مردم افغانستان با رفتن به پای صندوق های رای و با جضور میلیونی و شکوهمند شان در مراکز رای دهی بزرگ ترین حماسۀ ملی را آفریدند و ثابت کردند که بر رغم تهدید های دشمنان سوگند خوردۀ مردم افغانستان، هرگزبه عقب بر نمی گردند و تا پای جان برای تحقق دموکراسی، آزادی و عدالت می رزمند و تصمیم دارند تا چراغ آگاهی را روشنتر و نور امید برای زنده گی سعادتمند و سربلند را در دل های مردم هرچه تابنده تر بوزند. شرکت مردم درانتخابات هفدهمین مجلس نماینده گان افغانستان چنان چشمگیر بود که از سوی سازمان ملل، نمایندۀ ملکی ناتو و کشور های جهان مورد استقبال گرم قرار گرفت و از آن به عنوان استقبال میلیونی مردم یادآوری کردند. حضورگستردۀ مردم در انتخابات پارلمانی و و بویژه مشارکت گستردۀ زنان در این روند با واکنشهای مثبت کشورها و سازمانهای پشتیبان افغانستان رو به رو شده است؛ اما با تاسف که کمیسیون انتخابات به هر دلایلی که بود با کم کاری های بیش از افزون و ضعف مدیریتی حماسۀ شکوهمند و جنب و جوش ملی مردم افغانستان را بیرحمانه به بازی گرفت.
ادامه خواندن مردم با حضور پرشکوۀ شان در انتخابات به تروریزم نه گفتند: مـهـرالـدیـن مـشـید
دسته: مسایل اجتماعی
تغییر در راهبرد ها و سیاست ها فرصتی برای رهایی جهان از شر تروریزم: مهرالدین مشید
از مبارزه با تروریزم هفده سال سپری شده و به گفتۀ رئیس جمهور امریکا تا کنون هفت تریلیون دالر در جنگ های عراق، سوریه و افغانستان به مصرف رسیده است که وی این پول ها را حماقت پولی خواند. هرچند در شماری منابع هزینه های جنگ های یادشده 3.6 تریلیون دالر و تحلیل گران هزینه های این جنگ ها را 1.8 تریلیون دالر ذکر کرده اند؛ اما هرچه باشد هفت هزار میلیارد دالر پول اندکی نیست که هزینه شدن آن را در یک جنگی نادیده گرفت که تا کنون هیچ نتیجه یی در پی نداشته و برعکس دشواری های بیشتر را فراراۀ ممبارزه با تروریزم به پیش کشیده است. هرگاه پس از هفده سال ارادۀ جهانی بویژه امریکا برای مبارزۀ واقعی با تروریزم و قلع و قمع تروریستان به گونۀ واقعی بوجود آمده باشد. در این صورت نخست از همه در پالیسی ها و استراتیژی های راهبردی مبارزه با تروریزم تغییرات بنیادی بوجود آید و قوانین مبارزه با تروریزم و اسلوب های آن باید مورد تجدید نظر قرار گیرد و استراتیژی های امتیاز طلبی و برتری جویی های اقتصادی زیر پوشش ادامه خواندن تغییر در راهبرد ها و سیاست ها فرصتی برای رهایی جهان از شر تروریزم: مهرالدین مشید
کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مهرالدین مشید
روز چهارشنبۀ گذشته مزدوران بیگانه و افراد وابسته به شبکه های شیطانی استخبارات منطقه خونین ترین فاجعهء ضد اسلامی و ضد ارزشهای ملی را در برچی مربوط ناحیهء سیزدهم به راه افگندند و ده ها خانواده را در سوگ عزیزان شان بنشاندند. این حمله که خلاف اصول دین اسلام و سایر کنوانسیون ها و ارزش های جهانی در یک مرکز تعلیمی انجام شد. در واقع سیمای اصلی تروریستان را آشکار کرد که به هیچ اصلی پایبند نیستند و تنها خود رامکلف به ماموریت ناجایزی می شمارند که از سوی شبکه های جنهمی آی اس آی و سایر شبکه های شیطانی برای شان سپرده می شود. در این حادثه وحشتناک و دلخراش بر بنیاد آمار های رسمی بیش ۶۰ تن شهید و بیش از ۷۰ تن جراحت برداشتند که آمار های غیر رسمی شمار کشته ها و زخمی های این حادثه را بیش از ۳۰۰ تن ذکر کرده اند. بیشترین قربانیان این حادثه را کودکان و نوجوانان تشکیل می دهد که هر یک با صد ها امید و آرزوی در اوجی از فقر و بدبختی در مرکز یادشده مصروف فراگیری آماده گی های کانکور بودند. دشمنان پیدا و پنهان مردم افغانستان با این حادثه آفرینی ، چهرهء اصلی ضد ملی و وابستگی ننگین شان را خیلی افتضاح بار به نمایش گذاشتند تا اهداف انسان دشمنانه و اهریمنی باداران شان را با کشتن بیگناهان در افغانستان براورده بسازند. تروریستان با این حمله وحشیانه کودکانی را هدف قرار دادند که کشتن شان ضد اسلام بوده و این گونه کشتار بیرحمانه را حتا در هیچ دین و فرهنگی نمی توان توجیه کرد. شبکه های استخباراتی با این اعمال وحشیانه می خواهند اهداف گوناگون را دنبال کنند و از جمله هدف آنان فاصله ایجاد کردن میان شهروندان کشور است تا تضاد قومی و مذهبی را در کشور دامن بزنند. این در حالی است که مردم افغانستان یک صدا و با هم این عمل شیطانی تروریستان را تقبیح کرده و تمامی شهروندان کشور خویش را در این ماتم شریک می دانند؛ زیرا که این ملت دشمن مشترک خود را شناخته اند و در برابر توطیه های دشمنان هیچ گاه فریب نمی خوردند. آنان دریافته اند که یک بدن واحد یک ملت اند و که با به درد آمدن یک عضو تمام بدن جریحه دار می شود. ادامه خواندن کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مهرالدین مشید
آیینهها دروغ نمیگویند : شعر از استاد لطیف ناظمی
اگرچه زیسته ام من به روزگار تفنگ
من از قبیلهی عشقم نه از تبار تفنگ
ز هر تنفس من بوی جنگ می آید
نفس کشیده ام از بس که در غبار تفنگ
ز هر طرف که روی چار راه فاجعه است
نوشته اند به هر چارسو شعار تفنگ
ادامه خواندن آیینهها دروغ نمیگویند : شعر از استاد لطیف ناظمی
زندگی در اجتماع مستلزم حضور همه افراد جامعه است: سیـد عـادل سـادات
زندگی در اجتماع مستلزم حضور همه افراد جامعه است، زنان، مردان، کودکان و بزرگ سالان – در تشکیل جامعه سهم برابر دارند با مسؤولیتهای متفاوت، اما در جامعه مرد سالار افغانی حضور نیمه از پیکر جامعه کاملاً از میان برداشته شده از قریه و قصبات گرفته الی شهرها این امر نهادینه شده و جامعه مرد سالار با تمام فراز و نشیبها در جغرافیایی حکم روایی میکند، در ساعاتی از شبانه روز شهرها عملاً به شهر مردانه مبدل میگردد و گشت و گذار زنان در بسیاری از بخشهای جامعه بنا بر قوانین نانوشته ممنوع میشود اما تا اکنون کسی توجه نکرده چرا در طول چندین دهه جنگ تعداد از فامیلها جوانان خویش را از دست دادهاند و این امر ادامه دارد. ادامه خواندن زندگی در اجتماع مستلزم حضور همه افراد جامعه است: سیـد عـادل سـادات
کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مـهـرالـدین مـشـیـد
روز چهارشنبۀ گذشته مزدوران بیگانه و افراد وابسته به شبکه های شیطانی استخبارات منطقه خونین ترین فاجعهء ضد اسلامی و ضد ارزشهای ملی را در برچی مربوط ناحیهء سیزدهم به راه افگندند و ده ها خانواده را در سوگ عزیزان شان بنشاندند. این حمله که خلاف اصول دین اسلام و سایر کنوانسیون ها و ارزش های جهانی در یک مرکز تعلیمی انجام شد. در واقع سیمای اصلی تروریستان را آشکار کرد که به هیچ اصلی پایبند نیستند و تنها خود رامکلف به ماموریت ناجایزی می شمارند که از سوی شبکه های جنهمی آی اس آی و سایر شبکه های شیطانی برای شان سپرده می شود. ادامه خواندن کابل این یل زخمی گردن فراز گیتی؛ برعکس در کاجستان های غرور استوار و سر بلند می ماند : مـهـرالـدین مـشـیـد
پشت حمله های تهاجمی و انتحاری طالبان چه دستانی قرار دارد افزایش حمله های تروریستی دلالت بر قوت طالبان و یا ضعف نیرو های امنیتی دارد: نویسنده- مهرالدین مشید
طالبان از مدتی بدین سو حمله های شدید انتحاری و تهاجمی را بر ضد نیرو های دفاعی و امنیتی کشور به راه افگنده اند که در جنگ هفده سالهء طالبان در برابر نیروی های امنیتی کشور بی پیشینه است. چنانکه همه شاهد هستیم که طالبان از مدتی بدین سو حمله های سنگین تهاجمی و انتحاری را بر مراکز نیرو های دفاعی و امنتی کشور سازماندهی کردند و توانستند به بسیار ساده گی تا باعبوراز “هفت خوان رستم” مراکز نظامی را در ولایت های های مختلف مورد حمله های موفقانه قرار بدهند که از جمله حمله های طالبان بر پایگاۀ نظامی غورماچ فاریاب معروف به کمپ چینایی و تصرف تاسیسات نظامی آی خانم در تخار و حملۀ موفقانه و وارد شدن طالبان به داخل شهر غزنی و حمله های انتحاری پیهم آنان به ولایت های بویژه شهر جلال آباد و راکت پراگنی ها و حمله های انتحاری آنان در شهر کابل بویژه حمله بر یک مرکز آموزشی در برچی در ناحیۀ سیزدهم، می توان یاد آور شد. ادامه خواندن پشت حمله های تهاجمی و انتحاری طالبان چه دستانی قرار دارد افزایش حمله های تروریستی دلالت بر قوت طالبان و یا ضعف نیرو های امنیتی دارد: نویسنده- مهرالدین مشید
تورك های ایماق : اقتباس از کتاب «تاریخچۀ اقوام در افغانستان» تألیف داکتر عنایت الله شهرانی چاپ پنجم، کابل 1395 خورشیدی – ارسالی وحدت الله درخانی از کابل
ایماق ها شاخه بسیار مشهور اقوام تورك و مغول میباشند . مناطق و قبایل بزرگ ایماق ها را در كتب تاریخ گاهی باسم «ایماقات» یاد میكنند .
كلیـــد قفل جماع است زر ولی كـــو زر
سراغش از چه بلد گیرم و كـــــدام ایماق
«ملا فوقی یزدی بنقل از آنندراج»
درباره «ایماق» در كتب معتبر تاریخی معلومات زیاد است و چون ریشه خالص توركی دارند، بجای اینكه مؤرخین توجه خاص باین كلمه بنمایند، زیاده توجه خویش را به ریشه یا اصل «تورك» مبذول داشته اند. با آنهم سعی میگردد كه درباره این قوم نامی و مشهور بحدی توان گفته ها و اسناد بیاوریم كه گروه یا شعبه ایماق های عزیز از آن آگاه شوند و پیوند های خود را با اطرافیان شان محكمتر سازند .عبدالحی گردیزی مؤرخ دوره غزنویان در كتاب «زین الاخبار» خود كه استاد عبدالحی حبیبی زیاده تر كتاب مذكور را به «تاریخ گردیزی» شهرت داده اند، درباره ایماق معلومات زیبا میآورد: «كیماك : اصل ایشان آن بوده است كه مهتر تاتاران بمرد و او را دو پسر ماند، مهتر پسر پادشاهی بگرفت، كهتر پسر از برادر حسد برد…. تا هفت تن از مولدان تتار بنزدیك ایشان آمدند یكی ایمی دو دیگر ایماك، و سه دیگر تتار و چهارم بلاندر و پنجم خفچاق و ششم لنقاز و هفتم اجلاد…» (ص 550 زین الاخبار).
از هفت شخص بالا كه همه از یك نسب و كیماك میباشند، بدو شخص آن ایماك و تتار كار داریم، در قسمت تتار بتاریخ آنها زیر عنوان تورك ها آورده ایم و به آنها سوالی پیدا نیست كه اصل شان تورك میباشد، وحالا توجه نمائید كه وقتیكه یك برادر تورك تتار است، برادر دیگر ایماق كه «ایماك» آورده شده است، ضرورت به آن نیست كه بگوئیم كه او هم تورك ایماق میباشد، زیرا برادر با برادر هم خون و همتبار میباشد. ادامه خواندن تورك های ایماق : اقتباس از کتاب «تاریخچۀ اقوام در افغانستان» تألیف داکتر عنایت الله شهرانی چاپ پنجم، کابل 1395 خورشیدی – ارسالی وحدت الله درخانی از کابل
در باره قصر با شکوهء دارالامان چه میدانید ؟ : زلمی افغان
قصر بزرگ و با شکوۀ دارالامان در عهد سلطنت شاه امان الله تهداب گذاری گردیده و کار ساختمان بخش بزرگ آن عمارت نیز در همان دوره به پایۀ اکمال رسید. در آن زمان در نظر بود که مرکز و پایتخت کشور با احداث یک شهر جدید مطابق یک پلان اساسی در جنوب چهاردهی که فعلاَ به نام دارالامان یاد میگردد، تنظیم یابد.
نقشۀ شهر جدید کابل و پایتخت دورۀ امانیه که از طرف یک تن از مهندسان فرانسوی به نام (گودار) طرح شده بود تخمیناَ بیش از صد ها جریب زمین را صرفاَ در ساحۀ مرکز اداری احتوا می کرد.
بنابر سفارش سرمهندس آلمانی (والتر هارتن) معماران و کسبه کاران ماهر افغانی جمع آوری گردیده به کار های ساختمانی گماشته شدند. در عین حال برای انجام کار های ساختمانی شهر جدید به نحو مطلوب و شایسته در حدود ۷۰۰ نفر از فارغ التحصیلان صنف شش آن دوره در رشته های معماری و ساختمانی برای مدت شش ماه به توصیۀ آقای (والتر هارتن) و تحت نظر وی و سایر متخصصین آلمانی به شکل عملی و نظری آموزش دیدند. بعداَ این گروپ ۷۰۰ نفری پس از شش ماه تحصیل برای پیشبرد کار های مختلف ساختمانی مدرن آماده گردیدند. ادامه خواندن در باره قصر با شکوهء دارالامان چه میدانید ؟ : زلمی افغان
زندانی و زندانبان خویشتن : داکتر عبدالصبور سیاه سنگ
فضلالحق عبادی در بیست سالگی (1964) به هنر رو آورد، نیمه کمتر هفتادوچهار سال زندگیش را به هنرنمایی در رادیو، تیاتر، تلویزیون و سینما پرداخت و پس از بخش دوم سریال “مهاجرت شیرآغا و شیرینگل” (1990؟) تا دم مرگ – شانزدهم می* 2018 – دستاورد چشمگیر نداشت.
دریغا! پیشینه پنجاهوچند ساله هنرمند بزرگی نخست فشرده شود به سه دهه و سپس درخشش هنرش از پانزده سال فراتر نرود. چرا؟ آسیبپذیری عبادی چه بود و در کجاها رخ مینمود؟ ادامه خواندن زندانی و زندانبان خویشتن : داکتر عبدالصبور سیاه سنگ
کشتی در گل نشستۀ کشور هر روز بیشتر در گل می نشیند: مـهـرالـدیـن مـشید
مردم افغانستان از چهاردهه بدین سو، فردای هر روز را برای خوش بختی خود فال نیک گرفته اند و اما برعکس هر روز بدتر می شود و کشتی سرنوشت این ملت هرلحظه بیشتر از روز دیگر در گل می نشیند. با تاسف فراوان که هنوز هم هنوز است این کشتی در حال نشستن در اعماق توفان های کشنده است که در هر موج توفنده تر از گشته سرنوشت این ملت را به کام توفان می سپارد. این در حالی است که مردم افغانستان طی چهل سال گذشته برای آزادی از اسارت و تعیین سرنوشت شان بیدریغ رزمیده اند و حماسه های شگفت انگیز را به نمایش گذاشته اند. حال پرسش این است که چگونه شد تا سرنوشت مردم افغانستان پیهم در خون می غلتند. چرا رهبران افغانستان در این مدت نتوانسته اند، مردم شان را نجات بدهند و شانس های خوب را از دست دادند. دلیل اش پرحجم بودن توطیه برضد افغانستان از سوی کشور های منطقه و جهان بوده و یا دلیل اش ناکارایی ها، خودخواهی ها، گروه گرایی ها، قوم پرستی ها و بالاخره افتادن رهبران و گروهها در چالۀ گرایش های ناباب و ضد ملی و ضد اسلامی و یا این که دلیل اش ادامۀ جنگ و افزایش ناامنی ها درافغانستان وابستگی ها و ناتوانایی های رهبران و جریان های جهادی وسیاسی است که نتوانستند، جنگ را مدیریت کنند، در دام شبکه های استخباراتی افتادند و در ضمن اسیر قوم گرایی ها، خودخواهی ها و تک روی های شان شدند. ادامه خواندن کشتی در گل نشستۀ کشور هر روز بیشتر در گل می نشیند: مـهـرالـدیـن مـشید
آیا میدانید که آریانا نام اصلی افغانستان کنونی و یکی از قدیمی ترین کشورهای جهان بوده است.
محقق و عطا دوستم را آوردند؛ اما چطور؟ …. نصیر موحـدی
بعد از تشکیل حکومت وحدت ملی و توافق روی تقسیم “پنجاه – پنجاه” فیصد قدرت بین تیم اصلاحات و همگرایی و تحول و تداوم، همه چالش ها و شکاف های بوجود آمده در انتخابات را فراموش کردند و به امید آینده درخشان نفس می کشیدند. اما اشرف غنی احمدزی با نشستن به کرسی ریاست جمهوری شعارهای داغ و آتشین سر داد و با فریادهای شماره وارش همه را امیدوار کرده بود. احمدزی با پیدا کردن جای پای در ارگ، حرص و طعم قدرت در وجودش گل کرد و در صدد حذف رقبای درون حکومتی و مخالفان سیاسی اش بر آمد. ادامه خواندن محقق و عطا دوستم را آوردند؛ اما چطور؟ …. نصیر موحـدی
آیا هیچ از بربادی و تباهی درس عبرت نمیگیریم؟ یک بار بخوانید تا از عمق واقعیت ها آگاه شوید!
ما مردم افغانستان” به استثنای انسانها با شرف و نجیب وفداکار” پشت موبایل و کامپیوترها پنهان شده و اکثر در شبکه های اجتماعی همدیگر را با شور و شوق تمام با جملات فوق مخاطب قرار میدهیم، و کوشش می کنم بار ملامت روزگار تیرهء افغانستان را به گردن همدیگر بیاندازیم. این در حالی است که از ده ها پشت دعوای مسلمانی داریم! آیا دین محمد امین و ابراهیمِ خلیل همین بود؟ آیا به راستی ما انسان هستیم، یا فقط به شکل آدم زاده شده ایم؟ آیا هیچ از بربادی و تباهی درس عبرت نمیگیریم؟ برعکس، بر خون همدیگر تشنه تر میشویم؟ چشم بینای که خداوند برما داده، کجا شده؟
آیا پشتون های پابرهنه ننگرهار وهلمند و… که از دست همین تروریست های وحشی ازاین کوه به آن کوه واز این قریه به آن قریه فراری هستند را نمیبینیم؟ پس چرا فقط چهارطالب و تروریستِ مزدور که پشتو حرف میزنند را میبینیم؟ ادامه خواندن آیا هیچ از بربادی و تباهی درس عبرت نمیگیریم؟ یک بار بخوانید تا از عمق واقعیت ها آگاه شوید!
…که چه نام است ایـنجا : شـعر زیبا ی از بـهـزاد
حاجتی نیست به پرسش که چه نام است اینجا
جهل را مسند و بر فقر مقام است اینجا
علم و فضل وهنرو سعی و تفکر ممنوع
آنچه در شرع حلال است حرام است اینجا
ریش زاهد قلم منشی و فرم افسر
حلقۀ حذب جوانان همه دام است اینجا ادامه خواندن …که چه نام است ایـنجا : شـعر زیبا ی از بـهـزاد
گسترش گروههای افراطی در جهان اسلام تهدیدی به انحطاط فرهنگ و تمدن اسلامی: مهرالدین مشید
در این شکی نیست که عوامل زیادی دست به دست هم می دهند تا فرهنگ و تمدنی را تحت فشار قرار داده و با خفه کردن عناصر پویای آن، تمامی فرصت های بالنده گی را از آن می گیرد و بالاخره آن فرهنگ را دچار انحطاط و بحران هویتی می نماید. هرچند ریشۀ بحران فرهنگی در اسلام به یک تعبیر به چهارده قرن پیش، پس از دوران خلفای راشدین و به تعبیر دیگر به قرن هفت وهشت خورشیدی بر می گردد که اجتهاد در قلمرو های اسلامی به دلایل نامعلوم بند شد و حکام و زمامداران مستبد فرصت یافتند تا بر آزادی افکار افسار ببندند. این در واقع آغاز نامیمونی بود که فرصت های اندک برای پویایی و بالنده گی فرهنگ و تمدن اسلامی را نیز گرفت. مصلحان و احیاگران دینی از آن به بعد تلاش کردند تا نگذارند، درفش شگوفایی فرهنگ اسلامی به زمین افتد و اما با تاسف که تمامی تلاش ها عقیم و نازا ماند و اکنون که فرهنگ ها و تمدن های جهان وارد تحولات ژرف فکری و فرهنگی می شوند و با تاسف که فرهنگ و تمدن اسلامی برعکس شاهد یک انحطاط خطرناک فکری و فرهنگی است که حاکی از بحران خطرناک هویتی دارد. این که این نزول تمدنی ریشه در قانون عام تکامل وانقراض تمدن ها و فرهنگ ها دارد و یا عوامل کنون بویژه اختلاف در جهان اسلامی در موجی از اوضاع آشفتۀ آن ریشیه در این انقراض هویتی دارد که تروریزم مانند موریانه در جهان اسلام خانه کرده است و یکی پی دیگر بساط جوامع اسلامی را می چیند. ادامه خواندن گسترش گروههای افراطی در جهان اسلام تهدیدی به انحطاط فرهنگ و تمدن اسلامی: مهرالدین مشید
نظم جهانی چیست و چگونه شکل گرفته است : محمد ولی
دولتها، سازمانهای جهانی و منطقوی به حیث نهادهای جامعه جهانی بر بنیاد مجموعهای از توافقات، معاهدات، مقررهها و کنوانسیونهای پذیرفته شده در بین هم در تعاملات بینالمللی با تأثیرات دو جانبه و چندین جانبه سهم میگیرند و روابط ایجاد میکنند که همه این تعاملات و مناسبات بر مبنای احترام متقابل به حاکمیت ملی، تمامیت ارضی وعدم مداخله در امور یکدیگر مرعی میگردد. این اصول درج منشور سازمان ملل متحد بوده کشورهای عضو مکلف به رعایت آن میباشند؛ زیرا رعایت ارزشهای زندگی در جامعه جهانی از قبیل حقوق بشر، حفاظت از محیط زیست، جلو گیری از گسترش اسلحه کشتار جمعی وعدم استعمال آن، همکاری در مورد جرایم سازمان یافته و مبارزه با تروریسم مستلزم پابندی به تعهدات، کنوانسیونها، توافقات و معاهدات قبول شده بین آنان میباشد. مجموعه این تعاملات نظم جهانی را تشکیل میدهد که با پسوند (نوین) نظم نوین جهانی تعریف میگردد. برخی صاحب نظران روابط بینالملل میگویند بعد از هر قرن یا کم و بیش از آن در جهان تغییراتی رخ میدهد که گویی طبق کدام قانون طبیعی پس از آن نظم جدید استقرار مییابد.
تا سال ۱۶۴۸ (عقد معاهده صلح وستفالیا) در اروپا نظم قرون وسطایی یعنی حاکمیت امپراطور و کلیسا برقرار بود بعد از فروپاشی امپراطوری مقدس روم-جرمن و پایان نقش کلیسا در سیاست و امور دولت، نظم جهان تغیر کرد که بعضی عناصر نظم نوین بعد از وستفالیا تا کنون مرعی است.
نظم نوین جهان به سه مرحله تقسیمبندی شده است: ادامه خواندن نظم جهانی چیست و چگونه شکل گرفته است : محمد ولی
خطر انزوای سیاسی جامعه هزاره در افغانستان : محمد عوض نبی زاده
هزاره جات ویاهزارستان در گذشته درحدود 200 هزار کیلومتر مربع وسعت داشت اماوسعت هزاره جات امروزی شاید از 70 هزار کیلومتر مربع تجاوز نکند . هزارستان ویا هزاره جات مرکزی دارای زمستانهای طولانی شش الی هفت ماه ، است ولی متا سفانه موجودیت چرا گاهها دلیل تهاجمات متعدد کوچی هابه این نواحی بوده و رویداد های دردناکی را با عث شده است.اعمال تبعیض نژادی و مذهبی بیش از چند قرن است که تو سط رژیم های حاکم علیه مردم هزاره در افغا نستان به مرحله اجرا گذاشته می شود که در زمان امیر عبدالرحمن و نادرشاه شدت بیشتری گرفت و بعد ازان حاکمان وقت همواره در صدد نابود نمودن هویت و تاریخ مردم هزاره بودند ، که از بین بردن وتخریب بودا توسط گروه طالبان در بامیان وتحریف تاریخ را میتوان در کتابهای نویسندگان خارجی که اصلا به هزاره جات نیامده اند مشاهده نمود. این در حالیست که هزاره ها در چند سده اخیر در هراس زندگی کرده وتاريخ، زندگي و معيشت هزارهها را خشونت احاطه وترس وهراس همزاد هميشگي هزارهها بوده و هر هزاره با هراس وترس به دنيا می آيد ودر ترس و لرزدر چنگال خشونت می ميرد.” حالاهزارهها از «شیواره بودن» به سمت «انسانواره شدن» در حال حركت اند و تابوی مشاركت هزارهها در تعاملات اجتماعی و سياسی در حال شكستن است وپروسه ی زوال خود را طی میكند. ادامه خواندن خطر انزوای سیاسی جامعه هزاره در افغانستان : محمد عوض نبی زاده
هرگونه خوش باوری به انکشافات اخیردر پیوند به صلح خطر ساز است: مـهرالـدین مشیـد
روشن شدن چرا غ سبز طالبان درازراۀ صلح را کوتاه خواهد کرد
رئیس جمهور افغانستان در ۱۷ جوزای ۱۳۹۷ در واکنش به پیشنهاد های مطرح شده علمای دینی افغانستان در گردهمایی شان در کابل، در یک اعلامیه تلویزیونی که به صورت زنده نشر شد، گفت که از تاریخ ۲۷ ماه مبارک رمضان تا پنجم عید سعید فطر آتشبس اعلان میکنم، در عین حال افزود که به همه نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان هدایت داده میشود تا تمامی حمله های تهاجمیشان را بر طالبان افغان متوقف بسازند. وی علاوه نمود که این تصمیم به دنبال ناروا دانستن جنگ جاری در افغانستان و احترام به خواست و صدور فتوای علمای دینی اتخاذ شده است. ادامه خواندن هرگونه خوش باوری به انکشافات اخیردر پیوند به صلح خطر ساز است: مـهرالـدین مشیـد
انتخابات پیشرو آزمونی چالش زا و یا روزنه یی به سوی روشنی: مهرالدین مشید
حرف بر سر انتخابات در کشوری مانند افغانستان پیچیده تر ار کتاب “تلبیس وابلیس” است که وسوسه های اهریمنی آن بیشتر بر دغدغه های اهورا مزدایی آن چربی دارد و پیمودن راۀ یک شبه را هزار شبه می نماید. چه رسد به این که از ماجرا های حاکم بر آن اندکی پرده برداشته شود و در هاله یی از ابهام آن پیمودن راۀ صدساله را در یک سال پیش بین شد؛ زیرا در کشوری که در آن نه تها ناامنی ها بیداد می کند و گراف شورشگری در زیر چتر وهم آلود مبارزه با تروریزم و تنش های دردناک قومی سیر صعودی را می پیماید؛ بلکه سایۀ سنگین اختلاف و نفاق درون دستگاهیان بیشتر بر حال و هوای بیرون دستگاهیان تاثیر افگنده است و این سبب شده تا از کم ترین “کاهی ” از مشکل کشور بزرگ تر از کوهی از دشواری ها نشان داده شود؛ نه تنها این که زد و بند های مافیایی در اوجی از فساد و بازار گرم قاچاق مواد مخدر و قاچاقچیان اسلحه سر به فلک کشیده و معامله گری های سیاسی ودلالی های گروهی به آسمان هفتم پای نهاده باشد؛ پس از این عرایض کوتاه آشکار می شود که انتخابات مجلس نماینده گان و شورای های ولسوالی ها در کشور با چه آزمون های چالش آفرین رو به رو است که به مشکل می توان در عقب آن روزنه یی از امید و روشنی را پیش بین شد. ادامه خواندن انتخابات پیشرو آزمونی چالش زا و یا روزنه یی به سوی روشنی: مهرالدین مشید
سپي او زنداني مېرمن (لنډه کیسه) لیکوال : اکبر کرګر
- پوليس درنه وسپنيزه څوکۍ له بلې خوا راکش کړه. له مېرمنې نه چې تڼۍ يې خلاصې وې او مخ يې هم شوکي پوکي و، د کښېناستو غوښتنه وکړه. هغه غلې په څوکۍ کښېناسته. قانوني وکيل او يا استازي هم چې په څنگ څوکۍ کې ناست و، خپله دوسيه او پاڼې پرانيستلې، د نوم او شهرت پوښتنه يې وکړه او په ليکلو يې هم پيل وکړ.
پوليس له زنداني مېرمنې وغوښتل: ښه ته دې کيسه پيل کړه. موږ له ټولو خواوو نه رپوټونه لرو. ټول مالومات مو راټول کړي دي. وبه گورو، چې ستا خبرې زموږ د راټولو شويو مالوماتو سره څومره سر خوري.
مېرمنې خبرې پيل کړې؛ خو په قهر مالوميده. ستونى يې هم بند بند کېده. داسې يې ښووله، چې هغه بېگناه راوستل شوې او ورسره تېرى يا توپيري چلند شوی. مېرمنې په خبرو پيل وکړ. ستونى يې صاف کړ: پرون سهار له کوره راووتلم. ادامه خواندن سپي او زنداني مېرمن (لنډه کیسه) لیکوال : اکبر کرګر
رمضان ماهء هدایت و رستگاری – نویسنده : مهرالدین مشید
رمضان ماهء هدایت و رستگاری است تا چراغ رهایی و پیشرفت بشریت برای همیش درخشان باقی بماند. رمضان در واقع با گذشت هر سال بر قندیل هدایت روغن تازه می ریزد تا چراغ هدایت برای همیش روشن باشد و نور امید و هدایت بر چشمان انسان ها درخشنده تر از پیشتر بدرخشد. این روغن در واقع همان زیتونی است که به قول قرآن در بوتل شیشه یی ریخته می شود و چنان می درخشد که “نورا علی نور” دل های خفته را بیدار و انسان های نشیته را به قیام، ایستاده را به تکان، افتاده را به قیام، خاموش را به فریاد، خوابیده را بیدار، بی تفاوت را تفاوت و فرصت جوبنده را فرصت میسر می سازد تا عشق انسان داشتن در وی زنده شود و شور انسان بودن در وی جان بگیرد و آهسته و پیوسته به سوی آدم شدن گام بردار تا به مقامی برسد که “از ملک پران شود و آنچه اندر وهم ناید آن شود” تا باشد که شیخ چراغ بدست ما دیگر با چراغ دنبال انسان نرود و فریاد بزند که ” از دیو ودد ملولم انسانم آرروست”. رمضان که ماۀ صبر اش نیز خوانند، به مثابۀ انتظار در مکتب اعتراض است که به انتظار های پیهم پایان می دهد و با پیمودن وادی انتظار گشودن گرۀ انتظار ممکن می شود. چنانکه به انتظار پیامبر پایا ن داد. پس برای پیمودن وادی انتظار باید صبر کرد، اما نه صبر انفعالی، بل صبر فعال و پویا که انسان را از گم شدن در وادی انتظار رهایی ببخشد. ادامه خواندن رمضان ماهء هدایت و رستگاری – نویسنده : مهرالدین مشید
ساختن خراسان یک تصمیم ساده لوحانه است: داکتر نور احمد خالدی
خراسان در کجاست؟ شمال هندوکش تا هشتاد سال قبل “ترکستان افغانی” نام داشت که در نقشه ها به همین نام موجود است. امروز هم اکثریت نفوس شمال هندوکش را ترکتبارها میسازند. هزاره جات را که هزاره ها هزارستان نام مانده اند! آیا این خراسان را در بدخشان– تخار وبغلان میسازند؟ یا در پروان و پنجشیر؟ چون در میان مناطق تاجک نشین شمال و جنوب، کوههای صعب العبور هندوکش واقع شده که پروان و پنجشیر را برای ابد شٰف مناطق پشتون نشین جنوب شرق کشور کرده است. خراسان افغانی و یا بهتر بگویم خراسان شرقی صرف ولایات بادغیس، هرات و قسمتی از غور را احتوا میکند.
بقیه مناطق خراسان در ترکمنستان و ایران واقع شده اند. آیا کسی فکر کرده که ایران و ترکمنستان ایجاد کشور مستقل خراسان را در کنار سرحدات ولایات خراسان خود اجازه میدهند؟ بهتر است نظری به مشکل ایجاد کشور کردستان کنیم که نه ایران، نه ترکیه، نه عراق و نه سوریه با آن موافق اند! حالا کسی بگوید کشور خراسان را در کجا میسازند؟
بیائید به تاریخ مراجعه کنیم. اعراب بعد از شکست دادن دولت ساسانی فارس، یا بگفتهٔ خودشان عراق عجم، مرو را مرکز حکومت متصرفات شرقی خود قرار دادند. مرو که امروز در کشور ترکمنستان واقع شده در آنزمان از توابع خراسان بود که در پهلوی نیشاپور و هرات یکی از شهرهای بزرگ آن منطقه را تشکیل میداد. متصرفات شرقی اعراب مسلمان از لحاظ اداری شامل ولایات خراسان، ماوراالنهر، هند، سند، نیمروز، کابل و زابلستان میگردید. در عهد هارون الرشید اسم ولایات خلافت عباسی و حکام آنها (پسران هارون الرشید) چنین بود (صفحه ۱۶۴ کتاب زین الاخبار گردیزی که در زمان سلطان مسعود غزنوی نوشته شده است):
1. عراق، یمن و حجاز و برخی از شام – محمد الامین؛
2. خراسان و ماوراالنهر و هند و سند، و نیمروز و کابل و زابلستان – عبداله ماُمون؛ و
3. برخی شام، ، مغرب، آذربایجان، روم، و زنج و حبش– موُتمن.
طوریکه میبینیم خراسان، در کنارماوراالنهر، هند، سند، نیمروز، کابل و زابلستان، از لحاظ اداری یکی از ولایای متعدد متصرفات شرقی اعراب مسلمان را تشکیل میداد. متأسفانه تبلیغات زهر آگین و نادرست پشتون ستیزانه و ضد افغانستان آنچنان در میان حلقات جمعیت، شورای نظار و حامیان آنها اوج گرفته که جوانان کم اطلاع تاجیک شاید تصور کنند که پشتونها برضد یک دولت و کشور مستقل خراسان بغاوت کرده آنرا ساقط کرده و به عوض آن کشور افغانستان را تآسیس کردند! در حالیکه واقعیت چیز دیگری است. در زمان قیام میرویس خان هوتکی (۱۷۰۹ م) افغانستان فعلی در شرق تا کابل و بلخ توسط بابری ها از دهلی اداره می شد و متباقی توسط صفوی های فارس از اصفهان اداره می گردید. سرزمین ما توسط کسانی اداره می شد که از این مرز و بوم نبودند. خراسان، کابلستان، زابلستان، تخارستان، سیستان، افغانستان، غرجستان، غور نام های مناطق مختلف این کشور بودند. تیموریان هرات در حدود سه قرن قبل از میرویس و احمدشاه بابا تنها کسانی بودند که از این سرزمین برخواسته و در این سرزمین حکومت کردند اما آنها هم از سمرقند از دربار امرای تیموری دستور می گرفتند.
دولت صفوی در تشکیلات اداری خود حتی یک ولایت یا بیلگربیگی بنام خراسان نداشت. در سرزمینهای ما بیلگربیگی قندهار و بیلگر بیگی هرات بودند.
در تأریخ هیچوقت کشور مستقلی به نام خراسان که بیش از سی فیصد سرزمین فعلی کشور را احتوا کند وجود نداشته است. هرگز پادشاه مستقلی بنام شاه خراسان در تأریخ نبوده است. الپتگین وقتی دولت غزنویان را در غزنی بنیاد نهاد از خراسان فرار کرده بود. در خراسان کسان دیگری حکومت می کردند. قسمیکه در بالا گفته شد خراسان شامل هرات، بادغیس، نیشاپور، مشهد و مرو است. بلخ از توابع تخارستان بود. از فراه تا پشاور شامل سیستان، زابلستان، و کابلستان بود. بنابر آن در تاریخ هرگز یک واحد اداری/سیاسی خراسان بزرگ وجود نداشته است. تعدادی از روی نادانی از تاریخ بروی دروازه درهء پنجشیر اسم خراسان را نوشته بودند در حالیکه پنجشیر هرگز در خراسان نبود بلکه از توابع کابلستان محسوب میگردید و علاوه بر آن در زمانی که صفویها بالای قندهار و هرات حاکمیت داشتند، پنجشیر، پروان و کابل جزء قلمرو امپراطوری مغولی (بابری) هند بود. بنابر آن به استثنای حاکم نشین های محلی در مناطقیکه در نقشه نشان داده شده هرگز حکومت ملی بنام خراسان موجود نبوده تا اعاده گردد.





