دسته: فرهنگ و ادبیات و هنر

 درمورد زندگی شخصی ملنگ جان باید بگویم که در سال ۱۲۹۳ خورشیدی در قریه چمیار ولسوالی بهسود ولایت ننگرهار چشم به جهان گشود. نام اصلی اش محمد امین است که بعداً به امین جان و بالاخره به ملنگ جان مشهور شد.  در سه سالگی هیولای مرگ سایه پدر را از سرش دور ساخت و پس از ان، روزگا ر پر مشقتی را از سر گـذ راند.  در اغاز نو جوانی شعر بر زبانش جاری شد و دیری نگذشت که اشعارش مرز های قریه و ولسوالی و ولایت راگزر کرده در قالب تصنیفهای مقبول و همه پسند در سـراسـر وطن پخش شد.

  ملنگ جان بنا به دشواریهای روزگار از درس و تعلیم باز مانده بود اما چنان استعداد خارق العاده داشت که توانست از آموزگارش در یک هفته چنان بیاموزد که اشعارش را خود بنویسد و بخواند.

در سال ۱۳۳۲ ملنگ جان به کابل آمد و در بخش موسیقی رادیو افغانستان بکار آغاز کرد که بعداً در تهیه برنامه های پشتونستان هم همکاری میکرد. و با دریغ که دیری نگذشته بود که طاعون مرگ بی موقع به سراغش آمد و او را با بار عظیمی از آرمانهای انسانی اش با خود برد.

«مــــــــــړ شـو قهـــــرمان د خپــلـو لــوړو ارمــانــو ســره»

و اما در مورد نوشتن بر شعر ملنگ جان :

چـا غوږ کې راتـه ووﯤ چې جـانـان مـه یـادوه

دسـرو شـونډو دپـاسـه ســور پیـزوان مـه یادوه

خـو زه وایـم نـاصـح تـه چې نـور مـکړه دا خبری

د مـیـنی لـیـونـو تـه عــاقــلان مــه یــادوه

دلـیل او بـرهانـونو کـړم مـیـن د یـار پـه ســترگــو

بـیا څله راتـه وایی تــور چــشـــمان مـه یـادوه

زمـا مـیـنـه رښـتیـا ده هوس نه دی په دی پوه شه

نـور  ونـه وایی مـا تـه چې جـانـان مـه یـادوه

نـو شـمع پـه ژړا ده لـبـاسـی پـتنـگان لاړ ل

وردانــگــه ملــنگ جــانــه خـوف د ځـان مه یادوه

این نوشته چکیدۀ تز مرکزی کتابی است به زبان آلمانی به نام “ما را به نوح چه غرض؟” نوشته ای ولفگَنگ فُن شوفر که در سال 1968 از چاپ بیرون شد. تز مرکزی این کتاب که در دانشنامه ای روانشناسی قرن بیست به آن بر

خوردم، برایم بسیار جالب به نظر آمد و مدتی دنبال کتاب گشتم که کمیاب است (دیگر چاپ نمی شود) و نیافتم. نویسنده اش هم به دار فانی سفر کرده است. دو سال قبل دخترم لیلا، مرا غافلگیر کرد و این کتاب را برایم تهفۀ تولدی داد. برای آنهایی که به سیر و تطور روان انسان علاقه دارند، این چکیده را با افزودنی هایی که به موضوع مربوط اند تقدیم می کنم.
دو صفت تعیین کنندۀ انسان زبان و آگاهی است. بهتر بگویم خود آگاهی بازتابی است. زبان و آگاهی در هم تاثیر متقابل دارند. بافت های زبانی نوع آگاهی را ممکن می کنند و بر عکس. یعنی تاریخ زبان همزمان تاریخ خودآگاهی انسان هم می باشد. یک مثال برای این ادعا حالات فعل است. آگاهی امروز جهان غرب که معیاری برای علم و تخنیک امروزی در جهان شده است مبنی بر دو حالت فعل، در دستور زبان، یعنی معلوم و مجهول است. در زمان های گذشته در زبان های یونانی باستان و هندی باستان (سانسکریت) حالت سومی یعنی وسط نیز وجود داشته است که حدود 500 قبل از میلاد از دستور زبان گم می شود. این رویداد از اهمیت برخوردار می شود اگر ما تِز رابطه ای آگاهی و زبان را جدی بگیریم.

ادامه خواندن زبان و آگاهی : نادر نورزائی 

نامه ای بـــنوشت شیطان الرجیم

بر خـــداوند : کای خداوند عظیم

کای خدای مهـــربان و ذوالجلال

ای تو خارج از گمان و از خیال

مدتی ابلیــــــــس بودم در جهان

بهر گـــمراهی بسی از بنده گان

ادامه خواندن استعفای شیطان؛ نوشتهء : نذیر ظفر

د وطن په محبت باندې قسم خورم
چې د ځان له غمه زيات د وطن غم خورم

د وطن د شرف سپر يم نه وېرېږم
که د تورو ګوزارونه دم په دم خورم

دا خوږې غوړې ګولۍ دې وي د نورو
د وطن دفاع کې زه ګولۍ د بم خورم

کفن نه غواړم، د ژوند جامو کې درومم
د جنت باغ کې مېوې رقم رقم خورم

ادامه خواندن د وطن په محبت باندې قـسم خـورم: گل پاچا الفت

دانشگاه باید طبقه‌ی روشنفکر را تولید کند و مهد دموکراسی و دولت‌سازی باشد.
نظام آموزشی کنونی افغانستان یک الگوی درست برای گذار از منازعه و راهگشای توسعه نیست
پیش درآمد:
دکتور عمر صدر، استاد علوم سیاسی در دانشگاه امریکایی افغانستان است. وی قبلاً به عنوان پژوهشگر در انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان و مرکز ملی تحقیقات پالیسی، دانشگاه کابل کار کرده است. حوزه‌ی علاقه‌ی او نظریه‌ی سیاسی، ‌کثرت‌گرایی فرهنگی، دموکراسی و دولت‌سازی می‌باشند. او دکتورای خویش را در حوزه‌ی سیاست از دانشگاه آسیای جنوبی، دهلی جدید‌، دانشگاه تاسیس شده توسط سازمان سارک گرفته است. او اولین فارغ دکترای دانشکده‌ی علوم اجتماعی و اولین شهروند افغانستان، دارنده‌ی دکتورا از این دانشگاه است.
آخرین کتاب او در مورد لیبرالیسم، کثرت‌گرایی و دولت‌سازی در افغانستان- توسط انتشارات راتلج در لندن و دهلی به زبان انگلیسی به نشر رسید. سه نوشته‌ی دیگر او زیر عنوان‌های “وضعیت اقلیت‌ها در افغانستان” در کتاب “اقلیت‌های آسیای جنوبی” و “محمود طرزی: روشنفکر و اصلاح‌گر” در “دانش‌نامه‌ی اندیشمندان آسیای جنوبی” و بازاندیشی ثبات در افغانستان در کتاب «افغانستان پسا ۲۰۱۴: صورت‌بندی قدرت‌ها و تحول مسیرهای پیش‌رو» به زبان انگلیسی چاپ شده‌اند. دو مقاله‌ی علمی او در مورد صلح زیر عنوان‌های «حل سیاسی منازعه‌ی افغانستان» و «فرآیند صلح در افغانستان» توسط انستیتوت مطالعات استراتژیک چاپ شده‌اند.

ادامه خواندن دانشگاه محل تولید روشنفکران ومهد دموکراسی : نوشتهء عمر صدر

 

بیرون شود از طبع چو خورشید کلامم
در غرب دهـــــد لامعه از شرق پیامم

الحاج غلام سرور دهقان کابلی چون نوری در وطن ما افغانستان تابید و روشنی او تا هنوز پا بر جاست. زمانیکه دهقان در اوج شهرت خود رسید، علمای بزرگ و عرفاء و متصوفین گرد او حلقه میزدند و شب ها را سحر کرده از تاریخ، ادبیات، عرفان و تصوف بحث ها و صحبت ها انجام میدادند. خانقاه حاجی دهقان از بسکه در میان اهل دانش شهرت یافت، هرکسی دل دیدن و شنیدن آنرا مینمود، خوانق شیراز را بیاد میآورد و لسان الغیب حضرت حافظ را در مقابل چشمان تصور میکرد، زیرا حاجی دهقان ارادت بلندی بمقام معنوی حافظ قایل بود و ارادت او به حافظ بود که اشعارش، گفتارش و عقایدش مشابهتی به افکار ملکوتی حافظ دارد.
حاجی دهقان عاشق بزرگی است، عشق در زنده گی او تأثیر کرد و همان عشق اورا از عالم ظاهر در عالم باطن آورد، همان عشق اورا به عرفان کشانید و همان عشق اورا شاعر ساخت.
عشق سرکش در ضمیر مـــا اگر ننهاده دام
دل چرا در سینه خودرا همچو بسمل میزند؟
دهقان عشق مجنون را به لیلا و چشم امیدش را به محبوبش چنین اظهار میدارد:
باز چشم من چو مجنون راه محمل میزند
یا منم دیوانه یـــا لیلاست منزل میزند
در خصوص ظاهر و باطن گوید:

ادامه خواندن حاجی غلام سرور دهقان «کابلی» دکتور عنایت الله شهرانی

کسانی که خود را در آیینه ی دیگران می بینند، انجام امور زنده گی خود را به دست آنها سپرده و آسوده گی خود را در سلیقه ی آن افراد جستجو می کنند.  یکی از مهمترین راه های عدم موفقیت در زنده گی این است که بیش از اندازه به ارزیابی های اطرافیان خود اهمیت دهید. ارزیابی بیرونی، نمره و ارزشی است که دیگران به رفتار و گفتار شما می دهند. این که مثلآ بگویند: شما زیبا، با هوش و موفق هستید، این وضعیت، شما را تحت کنترول سایر افراد قرار می دهد و قضاوت آنان شما را غیر مستقیم تحت فشار روانی قرار خواهد داد.

از این معقوله نباید دیده بست، شخصیتآدمیدرپس “آنچهمیگوید” نهفتهاست.

ادامه خواندن لحظه ی سکوت کن و با دقت بنگر که اهداف، رفتار و عملکرد تو با هم آمیخته اند یا خیر؟: جمشید مطمین

 ۱ – پیشبینی پیامبرانه از ظهور طالبان در 1400 سال پیش

پیامبر اسلام در رابطه به خوارج که در صدر اسلام ظهور نمودند و بنا به متن حدیثی، ده ها بار دیگر در تاریخ ظهور مجدد خواهند نمود، گفته بود:

 … يقتلون أهل الإسلام ويدعون أهل الأوثان” رواه البخاری ومسلم.

ترجمه: آن ها مسلمانان را می کشند و غیر مسلمانان را می گذارند.

صدق الصادق المصدوق”

دوكتور بشير احمد انصاری

البته که در سخن پیامبر اسلام حرفی ندارم. ولی در اینکه طالبان افغانستانی، پاکستانی و القاعده، داعش و اخوانیان کلاسیک، جیش محمد، لشکر طیبه و بوکو حرام … یا سلفیان و وهابیان و غُلات و جُهال اسلامی در مذاهب و فرقه های نفرت پراگن، خونریز و دهشت افگن همه «خوارج» شمرده شوند؛ و حتی اشراری مانند لارنس عربی و «پیر کرم شاه» خود ما را هم “خوارج” بخوانیم و بدانیم؛ درست نخواهد بود. 

از جمله به این دلیل که اینها بیشترینه «دواخل» اند؛ یا داخل گردانیده شدگان به صفوف و مذاهب و مکاتب اسلامی اند؛ نه «خوارج» یا خارج گردانیده شدگان از آنها.

«خوارج» مشخصن به آنانی اطلاق میگردید که پس از جنگ صفین و قبولی حضرت علی از «حکمیت» و دنباله آن که شکستش را رقم زد؛ به رسم اعتراض از صف حضرت علی خارج شده و به ایده ها و آرمانهایی که پایمال امویان شده بود؛ به زعم خویش وفادار ماندند و متقبل زحمات و قربانی های فراوان نیز گردیدند.

ازین که «خوارج» در زمان زندگانی پیامبر اسلام حتی قابل تصور نبودند؛ این ارشاد پیامبر به آنان مربوط و مختوم نمیشود. و اساسن بر منافقان و مسلمان نمایان مسلمان کُش و بیشترینه بر طالبان صاحبان خصوصن پس از متارکه با اشغالگران کافر صدق میکند!

تنها کافی است به سند زیر دقت فرمایید:

ادامه خواندن چند اثر طالبانی – جهادیانی و سُچه مسلمانی : سلیمان کبیر نوری

هفت و هشت ثور دو روز پی در پی، یکی آغاز یک فاجعهء بزرگ، خیلی خونین و آتشین به مثابهء بازی بیرحمانه و دردناک چند نفر زیر نام حزب دموکراتیک خلق به بهای بازی با سرنوشت یک ملت بود که اکنون چهل سال از آن روز می گذرد؛ اما شعله های آتشین آن هر روز مشتعل تر می شود و هر آن عطش بلعیدن آن افزون تر می شود و هنوز هم هر روز ده ها انسان را به کام خود می بلعدذو نه تنها از عطش خون آشامی اش کاسته می شود؛ بلکه برعکس هر روز بیشتر از روز دیگر بر آن افزوده می شود.

کودتای خونین هفت ثور در سال ۱۳۵۷ زمانی واقع شد که چند روز پیش از آن میراکبر خیبر مدیر مسوء ول جریدهء پرچم و یکی از رهبران حزب دموکرانیک خلق به گونهء مرموز کشته شدکه تا امروز روشن نیست که او بوسیلهء چه کسز و کدام گروهی کشته شد؛

ادامه خواندن هفت ثور سرآغاز یک جنایت و هشت ثور روز پوزش خواهی از مردم افغانستان : مهرالدین مشید

یاد دهانی :« نگرشی بر بینش‌های سور ریالستی در غزل‌های بیدل» نام نوشته‌یی است از دوست ارجمند، نویسنده و استاد دانشگاه کابل،احمد ضیا دستور.  تاریخ این نوشته به سنبلۀ ۱۳۷۲خورشیدی بر می گردد. ما در آن سال‌ها در انجمن نویسنده‌گان کار می کردیم، چه سال‌های دشواری بود. هرکوچه در شهرکابل به گذرگاه مرگ می‌ماند. با این حال انجمن نوسنده‌گان گاه گاهی در پیوند به جایگاه و کارنامه‌های شخصیت‌های فرهنگی کشور نشست‌هایی را راه اندازی می‌کرد. یکی از این نشست ها در پیوند به ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل بود.

تا یادم می‌آید استاد ضیا دستور در این نشست، این نوشتۀ خود را ارائه کرده بود. چندی پیش در میان انبار کتاب‌ها، مجله‌ها و ورق‌پاره های پراگندۀ خود به دست نویس دستور برمی خوردم؛ اما به گونۀ مشخص یادم نمی آید که این دست نویس چگونه نزد من باقی مانده است. چرا دستور آن را به من داده است. 

این روزها بار دیگر با این نوشته برخوردم، در ذهنم گذشت که شاید این یگانه دست نویس مقاله باشد. چنان بود که به گفتۀ مردم کمر همت را در قرنطین کرونایی بربستم و نوشته را تایپ کردم. فرستادم به سایت های ادبی کشور تا باشد که به آن دوست عزیز ضیا دستور که در ذهن من هماره چنان تندیسی از برادری و نجابت بود برسد. باز هم به گفتۀ مردم پس از آن که سرخود کرد و ملک خدا ، دیگر نمی‌دانم که در کدام گوشۀ این سرای سپنج زنده‌گی به سر می‌برد. 

ادامه خواندن نگرشی بر بینش‌های سور ریالستی در غزل‌های بیدل» نوشته از استاد پـرتـو نـادری

عبدالحق  واله  فرزند  عطاالحق  خان  صاحبزاده   متولد  «۱۵»  حوت سال  «۱۳۰۶ » هش – شهر کابل  بوده و مرحوم عطالحق  صاحب  زاده  پدر  مرحوم  واله در  دوران  نادرشاه و ظاهر شاه  پسرش مدت  نه (۹) سال  عمرش  را در زندان  گزرانید.  زیرا  مرحوم  صاحب زاده  در زمان  امیر  حبیب  الله  خان  کلکانی  وزیر  خارجه  افغانستان بود و برای  حفظ  اسناد دوران  استقلال صادقانه  همت  گماشت ُ وی  تمام  اسناد را  توسط  عبدالغفار خان مدیر آرشیف در  گاو  صندق  ها  حفظ  نمود.  وزیر  مختار انگلیس  بنام  « همفریزر»  که در سقوط  دولت و خلع  نمودن  امیر  امان  الله  خان  نقش  خیلی  فعال  را بازی  نموده بودُ  از پدر  شادروان  واله  خواسته بود تا در مقابل  یک  میلون  پوند  اسناد استقلال  را بوی  بدهد.  چون  او نپذیرفت  بار دوم  دو  میلون  پوند  برایش  پیشنهاد  نمودُ  اما بازهم   جواب  رد  شینده  بود ُ بار سوم  پیشنهاد  نمود  که برعلاوه  مبلغ  پیشنهاد شده ُ در هر کجای  دنیا  خواسته  باشد  حکومت  برتاینه زمینه  آسایش را برایش  فراهم  میسازد  و در غیر  آن  کشته  خواهند  شد.  پدر  مرحوم  واله  گفته بود : { من  انگلیس  ها را مردم خیلی  هوشیار فکر میکردمُ  حالا معلوم  شد که آنقدر  هوشیار  نیستیدُ  اگر  پدران  من  وبرادرانم  شهادت را قبول نمیکردندُ  با شما نمی  جنگیدیم  فلهذا  بکنید  هر آنچه  میتوانید من  از مرگ  نمی ترسم  و اسناد  را نمیدهم.}   

مرحوم  صاحب  زاده  به  زندان  عمر  سپری  میکرد  و عبدالحق  واله  پسر یک  مرد  زندانی بود او رااز  صنف  چهارم مکتب  ابتداییه  اخراج  نمودند. مگر « واله» 

ادامه خواندن در باره شادروان عبدالحق والـه چه می دانید: نوشتهء ماریا دارو

با اشک و خـون ز دیده روان مـادر وطن
گوید به نــور دیــدۀ افغـان چــنین سـخـن
ای آنکه هست و بود تو رُسـته ازین دمن
بشنو دمی کـه درخطـر است آبروی من

ســـازی فدای غیر اگـــر نام کشورت
بادا حرام بر تـــو هــمی شیر مادرت

ادامه خواندن فریاد مادر وطن و نصیحتش به فرزند: شعر از شاد روان غلام احمد نوید

جلال نورانی، دیگر طنز نمی نویسد!

چه دردناک است که ناگهان نگاهایت روی سطرهای می‌دوند و در پایان در می یابی که دوستی خاموش شده و بعد قطره قطره لغزش داغ اشک‌هایی را روی گونه‌هایت احساس می‌کنی.
امروز دوشنبه بیست و هفتم مارچ 2017 برابر باهفتم حمل 1396 خورشیدی نگاه‌های من همین‌گونه روی سطرهای خبر خاموشی طنز نویس، نمایش‌نامه نویس و پژوهشگر ادبی کشور جلال نورانی دوید، چنان کودکی پا برهنه‌یی که از خط قوغ آتش بگذرد!
روانت شاد باد! چه نا به هنگام تکاور زنده‌گی به آن سوی دیوار شکستۀ مرگ جهاندی!
چند سال پیش در پیوند به چگونه‌گی طنز نویسی افغانستان چیزی نوشته بودم و این سطرها در پیوند به جای‌گاه طنز نویسی نورانی شکل گرفته بودند.
***

ادامه خواندن یاد و بود از خاطرات طنز نویس معروف کشور جلال نورانی: نوشتهء استاد پرتو نادری

ما انسان ها جزئی از طبیعت هستیم؛ پس احترام به طبیعت یعنی احترام به خود. احترام به تربیت از شناخت طبیعت آغاز میشود و به عشق و محبتی میرسد که جاودانه است و هر آنچه در وجود ما انسان ها است در ارزش ها و نگرش ها نیز جریان دارد. طبیعت و تربیت یکی از مسایل مهم جوامع بشری است که همواره مورد توجه اندیشمندان و متفکران قرار گرفته و نقش شگفت انگیز طبیعت و تربیت در زنده گی انسان و حتا حیوان به هیچ خردمندی پوشیده نیست و تا اکنون هم ضرورت آن مورد تردید قرار نگرفته است. 

اهمیت پژوهش و بررسی مفهوم طبیعت بخش بسیار بزرگی از دانش بشر را تشکیل میدهد؛ هرچند که بشر خود پاره ‌ای از طبیعت است، تربیت اغلب به عنوان یک موضوع جداگانه از دیگر پدیده‌ های طبیعی مورد بررسی و گفتگو قرار میگیرد.

ادامه خواندن توقع از طبیعت و تربیت به عنوان یک دستگاه بستر ساز فرهنگ و دانش : نوشته :نوشته و پژوهش از: پوهاند دوکتور حبیب پنجشیری

ژرف اندیشی دربارۀ مفهوم توسعه، مهمترین چالش فکری بوده و است که در بسياری از جوامع، عامل ظهور تنش هایی فرهنگی نیز پنداشته می شود. گاه اين گونه ناكامی ها به صورت فجایع ـ از جنگ های داخلی گرفته تا رژيم های خودكامه بُروز كرده و خود فرآيند توسعه را مختل و گاهی نيز مردم شاهد توسعه موفقيت آميز بوده اند كه نه تنها فاصله ميان كشورهای فقير وغنی را از ميان بر نمی دارد بل نشان می دهد كه سنت های ويژه هر فرهنگ را می توان با مـُـدرن ترين منابع اقتصادی، علمی و فنی مخلوط نمود.

ادامه خواندن توسعه برای ما “سرچشمۀ پیشرفت و خلاقیت”: بهزاد برمک

روز خبر نگار در افغانستان روز یاران از دست رفته است، روزی آنانی که به جرم نوشتن و بیان حقیقت سر بر سر راه پاکیزۀ خود کردند. روان همه شان شاد باد! من در این روز بیشتر به این عزیزان می اندیشم. سال ها پیش وقتی شنیدم که اجمل نقشبندی را سر بریدند ، هنوز می اندیشم انسان چه حسی می داشته باشد وقتی که دشمن کارد بر کلویت می گذارد! یا هم کارد استبداد به استخوانت می رسد. این چند سطر را به نام نقش بندی عزیز نوشته بودم.
چو شب آمد خطا بسیار کردند
غمان خفته را بیدار کردند
چه کس بانگ انالحق زد درین شهر
که منصوری ز نو بر دار کردند « پرتو نادری »
پازحسنک وزیرتا اجمل نقشبندی

مدتی ست که بادهای نا موافق کران تا کران کشور را زیر پر گرفته است. بادهایی ویران‌گری که از دشت‌های خشم و خشونت می آیند!
مدرسه‌یی در کام آتش به خاکستر بدل می گردد و ترانۀ مکتب در گلوی کودکان خاموش می شود. آموزگاری را در برابر دیده گان وحشت زدۀ شاگردانش سر می برند. شاید او به شاگردانش یاد داده است که آفتاب در سرزمین ما از خاوران سر می زند ! کودکی را حلق آویز می کنند. مدافعان حقوق بشر،آزادی بیان ، روزنامه نگاران و فعالان جامعۀ مدنی را به گلوله می بندند.

ادامه خواندن روز خبر نگار در افغانستان روز یاران از دست رفته است: نوشته – استاد پرتو نادری

امروز  قاصد پستی  تحفه گران بهای  از آدرس دوست نهایت  گرامی جناب محترم محمد  اسحاق ثنا را برایم به ارمغان  آورد. زمان که پست را گشودم در میان  آن مجموعه اشعار ناب شاعر معاصر شادروان  سید عبدالله عنبری در چشمانم درخشید . این مجموعه با  صحافت خیلی زیبا که در پشتی آن نوشته شده« شعرهای از شادروان سید عبدالله  عنبری» با کوشش و حزینه مالی « طوبا عنبری و ستار صابری» وبا اندیشه شاعرانه استاد محترم محمد اسحاق ثنا صورت گرفته است. در میان  اوراق آن  اشعاری را خواندم که شاعر فریاد از هجران  وطن می زند.

این  شاعر گرامی  در افغانستان عزیز ما  نیز به کار های فرهنگی  اشتغال داشته و اشعارش که دربرگیرنده  موضوعات تصوفی ٬ میهنی ٬ انتقادی ٬ اجتماعی و عاشقانه بوده و در جراید  کشور به چاپ رسانیده است. 

سید عبدالله عنبری  فرزند مرحوم الحاج سید  محمد اسحاق عنبری که خود نیز  شاعر بود در(۱۹۴۱ م) در شهر کابل  دیده به جهان گشود و پس از فراغت  از اکادمی تربیهء معلم ٬ نخست به حیث  آموزگار سپس به حیث معاون تدریسی در مربوطات  وزارت تعلیم وتربیه ایفای وظیفه نمود. و بعد با اساس  فهم و استعداد ایکه در امور زبان انگلیسی داشت ٬ به حیث  مترجم در سفارت خانه های پولند و بلغارستان در کابل و هم  چنان مدتی در دواسازی هوخست افغانستان به حیث ترجمان انجام  خدمت کرده است.

ادامه خواندن معرفی مجموعه شعری شادروان سید عبدالله «عنبری» تحت عنوان نای شکسته : نوشته – ماریا دارو

شب شد شب غمین و شب فاجعه رسید 

بارید برف و باد ز هر گوشه ای وزید

سردی تمام هستی مردم به باد داد 

هر سوی گوش گر بنهی ناله ها شنید 

نه روز از شکنجه بیرون بود از ستم 

از شانه شکسته ای شب نیز خون چکید 

ادامه خواندن شب غمین : شعر از استاد م- اسحاق ثنا

با تشکر کلان از اشنای عزیزم استاد اسحاق ثنا که این اثر ارزشمند را برایم سوغات نموده است.
نای شکسته!
نای شکسته مجموعه ی شعریست از شاد روان عبدالله عنبری ،درین تازگی‌ها با قد صحافت زیبا در شهر ونکوور کانادا اقبال چاپ یافته است
شاعر گرامی آرزو داشت تا این مجموعه را در وقت حیات اش به چاپ برساند متأسفانه مرگ نا به هنگام مجال انرا نداد تا این آرزو او برآورده گردد .
درین مجموعه شعری شست و هشت قطعه از اشعار زنده یاد عنبری جا داده شده که به کوشش فعال فرهنگی محترمان: طوبا عنبری ‘ نویسنده و نقاش مشهور شهر ما آقای ستار صابری به همیاری شاعر معاصر کشور ما استاد اسحاق ثنا از منابع مختلف چون روز نامه‌ها مجلات و بخصوص نشریه زن چاپ ونکوور جمع‌آوری گردیده به شکل یک مجموعه چاپ شده است .هر سروده ی این مجموعه نمایانگر رنج و درد شاعر بوده و ناله اش در دلها راه یافته و اسباب ایجاد مهر عطوفت و عشق می‌گردد.

ادامه خواندن مژده به علاقمندان شعر
 : نوشته از امان معاشر

نوشته های عتیق رحیمی
عتیق رحیمی تا هم اکنون چهار رمان نوشته است که هر کدام پیروزی‌های را برای نویسنده در پی داشته ا ست. البته در این میان رمانهای« خاکستر و خاک» و «سنگ صبور » موفقیت و شهرت گستردۀ جهانی برای‌ نویسنده به بار آورده است. به پندار من دو کتاب دیگر او ( هزار خانۀ خواب و اختناق -2000- و برگشت خیالی- 2005- به مقایسۀ خاکستر و خاک و سنگ صبور هنوز به یک چنین شهرتی نرسیده اند.
.

خاکسترو خاک
این رمان به زبان پارسی دری نوشته شده و به سال 2000 میلادی در فرانسه انتشار یافته است.
ظرف چند سال گذشته رمان خاکستر و خاک به اضافه از بیست زبان مهم جهان ترجمه شده است. عتیق رحیمی پا به پای ترجمۀ این رمان دروازه های نهادهای فرهنگی جهانی را به روی خود وبه روی داستان نویسی معاصر افغانستان گشود و توانست تا به حیث یک نویسندۀ جوان و موفق اعتبار گسترده یی جهانی پیدا کند.

ادامه خواندن عتیق رحیمی نویسنده و کارگردان افغان جایزهء جشنواره فیلم برلین را بدست آورد. نوشته پرتو نادری

• 

در جواب صحبت هاى بى ارزش و بى محتواى شخصى بنام عبدالخالق لعلزاد كه خود را پژوهشگر تاريخ  معرفى ميكند و آقاى شهسوار سنگروال كه او هم خود را پژوهنده ى تاريخ ميداند و اين صحبت ها از برنامه ى پرگارِ بى بى سى فارسى با گردانندگى آقاى كريمى پخش گرديده است ، بايد عرض كنم كه :

١ – از بررسى كاملِ صحبت هاى جناب سنگروال مى گذرم و فقط به اين نكته بسنده ميكنم كه حرف هاى جناب شهسوار در موردِ كتابِ پته خزانه ، اشتباهِ محض ميباشد چون اين كتاب توسطِ آقاى عبدالحى حبيبى جعل شده و هيچ سنديتى ندارد ولى جناب سنگروال اين اثر را بعنوان پشتوانه ى تاريخ هزاران ساله ى افغان ها ( پشتون ها ) ميداند و به شعرى مثلاً از كتاب پته خزانه ، سروده ى شاعرى بنامِ امير كرول استناد ميكند . در مورد اين فرمايش جناب سنگروال بايد گفت كه اين سروده ى فلكلوريك كه شاعر آن مشخص نمى باشد ، تا زمان نوشتنِ پته خزانه ى جعلى ، سينه به سينه حفظ گرديده و به نسل هاى بعدى افغان به ارث رسيده و سنديتِ تاريخى كتابتِ زبانِ افغانى را ندارد .

ادامه خواندن سخنى با حاميانِ محقق نما و پژوهنده ى دروغين تاريخ ( جنابِ عبدالخالق خان لعلزاد ) : نویسنده امیر فروغ

هوا چهره‌ی بدل کرده، بهار پیراهن گل‌رنگش را به تن کرده و از پشت کوه بابا به راه افتاده است. چه نوید جان‌فزایی‌ست بهار! من یک روز معمولی را آغاز کرده‌ام. داخل موتر اداره به سمت دفتر کارم در حرکتم. معمولاً در فاصله‌ی مسیر خانه تا اداره، روزنامه‌های مطرح کابل و بی‌بی‌سی و آزادی و. . . را می‌خوانم. امروز تقلای طبیعت برای دریدن جامه‌ی پشمینه زمستانی و دل‌ربایی آسمان با خورشید و ابرهای تنک‌شده‌ی پنبه‌ای‌شکلش وامی‌داردم شیشه موتر را پایین کنم و تلفن همراه را کنار بگذارم. به خیابان مزدحم صبح کابل و شوق زنده‌گی‌خواهی در صورت آدم‌ها می‌نگرم. به نقاشی‌های گروه هنرسالار روی دیوارهای بلند امنیتی شهر نگاه می‌کنم. نقاشی‌هایی که سعی دارند یاد آدم‌های مهربان شهر را جاودانه کنند و از زشتی و ترس‌ناکی این دیوارهای بی‌روح سنگی بکاهند. کابل من آبستن حوادث متعدد و آشفته‌گی مکرر است، وضعیت پساانتخابات نگران‌کننده است و قدرت‌خواهی مضاعف هیولای سیاهی که به جان زن و مرد افتاده است.

ادامه خواندن صلح وجنگ ٬روایت من و هم نسلانم : نویسنده – رویینا شهابی

اکثریت مردم افغانستان امضای موافقتنامه صلح را یگانه راه پایان جنگ می دانند. مردم افغانستان ادامه وضع موجود را برای خود و آینده کشور ناممکن می ببینند و بیشتر ازاین آرزو ندارند قربانی و اسیر تکه داران جنگ گردند، امریکا و جوامع جهانی نیز به این نتیجه رسیده اند تا دراستراتژی خود در افغانستان تجدید نظر نمایند. توافقنامه صلح در قطر بنام “دولت امارات اسلامی افغانستان” که امریکا آن رابه این نام به رسمیت نمی شناسد به عنوان توافقنامه صلح  با طالبان امضاء نمود .

ملا برادر بعد امضاء این بزرگترین سند تاریخی بعد ازجنگ دوم جهانی درطولانی ترین جنگ با ابرقدرت برتر جهان از کشور های جهان وبه ویژه بازیگران فعال در منطقه ابراز سپاسگزاری کرد و مجاهدین افغانستان را دعوت به همکاری نمود. تا به” امارات اسلامی” نام “خود ساخته و بدون اراده مردم که تاهنوز هیچ کشوری” آنرا به رسمیت نمی شناسد بیعت نمایند.

ادامه خواندن خودکشی سیاسی اشرف غنی !… دکتور علی احمد کریمی

جایزه “خرس بلورین” این جشنواره بین‌المللی به “بانوی رود نیل” رسید.

این فیلم بر اساس رمانی با همین نام نوشته “اسکولستیک موکاسونگه” نویسنده رواندایی – فرانسوی ساخته شده است.

فیلم داستان زندگی دختران و زنانی است که قبل از شروع جنگ رواندا دراوایل دهه نود میلادی دریک مدرسه کاتولیک شبانه روزی در “گیگالی” پایتخت آن کشوراتفاق می‌افتد. جایی که دخترانی با ترکیب قومی بیشتر(هوتو) و فقط ده درصد از قوم (توتسی) درس می‌خوانند.

این دختران موظفند به زبان فرانسه حرف بزنند، آموزش‌هایی بینند یا باید جزء زنان نخبه‌ای باشند که به ازدواج مردان ثروتمند طبقه حاکم ازقوم (هوتو) درآیند. آنها قرار است به شهروند نخبه و یک مسیحی خوب تبدیل شوند. دخترانی که می‌خواهند آینده رها و پر از امید داشته باشند اما زندگی آنها در تضاد های ریشه‌دار اجتماعی وسیاسی شکل گرفته است.

ادامه خواندن فیلم جدید عتیق رحیمی، نویسنده و فیلمساز افغان درهفتادمین جشنواره سینمایی برلین، جایزه بهترین فیلم در بخش “نسل‌ها” را دریافت کرد.

زمانی که به زبان و فرهنگ از روزنه‌های تاریک و دودآلود سیاست و تعصب نگاه‌کنیم نه تنها راه به جایی نمی بریم؛  بلکه خود در چاه پندارهای تاریک و بیمار خود فرو می افتیم و بعد می اندیشیم که آسمان همان دهان چاه است.

دری، پارسی یا پارسی دری زبان یک حوژۀ سیاسی نیست که انگلیس و روس یا هم نیروهای برتر دیگری  دور آن خط کشیده باشد؛ بل پارسی دری زبان یک حوزۀ بزرگ تمدنی است که امروزه به کشورهای گوناگونی تقسیم شده است

  تا جایی که از آثار پژوهشی زبان‌سناسان می توان نتیجه گرفت، «دری» نه لهجۀ پارسی است و نه هم صفتی برای پارسی؛ بلکه « دری» زبانی است کهن‌سال که نخستین سروده‌ها در این زبان به پیش از اسلام می‌رسد. دری همان زبانی است که به آن پارسی یا پارسی دری نیز می‌گویند. 

ما در این جا با سه زبان رو به رو نیستیم، بلکه سه نام داریم برای یک زبان. حال چه دری گوییم چه پارسی یا هم پارسی دری، اشاره به یک مفهوم یا یک زبان داریم. 

ادامه خواندن به مناسبت روز زبان٬ «دری» را نه ایرانی ها از ما دزدیده اند و نه ما از آن‌ها: استاد پرتو نادری