
رفتی و با رفتنت روی غزل بی رنگ شد
سکته گی ایجاد کرد و اوزان قوافی تنگ شد
خانهء دل گرم بود اما ز بعد رفتنت
ادامه خواندن اشک سیل آسا : استاد محمد اسحاق ثنا
رفتی و با رفتنت روی غزل بی رنگ شد
سکته گی ایجاد کرد و اوزان قوافی تنگ شد
خانهء دل گرم بود اما ز بعد رفتنت
ادامه خواندن اشک سیل آسا : استاد محمد اسحاق ثنا
به تازگی گروهی از هنرمندان افغان، شامل آوازخوانان و نوازندگان، برای سههفته سفری به اتحاد جماهیر شوروی داشتند و در چندین شهر – به شمول مسکو – کنسرتهایی اجرا کردند.
یکی از آوازخوانهای تازهدم نیز در آن جمع حضور داشت. او پس از بازگشت، در مصاحبه با گزارشگر روزنامۀ “هیواد” دربارۀ برداشتهایش از شوروی و استقبال مخاطبان سخنانی گفت.
قمرگل نزده ساله و مادر یک فرزند که اینک در نقش آوازخوان پشتو، پرآوازه شده است، میگوید: “تماشاچیان و شنوندگان شوروی مخصوصاً در مسکو، استقبال گرمی از من داشتند و به شنیدن آهنگهای محلی پشتو علاقۀ زیاد نشان دادند. آنها بارها درخواست کردند که پارچههای زیادتری بخوانم.
ادامه خواندن چهرۀ نو در میان آواز خوانان زن افغاسنتان؛ نویسنده: Amin Saikal –برگردان: داکتر صبورالله سیاه سنگ
امروز روستای دشتک پنجشیر و فردا هم دشتک های ولایت های دیگر
طالبان با اعلام روستای دشتک ولسوالی عنابه ی ولایت پنجشیر بحیث منطقه ی نظامی در واقع دست یازی به یک توطیه ی بزرگ تر از جنایت بشری است که از سوی طالبان بر مردم پنجشیر تحمیل شده است. پیش از این طالبان به بهانه های گوناگون بر باشنده گان پنجشیر ظلم و ستم روا داشته، صد ها جوان پنجشیری را زندانی، ده ها خانه را غضب و به پایگاه های گروه های تروریستی مانند القاعده بدل کرده اند. تصمیم اخیر طالبان بیانگر این است که ستمروایی ها و انتقام جویی های طالبان بر مردم پنجشیر نه تنها پایان یافتنی نیست که هر روز شدت بیشتر پیدا میکند. این به معنای آن نیست که باشنده گان سایر ولایت ها از جنایت و ستم طالبان محفوظ اند؛ بلکه همگان در آتش آموزش ستیزی و تعصب قومی و زبانی طالبان می سوزند و ستم آنان را با گوشت و پوست احساس می کنند؛ اما رویکرد های طالبان در پنجشیر بیانگر این واقعيت تلخ است که هر گونه سکوت در برابر جنایت های طالبان به بهانه های گوناگون توجيه ناپذیر است و فردا دامنگیر آنان می شود.
ادامه خواندن آغاز یک توطیه ی جنایت بار و کوچ اجباری پنجشیریان : مهرالدین مشید
چرخش در سیاست آمریکا یا ابزاری برای به تمکین واداشتن طالبان
در هفته ی گذشته رسانه ها گزارش دادند که تیم برچت، عضو مجلس نمایندهگان ایالات متحده امریکا، از امرالله صالح، معاون پیشین ریاست جمهوری افغانستان، دعوت کرده است تا برای گفتوگو در مورد وضعیت این کشور به واشنگتن سفر کند. برجت با نشر پیامی نوشته که «امرالله صالح را برای دیدار و گفتوگو درباره آینده و مردم افغانستان به واشنگتن دعوت کردهام.» برجت طالبان را تهدیدی برای امریکا خوانده است. او چندی پیش گفته بود که واشنگتن کمکهای مالی به افغانستان زیر اداره طالبان را متوقف کند. تیم برچت یکی از اعضای کلیدی کمیته روابط خارجی مجلس نمایندهگان امریکا و حامی دونالد ترمپ، رییس جمهور منتخب این کشور، میباشد. مجلس نمایندهگان امریکا چندی پیش با تاکید به حمایت از روند ویانا با صدور قطعنامهای طالبان را یک سازمان «تروریستی» خواند. این قطعنامه از سوی تیم برچت پیشنهاد شده بود. امرالله صالح روز پنجشنبه گذشته با ابراز قدردانی از دعوت تیم برحت، گفت: «من ارزش زیادی برای تاکید شما بر اهمیت گفتوگو با مقاومت ضد طالبان و طیف سیاسی آن قایل هستم.» وی افزود که پس از مشورت با رهبران سیاسی درباره ی سفر به واشنگتن تصمیم خواهد گرفت تا روایت واحدی از افغانستان برای آمریکایی ها ارایه نماید.
ادامه خواندن دعوت صالح به آمریکا و” هفت خوان رستم “اختلاف های مخالفان طالبان :
مناظرۀ پیر خردمند و راهرو عیار مردی شوریده حال و سودایی و آواره از راهی عبور می کرد که ناگهان چشمانش به گوشه ای افتاد و دید که
پیر خردمند و عاشق پیشه ی عیاری با مو های ژولیده و دلی شوریده و روح خسته و حیران در گوشه ای پناه برده است تا لحظاتی بیرون از دغدغه های کشنده ی زنده گی به آرامش ناپیدا دست یابد. زیرا پیر مرد دریافته بود که تنها در معبد عاشقانهی تنهایی است که دل های بیقرار دمی آرام می گیرند و روح آشفته و سرگردان در فضای آن مجال آرامش پیدا می کند تا باشد که دل به دریا زده گان عشق و جنون با عبور از امواج مست و توفانی آن راه به ساحل مراد برند و با حضور دوامدار و بی امان در قربانگاۀ هجران سر بر آستان معبد دوست داشتن بگذارند. دوست داشتن یعنی آستان رهایی از غم ها و پیر مرد درک کرده بود که زمانی دست عجز عنقای حلاوت را لمس می کند و کشتی صبر بر ساحل مراد منزل می گزیند که بساط شوق در پاتوغ یاران دامن گسترد و عشق در فراسوی امواج زیبای دوست داشتن گویا تجسم عینی پیدا کند.

سایه ی سنگین دیپلوماسی روسیه و چین و غیابت امریکا
در هفته ی گذشته کابل شاهد دیپلوماسی سنگین مقام های روسیه و چین بود و مقام های ارشد هر دو کشور وارد پایتخت افغانستان شدند. وانگ یی، وزیر خارجه چین برای نخستین بار پس از روی کار آمدن دوباره امارت اسلامی در افغانستان، روز پنجشنبه ی گذشته به کابل آمد و با مقام های حکومت طالبان دیدار و گفت و گو داشت. همزمان با این، سرگئی شویگو دبیر شورای امنیت ملی روسیه به عنوان بلندپایهترین مقام روسی از زمان قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، وارد فرودگاه بینالمللی کابل شد و با سراجالدین حقانی سرپرست وزارت کشور، عبدالغنی برادر معاون اقتصادی، محمدیعقوب مجاهد سرپرست وزارت دفاع و امیرخان متقی سرپرست
ادامه خواندن طالبان دستخوش بازی های آشکار روسیه و چین و بازی های پنهان امریکا : مهرالدین مشید
فدراتیف روسیه و جمهوری اسلامی ایران حمایت خود را از بشار اسد رئیس جمهور سوریه در مقابل شورشیان اعلام کردند.
حمایت روسیه و ایران از بشار اسد هم جنبه های مثبت دارد و هم منفی، اگر این حمایت بتواند یکبار دیگر نظام بشار اسد را در سوریه حاکم بسازد و شورشیان را سرکوب کنند میتواند عواقب مختلفی در ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی داشته باشد.
در نخست میخواهم جنبه های مثبت را با شما شریک سازم.

مقدمه
حکومت طالبان بر افغانستان از زمان بازگشت این گروه به قدرت در 2021 باعث بحرانهای انسانی و اجتماعی گستردهای شده است. یکی از پیامدهای تلخ و نگرانکننده این وضعیت، افزایش نرخ خودکشی در میان زنان افغان است. زنان تحت حاکمیت طالبان با محدودیتهای شدید در زمینه حقوق، آزادیها و فرصتهای اجتماعی روبرو شدهاند و این فشارها، بسیاری از آنان را به سمت خودکشی سوق داده است. خودکشي در میان دختران افغانستانی نیز یکی از مشکلات جدی است که بهویژه در مناطقی مانند بدخشان مشاهده میشود. فشارهای اجتماعی، روانی و محدودیتهای شدید در زندگی روزمره میتواند احساس ناامیدی و افسردگی را در دختران به وجود آورد. بربنیاد این یافتهها، ولایت بدخشان با داشتن ۲۵۱ پرونده اقدام به خودکشی، درجایگاه نخست قراردارد.
در این مقاله، به بررسی علل افزایش خودکشی زنان در دوران حکومت طالبان، پیامدهای اجتماعی و روانی آن، و چالشهای موجود برای مقابله با این بحران خواهیم پرداخت.
علل خودکشی زنان در رژیم طالبان
محدودیتهای اجتماعی و حقوقی-1
یکی از علل اصلی خودکشی زنان تحت حکومت طالبان، محدودیتهای بیرحمانه در زمینه حقوق اجتماعی و فردی است. پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان از بسیاری از حقوق پایهای خود محروم شدند، از جمله محدودیتهای جدی در آموزش، کار، آزادی حرکت و پوشش. این سرکوبها موجب احساس بیارزشی و درماندگی در زنان شده و بسیاری از آنها به این نتیجه میرسند که دیگر هیچ راهی برای فرار از این وضعیت ندارند

اعلیحضرت امیر امانالله خان آدم پیچیده و مرموز بود و دارای جذابیت و صمیمیتی که از ویژگیهای فرزندان پاینده خان – بنیانگذار خاندان حاکم محمدزایی – به شمار میرود. (در نامۀ تعارفی از سوی King George V پس از امضای معاهدۀ انگلیس-افغانستان، اولین بار “اعلیحضرت” خطاب شد و در جون 1926 لقب “پادشاه” را اختیار کرد.)
ادامه خواندن گور و گردنِ Fraser Tytler ؛ بخش نخست؛ Afghanistan – برگردان: داکتر صبورالله سیاسنگ
«سنگشکن» یکی از آن شعرهای رویین است که از چند دهه بد ینسو در شعر معاصر پارسیدری در افغانستانجایگاه بلندی یافته است. این شعر نه تنها پیوسته بر زبان روشنفکران و مبارزان راه آزادی و عدالت اجتماعی جاری بوده؛ بل در حلقات فرهنگی و در میان شاعران نیز جایگاه تحسین بر انگیزی دارد. میتوان گفت سنگشکن با نام رویین پیوند یافته است.
به پندار من این امر برای هرشاعری بسیار مهم است که باید پاره یی از شعرهای او به چنان پذیرشی در میان مردم و آگاهآنجامعه برسد که بتواند ادامۀ هستی شاعر را تضمین کند. اگر شاعری نتواند در زندهگی خویش یک چنین سروده هایی داشته باشد، شاعر ناکامیخواهد بود. شمار شاعران بسیارگوی کم نیستند که در چند دهه شاعری خود حتا بیتی و مصراعی هم از آنها اقبال پذیرش در جامعه را نیافته است.
سالها بود که شیر
زن و فرزند خوده
ادامه خواندن «سنگشکن» یکی از آن شعرهای رویین است : استاد پرتو نادری
متاسفانه در منجلاب پر جنجال کنونی که :
اساس تراژیدی خونبار ما و تداوم آن در حدود نیم قرن اخیر ، معلول و محصول مداخله و تحاوزرخارجی است .
و مقدرات تاریخی افغانستان در رقابت شدید رقبای جیوپولوتیک منطقوی و فرامنطقوی رقم میخورد .
: تصور ذهن و روان ما را محصور نموده است که شاه کلید قفل « بخت خوابیده » ما ، در بیرون از افغانستان و عمدتا در دست سکاندار قصر سپید قرار دارد .
از نقش عامل بیرونی و انچه جامعه بین المللی و قدرتهای بزرگ جهانی اعضای دایمی شورای امنیت ، در گذشته ، حال و آینده افغانستان نمیتوان چشم پوشی کرد .

آن که از مردم هشیار سخن گفت، منم
وان که از حلقه ی بیدار سخن گفت، منم
آن که از قدرت گفتار سخن گفت، تویی
وان که از اجرت رفتار سخن گفت، منم
ادامه خواندن من و تو : شعر از مسعود زرابما هنوز خیلی قرضدار مردم مظلوم افغانستان هستیم

چند روز پیش نوشته ای از این قلم زیر نام “قامت باشکوه ی اسمایی و شیر دروازه دوباره سبز خواهد شد” به نشر رسیده بود و یک دوست ارجمند و گرانمایه پیامی برایم گذاشت و در آن چنین نوشته بود: جناب مشید صاحب عزیز و گرامی را سلام و سلامتی نثار باد. مضمون عالی را خواندم خیلی عالی و با نمک و درهر سطره اش بوی اشک و بغض هویدا بود و من از عمق دل آنرا احساس کردم. میدانم دوری وطن سخت است، ولی آنچه در آنچه رضای پروردگار بزرگ است و بنده گانش باید به آن تن بدهند. این سفر در واقع بزرگ ترین و بهترین هدیه ی خداوند برای سلامتی شما بود و انشالله همه چیز درست خواهد شد. وی به ادامه نوشته بود: آدمهای این دنیا همه تنها اند، هرچند ما خود را با جمع خوشبخت میدانیم؛ ولی وقتی می بینی همه افسرده و نگران و ناامید و مریض اند، تنهایی را ارج میگذارید. وی در آخر افزوده بود: … نوشته های شما بزرگترین خدمت هم به کشور و هم برای مردم بوده است و شما هرگز قرضدار نیستید …
ادامه خواندن شیردروازه و آسمایی خصم افگن و هندوکش عقاب پرور! ما به شما بدهکاریم : مهرالدین مشید
«در کابل طرفداران امانالله شاه و سایر مخالفان دولت به دور غلامنبی خان که مردی مردمدار و سخاوتمنش بود جمع شدند و خانهاش حیثیت کلوب عناصر مخالف را پیدا کرد که در بین شان جواسیس دولت هم پنهان بودند.
«در کابل طرفداران امانالله شاه و سایر مخالفان دولت به دور غلامنبی خان که مردی مردمدار و سخاوتمنش بود جمع شدند و خانهاش حیثیت کلوب عناصر مخالف را پیدا کرد که در بین شان جواسیس دولت هم پنهان بودند.
ادامه خواندن نادر شاه و خانوادۀ غلامنبی چرخی ؛ نویسنده: میر محمدصدیق فرهنگ
این نقد جای اگر نپذیری، کجا برم ؟
وین هدیه ام اگر تو نگیری کجا برم ؟
ریزد سرشک دیده زارم ز درد و غم
خیزد ز ناله نیز نفیری ، کجا برم ؟
ادامه خواندن موسم پیری : استاد محمد اسحاق ثتا
افزایش فشار سیاسی بر طالبان، یگانه گزینه برای نجات افغانستان
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا و برگشت او به کاخ سفید بار دیگر پرونده ی ناتمام و افتضاح بار دوحه بر سر زبان ها افتاده و تبصره هایی وجود دارد که دولت جدید آمریکا قصد دارد تا آن پرونده را دوباره باز کند. هرچند معاهده ی دوحه در کارزار های انتخاباتی امریکا با انتقاد های ترامپ از اداره ی بایدن مبنی بر خروج نابهنگام نیرو های آمریکایی از افغانستان و ترک سلاح های آمریکایی به ارزش میلیارد ها دالر در این این کشور مطرح شد؛ اما پس از تعیین پیت هگست، سرباز، نویسنده و مجری شبکه تلویزیونی فاکس نیوز به عنوان وزیر دفاع، مایک والتز بحیث مشاور امنیت ملی و مارکو روبرو بحیث وزیر خارجه ی امریکا که دو شخص اولی و دومی پیشینه ی جنگ با طالبان در افغانستان را دارند.
ادامه خواندن معاهده ی افتضاح بار دوحه؛ پروندۀ ناتمام افغانستان : مهرالدین مشیدقسمت دوم
جانو بعداز دعای مادرش یکبار به هوش آمد و گفت .برای بچه های غریب / یگانه راه رسیدن به ارزو های شان همین درس خواندن است وبس برای مادرش گفت : مادر جان . دعا کن انشا الله که من آرزویت برآورده میسازم/ .نامه را که برای اقیلما نوشته بود پاره کرد و فقط در یک ورق چنین نوشت:
نامه چنین آغاز شد:
/ با صدای قدم هایت همه چیز را که داشتم / از دست دادم ؛ غرورم را شکستی/ هم ردیفانم مسخره ام خواندند/ ؛اما تو یک نظر هم بمن نکردی…..
میان این همه سرخورده گی ها؛/ میان تاریکی ها و تنهایی و ناداری / امید دارم که یکروز خورشید برایم طلوع خواهد کرد/ آن گاه خواهی دید که من یگانه مردی بودم که ترا خوش بخت میساختم.
ادامه خواندن اقلیما و جانو داستان کوتاه نوشته : ماریا دارو قسمت دوماقلیما و جانو
داستان کوتاه نوشته و صدای ماریا دارو
موزیک بکروند از استاد : استاد محمد رضا لطفی
اقلیما در شادابی جوانی قرار داشت …ازحسن زیبا ای برخوردار بود. قدش مانند خمچه طلا؛ چهره اش مانند پری کوی قاف بود
گویا که رویش را آفتاب و مهتاب را ندیده بود.
قرص رویش مانند کلچه پنیر و سفیدی رویش به مانند برف بود.
چراغ چشم هایش از دور بر بینیده نور افگنی میکرد.
طرز برخورد اروپایی و شیوه گپ زدنش به طوطی خوش کلام و مقلد میماند. یاقوت لبانش دل می برد.
انقدر نفیس و ظریف بود که گویی در بین گل و پنبه نگهداری شده است./ در جمع همسالانش خریدار زیادداشت.
اماهر جوان نمیتوانست با آسانی همراهش هم کلام شود
ادامه خواندن اقلیما وجانو داستان کوتاه : نوشته؛ ماریا دارو قسمت اولدوش دیدم که در آغوش تو ام با دل شاد
چشم حیران، لب خاموش و نهان در فریاد
قلب با قلب تو پیوند، نگاه با نگه ات
سر به دوش تو نهادم غمم رفت از یاد
ادامه خواندن خواب و رویا : فرزانه ساحل حسینی

ما را به وحشیان زمـــــان رهبران فروخت
خـــــود را به پول اجنبیان رهبران فروخت
از آبــــــــرو گـــــر فتـــــه و تا آب رود را
با صد فسانه خنــــده کنان رهبران فروخت

«باز ماه عقرب است و به یاد نیشهای زهرآگین عقربهایی میافتم که رساترین حنجرهی عدالتخواهی را آماج قرار دادند. طاهر بدخشی را میگویم، اسطورهی آزادی، همانی که خورشید اندیشهاش هرگز غروب نخواهد کرد. بخشی از صحبت تیلفونی دیروزم با بانو جمیله بدخشی، همسرطاهر بدخشی:
در دوازده سال زندگی مشترک، شاهد پنج بار زندانی شدنش بودم. آخرین بار، برای همیشه چشم به راهش ماندم. در زمانی که امین جلاد، بر اریکهی قدرت مستی میکرد، بدخشی شکنجههای زندان را دلیرانه تحمل مینمود؛ ما از حال او بیخبر بودیم. تا دیرها نمیدانستم در کجا یا کدام زندان بسر میبرد، تا اینکه برادرم – سلطانعلی کشتمند – از پشت میلههای زندان، توسط یکی از زندانبانان به کسی از اقوام ما، احوال فرستاد که پدر نیلاب (طاهر بدخشی) هم اینجاست. پس از آن پیبردم که او در پلچرخی زندانی است.
ادامه خواندن او برای من همیشه زنده است»:نویسنده: نیلوفر ظهوری راعون

آریانا سعید، هنرمند مشهور افغانستان، در تاریخ ۲۴ جوزا ۱۳۶۴ (۱۴ ۶ ۱۹۸۵) در کابل به دنیا آمد.
او به عنوان یکی از چهرههای برجسته موسیقی افغانستان شناخته میشود و آثارش در سبکهای پاپ و فولکلور به محبوبیت بالایی رسیده است. آریانا از سال ۲۰۱۰ تا کنون در عرصه موسیقی فعالیت میکند و به عنوان داور در مسابقات ستاره افغان نیز حضور داشته است. او با صدای منحصر به فرد و اشعار تأثیرگذار، توانسته است که قلبهای بسیاری از شنوندگان را به دست آورد و در میان افغانها محبوبیت خاص پیدا کند.
آریانا سعید نماینده فرهنگی و هنری افغانستان است که نه تنها بر روی صحنه میدرخشد، بلکه به عنوان یک الگو برای نسل جوان کشورش نیز شناخته میشود.
ادامه خواندن آریانا سعید آواز خوان معروف افغانستان

آیا با پیروزی ترامپ آمریکا به افغانستان باز میگردد
پس از تبصره ها و پیش بینی های خوش بینانه و بد بینانه سرانجام انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار شد و ترامپ از سوی مردم این کشور برای بار دوم بحیث چهل و هفت و مین رئیس جمهور آمریکا انتخاب شد. بررغم پیش گویی های بدبینانه انتخابات آمریکا در فضای آرام برگزار شد و به گونه ی بی پیشینه ای مورد استقبال مردم آمریکا قرار گرفت. پیروزی ترامپ نقطه ی عطفی در تاریخ آمریکا است و پیروزی او به معنای به صدا درآمدن ناقوس تغییر در داخل امریکا و در بیرون از امریکا تلقی شده است که تکانه های آن در سراسر جهان و بویژه در کابل تحت اداره ی طالبان بیشتر قابل درک است. ترامپ اولین رئیس جمهور در بیش از ۱۳۰ سال گذشته است که بعد از ترک کاخ سفید دوباره به قدرت بازمیگردد و در سن ۷۸ سالگی، مسنترین مردی است که به عنوان رئیس جمهور این کشور برگزیده شده است. او در روز پیروزی خود گفت، وظیفهای که پیش رو دارد، آسان نخواهد بود، اما او تاکید کرد که با تمام نیرو وظیفه ی خود را بسر خواهد رساند. وی افزود، تا زمانی که به قدرتی که آمریکا نیاز دارید نرسم، از تلاش دست نخواهم کشید.

شادروان استاد محمد هاشم واسوخت را آنهايیكه در دایرهٔ علم و عرفان بدخشان گردش كرده اند به اسم پدر معارف آن ولايت میشناسند، واسوخت سالهای زيادی از عمر گرامیاش را در خدمت به معارف سپری نمود.

نگارندهٔ اين سطور زمانيكه فقط ششسال داشتم استاد واسوخت منحيث سرمعلم مكتب معروف خاش مقرر شد و او بار اول نام مرا در جملهٔ جديدالشمولان صنف اول مكتب مذكور نوشت و از اينكه صبح روز بود آن مرد مهربان به پدر مغفورم و من چای صبح را صلاح ديد و باهم چای خورديم و فردايش از بركت قلم و لطف او آغاز به تحصيل كردم تا اينكه درجهٔ دكتورا را از دانشگاه اريزونای امريكا بدست آوردم.
ادامه خواندن استاد محمد هاشم واسوخت : استاد داکتر عنایت الله شهرانی