخته و با احساسیکه به فرهنگ غنی واصیل این سرزمین باستانی علاقه دارند و مرا در رونمایی این کتاب در کلیفورنیای جنوبی وشمالی یاری نموده اند، به عرض میرسانم که هموطنان گرامی میتوانند این کتاب را در هفتهٔ اول ماه اکتوبر سال جاری از سیات انترنیتی ذیل بدست بیاورند:

hamidnaweedbooks.com

دوستدارتان
حامد نوید  

در ماه سپتمبر سال جاری بخاطر بزرگ داشت از تولد و اندیشه های حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی در سراسر جهان تجلیل صورت گرفت. بدین مناسبت یک سروده آن را نشر مینماییم.

 

بانگ نایی می رسد در گوش من
حیرت آیینه دارد هوش من

هوش من با آیینه مدهوش عشق
من ندانم خود چه باشد هوش عشق

عشق من از بانگ نی لبریز سوز
می شگوفد در شبم گل های روز

بانگ نی ما را به بالا می کشد
موج ما را سوی دریا می کشد

ادامه خواندن در ماه سپتمبر سال جاری بخاطر بزرگ داشت از تولد و اندیشه های حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی در سراسر جهان تجلیل صورت گرفت. بدین مناسبت یک سروده آن را نشر مینماییم.

پاره‌ یی از داستان « اشک‌هایم را نوشیدم !» استاد پـرتـو نـادری

     لباس‌ها برکندیم و اندام‌های کوچک خود را در آغوش موج‌های رها کردیم. ماهیانی دیدیم که عشق تنفس می‌کردند و جای فلس‌های روشن شان گل‌های نرگس رویده بودند.
ماهیان موج موج از کنار ما رد می‌شدند و ذهن کودکانۀ ما را به دنبال می کشیدند. موجی دیدیم چنان تخت روانی و شاه دختی نشسته بر آن. شاید ترسیده بودیم. چون تا خواستیم که خود را کنار بکشیم، دیدیم که جماعتی از ماهیان ما را حلقه زدند. ماهیان به ما گفتند هراسی به خود راه ندهید! آن کی این گونه با شکوه بر آن تخت روان نشسته، شاه‌دخت بزرگ دریاست.
با شگفتی پرسیدیم مگر شما زبان ما را می فهیمد؟ ماهیان گفتند: بلی ما زبان کودکان را می دانیم، برای آن که زبان کودکان پاکیزه است و ما پاکیزه‌‌گی و پاکیزه‌گان را دوست داریم. شما را دوست داریم که پاکیزه اید و هنوز دستان تان با چنگک و تور و زبان تان با دروغ آشنا نشده است.
به سوی شاه‌دخت بزرگ دریا نگاه کردیم، لبخند شیرینی بر لب داشت. به سوی شاه دخت چشمکی زدیم با لبخند. او نیز لبخندی به ما فرستاد. در دست راستش دسته‌یی از نرگس بود. آن را به سوی ما پرتاب کرد و گل‌برگ‌های نرگس بر سر و روی ما فروبارید. ماهیان می خواستند تبسم کنان از ما دور شوند؛ که یکی از بچه‌ها آواز داد که ای ماهیان! نگفتید که امروزشاه ‌دخت بزرگ به کجا روانه است؟
ادامه خواندن پاره‌ یی از داستان « اشک‌هایم را نوشیدم !» استاد پـرتـو نـادری

( نلسن ماندلا ) و نامه هایش از زندان – ترجمه و تلخیص از متن فرانسوی توسط : پروفیسور داکتر عبـدالواسع لطـیـفـی

  خوبترین  و ممربرین ساعات زندگی  روزه مره من همانست که در  کتابخانه  king” s Town( کینکز تاون) با مطالعه  جراید  و مجلات و کتب  تازه  به  نشر رسیده  به  السنه  فرانسوی ٬ انگلیسی و المانی  سپری  و در اعماق  تنهایی ام  بعد از  وفات  همسرم٬ از حیات  پر نشیب  وفراز  در هجرت  روحاٌ  برای  مدت زود گذری لذت میبرم.     

   هفتۀ گذشته دربخش نشرات خارجی کتابخانه، تازه ترین  شمارۀ مجلۀ فرانسوی زبان (پاری مچ) بدستم رسید و دریکی ازصفحات رنگین و دلنشین آن چشمم به عنوان درشت (نلسن ماندلا ونامه هایش اززندان) برخورد که تمام شعایرم رابه ارتباط کارنامه های درخشان اوبخودجلب نمود:

اولترازهمه این رابخاطر بسپاریدکه ماندلا شجیع ترین و پرمقاومت ترین انسان محبوس طولانی مدت و زیرضربه وشکنجه های جسمی وروحی قرن ماست که مدت بیست وهفت سال تمام ازسال1962 تا1990 بدون تسلیم شدن برسرنوشت اسف انگیز وفشارهای پیهم جسمی وروحی، ازپا نیفتاد و مبارزه کرد. اوبخاطراعتراضاتش برضدتبعیض و(اپارتاید) به زندان افتاد ودرحجره های مخوف وتاریک وپرشکنجۀ آن، ارادۀ زندگی انسانی خودراازچهل و چار سالگی تاهفتاد و دوسالگی، استوار وزنده نگهداشت وبعدازرهایی از زندان در راستای همین مبارزات بیسابقه وپرثمرخود، بحیث نخستین رئیس جمهور سیاه پوست جنوب افریقا انتخاب گردید. ادامه خواندن ( نلسن ماندلا ) و نامه هایش از زندان – ترجمه و تلخیص از متن فرانسوی توسط : پروفیسور داکتر عبـدالواسع لطـیـفـی

عمران راتب نویسنده ٬ پژهشگر و منتقد عرصه های ادبی و فلسفی کشور ناگان از میان ما رفت .

   عمران  راتب از پژوهشگران و منتقدان عرصه های فلسفه و ادبیات، نویسندۀ پرکار و منتقد نام دار  در میان جوانان  و روشنفکران کشور بود. او کم زیست و زیاد نوشت٬  مرحوم راتب در  عرصه  نویسندگی و پژوهش ادبی  و فلسفی  از جمله پر کار ترین  جوانان  عصر  خویش  بود.  متاسفانه  در اثر سکته  قلبی در کابل درگذشت  . از  مرحوم  راتب  مقالات متعددی در رسانه  های چاپی  افغانستان  نشر شده است.

سـایـت  ماریا  دارو  مرگ  نابهنگان  و جبران  ناپزیر  این  شایسته سالار  فرهنگ  وادب (عمران راتب ) را به خانواده محترمش و تمام  نویسندگان وشعرای افغانستان  تسلیت میگوید. مرگ او برای کشور ما یک ضایعه جبران  نا پذیر است. 

ملک ویران  : م – اسحاق ثنا

در ملک ماست امروز کشتن چقدر آسان 

انسانیت چی‌ مشکل وحشت گری فراوان

با جهل و با خرافه در سازشیم و‌ اما 

از دانش و فضیلت هر آن شدیم گریزان 

ما را غرور بی جا آورد در تباهی 

ادامه خواندن ملک ویران  : م – اسحاق ثنا

میرعلی احمد شامل  یکی از چهره‌های درخشان جنبش‌های سیاسی و روشن‌فکری در کشور است. در بُعد دیگر او  شاعری است استوار، هدف‌مند که با آگاهی و تعهد اجتماعی می سراید.: اسـتـاد پرتو نادری

   نصیر مهرین در کتاب «لاله رخان سروقد» در پیوند به جایگاه ادبی، مبارزات سیاسی و شخصیت اجتماعی و فرهنگی میر علی احمد سالک پژوهشی دارد، بسیار سودمند و گسترده. شاید بتوان گفت که او نخستین  نویسنده‌ و پژوهش‌گری است که با این گسترده‌گی در پیوند به شخصیت این شاعر مبارز و نستوه نوشته است. شعرهای آمده در این نبشته از همین کتاب برگزیده شده اند.

میرعلی احمد شامل  که در شعرهایش «سالک» تخلص می کند  یکی از چهره‌های درخشان جنبش‌های سیاسی و روشن‌فکری در کشور است. در بُعد دیگر او  شاعری است استوار، هدف‌مند که با آگاهی و تعهد اجتماعی می سراید. همین شعرهای برجای مانده از او نشان می دهد که او پیوسته در خط شعرمقاومت ایستاده  و باشعرش نیز به جنگ خودکامه‌گان اریکه نشین رفته است.

او از همان دوران جوانی شور سیاسی و مبارزه در سر داشت. به قول میر غلام محمد غبار پس از آن که جنبش‌های سیاسی در  کشور شکل گرفت، دانش‌جویان دانشگاه کابل با حلقه‌های مطبوعات آزاد و جناج چپ پارلمان پیوند‌هایی برقرار کردند که سر انجام در نتیجۀ چنین پیوندهایی در آغاز سال1329خورشیدی برابر با اپریل 1950 اتحادیۀ دانش‌جویان دانشگاه کابل شکل گرفت که نخستین اتحادیۀ دانش‌جویان در کشور بود. غبار می نویسد: « اعضای کمیتۀ اجرایی اتحادیه این‌ها بودند:« میرعلی احمدخان شامل ( او در اواخر 1329 با لغو اتحادیه از طرف حکومت با سید محمدخان میوند، محسن خان طاهری، حبیب خان صافی و حیدر خان نورس برای دایم و سه نفر دیگر عظیم خان طاهری، شاه علی اکبرخان شهرستانی و اخترخان برکی برای یک سال از فاکولته‌ها طرد شدند. میر علی احمدخان شامل بعد از 1336 تا 1341 محبوس نیز گردید.»

افغانستان در مسیر تاریخ، 1378، ص، 360-361.

ادامه خواندن میرعلی احمد شامل  یکی از چهره‌های درخشان جنبش‌های سیاسی و روشن‌فکری در کشور است. در بُعد دیگر او  شاعری است استوار، هدف‌مند که با آگاهی و تعهد اجتماعی می سراید.: اسـتـاد پرتو نادری

مـصاحبـه با خانـم مینه بکتاش تـوسط – زهره اسپات خبرنگار جریده هشت صبح

 هرگاه خاطرات رادیو و تلویزیون ملی افغانستان در جمعی مرور می‌شود بی‌گمان از مینه بکتاش به عنوان یکی از برترین گوینده‌های آن، یاد می‌شود. چهره‌ای که برای بسیاری‌ها تداعی‌کننده‌ی روزگاری شیرین‌تر از اکنون است، چهره‌ای که توانسته سال‌ها بینندگان را به تماشای تلویزیون فراخوانده، با صدایی مطمئن از خبرهای روز برای‌شان بگوید. کسانی که در آن روزها برای ساعتی چشم به تلویزیون می‌دوختند تا از زبان او بشنوند که در جهان پیرامونشان چه می‌گذرد، چنان با او خو گرفته بودند که در نبودش تا کنون هم جای خالی او را احساس می‌کنند و برای جوانترها از او و حال و هوای شیرینی که جوانی خودشان داشته است، قصه می‌گویند.

کمی از خودتان برای خواننده‌های ما بگویید.
مینه: من مینه بکتاش استم، البته پیش از ازدواج نام خانوادگی‌ام عمری بود، در کابل زاده شدم و در خانواده‌ای روشن‌فکر و تحصیل‌کرده پرورش یافتم، دوره‌ی لیسانس و ماستری را در دانشگاه کابل گذراندم و در سال ۱۹۹۱ برای ادامه‌ی تحصیل و گرفتن مدرک دکترا در رشته‌ی حقوق بین‌الملل به روسیه رفتم. اکنون به عنوان رییس بخش افغانستان در سرویس جهانی بی‌بی‌سی کار می‌کنم و مادر دو پسر با نام های پامیر و ودیر استم.

چطور خودتان را در قلمرو خبرنگاری یافتید؟ ادامه خواندن مـصاحبـه با خانـم مینه بکتاش تـوسط – زهره اسپات خبرنگار جریده هشت صبح

«یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن » شعر خیلی عالی از صوفی عشقری بنام بت فرنگ

اشعار صوفی عشقری

بت فرنگ

 ای بت فرنگ آیین رحم بر دل ما کن
میتپم به خاک و خون حال من تماشاکن
یا رضای خود میخواه یا بگفته یی ماکن
شوخ آرمنی زاده یکدمی مدارا کن

یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن

از رخ چو خورشیدت نوک برقه بالا کن
بر سر اسیرانت صبح حشر برپا کن
شانه زن به زلف خود پیچ کاکلت واکن
شوخ آرمنی زاده یکدمی مدارا کن

یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن

سرمه یی مروت  را زیب چشم شهلا کن
خاکسار عشقت را جان من تسلا کن
پیچ و تاب زلفت را اندک اندکی وا کن
شوخ آرمنی زاده یکدمی مدارا کن

یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن

یا قدم سفلی نه یا وطن به علیا کن
یا میان ظلمت باش یا بنور ماوا کن
هرچه خواهشت باشد ای مه یی دل آراکن 
شوخ آرمنی زاده یکدمی مدارا کن

یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن

عشقری اسیرت شد جانبش تماشا کن
عقده یی دل اورا با کرشمه یی وا کن
حاجتش برار آخر آرزویش اجرا کن

شوخ آرمنی زاده یکدمی مدارا کن

یا بیا مسلمان شو یا مرا نصارا کن

 

 

 

تغییر در راهبرد ها و سیاست ها فرصتی برای رهایی جهان از شر تروریزم: مهرالدین مشید

   از مبارزه با تروریزم هفده سال سپری شده و به گفتۀ رئیس جمهور  امریکا تا کنون هفت تریلیون دالر در جنگ های  عراق، سوریه و افغانستان به مصرف رسیده است که وی این پول ها را حماقت پولی خواند. هرچند در شماری منابع هزینه های جنگ های یادشده 3.6 تریلیون دالر  و تحلیل گران هزینه های این جنگ ها  را 1.8 تریلیون دالر ذکر کرده اند؛ اما هرچه باشد هفت هزار میلیارد دالر پول اندکی نیست که هزینه شدن آن را در یک جنگی نادیده گرفت که تا کنون هیچ  نتیجه یی در پی نداشته و برعکس دشواری های بیشتر را فراراۀ ممبارزه با تروریزم به پیش کشیده است. هرگاه  پس از هفده سال ارادۀ جهانی بویژه امریکا  برای مبارزۀ واقعی با تروریزم  و قلع و قمع تروریستان به گونۀ واقعی بوجود آمده باشد. در این صورت  نخست از همه در پالیسی ها و استراتیژی های راهبردی مبارزه با تروریزم تغییرات بنیادی بوجود آید و قوانین مبارزه با تروریزم و اسلوب های آن باید مورد تجدید نظر قرار گیرد و استراتیژی های امتیاز طلبی و برتری جویی های اقتصادی زیر پوشش ادامه خواندن تغییر در راهبرد ها و سیاست ها فرصتی برای رهایی جهان از شر تروریزم: مهرالدین مشید

مروری برکارنامه هنری وکیل نشاط
 – طراح ، خطاط، نقاش و مجسمه سازسابقه دار کشور : زلـمــی رزمی

     قبل ازینکه کارنامه هنری این هنرمند عزیز هموطن خود را ورق بزنیم، ببینیم که مجسمه‌سازی که آنرا تندیسگری یا پیکرتراشی هم مینامند، چیست؟

درمیان هنرهای هفتگانه، مجسمه سازی یکی از قدیمی ترین هنرها است
تندیس یا مجسمه پیکره‌ ای است که به هدف یادآوری یا به نمایش گذاشتن وجود یک انسان، شی ، حیوان یا واقعه ساخته می‌شود.
به کسی که تندیس می‌سازد پیکرتراش می‌گویند، مجسمه‌سازی‌ کارساده و آسانی نیست دانش اکادمیک، استعداد و خلاقیت و نوآوری بکار دارد
مجسمه‌ها معمولن برای بزرگ‌داشت وقایع تاریخی و یادبود بزرگان تاریخ ساخته می شوند و به عنوان هنری عمومی به نمایش گذاشته می‌شوند مانند مجسمه آزادی در ایالات متحده وغیره.
مجسمه‌ها می‌توانند از مواد مختلفی چون گچ، فایبرگلاس، فلزاتی همچون طلا، نقره و برونز، انواع سنگ‌ها مانند سنگ مرمر وغیره ساخته شوند
مجسمه‌هایی که تنها سر و شانه را به تصویر می‌کشند نیم‌ تنه نامیده می‌شوند و به مجسمه‌هایی که در آن‌ها تنها شکل سر تصویر شده باشد، سردیس گفته می‌شود.
مجسمه‌های کوچک را تندیسک نیز خوانده‌ اند. 
ادامه خواندن مروری برکارنامه هنری وکیل نشاط
 – طراح ، خطاط، نقاش و مجسمه سازسابقه دار کشور : زلـمــی رزمی

استعفای آقای اتمر و چالش های درون تیمی ارگ : احمد سعیدی

   من از دیر زمانی بدینسو با جناب آقای محمد حنیف اتمر مشاور قبلی شورای امنیت آشنایی دارم قبل از اینکه جناب اتمر مشاور شورای امنیت شوند در زمان بیکاری شان دید و بازدید های ما روی مسایل سیاسی و اجتماعی زیادتر بود اما بعد از تقرر شان در شورای امنیت غیر از یک مرتبه یا فرصتی میسر نبود یا نخواستیم از نزدیک ملاقاتی داشته باشیم دیگر آنها را از نزدیک ندیدم دور از توافق مخالفت ها و همه دغدغه های سیاسی جناب آقای اتمر مدیر پر کار با حوصله و با تجربه است شرایط عینی و ذهنی جامعه را نسبت به هر کس دیگر بهتر تشخیص میدهد وی مرد عملگرایی است من  وی را شخصیت مدبر و ظریف بخصوص در صحبت ها میدانم باور دارم تکیه زدن آقای غنی به ریاست جمهوری زیادتر آن محصول تلاش ها و پشت کار آقای محمد حنیف اتمر بوده با این تعریف که در سیاست دوستی و دشمنی دایمی نیست بلکه منافع دایمی است بر میگردیم به اصل ماجرا من تصمیم داشتم دیدگاه خود را در مورد استعفای جنای اتمر در روز های اول بنویسم اما فرصت میسر نبود حالا با ایجاد فرصت دیدگاه خود را با شما شریک میسازم . ادامه خواندن استعفای آقای اتمر و چالش های درون تیمی ارگ : احمد سعیدی

با گذشت هفده سال، هنوز هم هر روز در افغانستان یازدهم سپتمیر تکرار می شود : مـهـرالـدیـن مـشـیـد

   یازدهم سپتمبر رویداد خونین در تاریخ بشری است که   اکنون از آن هفده سال می گذرد.  در این روز چهار طیاره بوسیلهٔ ۱۹ جنگجوی عرب که ۱۲ تن آنان شهروندان سعودی بودند ٬ امریکا را مورد حمله قرار دادند. طیارهٔ اولی  برج اول تجارت جهانی را کوبید و ۱۷ دقیقه بعد طیارهٔ دومی بر برج دومی اصابت کرد طیارهٔ  سومی پنتاگون را مورد حمله قرار داد که طیارهٔ چهارمی بنا بر برخورد میان تروریست ها و سرنشینان طیاره در شهر پنسلوانیای امریکا  سقوط داده شد . این ۱۹ تن از امارات متحد عربی ٬ مصر ٬ لیبیا و سعودی بودند – این طرح را خالد شیخ محمد در سال ۱۹۹۹ برای اسامه پپیشنهاد کرد و او با وی موافقت نکرد و  اما در سال ۲۰۰۱ آنرا مورد تایید قرار داد و شیخ به عملی کردن آن اقدام کرد  و کار آموزش پیلوت ها را  محمد عطا در امریکا به عهده گرفت. در این حمله بیش از همه مرکز تجارتی جهان آسیب دید. این مرکز در یک زمان ظرفیت نگاهداری۱۰۰۰ موتر را در پارک خود دارا بود، ده شبکهٔ تلویویزیونی در منزل بالایی آ‌ن فعالیت داشتند. پنج کمپنی بزرگ و ۶ بانک کلان در منازل پایانی و اکسپرس بانک در منزل سوم آ‌ن  فعالیت داشتند.در این مرکز ۵۰ هزار نفر مصروف کار بودند که مساحت مجموعی آن ۳ ملیون ۲۰۰ هزار متر مربع بود. اکنون در این ساحه با هزینهٔ ۷۰۰ ملیون دالر در هشت هکتار زمین آبدهٔ یاد گاری اعمار شده است. در این حادثه ۳۰۰۰ امریکایی کشته شدند. در این مکان گروند زیرو محلی است که دو طیاره در آنجا برخورد کردند. خسارات این حادثۀ در حدود 555 ملیارد دالر ارزیابی شده است.

ادامه خواندن با گذشت هفده سال، هنوز هم هر روز در افغانستان یازدهم سپتمیر تکرار می شود : مـهـرالـدیـن مـشـیـد

پیام تسلیت و زندگی نامه شادروان الحاج استاد عبدالغفور وفا : داکتر فیض الله ایماق

  با تآسف اطلاع گرفتیم که الحاج استاد عبدالغفور وفا هنرمند مشهور اندخوی، نسبت مریضی که عاید حالش گردیده بود، روز دوشنبه ۲۰ سنبلهٔ  سال  ۱۳۹۷ در زادگاهش  پدرود حیات  گفت .

انالله و انا الیه ٔ راجعون

بدین مناسبت، مراتب تسلیت و همدردی خویش را حضورفامیل گرامی این آواز خوان سابقه دار کشور، به خصوص برادر مرحومی الحاج عبد الصمد بای حکیمیار اندخویی و برادر زادهٔ

شان دیپلوم انجنیر صاحب عبدالاحد حکیمیار مقیم تورنتوی کانادا ، مولود وفا پسر و أقارب نزدیک شان هر یک حاجی محمد عظیم بای، استاد امان الله، عبد المجید اوزگین، انجنیر ذبیح الله، داکتر موسی و دیگران  تقدیم نموده، برای متوفی، بهشت برین و به باز مانده گان شان صبر جمیل  از بارگاه رب العزت تمنا داریم.

از طرف :

داکتر فیض الله ایماق، محقق و ژورنالیست سابقه دار کشور، امان معاشر ژورنالیست آزاد و استاد محمد اسحاق ثنا  شاعر و نویسندهٔ کشور.

زنده گی نامهٔ استاد عبدالغفور وفا  هنرمند محبوب کشور

الحاج استاد عبدالغفور وفا فرزند الحاج آستانه قل بای اندخویی ، در ماه جوزای سال  ۱۳۰۸ خورشیدی، در گذر الندی خانهٔ شهر اندخوی ولایت فاریاب چشم به جهان گشود. او تعلیمات  ابتدایی خویش  را در سال ۱۳۲۴ خورشیدی در ولسوالی اندخوی باتمام رسانیده، بعداً  تعلیمات  خود را در رشتهٔ بانگداری ادامه داد .

ادامه خواندن پیام تسلیت و زندگی نامه شادروان الحاج استاد عبدالغفور وفا : داکتر فیض الله ایماق

کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مهرالدین مشید

روز چهارشنبۀ گذشته مزدوران بیگانه و افراد وابسته به شبکه های شیطانی استخبارات منطقه خونین ترین فاجعهء ضد اسلامی و ضد ارزشهای ملی را در برچی مربوط ناحیهء سیزدهم به راه افگندند و ده ها خانواده را در سوگ عزیزان شان بنشاندند. این حمله که خلاف اصول دین اسلام و سایر کنوانسیون ها و ارزش های جهانی در یک مرکز تعلیمی انجام شد. در واقع سیمای اصلی تروریستان را آشکار کرد که به هیچ اصلی پایبند نیستند و تنها خود رامکلف به ماموریت ناجایزی می شمارند که از سوی شبکه های جنهمی آی اس آی و سایر شبکه های شیطانی برای شان سپرده می شود. در این حادثه وحشتناک و دلخراش بر بنیاد آمار های رسمی بیش ۶۰ تن شهید و بیش از ۷۰  تن جراحت برداشتند که آمار های غیر رسمی شمار کشته ها و زخمی های این حادثه را بیش از ۳۰۰ تن ذکر کرده اند. بیشترین قربانیان این حادثه را کودکان و نوجوانان تشکیل می دهد که هر یک با صد ها امید و آرزوی در اوجی از فقر و بدبختی در مرکز یادشده مصروف فراگیری آماده گی های کانکور بودند. دشمنان پیدا و پنهان مردم افغانستان با این حادثه آفرینی ، چهرهء اصلی ضد ملی و وابستگی ننگین شان را خیلی افتضاح بار به نمایش گذاشتند تا اهداف انسان دشمنانه و اهریمنی باداران شان را با کشتن بیگناهان در افغانستان براورده بسازند. تروریستان با این حمله وحشیانه کودکانی را هدف قرار دادند که کشتن شان ضد اسلام بوده و این گونه کشتار بیرحمانه را حتا در هیچ دین و فرهنگی نمی توان توجیه کرد. شبکه های استخباراتی با این اعمال وحشیانه می خواهند اهداف گوناگون را دنبال کنند و از جمله هدف آنان فاصله ایجاد کردن میان شهروندان کشور است تا تضاد قومی و مذهبی را در کشور دامن بزنند. این در حالی است که مردم افغانستان یک صدا و با هم این عمل شیطانی تروریستان را تقبیح کرده و تمامی شهروندان کشور خویش را در این ماتم شریک می دانند؛ زیرا که این ملت دشمن مشترک خود را شناخته اند و در برابر توطیه های دشمنان هیچ گاه فریب نمی خوردند. آنان دریافته اند  که یک بدن واحد یک ملت اند و که با به درد آمدن یک عضو تمام بدن جریحه دار می شود. ادامه خواندن کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مهرالدین مشید

دشـت بـرچـی‌ : م – اسحاق ثـنـا

                             

چو کابل در جهان بیت الحزن نیست 

به‌ جز‌ خون ریختن حرف‌ و سخن نیست 

نه‌ کس آرام دارد روز یا شب 

جای‌ امن برای مرد و‌ زن نیست 

نصیب ساکننین‌ دشت برچی‌

چرا دیگر به‌ جز گور و کفن نیست

به جز تبیعض رنگ و قوم و مذهب 

بر‌یک دیگر چرا جز سوی ضن‌‌ نیست‌ 

در این‌ غربت سرا‌ هر لحظه سوزم

مرا دیگر به جز یاد وطن نیست 

ثنا آیی مگر دنبالم آن روز 

در آن فرصت که روح ام در به در نیست 

محمد اسحاق ثنا 

ونکوور کانادا‌

پرواز شماره ۲۰۲ هواپیمای آریانا- بامداد شنبه ۳۰ عقرب ۱۳۳۸ [21 نومبر 1959] دکتور صبورالله سیاه سنگ

   هواپیمای آریانا از بیروت رهسپار تهران و سپس رونده قندهار بود. در دقیقه دوم پرواز از فرازای نه‌چندان بلند سرنگون شد. مژه برهم‌زدن، سرنشینان واژگونبخت در میان درختان خرما و زیتون دامان تپه عرمون کسروان (لبنان) افتادند. ستونهای سرگردان دود از زمین آتشگرفته راه آسمان را در پیش گرفتند. شاید میخواستند واپسین آه قربانیان را به درگاه خداوند رسانند.

در میان کشتگان و زخمیهای چندین کشور، آن روز افغانستان دو هستی بزرگ را از دست داد: محمدحیدر ژوبل و شاه‌محمد رشاد. خوشبختانه محمدنبی کهزاد با سوختگیهای فراوان، از دام مرگ رهید و تا 2012 نزدیک به صد سال زیست.

ژوبل در مارچ 1925 در کابل چشم به جهان کشوده‌بود. پس از فراگیری آموزش در لیسه نجات و دانشگاه کابل، در 1950 به تدریس ادبیات فارسی و تاریخ در همان لیسه پرداخت. در 1952به پرنستن یونیورستی (نیوجرسی/ ایالات متحده) رفت و با دیپلوم در رشته “زبان و فلسفه” برگشت. نخست گردانندگی مجله‌های “آریانا” و “عرفان” را به دوش گرفت و سپس از 1956 تا پایان زندگی در دانشکده ادبیات کابل، تاریخ ادب و پژوهش و بررسی متون فارسی درس میداد. نامبرده با پیریزی و دیدبانی گاهنامه “پوهنه” در چارچوب وزارت معارف، زمینه شگوفایی زبان پشتو را هم آماده ساخت. ادامه خواندن پرواز شماره ۲۰۲ هواپیمای آریانا- بامداد شنبه ۳۰ عقرب ۱۳۳۸ [21 نومبر 1959] دکتور صبورالله سیاه سنگ