به مناسب روز بین المللی زبا مادری نوشته : بصیر دهزاد

اداره یونسکو ملل متحد از سال 2000 م. بدین سو همه ساله 21 فبروری را به حیث روز جهانی زبان مادری تجلیل مینماید. از نظر این سازمان، اهمیت تجلیل از روز زبان مادری در آن است که زبان یکی از فکتور های حفظ میراث‌های فرهنگی در جوامع‌اند که در آن‌ها کثرت زبان، کلتور رنگین و تعدد گروه‌های متنوع اتنیکی وجود دارند. البته با تنوع ارزش‌های معنوی در زبان و کلتور، همه افتخارات را با زبان‌های مادری می‌توان حفظ نمود.

 از لحاظ تاریخی 21 فبروری به حیث روز بین‌المللی زبان مادری، یاد بود از مبارزات و استقامت بنگالی زبان‌های پاکستان (بخش سابق پاکستان شرقی و بنگالدیش کنونی) است که در سال 1952 م. در جریان تظاهرات تعداد زیاد محصلان دانشگاهی کشته شدند. خواست مظاهره‌چیان این بود که باید زبان بنگالی به حیث ششمین زبان بزرگ در جهان به رسمیت شناخته شود.

 اتنولیکت مفهوم یا بیان تنوع زبان‌هاست که در بین مردمان گروه‌های اتنیکی زبان گفتاری، تبادل احساس و پیام انسان با انسان با اشارات معین و کلمات و جملات مانند ضرب‌المثل و گفتارهای عامیانه و رابطه اجتماعی صورت میگیرد.

ادامه خواندن به مناسب روز بین المللی زبا مادری نوشته : بصیر دهزاد

یاد آوری از کار کرد های هنری هنرمند هفت قلم کشور سید داوود حسینی: فرستنده — مسیح حسینی

بایسته است نگاشته آید که کتیبه های طاق ظفر پغمان، مینار علم و جهل در دهمزنگ کابل، مینار نجات وطن در چهارراهی کنار بالاحصار کابل که در سال 1357 شمسی به هدایت دولت به قدرت رسیده ویران گردید، دو مینار یادگار جنگ استقلال در انتهای جادۀ دارالامان کابل، مینار عبدالوکیل خان در دهمزنگ کابل، مینار استقلال در وسط جادۀ ارگ و پل محمود خان این شهر و بسا کتیبه های دیگر تاریخی به وسیلۀ سید محمد داؤد حسینی نوشته شده است.

لوحه یی بر فراز دروازۀ مزار حضرت علی کرم الله وجهه در بلخ، لوح سنگ های مزار شخصیت های تاریخی کشور چون حضرت سنایی غزنوی، بابر شاه مغلی، مزار حضرت عبدالقادر بیدل در خواجه رواش کابل، لوحه سنگ اعلیحضرت محمد نادر شاه به وسیلۀ حسینی خطاطی شده است. آخرین لوح سنگی که استاد نوشته است، بر آرامگاه استاد صلاح الدین سلجوقی قرار دارد.

ادامه خواندن یاد آوری از کار کرد های هنری هنرمند هفت قلم کشور سید داوود حسینی: فرستنده — مسیح حسینی

داستان حماسه چهل دختران : نوشته — کریم پوپل

بار دوم : مورخ ۲۰ فبروری ۲۰۲۰

چهل دختران ، نام اماکن زیادی در کشورهای چون افغانستان  ایران ازبکستان تاجکستان آذربایجان ترکیه گرجستان و اوکرائین  میباشد . گفته میشود داستان چهل دختران یک داستان است که ساحه وسیع را پوشانیده است. از روی اماکن چنین استنبا ط گردید که این واقعه در زمان جنگهای متعدد قبل از اسلام و بعد از اسلام رخ داده است. در ایران  و ترکیه یک شهر بنام چهل دخترال وجود دارد. 

در ترکیه هم مشابه به این افسانه قصه های وجود دارد. اما در ایران منار چهل دختران وجود دارد که به خط میخی و نس نوشته شده است. در جای  دیگر به خط کوفی نوشته شده است. خط میخی قبل از اسلام در دوره کوشانیان و تمدن بین النحرین مروج بود.

ادامه خواندن داستان حماسه چهل دختران : نوشته — کریم پوپل

داستاد سيد بهاوالدين مجروح فلسفي زده كړې او فكرونه تبصره زیاته کړئ – محمد اکبر کرګر

سه شنبه ۲۲ دلو ۱۳۹۸

د سر خبرې

ما وويل، هو خبر شوم، نور كور راته ځاى نه راكاوه؛ نو تا ته راغلم. راځه چې وژاړو. په سورو سورو وژاړو، زموږ په هېواد يې هېڅ پېرزو نه دي. يو ټپي څراغ او د لارې مشعل يې هم پر موږ پېرزو نه دى. پرون شپه يې په پيښور كې په خپل كور كې د هغه ټټر غلبېل كړ. په هغه زړه يې مرمې وروشېندلې چې د «خودۍ له اژدها» سره په كې دوښمني او نفرت پروت و. خلكو ته يې د ځانځانۍ د ښامار كيسه كوله، هماغه مغز چې د انسان د ژوند او حيات دوښمن ابوالهول يې خلكو ته په گوته كاوه، خلك يې راويښول، ټول يې هڅول، چې خپل دوښمن وويني، په رڼو سترگو يې وويني. شپه وه، تورتم و، ژمې وو او د ۱۹۸۸ كال د فبروري يوولسم ماښام و.

كه گويي آمد اين «هنري ماسه»

ژمى و، ساړ و، د كابل له غرونو هم د واورو اسويلي راوتل. ښار په خپله گڼه گوڼه كې بيا هم يو زگېروى كاوه. داسې برېښېدل چې د يو چا په مرگ ماتم كوي. لكه چې د يوه انسان، د يوه لارښود په مړي ساندې وايي. ښار چوپ او ښكالو يې نه وه، لكه چې د ښار ساه هم په ستوني كې بنده وي. همداسې وه، د كابل په لومړي مكروريان كې د يوه استاد كور ته ودرېدم. لږه شېبه وروسته يې په نمجنو سترگو چې د سمال يې ورته نيولی و، دروازه خلاصه كړه. سترگې يې نمجنې وې، په ادب پوهنځي كې استاد و. په نيولي اواز يې ما ته خپله سانده واوروله: «خبر شوې؟»

۲

چنان مى خواند اشعار فرانسه

وايي كله چې استاد مجروح له فرانسې راستون او خپل هېواد ته راغى، په ادبياتو پوهنځي كې يې د فلسفې تدريس پيل كړ. د يو څه وخت لپاره په جرمني كې فرهنگي اتاشه شو او همالته يې د هگل په فلسفه كې د دوكتورا درجه واخيسته او له هغه وروسته په كابل پوهنتون كې يې د فلسفې درسونو ته دوام وركاوه.

داستاد پوهاند سيد بهاوالدين مجروح كيسه كوو

ادامه خواندن داستاد سيد بهاوالدين مجروح فلسفي زده كړې او فكرونه تبصره زیاته کړئ – محمد اکبر کرګر

واصف باختری و خلیل راوادی: نوشته استاد پرتو نادری

استاد پرتو نادری
استاد واصف باختری

واصف باختری در زمینۀ ترجمۀ شعر نیز کارهای درخشانی انجام داده است. شاعرانی را که او برای ترجمه از خاور تا باختر بر گزیده، بیشترینه از تیرۀ شاعران پای‌داری اند، یا هم شاعرانی اند که آرامان‌گرایانه می‌سرایند و پیام شعرهای‌شان استوار بر ارزش‌های انسانی و آزادی است. در ترجمه‌های واصف باختری شعر چند شاعر مقاومت کُرد نیز دیده می‌‌شود.
« شناس‌نامۀ جعلی» یکی از شعرهای خلیل روادی، شاعر کُرد است که شاعر در این شعر در برابر دشمن ایستاده تا از هویت، فرهنگ، تاریخ و آزادی خود پاس‌داری کند.

ادامه خواندن واصف باختری و خلیل راوادی: نوشته استاد پرتو نادری

رنگین کمانی درغروب : استاد پرتو نادری

محمد یوسف کهزاد، نقاش، شاعر، داستان نویس، هنرمند تیاتر و بنیاد گذار نگارستان غلام محمد میمنه‌گی به روز پنج شنبه یازدهم دلو 1397 خورشدی برابر با 31 جنوری 2019 میلادی در ایالات محتد امریکا به عمر هشتاد و سه ساله‌گی چشم از جهان پوشید.
زنده‌یاد یوسف کهزاد شخصیت چندین بعدی فرهنگی داشت و اما از میان آن همه هنرهایی که داشت بیشتر در هنر نقاشی پر آوازه بود. از او همیشه به حیث یکی از چهره‌های پیش‌گام در هنر نقاشی نوین افغانستان یاد شده است.
او به سال 1314 خورشیدی برایر با 1935 میلادی در شهر کابل چشم به جهان گشود. مکتب را در لیسۀ امانی که در آن روزگار نامش را به لیسۀ نجات بدل کرده بودند تمام کرد. به سال 1333 خورشیدی برابر با 1954 میلادی به دانشگاه کابل رفت و در دانشکدۀ ادبیات به آموزش عالی پرداخت.
کهزاد از همان دوران دانش‌ آموزی به هنر و ادبیات روی آورد و در همین سال‌‌ها بود که جایزۀ نخست ادبی شعر را از ریااست مستقل مطبوعات به دست آورد.
او در شعر وشاعر بیشتر به مکتب هند گرایش دارد که دلیل آن می تواند این امر بوده باشد که کهزاد از همان نوجوانی با شعر ابوالمعانی بیدل آشنایی پیدا کرد. شعر بیدل بر تخیل شاعرانۀ او تاثیر گذاری بزرگی داشته است. او خود جایی گفته است که استاد زبان و ادبیات پارسی دری نجف علی خان او را در زمینۀ ادبیات و همیشه تشویق می کرده و رمز و راز مکتب هند را برای او یاد داده است. به همین گونه بینوایان هوگو یکی از کتاب‌های تاثیر گذار بر کهزاد بوده است.
کهزاد پس از پایان آموزش به حیث نویسننده‌ و هنرمند در « شاری ننداری» به کار پرداخت. پس از آن به سال 1339/ 1960 برای آموزش در بخش نقاشی به ایتالیا رفت و در اکادمی هنرهای زیبای شهر روم به آموزش پرداخت.
در همان زمان رشته ‌نمایشگاه‌های نقاشی خود را در ایتالیا، آلمان، دنمارک، سویدن راه اندازی کرد. چنان که در نمایش‌گاه ایتالیا جایزۀ نخست هنری را دریافت کرد.
زنده‌یاد کهزاد پس از پایان آموزش به کشور برگشت مدت زمانی مدیر دفتر هنر بود و مدتی هم در ریاست تالیف و ترجمۀ وزارت معارف کشور کارکرد.
به سال 1345/ 1966 به ریاست ثقافت و هنر وزارت اطلاعات و فرهنگ گماشته شود. در همین زمان بود که زنده یاد یوسف کهزاد نگارستانی پروفیسور غلام محمد میمنه‌گی را پایه گذاری کرد. این نگارستان دارای بخش‌های آموزشی در زمینه‌های نقاشی، مجسمه‌سازی، خطاطی، منیاتوری بود که در پیوند به رشد و توسعۀ این هنرها در افغاستان خدماتی چشم‌گیری انجام و صدها هنر جوان در این نگارستان آموزش دیده اند.
کهزاد خود مدت زمانی مسوولیت رهبری نگارستان غلام محمد میمنه‌گی را بر عهده داشت.
آخرین شغل دیوانی زنده‌یاد کهزاد در وزارت اطلاعات و فرهنگ بود که آن‌جا مسوُولیت ریاست فرهنگ را برعهده داشت.
سال 1371/ 1992 خورشیدی کهزاد همراه با خانواده کشور را ترک کرد. هشت سال را به گونۀ پناهنده در هند به سر برد تا این که کشتی سرگردان زنده‌گی او یه به ایالات متحد امریکا رسید و تا آخرین لحظه‌های زنده‌گی همان‌جا زیست.
کهزاد در امر معرفی نقاشی افغانستان در ایالات متحد امریکا نیز سهم شایسته‌یی داشت. چنان که رشته‌نمایشگاه‌های نقاشی خود را در شهرهای گوناگون امریکا راه اندانزی کرد که این نمایشگاه‌ها هربار پیروزی‌هایی برای هنر افغانستان در پی داشت.
او پیش از این نمایشگاه‌هایی را نیز در هند راه اندازی کرده بود. بدین گونه کهزاد چنان مسافر هفت شهر هنر، هنر نقاشی افغانستان را چنان مشعلی کشورهای گوناگون جهان برد و در فروغ آن چهرۀ دیگری از افغانستان را برای جهانیان معرفی کرد.
او از میان همه هنرهای که داشت به گفتۀ خودش نقاشی را رشتۀ اساسی خود می دانست در حالی که به تعبیری با هفت شهر هنر آشنا بود.
از کهزاد تا کنون این آثار نشر شده است:
– جلوه‌های زیبایی هنر
– وخدا زیبایی را آفرید
– مرواریدهای سیاه
– گزیده‌های شعرها
در پاین باید گفت که افزون بر این نوشته های زیاد و داستان‌هایی نیز از کهزاد در نشریه های گوناگون چه در کشور و چه در بیرون و به همین گونه در نشرات برقی نشر شده اند که نیاز است گرد آوری شوند تا به گونۀ کتاب‌های جداگانه در اختیار علا قمندان آثار او قرار گیرند.
آسمان روانش پر از ستاره‌گان مغفرت الهی باد!

معرفی کتاب و اشعار شیون کابلی – مؤلف کتاب : ولی احمد نوری! معرفی کننده پروفیسور داکتر عبدالواسع لطیفی

رحیم ضیایی

یاد ایامی که ماهم آرزویی داشتیم

گردن جان درخم زنجیرمویی داشتیم

بی سبب بیگانگی داردبه ماپیرمغان  

 بردرمیخانه ماهم آبرویی داشتیم

کار مازانرو به آه وشیون وافغان رسید 

 کاشنایی ظالمی، بیگانه خویی داشتیم

(شیون کابلی)

مطالعین نهایت عزیز وفرزانۀ !

اینک به سلسلۀ معرفی شعرا ونویسندگان وطن، مجموعۀ شعری زنده یاد محمد رحیم ضیایی «شیون کابلی» را که توسط نگارنده ومولف روشن بین ولی احمد نوری برشتۀ تحریر آمده است، به شما ارائه می کنم :

درصفحۀ اول کتاب که دو صد وسی ودو صفحه را با بعضی تصاویر تاریخی در بر میگیرد، شخصیتی چند از ادبا ون ویسندگان آشنای مرحوم شیون چنین می خوانیم :

ادامه خواندن معرفی کتاب و اشعار شیون کابلی – مؤلف کتاب : ولی احمد نوری! معرفی کننده پروفیسور داکتر عبدالواسع لطیفی

جوانشیر حیدری٬شاخهء دیگری از نخلستان هنر و فرهنگ و سینمای مملکت ما شکست : نوشته های : عمر ننگیار و محمود

سعدیا ؛ مرد نکو نام نمیرد هرگز
مرده ان است که نامش به نکویی نبرند
دوستان و عزیزان! شخصیت بهنام و  فرزانه زنده یاد جوانشیر حیدری دگرروی این کره خاکی با ما هم نفس نیست، ولی در هر نفس با ما هست.

 زنده یاد حیدری عاشقانه زیست، عاشقانه به هنر رو آورد و عاشقانه تا پایان زندگی در این راستا با وجود کمبودی های امکانات رزمید . او از اوان جوانی سالیان۱۳۵۴ هجری شمسی حینکه دانشجو پوهنتون کابل بود بطوراماتور در گروپ تیاتر کمیته کلتوری پوهنتون کابل به فعالیت اغاز نمود با او یکجا با دایرکت استاد عزیزالله هدف و زنده یاد استاد بیسد نمایشنامه های زیادی را در ادیتوریم پوهنتون کابل به نمایش گزاشتیم که مهمترین ان «متخصص فراری»، نوشته استاد جنید شریف، «وقتی بلی ګفتن» نوشته زنده یاد جلال نورانی،« اطفاییه» نوشته عزیز نسین و نمایشنامه در سه پرده بنام «خسیس» نوشته مولیر فرانسوی که این اثرتوسط زنده یاد استاد بیسد دایرکت گردیده بود، تقریبن در همه ی این نمایشنامه ها نقش رول های اساسی به او سپرده شده بود که خیلی ها عالی ان را بازی کرده است. او در ستیژ هنری ادیتوریم پوهنتون کابل هنر واستعداد بلند هنری اش را در جمع همبازی هایش درتیاتر اماتور بنمایش گزاشت که بعد ها همه ی گروپ ما به رادیو تلویزون راه یافت . روانشاد جوانشیر حیدری باز هم با عشق فراوان به بازی نقش ها در چندین فلم سینمایی و تلویزونی استعداد هنری اش را بنمایش گزاشت که بعد چند فلم را خود ساخت که یکی از فلم های بلنداش بنام « بابا» بود .

ادامه خواندن جوانشیر حیدری٬شاخهء دیگری از نخلستان هنر و فرهنگ و سینمای مملکت ما شکست : نوشته های : عمر ننگیار و محمود

دافغانستان د راډیو تلویزیون او افغانفلم د تیاتر او تمثیل ستوری ښاغلی عبدالله صمدي
: یوسف هیواددوست


 له نن څخه څه ناڅه څلوېښت کاله پخوا د راډیو افغانستان د پښتو تیاتر ، ډرام او داستان څانګې ته یو تنکي ځوان تشریف راوړ چې په هغه وخت کې لا دومره تمه ترې نه وه چې دومره ژر به ددغې برخې یو ښه او مستعد ممثل په توګه تبارز وکړي .هوکې! ګران همکار ، او د افغانستان د ملي راډیو تلویزیون د هماغه وخت تکړه ممثل جناب عبدالله صمدي یادوو چې نن د ګران افغانستان د سینما ځلانده ستوری دی.صمدي صیب په هغه وخت کې د لوی استاد ارواښاد ف.فضلي ، ارواښاد عبدالمنان ملګري او د شعبې د نورو مخښانو لکه ستوري جانې منګل ، ستاره جانې امیني ، ذلیخا جانې فخري ، داود مقصودي ، باري چټک ، ،رحیم سیلۍ ، ادامه خواندن دافغانستان د راډیو تلویزیون او افغانفلم د تیاتر او تمثیل ستوری ښاغلی عبدالله صمدي
: یوسف هیواددوست

چند سطر در پیوند به زنده گی استاد سید مسعود، استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل: پرتو نادری

               دلم برای این دوست تنگ شده است!

چند سال پیش این چند سطر پراگنده را در پیوند به زنده گی استاد سید مسعود، نوشته بودم.

 

امروزه استاد سید مسعود استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل یکی از موفق‌ترین و محبوب ترین استادان این دانشگاه است. او چهره درخشانی در عرصۀ رسانه ها نیز است . البته استاد مسعود این شهرت و محبوبیت را از سکوی بلندی هیچ مقامی رسمی به دست نیاورده ؛ بلکه سالیان درازی‌ست که می نویسد ، با مسوولیت می نویسد و کارشناسانه به تحلیل مسایل پیچیده سیاسی – اقتصادی کشور می پردازد.
سید مسعود به سال 1335 خورشیدی در شهر کابل در یک خانوادۀ روشن‌فکر چشم به جهان گشود.
پدرش روان شاد سید محمود، مردی بود فاضل و دانشمند که مسؤولیت های بزرگی دیوانی داشت. چنان که او نه تنها در دوره های هفتم، هشتم و نهم نمایدۀ منتخب مردم غزنی در شورای ملی بود؛ بلکه به حیث حاکم زابل و تگاب و نجراب و مستوفی کندهارخدمت کرده است.

آموزش‌ها: ادامه خواندن چند سطر در پیوند به زنده گی استاد سید مسعود، استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل: پرتو نادری

در‌ رثای مرحوم استاد محمد امین ( متین) اندخویی : م- اسحاق ثنا

 

آمد خبر‌ ز غصه دل من دو نیم شد

در ملک شعر و شاعری سوگ عظیم شد 

استاد (متین) رفت و سفر بست از جهان 

واه حسرتا که طفل سخن چون یتیم شد  ادامه خواندن در‌ رثای مرحوم استاد محمد امین ( متین) اندخویی : م- اسحاق ثنا

محمد نسیم اسیر٬ شاعر چیره دست معاصر کشور : امان کبیری

   جای بس خوشی است که فرصت مساعد گردید که شخصیت فرهیخته، برازنده ، دانشمند ، ممثل و شاعر ورزیده و با احساس و با فضیلت که همیشه در عالم خضوع و تواضع بوده و در عالم فروتنی در غربت بسر می برد و اشعارش اقبال چاپ را در روزنامه ها و رسانه های مجازی بخود گرفته به معرفی بگیرم .
محمد نسیم اسیر فرزند صوفی قربان علیخان در روز چهارشنبه اول عقرب سال ۱۳۰۷ خورشیدی در گذر درخت شنگ کابل به دنیا آمده و هم بعد از آوان طفولیت در گذر قرتا و یا کرد های چنداول نقل مکان نموده و تا فراغت از مکتب و ماموریت ها در همان گذر در جمع مردمان شریف و محبوبی آنجا زندگی نموده است .
این مرد فرزانه تحصیلات خویش را در لیسه مسلکی تجارت در سال ۱۳۲۸ خورشیدی موفقانه به پایان رسانیده و بعد شامل بانک ملی افغان گردیده است
در اثر مطالعات شخصی ، خصوصی از عنفوان جوانی با کمک و مددکاری پدر فاضل و دانشمند خویش که شاعر ورزیده و ( تائب ) تخلص می نمود به مشق و تمرین سرودن شعر پرداخته که البته مراحل خیلی ابتدایی داشت اما اولین منظومه طنز گونه اش به سن هژده سالگی در روزنامه انیس در سال ۱۳۲۵ خورشیدی به مطلعه :                   
دست تو ای نگار اوف اوف هه هه
گشته دل من فگار اوف اوف هه هه
ادامه خواندن محمد نسیم اسیر٬ شاعر چیره دست معاصر کشور : امان کبیری

ما آدمان فروخته ايم خَر خريده ايم : میترا « ارشادی » عاصی

تا شاخه اي رسيد به بر، سر بريده ايم
ما آدمان فروخته ايم خَر خريده ايم
بر زير پاي دشمن خود فرش گشته ايم
تا بورياي دوست به مجمر كشيده ايم
ما عقل و اختيار به دشمن سپرده ايم
جاي كتاب دشنه و خنجر كشيده ايم ادامه خواندن ما آدمان فروخته ايم خَر خريده ايم : میترا « ارشادی » عاصی

معبد نوبهار بلخ– به سلسلهٔ معرفی آثار و آبدات تاریخی افغانستان
 : استـاد حامـد نـویـد

زبانها و ...
حامد نوید

 بنا بر مطالعات و شواهد تاریخی معبد نوبهار بلخ یکی از بزرگترین نیایشگاه های کهن درشمال افغانستان و حتی منطقه بوده و در مورد آن پرسش های زیادی موجود است. عده ای آنرا عبادتگاهی مربوط به آئین زردشتی خوانده اند و گروهی این نیایشگاه بزرگ را بنا بر اسناد دست داشته یک معبد بودایی دانسته اند. نظر به یادداشتهای هوانتسانگ واقعه نگار و زائر چینی در مورد معبد نوا ویهاره Nava Vihara یا نوبهار، دو برادر بلخی بنامهای ته پوسو و بلیهکا از نخستین حواریون بودا بودند که وی هشت هفته بعد از رسیدن به روشنایی ودریافت حقیقت، هشت تار موی خودرا به آنان هدیه داد.

 

ایندو برادر بلخی که در نیم قارهٔ هند بغرض تجارت رفت وآمد داشتند، پس از حلف وفاداری به بودا هشت تارموی اورا به بلخ آوردند و بلهیکا برادر بزرگتر ستوپه ای را برای بزرگداشت او دربلخ بنا نمود. این واقعه بنا براسناد آئین بودایی (متن کهن سروستی ودا Sarvastivada) باید درحوالی سال ۵۳۷ پیش ازمیلاد رخ داده باشد که با گفتهٔ هوانتسانگ مطابقت دارد و این نیایشگاه همانا معبد نو بهاربلخ است.

با اتکا به یاد داشتهای تاریخی و یافته های باستان شناسان بلخ کهن نخستین گهواره و پرورشگاه سبک هنر بودایی هلنستیک در منطقه بوده است. ادامه خواندن معبد نوبهار بلخ– به سلسلهٔ معرفی آثار و آبدات تاریخی افغانستان
 : استـاد حامـد نـویـد

نویسنده و نقش پیامبر گونۀ او در نماد یک روشنفکر به کدامین گناه به قربانی مان گرفته اند : مهرالدین مشید

   هرچند آنقدر سزاوار و درخور شان یک نویسنده  نیست تا در برابر رنج های روزگار تسلیم شود و زارنالی کند و خود را شکست خورده نشان بدهد تا بدین وسیله روح افسرده  و سخت در حیرت رفتۀ مردمش را بیشتر جریحه دار کند؛ زیرا نویسندۀ راستین نقش پیامبر را در میان یک ملت خود دارد که عزمش نباید کمتر از پیامبران  اولوالعزم و بلکه ارادۀ فولادینش ناشکننده تر از آنان باشد. پیامبران در اکثر مراحل  تاریخ در تاریک ترین و ظلمانی ترین شب های تاریخ ظهور کرده اند و با پذیرش رنج های بی پایان و تحمل درد های کشنده و طاقت فرسا عزم خود را برای رهایی و رستگاری مردم خود جزم تر کرده اند تا توانسته اند که با همت بلند و قامت استوار در برابر ستمگران زر و زور و تزویر در نماد قارون و فرعون و بلعم باعور تاریخ برزمند و هیچ گاهی قامت سربلند شان را در برابر ستمگران و ظالمان خم نکرده اند؛ بلکه برعکس استوار و راسخ با همۀ توان در برابر ستمگران در هر نمادی چون طلا، تبر تسبیح ایستاده گی نموده اند و تا با تحمل تمامی فشار ها و مصایب توانسته اند،  درفش عدالت و توحید را در مقابل  پرچم ظلم و شرک بلند و برافراشته نگهداشته اند. ادامه خواندن نویسنده و نقش پیامبر گونۀ او در نماد یک روشنفکر به کدامین گناه به قربانی مان گرفته اند : مهرالدین مشید

 پرتو خورشيد بر ديوار — در بارگاه حضرت مـــولانـــا : رازق فانی

    در بارگاه حضرت مـــولانـــا

مژده ای دل سوی جانان ميرويم                                 سوی آن سرخيل خوبان ميرويم

در هوايش سالها پَر می زدی                                      سر به هر ديوار و هر در ميزدی

اينک ای دل با من امشب يار باش          سوی جانان ميروی بيدار باش

ادامه خواندن  پرتو خورشيد بر ديوار — در بارگاه حضرت مـــولانـــا : رازق فانی

نگاهی به زندگی و آثار جک لندن
 : محمد علی علومی


«
فلورا»مادر جک لندن از آغاز زندگی خوشبخت نبود. او تب تیفویید گرفته و نه تنها زیبایی خود را از دست داده بود، بلکه ناتوانی جسمی همچون دید بسیار کم نیز بر نگونبختی او می افزود.
«
فلورا» موهایش را از دست داده بود و تا آخر زندگی از کلاهگیس استفاده می کرد. شماره کفشش نیز هرگز از ۱۲ بچگانه بزرگتر نشد. تب، افسردگی او را افزایش می داد. او همواره درباره چیزهای اطرافش، مانند برتری نژاد گذشتگانش، یاوه سرای می کرد.
«
فلورا» تنها فرزند خود را از کودکی با این تفکر بزرگ کرد که سیاه پوستان قابل اعتماد نیستند. («جک لندن» در تمام زندگی بر این باور بود که آنگلوساکسونها نژاد برتر آمریکا هستند.)
«
فلورا» در۲۵ سالگی از خانواده جدا شد و پس از تجربه دوره کوتاه زندگی اش در سیاتل، مسیر سن فرانسیسکو را در پیش گرفت؛ چون این شهر کوچک به مکانی برای هجوم جویندگان طلا تبدیل شده بود و «نجیب زادگان سوار بر قطار» به آنجا میرفتند. چند ۱۰ هزار مهاجر نیز، با آرزوی رسیدن به زندگی بهتر، مسافر این نقطه از جهان بودند.
«
فلورا» در ابتدا برای پرداخت هزینه های زندگی به آموزش پیانو پرداخت. او در سال ۱۸۷۴ با مردی بنام «ویلیام چینی»، که یک ستاره شناس بود آشنا شد. «چینی» احساس شیدایی «فلورا» را با احضار روح بیشتر می کرد.
آنها با کمک یکدیگر مکانی را برای احضار روح دایرکردند. «فلورا» در ازای ارتباط برقرار کردن با روح گذشتگان مشتریانش و فرستادن پیام برای آنها پول دریافت می کرد، اما درآمدش کفاف اجاره محل را نمی داد. «ویلیام» تمایل داشت کار تمام وقتش در مجله را رها کند.
ادامه خواندن نگاهی به زندگی و آثار جک لندن
 : محمد علی علومی

هنر مند با اصالت نوشته: نذیر ظفر

هنر مندان سر مایه های معنوی هر کشور بشمار میروند که با هنر شان فرهنگ و زبان هر جامعه را غنا می بخشند. در جامعه سنتی ما که قاطبه مردم از نعمت سواد بی بهره بودند ؛ عوام الناس به معنی واقعی هنر ها پی نمیبردند واما علاقه مند هنر و هنر مند بودند و حتی اگر در فامیل شان شخصی قریحه ای هنری میداشت مورد تمجید قرار نمیگرفت و بعضی هنر ها عیب پنداشته میشد که بقایای این سنت نا پسندیده تا کنون در کشور باقیست ؛ بطور مثال خانم آواز خوان را همه علاقه دارند تا اوازش را بشنوند و در کنسرت اش شرکت کنند و از آوای لطیف اش لذت ببرند مگر اگر خواهر یا دختر کسی با وجود صدای رسا و زیبا اگر بخواهد بخواند مورد خشم و تعصبات خانواده گی قرار می گیرد و به همین منوال در هنر تمثیل نیز تا کنون خانم ها حصه گرفته نمیتوانند مگر در دهه های قبل با وجود مشکلات سنتی هنر مندانی تبارز کردند که نامهای شانرا باید با خط زرین نوشت که نمیتوانم از همه شان نام ببرم.
با آغاز جنگ های تنظیمی و ورود فلاکتبار تفنگداران سارق در وطن ، عده یی کثیری از هموطنان ما بشمول هنر مندان ما در غربت مهاجرت در قاره های مختلف دنیا قرار گرفتند .
ادامه خواندن هنر مند با اصالت نوشته: نذیر ظفر

شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر بار در آن سری می زنی به نگاره های تازیی بر می خوری. استاد پرتو نادری

   شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر بار در آن سری می زنی به نگاره های تازیی بر می خوری. یا به دریای می ماند که هر بار در آن به شنا می پردازی و تا ژرفنا فرو می روی، مروارید های تازه یی را فراچنگ می آوری.در هر بار در می یابی که این دریا ژرفنای بیشتری دارد. دریا های شفاف همیشه همینگونه اند.
همین مقدار شعر باقی مانده از او نشان می دهد که شعر او گنجینه یی از اندیشه ، تفکر، پند، حکمت، عشق و زیباییست. در واپسین نگاه به دیوان رودکی به موارد تازه یی از چنین اندیشه های بزرگ انسانی بر خوردم و بر آن شدم تا این گفتار را با ارائۀ یک چنین نمونه هایی به پایان آورم:

 

آن که زلفین و گیسویت پیراست
گرچه دینار یا درمش بهاست
چون ترا دید زرد گونه شده
سرد گردد دلش، نه نابیناست
عشق در این جا از نظر رودکی چیزی است بالاتر و فرا تر از رنگ و جلوه های ظاهری.
یک چنین اندیشه یی را در مثنوی معنوی نیز می توان دید. آن جا که مولانا دردفتر اول در داستان شاه و کنیزک چنین گفته است:

چون که زشت وناخوش و رخ زرد شد
اندک اندک در دل اوسرد شد
عشق هایی کز پی رنگی بود
عشق نبود عاقبت ننگی بود

آسایش و آسوده گی جهان چیزی نیست که بتوان بر آن تکیه کرد. جهان اگر خوب دیدار هم که باشد زشت کردار است. یعنی جهان و زمان آن گونه نیست که ما ظاهراً آن را می بینیم. برای شناسایی جهان باید هشیار بود و دل بیدار داشت. ادامه خواندن شعر رودکی به نگار خانه یی می ماند که هر بار در آن سری می زنی به نگاره های تازیی بر می خوری. استاد پرتو نادری

گرامیداشت از یکصد و بیستمین سالروز تولد روان شاد استاد عبدالواحد بهره: قیوم بشیرهروی

   وقتی تاریخ پربار وسراسردرخشان سرزمین علم و فرهنگ هرات باستان را ورق می زنیم ، درمی یابیم چه شخصیت ها و فضلای ادبی دراین خطه پا به عرصه وجود نهاده ، رشد ونمو کرده و در نهایت با خدمات شایانی که در آن انجام داده اند صفحهِ درخشان و طلایی را بنام خویش به ثبت رسانیده اند.
آری ! یکی از شخصیت های بارز مرحوم استاد عبدالواحد بهره میباشد که عمر پربارش رادر راه تعالی ، ترقی این سرزمین سپری نموده و برای تنویر افکار عامه از هیچگونه تلاشی دریغ ننمود.
مرحوم استاد بهره فرزند ارشد زنده یاد مولوی رحیم داد تیموری عالم ومفتی متبحرهرات و فرزند بی بی هاجر عارفهء کامل و شاعرهء فاضل و نواسه مولانا میر محمد یوسف قاضی القضات هرات است که نصبش به گوهر شاد بیگم و شاهرخ میرزای تیموری می رسد.
شادروان استاد بهره درسال 1277 خورشیدی در قریهء پهرهء ولسوالی گذره ولایت هرات دیده بجهان گشود و نزد پدر بزرگوارش و سایر علمای آنزمان به تحصیل علوم متداوله پرداخت و در سال 1299 خورشیدی با کسب درجه اول نمره گی از دارالمعلمین علوم دینی هرات فارغ گردید.
نخستین کار رسمی استاد بهره معاونیت معارف جدید دارالنصرت و مدیر مکتب شرافت هرات بود که طی حکمی از سوی علامه صلاح الدین سلجوقی مقرر گردید.
ادامه خواندن گرامیداشت از یکصد و بیستمین سالروز تولد روان شاد استاد عبدالواحد بهره: قیوم بشیرهروی

اعلان نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری اما ها و اگر ها : احمد سعیدی

     بعد از اعلان نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری، و بالاخره بعد از اعلان نتیجه نهایی این انتخابات هرچه باشد   وضعیت بیانگر آن است که حکومت آینده  با دو چالش مهم یعنی صلح و تشکیل دولت فراگیر در افغانستان روبرو است. 

روز یکشنبه همین هفته پس از مدت‌ها تاخیر و بگو مگو ها بالاخره کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری این کشور را اعلام کرد.

بر اساس اعلام کمیسیون انتخابات افغانستان «محمد اشرف غنی» با کسب بیش از ۹۲۳ هزار رأی و عبدالله عبدالله با کسب بیش از ۷۲۰ هزار رأی به ترتیب مقام اول و دوم را در انتخابات افغانستان دارند. ادامه خواندن اعلان نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری اما ها و اگر ها : احمد سعیدی

:نگاهی به چهار ستون استوار زبان فارسی : مـهـرالـدیـن مشیـد

    دوست دارم تا این نوشته را با سخنان گرانسنگ و با عظمت و موشگافانۀ پروفیسور فرانسوی هانری ماسه آغاز کنم که وی در جشن بازنشستگی اش در دانشگاه سوربن فرانسه در رابطه با ادبیات فارسی چنین گفته است: ادبیات فارسی بر چهار ستون اصلی استوار است؛ فردوسی، سعدی، حافظ و مولانا …وی بدین باور است که فردوسی، هم سنگ و همتای هومر یونانی است و برتر از او …؛ سعدی، آناتول فرانس فیلسوف را به یاد ما می آورد و دانا تر از او …؛ حافظ با گوته ی آلمانی قابل قیاس است ، که او خود را ، شاگرد حافظ و زنده به نسیمی که از جهان او به مشامش رسیده ، می شمارد … و اما مولانا …در جهان هیچ چهره ای را نیافتم ، که بتوانم مولانا را به او تشبیه کنم ، او یگانه است و یگانه باقی خواهد ماند ، او فقط شاعر نیست ، بلکه بیشتر جامعه شناس است و بویژه روانشناسی کامل ، که ذات بشر و خداوند را دقیق می شناسد ، قدر او را بدانید و بوسیله ی او خود را و خدا را بشناسید …و من اگر تا پایان عمرم دیگر حرفی نزنم ، همین چند جمله برایم کافی است ….وی به این شعر مولانا استدلال می کند و میگوید چقدر این شعر زیباست…….

باران که شدی مپرس ، این خانه ی کیست..

سقف حرم و مسجد و میخانه یکیست.. ادامه خواندن :نگاهی به چهار ستون استوار زبان فارسی : مـهـرالـدیـن مشیـد