نویسنده: ماریا دارو

 دلته دارواښاد امین افغانپور یادونه کوو، هغه څوک چی قلم یی دژوند تر وروستیو شیبو له کاره ونه لوید او کیسی یی لیکلی. هغه کیسه لیکونکی و، دپښتو ژبی کیسه لیکونکی.ماکسیم ګورکی عقیده درلوده چی یو لیکوال ته ښایی چی دمینی او صمیمیت، جسارت او دژوند درک څښتن وی. همدارنګه رومن رولان شرافتمند انسان دخلقت ډیره ښکلی پدیده ګڼله. دهمدغو خبرو پربنا کولی شو ووایو چی افغانپور له خپلو خلکوسره مینه درلوده او دیو سالم درک لرونکی انسان په توګه یی خپله همدغه ناپایه مینه دخپل قلم له لاری دکیسو او افسانو په خوندوری دنیاګۍ کی خپلو خلکو ته په اخلاص او مینه ډالی کړه.

افغانپور دهغو ګوتی په شمار پښتو کیسه لیکونکو په کتار کی راځی چی د شلمی پیړی د وروستیودریو لسیزو په اوږدوکی یی په خورا مینه او تنده په دی ډګر کی قلم چلیده او آثار یی ایجا دول. هغه لکه هماغسی چی یو ښه کیسه لیکونکی و ،همدارنګه یو تکړه او مجرب صحافی هم و. په حقیقت کی افغانپور دکیسه لیکنی ادبی کار تقریبا په مطبوعا تو کی له بوختیدو سره جوخت پیل کړ او په همدغو دواړو ډګرونو کی د نوم او اعتبارخاوند شو.

ادامه خواندن دارواښـاد امـیـن افــغــانـپــور یــادونــه : لیـکونـکی: ن.س. محجوب

    سلــطـــان رضــیـــه دخــتــر شــمـــس الــدیـن  الـتـمــش غــوری مـیـبـاشــد که در ســنـه 607 هــ ق در دهــلــی بـر تـخـت سـلـطـنـت جــلـوس نـمــوده ، بـیـسـت و شـش سال پــادشـاهـی کرد.

الـتـمـش رضـــیــه را از هــمــه اطــفـــال خــویـش بـیــشـتـر دوســـت داشـــت در تـعــلــیــم و تـــربـیـه او کـــوشـــش زیـــاد کــــرد، در اثــــر تـــوجــه پـــدر خــــود رضــیــــه تــمــام عــلـــوم مــتــداولـــه آن عصر را آمـــوخـــت عــــلاوه بـــر آن حــســـب مــیــل ســلطــان الــتــمــش در اســپ ســــورای، شــمــشــیر زنــی و غــیــره فــنـــون مـــردانــــه مـــهـــارت بــســزای داشـــت، طــوریــکـــه از تــصــاویـــرش مــعــلـــوم مــیــشـــود. خـــیــلــــی قــشـنـگ و دلــــربـــا بـــود، گـــویــنـــد صــــدای بـــســیـــار جـــزاب داشــــت کــــه بـــه دلـــربـــائــیـــش مــی افــــزود. زیــبــائــی مــعـــنــوی رضــیــه او را مـــحــبــوبــه تــمــام اطـــرافــیــانـــش گــــرائــیـــده بـــود.

ادامه خواندن ســلـطان رضــیـه غــوری

وطن چو نام تــو بٌـردم بلب  ٬ زبانم ســوخــت

بریزم اشــک کـز آتـش تمام جانم ســوخــت

سـزد که شمع بــروید زخــاک تــربــت مـن

چــرا کــه آتــش عــشــق وطــن روانم ســوخــت

ادامه خواندن فــراق وطـــن : عــبــدالــرحــیــم «شــیـون کابــلــی»

  از تشکیل  شورای عالی صلح در افغانستان بیش از ده سال میگذرد اضافه تر از شش صد ملیون دالر در زیر این نام باد شد وبزرگترین دست آورد این کمیسیون افتادن در پای میز مذاکره محمد امین کریم نماینده صلح حکمتیار در پروسه صلح بوده است .حکومت افغانستان ویا دقیق وفشرده بگویم قصر ریاست جمهوری وکمیسیون خاص شورای عالی صلح با شخص حکمتیار  با طمطراق زیاد معاهده صلح امضا کردند که یکی از دست آورد های بزرگ دولت بحساب میرود..حکومت تا هنوز طعم دست آورد صلح با حکمتیار را نچشیده که  شب وروز نماینده های شورای امنیت حکومت در قطر پرسه میزنند تا طالبان را تشویق به گر فتن امتیاز کنند درست امتیاز بمراتب بیشتر از آنچه به حکمتیار داده اند.درین نوشته روی سه محور صحبت میکنم تلاش های قطر، سفر های ریاض وفر مان رئیس جمهور در مور مصئونیت قرار گاه های نظامی حزب اسلامی در داخل افغانستان که به نوبت صحبت میکنیم.

ادامه خواندن پـیـامــد هــای دوش بـیـن ریـاض وقـــطــر : احمد سعیدی

                                                     سرگی لاوروف وزیر امورخارجه ی روسیه اخیرأ در کنفرانس « خاورمیانه ، روندها و دورنما ها » ، بی ثباتی های جاری در خاورمیانه و تنشهای خونین در کشورهای سوریه ، عراق ، افغانستان ، لیبیا و یمن را با صراحت نتیجه ی مهندسی های ژیو پولیتیک و سوغات قدیمی امریکا و غرب دانسته و گفته است : « شرایط امروز خاورمیانه نتیجه ی اعمال مهندسیهای ژیوپولیتیک اشتباه شرکای غربی ما بوده است و دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد دیموکراسی براساس استانداردهایی که مناسب حال خود غربی ها بوده ازجمله ی این اشتباهات است . »

وزیرخارجه ی روسیه در ادامه گفته است که : « این شرایط به بیرون آمدن همزمان چندین غول از چراغ جادو منجر شده و درمیان این غولها داعش از همه خطرناکتر است . »

بی تردید ، جنگ خشن و خونینی که هم اکنون با قساوت تمام کشور های اسلامی را به آتش کشیده است ، نتیجه ی همین سیاستهای خشن ، یکه تازانه و توسعه طلبانه ی ایالات متحده ی امریکا و شرکای اروپایی و عربی شان میباشد ــ سیاستی که بمنظورتسخیر و تسلط یکه تازانه برجهان پس از سقوط شوروی سابق براه افتاده است .

ادامه خواندن آیا دوران تک قطبی رو به پایان است ؟.. اسـمــاعـیـل فــروغــی

از یک هفته بدینسو  بحث مذاکره با طالبان بار دیگر در افغانستان در سر زبان هاست اطلاعات نا تائید شده ای وجود دارد چند قبل آقای ستانکزی رئیس عمومی امنیت ملی و آقای محمد حنیف اتمر مشاور شورای امنیت با هئیت از طالبان در امارات متحده عربی مذاکرات داشتند در روز های نخست گفته می شد که طالبان این مرتبه بدون هدایت و مشوره پاکستان شامل محرکه مذاکره شده اند اما دیری نگذشت که رسانه ها اطلاع دادند  که سه نفر از سران طالبان هر یک مولوی عبدالسلام حنفی، شهاب الدین دلاور و مولوی محمد جان روز جمعه هفته گذشته به پاکستان رفته اند تا دیدگاه های خویش را در مورد صلح با مقامات پاکستانی شریک و هدایت لازم بدست آورند اینکه پاکستان در شرایط موجود چه نقشی را میتواند داشته باشد بحث دیگریست در ظاهر پاکستانی ها میگویند که ما از مذکرات بین الافغانی حمایت و پشتیبانی میکنیم اما در پشت پرده گروه طالبان را تشویق و ترقیب به ادامه جنگ مینمایند  گرچه بعضی ها به نقش پاکستان در آوردن صلح و مذاکره خیلی باورمند اند اما به عقیده من با گذشت زمان در حال حاضر مذاکرات و مفاهمه از صلاحیت های دو کشور پاکستان و افغانستان خارج شده است.

ادامه خواندن جـنـگ در تـابـستـان و صـلح در زمـستـان : 
احــمـد سـعـیـدی

تبارگرایی ذاتا مال جهان ماقبل مدرن است، در دورهای گذشته، نژاد و تبار معین، محور داوری‌های آدمیان در چیستی زندگی به شمار می‌رفت. در واقع گفتمان غالب در جهان قدیم همین تبار و قبیله بود و از این عینک به جهان بیرونی نگاه می‌کردند. طبیعی بود که در دید این عنیک، همه یا سفید می‌نمودند یا سیاه. حدِ میانه‌ای در این داوری‌ها به‌چشم نمی‌خورد.

اما در جهان جدید تبارگرایی رفته رفته رنگ باخته و بشریت به این نکته پی‌برده است که چسپیدن به تبار واحد به‌عنوان معرفِ همه ارزش‌ها، خلاف عدالت، آزادی، اخلاق و ارزش‌های معقول آدمی به‌شمار می‌رود. چون تبارگرایی با ارزش‌های مطلوب آدمی، قابل جمع نیست. به عبارتی دیگر، از دری که تبارگرایی وارد شود به درِ دیگر، ارزش‌های انسانی و اخلاقی بیرون می‌شود. چون تبارگرایی به دلیل واگرایی، مانع توسعه و رفاه در یک سرزمین می‌شود. از مهم‌ترین آفاتِ تبارگرایی مقدم دانستن کیستی‌گرایی به‌جای چیستی‌گرایی است. طبیعی است که وقتی پای کیستی‌گرایی در میان مردمان یک جامعه به میان کشیده شود، عدالت و توانایی‌های فردی مردمان آن جامعه نا‌دیده گرفته می‌شود. چون شهروندان در چنین جامعه‌ای به اساس تبار و تعلقات‌شان به‌یک خانواده ارزش‌مند پنداشته شده و قابل احترام‌اند، نه با توانایی‌های فردی‌شان.

ادامه خواندن تـبـارگــرایــی جــامــعــه مــا را مــی‌کُــشـد : نویـسنـده – عبـدالـمــنـان دهــزاد

     خوږو عزیزانو! ستاسې پام خپل یو پخواني لیکل شوې طنز ته را ګرځوم هیله مند یم چې خپلې رغنده کره کتنې  لاندې یې ونیسې.

               ————————————–

که هر څه مې ورته ویلې ، میرمنې مې نه منله (څه چې بدل لري تاوان نلري ) نو ځکه خو به می په ډیرو زاریو او ننواتود یوې بلې میلمستیا زحمت پرې واړوه ، ګوندې یوه ورځ نه یوه ورځ یې د ټولو خواریو بدله په کوتو ورشی او د سیالو سره سیاله شی . خو دا هیله مې ډیره وځنډیده ، نور نو میرمنی مې د میلمستیا د نامه سره حسا سیت موندلی وو ، همدا چې به مې د میلمستیا نوم له خولې ووت دا به بیا د پلار کور ته روانه وه ، نور می ورته هیڅ ډول انه ، بهانه پانې نه وه هغه به د پلار کره روانه شوه او زه به د ښار د کوم ښه رستوران په لورې ګړندی روان شوم هلته به مې د خوندورو اروپایی او وطني ځوړو سپارښت ورکړ او بیرته به په چورتونو او خیال پلونو کور ته راستون شوم .

ادامه خواندن طـنـز = څـه چـې بـدل لـري تــاوان نـلري : م – عـمـر نـنـگــیـار

 سؤالِ داشتم در بارۀ فَتوا ی دینی و اینکه در کدام شرایط فَتوا داده می‌شود و کی می‌تواند فَتوا دهد. آیا فَتوا کار علماست و یا مردم عادی هم میتوانند فَتوا دهند؟

الفتوی  کلمۀ عربی است و به معنی پاسخگویی به مسایل مشکل شرعی یا قانونی است. از نگاه تعریف در تسنن عبارت است از «خبر دادن از حکم الهی در موضوعات کُلی به استناد دلایل چهارگانه در فقه  یعنی کتاب، سنت، عقل و اجماع  اعم از آنکه به صورت خبر القاء شود و یا به صورت امر» در مذهب شیعه، از نگاه تعریف  فَتوا عبارت است از «نظر مجتهد در باره وظایف شرعی افراد که بصورت کُلی بیان می‌شود”.

غلط فهمی اول این است که مردم می‌گویند “فتوای دینی” .در دین کسی فَتوا داده نه می‌تواند زیرا دین از طرف خداست و خاص خداوند است. همه چیز را به بشر بیان داشته است. اما  وظیفۀ یک شخص که فَتوا می‌دهد قرار ذیل است: اول سؤال دین را جواب می گوید. دوم دین را به شکل اساسی آن به مردم خبر می‌دهد و سوم  در صورتی که در قرآن و سنت تذکری از یک موضوع نشده باشد راه حل پیدا میکند.

ادامه خواندن غلط فهمی ها در مورد فَتوا : دکتـور مـحـمـد فــریـد یـونــس

من شام روز گذشته مورخ 24 میزان 1395 از کنفرانس برگشتم که به ابتکار انستیتیوت مطالعات استراتیژیک افغانستان که رهبری این نهاد پژوهشی را محترم دوکتور داوود مرادیان به عهده دارد این انستیتیوت به سلسله ابتکارات و عملکرد های موثر گذشته خود نشست دو روزه ای را تحت عنوان  ( پنجمین کنفرانس گفت‌وگوهای امنیتی هرات ) با حضور اضافه تر از 100 نفر از مقامات و کارشناسان افغانی بشمول اشتراک کننده گان دیگری که از  ۱۵ کشور و سازمان های بین‌المللی  حضور به هم رسانیده بودند در این کنفرانس کارشناسان ارشد و آگاهان سیاسی از جمهوری اسلامی  ایران، پاکستان، ترکیه، هند، بریتانیا، آمریکا و روسیه تاجکستان سهم فعال گرفته بودند این اشتراک کننده گان طی دو روز با نشست های دوامدار نفس گیر روی وضاع امنیتی افغانستان و منطقه صحبت کردند و به پرسش‌ها نیز پاسخ گفته شد.

دوکتور کریستین فر، استاد یکی از دانشگاه امریکایی که با لحن صریح صحبت می‌کرد گفت جنگ در افغانستان عوامل داخلی هم دارد اما او پاکستان را متهم کرد که از ایالات متحده پول می‌گیرد و آن را به مخالفان دولت افغانستان به مصرف می رسد .

ادامه خواندن امنـیـت مـنـطـقـوی ارزش هــا و مـعـیار هـا : احـمـد سـعـیـدی

ز اوضاع جهـان آزرده حال و سخت دلگیرم

به غیرعشق و صلح و مهربانی ازهمه سیرم

صدای جنگ تاکی گوش دلها را کند معیوب

ز ایـام جـوانی تـا کـنـون در چـنـگ آن گیرم

ادامه خواندن وحـشـت خـونـبـار : رسـول پــویـان

تقلیل حرکت ها و هویت طلبی های قومی تاحد مرتبط دانستن آنها با تحریکات چند کشور بیگانه و یا منافع شخصی و جناحی چند رهبر قومی، عادتی رایج در افغانستان است که البته پیامد چنین رویکردی، طبیعتا برخورد غیرمنطقی و غیرعلمی با این قبیل حرکتهاست. چنین برخوردی نیز به نوبه خود، ناسنجیدگی مدیریتی و عدم تدوین سیاستهای درست حکومتی در رابطه با حل بحران قومی در کشور را موجب شده است. چنین باوری تا اواسط قرن بیستم در کشورهای پیشرفته غربی وجود داشت و بدین دلیل، مطلوبترین سیاست نزد آنان در قبال هویتهای قومی، سیاست حذف و نفی بود. اما گسترش روزافزون تمایلات هویت طلبانه قومی در میان گروههای قومی کشورهای گوناگون غربی از قبیل باسکها و کاتالانها در اسپانیا، اسکاتلندیها در بریتانیا، کبکی ها در کانادا، فلاندر ها در بلژیک، اسلواکها در چکسلواکی و بسیاری موارد دیگر و عدم وجود هیچ گونه ارتباطی میان این تمایلات قومی با حمایتهای خارجی، نظریه پردازان را واداشت تا نگرش خود را نسبت به مسائل قومی تغییر دهند. ادامه خواندن ریــشـه هــای هــویـت طلـبـی قــومــی در افــغـانـستـان : نوشتهء – میلاد نـعـیـمـی تـحلـیـلـگـر سیـاسی

      تنش درروابط امریکا وروسیه پیرامون سوریه موج جدید بی اعتمادی را درروابط وهمکاریهای بین المللی وبیم جنگ جهانی سوم را درجهان افزایش بخشیده است. امریکا وغرب روسیه را بخاطرحمایت ازبشاراسد به جنایات نظامی برعلیه مردم معمولی درسوریه متهم می نمایند وتهدید مینمایند که باتحریم های جدید اقتصادی این باربخاطرسوریه روسیه را مجازات نمایند. ولادیمیرپوتین رییس جمهور روسیه غرب وامریکا را مقصراصلی بحران ها وفجایع سوریه نمود ووزیر خارجه روسیه به امریکا وغرب هوشدارداد کاری نه نمایند که کاسه صبرروسیه لبریز گردد.           برای نخستین بار دوابرقدرت بزرگ جهان در سوریه باهمدیگر بطورمستقیم باموضعگیری های کاملا متناقض ومتضاد روبرو گردیده اند که این تناقض آینده مذاکرات صلح آمیزرا به بن وبست مواجه گردانیده است، حتی  نگرانی وجود دارد که تصادمات احتمالی درآسمان سوریه می تواند عواقب خطرناک وغیرقابل پیشبینی برای جهان داشته باشد .  هردوکشورمی دانند که مذاکرات صلح بدون سایربازیگران مانند ایران، ترکیه ، عربستان وحتی قطرنتیجه مطلوب نه خواهد داشت. آنتونیو گوترریش دبیرجدید کل سازمان ملل نخستین وظیفه خودرا به این مقام بزرگ پایان بخشیدن جنگ درسوریه اعلام نمود به باور وی سوریه نه تنها قربانی مشکلات داخلی خود بلکه تضاد ها ومناقشات جهانی نیزگردیده است.

ادامه خواندن فـجـایـع سـوریـه ونـشـانـه هــای آن در افـغـانـسـتـان : دکــتـورعـلــی احــمــد کــریـمــی

این قدر دزد وطن داشت ، یکی هم دیگر

این قدر خار چمن داشت ، یکی هم دیگر

خون ما و تو یکی نی ، همه اش ریخته اند

صد زخم سینۀ من داشت ، یکی هم دیگر

ادامه خواندن تــحــفــۀ مــرگ : شــریــف حـکـیـم

  دهم اکتوبر از سال  ( ۲۰۰۲ م )  توسط سازمان عفو بین المللی و سازمان « جهانی علیه مجازات اعدام » بمثابه روز جهانی منع جزای اعدام تجلیل میگردد.                                                این جزا که سابقه طولانی دارد و بعد ازتصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق های ناشی از آن ، کماکان در( ۴۸ ) کشور عضو موسسه ملل متحد اعمال میگردد ( درقوانین ۹۸کشورجزای اعدام لغو گردیده و در ( ۳۶ ) کشور با وجودیکه در قانون وجود دارد عملی نمیگردد و ( ۶ ) کشور تطبیق آنرا به شرایط جنگی محول ساخته اند ) در کشور های ایالات متحده امریکا ، چین ، سعودی ، ایران و کوریای شمالی زیادترین اعدام عملی میگردد.     ادامه خواندن روز جهانی منع اعدام و اشک تـمساح مدعیان دروغین حقوق بشر : میـرعـبـدالـواحــد ســادات

ما در دو جهان غیر خدا یار نداریم

جـز یاد خدا هیـچ دگـر کار نداریم

درویش فقیریم و در این گوشه دنیا

با نیک و بد خلق جهـان کار نداریم

ادامه خواندن مـــولانــاي بـيـنـظـيـرم : ســیـمــا تـــرانــه

   بازیگر، نمایشنامه نویس، کارگردان و کمیدین بی نظیرهنر تیاترکشور

استادحمیدجلیا ازآن دست هنرمندان کشورمااست که درسنین هشت سالگی به تیاتر روی آورده و عمری با نقش آفرینی هایش لبخند را برلبان مردم جاری ساخته و آثاربسیار ارزنده ای ازخود بیادگارنهاده است.

او درسال۱۳۱۲خورشیدی مطابق ۲۸سال۱۹۳۴ میلادی درچهاردهی کابل متولد شد وقتی به تیاتر روی آورد بیش ازهشت سال نداشت و بدون شک پدرهنرمندش استادعبدالرشیدجلیا که خود یکی از بزرگان و پیشکسوتان هنرتیاترکشورما بود، درکشف استعداد او نقش بسزایی داشت

ادامه خواندن یـادواره اسـتــاد حـمـیـدجـلـیـا : نـگارنـده: زلــمـی رزمــی

 امریکا ازلحاظ اقتصادی، تکنالوژی مدرن وپیشرفته ونیروهای دفاعی یگانه ابرقدرت بزرگ جهان است وحتی رقبای امریکا نیزاین واقعیت را می پذیرند وتمام کشورهای جهان علاقمندی دارند تا ازدستآورد های علمی وفرهنگی امریکا بهره مند گردند. نویسندگان وفرهنگیان امریکا الگوی مبارزه به خاطر آزادی انسان ازقفس تنگ وتاریک تبعیض های نژادی وقومی می باشند ودرآثار خود غارتگری وتمامیت خواهی را براساس واقعیت گرایی طبیعی محکوم نموده اند وغارتگری ها را مانند توفانهای موقت طبیعیت ترسیم نموده اند که قاعدتا به پنهان گردانیدن همیشگی اختران نمی باشد. والت ویتمن شاعرنامدار امریکا وجهان که به ملک الشعرای ویا پیامبردموکراسی شهرت دارد چه زیبا می سراید« ابرهای غارتگردیرزمانی پیروزنه خواهند ماند، دیر زمانی صاحب آسمان نه خواهند بود واختران راتنها به ظاهر بکام خود فرو میبرند.» اقتصاد امریکا برتمام جهان تاثیر گزار است . 

ادامه خواندن شـکـست سیـاسـت خـارجـی امــریـکا در افــغـانـستـان و جـهـان : دکــتـورعـلـی احـمـد کــریـمــی

  مردم مظلوم کندز هلمند و یک تعداد از ولایات دیگر در روشنی روز از دم تیغ جلادان  میگذرد وهمه انتظار دارند تا عقاب تیز پرواز در فضای خو نین این سر زمین به پرواز آید وجگر دشمن را سینه اش بدر آرد اما غافل ازینکه اطراف وکنار مان را خفاشان شبتاز وتاریک دل گر فته است.که در نیمه های شب ودر تاریکی  هولناک طعمه نا چیز بدست میآورند.یکی ازین خفاش مزاجان نور گریز ارگ نشینان کابل اند که بجای رفتن در میدانهای نبرد وجنگ ونجات همشهریان ما از چنگال خو نین عفریت جهل ونادانی  به شفاخانه ها وادارات دولتی در کابل میتازد تا یکی را به بهانه شکار کند وطعمه گرسنگان اطرافش سازد.

ادامه خواندن خــفـاش مــزاجــی بــزرگان : احـمـد سـعـیـدی

  استاد بیرنگ کوهدامنی درسال 1330 هــش  در ولسوالی شکر دره ولایت کابل زاده متولد گردید. او آموزش های ابتدایی را در کابل و بلخ  آموزش دید. وبعد بااستفاده از یک بورس تحصیلی عازم کشور ایران گردید .

در آنجا در رشته زبان وادبیات فارسی در دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و درسال 1356 هــش٬  شهادتنامه  لسیانس خود را از دانشگاه تهران به دست آورد  و بکابل  برگشت.

اولین وظیفه  او در مدیریت نشرات و کتابخانه  پوهنتون کابل  بود .

محمد عاقل  بیرنگ  کوهدامنی  به عمر(56) سالگی در شب  سه شنبه  بیستم قوس  سال  1386 هـش -مطابق  یازدهم دسامبر سال  2007 میلادی  خودش را بدار زد و زندگی  پر درد و غمش را پایان بخشید .  روحش شاد باد.

  برای  معلومات  بیشتر در باره  این  شاعر بزرگ  زبان پارسی  دری  افغانستان ٬ میتوانید  بکتاب  چهره های جاودان (طبع  اول  – اکتوبر  2013  ) در صفحه 306 – اثر مــاریا دارو ٬ در لینک  ذیل  مراجعه فرمائید

و این  هم  ادرس  لینک

           https://www.scribd.com/document/269906035/Maria-Daro-Chehrahaye-Jawedan

مرگ برگ

در صبحدم ملوملم و درشام خسته ام

چنگ ز یــــاد رفـــــته و تار گسته ام

ادامه خواندن محمد عاقل بیرنگ کوهدامنی ٬ شــاعر نــامور افغانستان : مــاریــا دارو

آیا حاکمان و زمام داران مسلمان از نظر اسلام و شریعت اسلامی حق دارند تا ناکامی خود را در انجام وظایف و مسئولیت های شان در اشاره و استناد به آیات قرآن و احادیث نبوی توجیه کنند؟

حکم اسلام در مورد افراد و گروه های که از آدرس اسلام و به بهانۀ حاکمیت اسلام و اجرای احکام خداوند، مرتکب جنایات کشتار مردم بیگناه و مظلوم اعم از کودکان و زنان مسلمان در دارالاسلام و سرزمین مسلمانان می شوند، چیست؟

اسدالله عمرخیل والی قندوز دیروز(23 میزان 1395)در مصاحبه با خبرنگار تلویزیون آریانا گفت:«مرگه فرمانش(فرمان مرگ) از طرف پروردگار صادر می شود و این به مرمی تعلق ندارد. ما مسلمان هستیم هر وقتی که فرمان پرودرگار صادر شد اگر در صندوق آهنی هم باشیم می میریم. کسی که کُشته می شود فرمان از طرف الله صادر شده است. در غیر فرمان الله نه توپ، نه تانگ و نه طیاره کسی را کشته می تواند.»

مسلماً اشاره و استناد والی قندوز در این اظهارات به آیه 78 سوره نساء بر می گردد: أَيْنَمَا تَكُونُواْ يُدْرِككُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ(هر کجا که باشید شما را مرگ در می یابد هر چند در برج های آهنین و سخت قرار داشته باشید.)

ادامه خواندن کدام فهم و قرائت از اسلام، اسلامی است؟ .. : نوشــتـه اکــرام انـدیـشــمـنـد

خوشحـــال خـــان ختـــک (۱۶۱۳- ۱۶۸۹ ) آغـــازگـــر ادبیـــات مـــلی شـــعری (پشـــتو)یادداشت مترجم:

ترجمهء حاضر پژوهش علمی دانشمند روس پلِیوین از انستیتوت خاورشناسی سنت پتربورگ روسیه در مورد خوشحالخان ختک، رجل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی پشتونها در قرن 17 است.

در این کتاب برعلاوه مسایل قبلاً تحقیق شده در مورد خوشحالخان نگارنده به جنبه های ناشناختهء شخصیت و زندگی شاعر پرداخته و مقام او را بویژه در برگردان، تلخیص و تحلیل از داکتر خلیل ودادادبیات پشتو و در تاریخ پشتونها مشخص ساخته. این پژوهش همزمان نوعی رهنمای تاریخی (هیستوریوگرافیکی) برای پژوهشگران ادبیات پشتو و بویژه خوشحالخان است، چون مؤلف تمام کتب و اسناد پیشین در مورد خوشحالخان ختک را به بررسی موشگافانه گرفته است.

مترجم این اثر که کتاب مذکور را بمدت خیلی کوتاهی از دانشگاه لایدن در اختیار داشت، توانست فقط مقدمه و بخشی از فصل نخست کتاب را از زبان روسی به دری برگردان کند. از آنجایی که برگردان کتاب 282 صفحه یی زمان درازی را میخواهد و از سویی در آن مطالب تکراری و بیشتر علمی- پژوهشی بطور مفصل بررسی شده اند، مترجم به بخش کم ولی مهم کتاب بسنده کرده و آنرا در اختیار خوانندگان ارجمند قرار میدهد.

ادامه خواندن لکه ونه مـسـتقیم په خپل مکان … خوشحال خـان ختـــک : بــرگــردان، تــلخـیـص و تـحلیـل از داکـتـر خـلیـل وداد

 قبیلۀ بنی امیه یا اموی از قبایل نیرومند قریش در مکه بود. سران این قبیله از آغاز ظهور اسلام و بعثت پیغمبر اسلام(ص) که به قبیلۀ بنی هاشم قریش تعلق داشت، در مخالفت و خصومت قرار گرفتند. رهبری مخالفت اموی ها را ابوسفیان، کلان و رئیس بنی امیه بدوش داشت و تا فتح مکه به این مخالفت و جنگ ادامه داد.

پس از فتح مکه دیگر مجالی به مخالفت بنی امیه باقی نماند و ابوسفیان به پیامبر(ص) تسلیم شد و اسلام را پذیرفت. اماپس از رحلت پیامبر اسلام(ص)که موضوع خلافت بمیان آمد، سران بنی امیه با توجه به اقتدار گذشته در میان قبایل قریش در صدد دسترسی به قدرت شدند. در خلافت ابوبکر(رض)افراد قبیله اموی منصب مهمی نداشتند و بیشتر به جبهات جنگ فرستاده می شدند. در زمان خلافت عمر(رض) نیز این سیاست ادامه یافت. اما پس از تسخیر شام(14 هجری قمری) نخست  یزید بن ابوسفیان و پس از مرگ او برادرش معاویه بن ابوسفیان به فرمان خلیفه دوم  به ولایت شام (سوریه) گماشته شدند.

ادامه خواندن ریـشــه هــای تــاریــخــی حــادثــۀ خـونـیـن کــربـلا : نـوشـتـه اکــرام انــدیــشــمنـد

گوش کن ای جان من تا این سخن یادت نره

قصه تاریخ این خاک کهن یادت نره

داستان راد مردان وطن یادت نره

درکنار بسترت گپ های من یادت نره

ادامه خواندن گــوش کـن ای جـان مـن تـا ایــن سـخـن یـادت نـره : مــحـمـد یــوســف کــهــزاد