نویسنده: ماریا دارو

ارمغان: چرا سينماي افغانستان به ماركيت جهاني راه نيافته؟

انجنير لطيف: به خدمت جنابعالي عرض شود كه اول بايد ارزيابي شود سينماي افغانستان كه در كدام مقطع زمان آغاز به كار كرديم و به يك سلسله چرا ها جواب داده شود كه چرا سينماي افغانستان رشد نكرد؟ دلايل خاص خود را دارد اول اينكه سينماي افغانستان در وقتي پا به عرصه گذاشت كه هنوز آن وقت هند بريتانوي بود و يكتعداد آدم هايي كه دسترسي به نوشتن سناريو و بازيگري داشتند سرمايه گذاري كردند و رفتند به لاهور هند و آن فلم را ساختند، بياييد كه آغاز و مهد سينماي افغانستان را از همانجا آغاز كنيم. چون اين تپش و اين تلاش از جانب آنعده اشخاصي كه علاقمندي به سينما داشتند آغاز شد ولي اين ميرود و به شكست مواجه ميشود، آن وقت يك سينماي كابل وجود داشت كه آمدند و آنرا در سينماي كابل به نمايش گذاشتند، خوب بالاخره يك عطشي بود از جانب يكتعداد آدم ها كه اين عطش شان فروكش كرد به ساختن اين فلم، بعداً وقتي كه دولت فهميده بود در همان زمان كه هسته گذاري شد حالا سينما بايد آغاز به فعاليت ميكرد و اين را پشتيباني ميكرد، حمايت ميكرد زمينه سازي برايش ميكرد كه متأسفانه دولت وقت اينكار را نكرد و اشخاص و افراد فني و مسلكي هم در اين رابطه چون از نظر موضوعات اقتصادي در يك بيس بسيار غريب قرار داشتند به آن خاطر نتوانستند كه ديگر اين بيس را ادامه بدهند، چند نگاه مشخص در اين رابطه بايد آدم بگويد:

ادامه خواندن مــصــاحــبــه : داوود سیاووش با لــطــف احـمـــدی رئیس ســابــقــه افــغــان فــیــلــم

  محمدعلی- مهرزادافغانستان امروزی با نامهای مختلف ولی با هویت واحد درین سرزمین با داشتن کوهای سربفلک کشیده ودریاهای مست وخروشان ابی تمدن های درخشانی راپشت سرگذ شتانده است، دانشمندان داخلی وخارجی در باره موجودیت این سرزمین اتفاق نظردارند، وبه این امرمسلم اطمینا ن دارند که هنگامیکه سپاهیان اسکندراز آنچه اینک افغانستان نامیده می شود درحدود چهارم بیش از میلاد می گذشته اقوام مختلف ازجمله پشتونها حتی ماورای سرزمین های کنونی خود بودوباش داشتند .موقعیت استراتیژیک سرزمین های کوهستانی ایشان که برمعابرعمده درمیان اسیای میا نه وجلگهای ثروتمند هند راهای نظامی تجارتی را بدست داشتند.این موقعیت استثنایی همیشه درطول تاریخ مردمان این کشورراقادرگردانیده از امپراتوران پیرامونی خود باج وامتیازسیاسی بگیرند.همین روحیه رزمنده گی مردمان این سرزمین باعث شد تا امپرا تور برتانیا با خصوصیت استعماری خود نخواست تا قدرتی با این خصوصیت رزمنده گی وازاد منشی درجوارآن وجود داشته باشد.بریتانیا یی ها کوشیدند تا با امضاءتفاهم نامه یی میان هند برتانوی وامیر افغانستان ، صرف برای استقراروثبات درمناطق قبایلی پشتون قا یم شود، این تفاهم نامهخط دیورند را به ارمغان آورد؛ که میان مناطق قبیله یی واقع در میان هند برتا نوی وافغانستان می گذشت

ادامه خواندن مــوقــف تــاریــخـی افــغــانــستان و تــولـد نـاقــص پــاکـستـان!؟ : نویسنده – مـحـمـد عــلــی مــهــرزاد

      آن یکی انتر سجود ودیگری اندر قیام  *** کار وبارش چون صلوة بی امام  ……    هر چند بروایت تاریخ وحکایت تاریخ نویسان جغرافیای فعلی افغانستان محصول معاهدات عبدالرحمن خان با انگلیس  بوده که متعاقبا از طرف فرزند ونواده اش حبیب الله خان واما ن الله خان نیز تا ئید وامضا شده است  وانگلیس هم همین محدوده راا من حیث خاک افغانستان در معاهدۀ دیورند برسمیت شناخته بود.اما باز هم خودرا قیم وسر پرست کشور های منطقه از جمله افغانستا ن میدانست  تا اینکه به یمن ایثار وفدا کاری مردم افغانستان تحت امر شاه اما ن الله خان انگلیس شکست خورد و شااه امان الله  در کابل استقلال کشور را اعلان کرد با آنکه روسها  اولین کشوری بودند که افغا نستان برسمیت شناختند وبسرعت مراودات سیاسی وتجاری بر قرار کردند ولی شاه امان الله  با انگلیس ها هم  دشمنی دایمی اعلان نکرد با ایشان هم روابط تجاری داشت. واما حاکمان افغانستان گاهی سیاست یکسره وگاهی دوسره وسه سره ازین رویداد  با تناقض گو ئی سوء استفاده کردند که در نوشته ذیل این دو روئی ها را کمی روشن میسازیم.

ادامه خواندن پارادکس های سیاسی در تـاریـخ افـغـانستـان؟ : احــمــد ســعــیـدی

ما امروز در جهانِ زندگانی داریم که مردم گیتی از سر تاسر جهان با هم  از طریق رسانه‌های اجتماعی رابطه دارند. جهان امروز با به میان آمدن این رسانه‌ها به یک دهکدۀ کوچک تبدیل شده است. هر کس حق دارد ابراز نظر کند ، بنویسد ویک موضوع را  آزادانه تائید کند و یا نفیه کند.  امروز مردم صلاحیت مطبوعاتی دارند بدون اینکه اجازۀ رسمی از یک منبع  خاص داشته باشند.  این صلاحیت مطبوعاتی و رسانه یی چون تکیه به آزادی انسان کرده است ، مردم را  از قید و بند هر گونه اسارت آزاد ساخته است.  صلاحیت های  مطبوعاتی مردم ، دین  اسلام را داخل چالش های جدید ساخته است. خواه مخواه آنانی که به آزادی انسان اعتقاد ندارند ، به آزادی کلام و بیان اعتقاد ندارند ، صلاحیت  غیر رسمی مطبوعاتی مردم برای‌شان یک چالش بزرگ است که

ادامه خواندن دیـن اسـارت اسـت یـا آزادی؟:

ز ظلم جــان بلب آمد ، چـــه انتظـــار کشیــد

                                بیـــاد سوختـــگان ، شمع سان ، شرار کشــید

                                کنـــید معرکـــه بــر پـــا ، بضدِ ظلم و ستــــم

ز خـــاکِ مرتجعان ، بـــر هوا ، غبـــار کشید

در ایـــن زمانــه ، بگیتی کسی نــدید و شنیــد

                                حـــکومتـــی کــــه وطن را به چاله زار کشید

ستمــــگری کــــه بسودِ کلیــک و فـــامیـــلش

بــصد شکنجــه ، زما و شمــا ، دمــــار کشیـد

ادامه خواندن دســتِ اتــحــاد : شــاد روان مـــیرغـــلام مــحــمــد غــبــار

مرده ها را زنده کردیم، زنده ها را سر به گور

چشم ما گویی چه روشن، در حقیقت کور، کور

ناروایی را روا داریم به همدیگر که هیچ

نه به پیری رحم داریم نه به طفل شیر خور

سنگی را در شهر خود بر روی سنگ نگذاشتیم

رفته و آباد کردیم شهر ها در مرز دور

ادامه خواندن مــرده هــا را زنــده کــردیـــم :

   دومای روسیه درطول بیش ازیک قرن با جنجال های سیاسی ،رویدادهای غیر مترقبه وفراز ونشیب های گوناگون روبرو وهمواره مرکز توجه مردم این کشور وجهانیان بوده است .نخستین دوما در17 اکتبرسال 1905 تشکیل ونمایندگان آن در26 آوریل 1906 درکاخ زمستانی نیکولای دوم تزار روسیه با وی دیدارکردند.

نخستین دوما دارای 499 نماینده از اقشار مختلف مردم بود که اکثریت آنها را کشاورزان وپنج درصد آنرا افرادی که دارای تحصیلات عالی و28 درصد را نمایند گان طبقه روحانیون تشکیل میدادند .33 درصد ازنمایند گان دوما را طرفداران تزار ، 17 درصد را نیروهای کارگران وزحمتکشان ،5درصد را نیروهای مستقل و11 درصد را سوسیال دموکراتها تشکیل میدادند.

دومین دومای روسیه درزمان تزارهاکه درسال 1907 تشکیل ومدت فعالیت آن 5 سال اعلام شد تنها توانست 103 روز فعالیت کند وبدستورتزارمنحل گردید.

ادامه خواندن دومــای روسـیــه از دوران تــزارهـــا تا پــوتــیـن : دکـــتــور عـلـی احـمـدکــریـــمــی

  چندی پیش بود که شاعری در انجمن قلم  افغانستان، شعر می خواند و من هم باید چیزهایی می گفتم در پیوند به شعرهای او. گروهی از شاعران جوان از مدرن تا گویا پست مدرن آن جا گرد آمده بودند.  نشست تمام شده بود و من می خواستم بروم که کسی برایم گفت: همایون عزیزی می خواهد ترا ببیند!

گفتم کجاست؟

با انگشت گوشه یی را نشانم داد که شماری آن جا نشسته بودند.

رفتم تا عزیزی را ببینم. نمی شناختم اش. پرسیدم، جناب هایون عزیزی کی است؟

کسی از جا برخاست با قامت بلند وسیمای باشکوه ، گفت:

منم استاد! می خواستم ببینم ات، بسیار وقت است که آرزوی دیدار شما را داشتم.

نگاهایش گونۀ دیگری یافتم.  نگاه هایش به سوی من نمی دیدند،  اصلاً نگاهایش نمی دیدند.

کنارش نشستم. به جوانی صدا زد:

های! تصویر از ما بگیر که در فیس بوک بگذارم.

در دلم گذشت فیس بوک!

در سیمایش آرامش عجیب و متانت بزرگی موج می زد. گویی هیچ چیزی کم ندارد.                                  

ادامه خواندن ســتــوده بـــاد! ای شــاعر تــیــره چــشـم روشـن بـیـن! : پـــرتــو نــادری

  اسلام کریمف درسال 1938 دردوران اوج اختناق استالین درشهرسمرقند ازبکستان زاده شد،پدرش درآن زمان زندانی گردید ومادرش به غمخواروی پرداخت ومادرش بعدازآزادی شوهرش اززندان اورا به پروشگاه یتیمان تسلیم نمود. اسلام کریمف ازانستیتوت پولیتخنیک تاشکند فارغ گردید ودردرجات مختلف دولت ایفای وظیفه نمود. گرباچف درسال 1989 اورا به صفت منشی اول ازبکستان انتخاب نمود. کریمف ازفروپاشی شوروی ناراضی بود وحتی درسال 1991 بطورغیررسمی ازکودتاچیان برعلیه گرباچف حمایت نمود وبا سازمانهای که طرفدار برگشت به شوروی سابق بودند همرایی نمود. بعدازفروپاشی شوروی در سال 1991 بگونه ای رییس جمهورمطلق العنان ویکه تازوبی رقیب وعده داد که دموکراسی، ثبات وشگوفایی را برای ازبکستان تامین نماید وازدموکراسی وآزادی های مدنی بدون درنظرداشت اراده عمومی مطابق میل خود  دفاع نمود.

                                                                        ادامه خواندن پــایــان عــصــراســلام کریــمــف: دکــتــور عــلــی احــمــد کـــریــمــی

نه پشتونم،نه تاجکم ،نه ازبک بلکه افغانم

منم آن مرد آزاده ، به هویت یک مسلمانم

نباشم من هزاره ، ترکمن ،ایماق ویاسادات

براه حفظ این میهن کنم قربان سر وجانم

کجا گفتم منم وابستهء قوم فلان زائی

ز هرنوع قوم گرائی هرزمانی من گریزانم

ادامه خواندن نــه پشتـونــم نــه …. بلــکه افــغــانــم: عـبــدالـحــکـیـم حسـن یـار

  خون ریزی مغزی رئیس جمهور ازبکستان که در هفته گذشته اعلان گردیده بود روز گذشته این خونریزی مغزی منجر به مرگ وی گردید در حال حاضر در نهاد های سیاسی و اجتماعی سوالات را مرگ اسلام کریم اف در اذهان همه ایجاد کرده است که وضعیت این کشور بعد از مرگ اسلام کریم اف چه می شود و تاثیر آن بر کشور های آسیای میانه که اسلام کریم اف یکی از رهبران مهم و قدرتمند آن محسوب می شد، چگونه خواهد شد. از همه اولتر باید گفت که اسلام کریم اف کی بود و چه کرد و چه گذشته ای دارد.  وی در شهر سمرقند ازبکستان از پدر و مادری هر دوی شان تاجیک بوده اند در سال 1938 به دنیا آمده. در رشته‌های اقتصاد و مهندسی میخانیک در مدرسه پلی‌تخنیک آسیای میانه و انستیتوت اقتصاد ملی تاشکند تحصیل کرده بود.

ادامه خواندن ازبـکـستـان بـعـد از مــرگ اسـلام کـریـم اف : احــمـد سـعـیـدی

     خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان) : هشتم میزان(مهر ماه) در برخی کشورها از جمله ایران ، روز بزرگداشت مقام مولانا جلال الدین محمد بلخی(مولوی) نام گذاری شده است. به همین مناسبت به سراغ یکی از مفاخر ادبیات افغانستان یعنی استاد واصف باختری رفته و گفتگویی با وی ترتیب دادیم. استاد واصف باختری که اکنون بیش از 70سال از عمرش می گذرد، کارنامه ای درخشان در فرهنگ و ادب افغانستان دارد. او 60سال است که در عرصه ادبی و فرهنگی افغانستان حضوری فعال دارد، شعر می سراید، مقاله می نویسد و رهنمونی واقعی برای جوانان و شیفته گان ادبیات پارسی است. وی با تبریک روز بزرگداشت مولوی به همه اهل ادب و عرفان ، درباره مولانا جلال الدین بلخی گفت:  سوداي مولانا، سوداي خوش قرب به حضرت حق بود؛ وجودي لبريز از عشق و آتش كه نه تاب هجران از دوست را داشت، و نه ميتوانست عافيت نشين سايهسار غفلت باشد.

ادامه خواندن اسـتـاد واصـف بـاخـتـری در گـفـتـگـو بـا شـفـقـنـا -کلام مولانا جلال الدین بلخی مملو از نور عرفان اسلامی است/وی انقلابی عظـیم و ستودنی در شعر و ادب فـارسی …

   

همانگونه که شنیدن آهنگ “وطن عشق تو افتخارم” برای چندمین بار خوشایند است، نبشتن در پیرامون این پارچه، خواندن سرگذشت آن و دانستن چگونگی رسیدنش از یونان تا افغانستان نیز بسیار دلچسپ مینماید.

استاد عبدالوهاب مددی میگوید: “در سی‌وهفت سال گذشته بیشتر از پنجاه بار در پنجاه مصاحبه گفته‌ام که شعر این آهنگ از ناصر طهوری و کمپوز آن از میکیس تیودوراکیس یونانی است.” البته، او در برنامه “قاب گفتگو” (دوازدهم اکتوبر 2014) ناشنیده‌های بیشتری را نخستین بار برون میدهد.

ادامه خواندن از خـراسانـم کـشیـدی تــا بر یـونـانـیـان : دکتــور صــبــور الله ســیــاه ســنــگ

اینکه گفته اند « هرملت مستحق همان طرز حکومتیست که دارد» وقتی صدق میکند که ملت در انتخاب رژیم و حکومت خود آزاد باشد . سلطنت (حکومت ) کنونی افغانستان یکی از همین گونه دولتهای تحمیلی است که مردم افغانستانرا عمداٌ بسوی ارتجاع و خرافات کشانده و کوشیده است تا از ترقی و تکامل آن جلوگیری کند. صحفه 209 جلد دوم افغانستان در مسیر تاریخ

                        به نام خداوند که به ما علم قلم آموخت

یکی از سؤالات عمده  که در جامعۀ قرن بیست و یکم مطرح است رابطۀ قرآن  با علم امروزی است و همچنان شناخت عالم  در جهان امروز است. و این سؤال در جامعۀ قرن بیست و یکم مطرح  است که ما چطور میتوانیم قرآن را با  یک دید جدید بیبینیم و مشخصات یک عالم  در جهان امروز چه است و ما چطور می‌توانیم  در قافله تمدن امروزی جایگاه خود را باز کنیم.

زیر بنای دین مبین اسلام علم است. اولین وحی  که از جانب خداوند به  پیامبر (ص)  فرستاده شد «اِقرا» بود یعنی (بخوان). بعد ها پیامبر کریم (ص) فرمود :”اولین شیء را که خدا هست کرد ، قلم بود». آیۀ قرآن مجید و حدیث مبارک پیامبر کریم (ص) به ما می‌رساند که زیر بنای دین اسلام علم و معرفت است.  به اساس همین دو تذکر قرآنی و نبوی که در بالا نام بردیم، شیخ فرید الدین عطار نیشاپوری در اشعار خود چه زیبا گفت که :”چو شمع از پی علم باید گداخت — که بی علم نتوان خدا را شناخت». قرآن مجید به علم و دانش تأکید زیاد دارد و همین باعث شد که مسلمانان

ادامه خواندن عــلـم و عـلـمـیـت اســلامــی در جــهـانِ امـروز : دکتـور مـحـمـد فـرید یــونــس -ایالت کلیفورنیا

برای  شیندن  لینک ذیل را کاپی و در گوگل  بشنوید.

http://www.vice.com/video/vice-meets-aman-mojadidi

  کشور افغانستان در1919، دست آوردبزرگ جنبش مشروطه خواهان وما حصل جهاد مردم حق شناس افغانستان تحت رهبری شاه امان الله خان برضد سلطه 110 ساله استعمارانگلیس بر استقلال خارجی کشوربود که با امضاء قرارداد راوالپندی افغانستان وارد مرحله تازه ای از زنده گی سیاسی، اجتماعی واقتصادی،فرهنگی خود شد، مرحله که با جنبش قانون سازی وتاسیس مراکزتعلیمی وتحصیلی برای عموم مردم کشورهمراه بود. ایجاد مناسبات سیاسی مستقل با کشورهای خارجی وتاسیس سفارت های افغانی در کشورهای متحابه وپزیرفتن سفیران

کشورها ی متحابه درکابل ، مبارزه با فساد اداری وقطع امتیازات مستمری خاندان محمد زایی ، وسران قبایل وروحانیون متنفذ وتعمیم ارزشهای دیگر اجتماعی در تاریخ افغانستان برای اولین بار صاحب یک قانون اساسی مدرن وعصری گردید.قانون که درفصل حقوق عمومی: اصول برابری وازادی شخصی ولغواسارت وبرده گی ، ازادی مطبوعات وشغل وپیشه وحق مالکیت شخصی ومصئونیت مسکن ومنع مصادره دارایی ولغو بیگاروشکنجه ومجازات غیر قانونی وغیره نکات برجسته اساسی بازتاب یافته بود. بنا برحکم ماده 11 این قانون در حدود 700 تن غلام وکنیزدرشهر کابل از منازل اربابان خود برآمدند،  این قانون اساسی  در جامعه افغانستان انقلابی بود، نه تنها بخاطرانکه حقوق مدنی شهر وندان را تضمین می کرد، بلکه عملیه دستگاه دولت را نیز تنظیم واصل مسئولیت کابینه رامعین می کرد، وهم چنان به این دلیل که اقتدارپادشاه را محدودوتابع قانون می ساخت ماده 7 این قانون ((مقاطعه رادیکال از حاکمیت شخصی واستبدادی مروج درافغانستان بود.)) در پرتوهمین قانون اساسی بود که اقلیت های دینی ومذهبی اجازه یافتند تا مناسک مذهبی خودرا بطورمناسبی بجا آورند.شادروان غباردر مسیرتاریخ افغانستان می نویستد:((روح این قانون ، آن بود که در عمل تطبیق می شد واز لوث کذب وریا وفریب کاری مبرا بود.))،چنانکه مراسم مذهبی وتکیه گاهای پیروان مذهب امامی مجالس مشوره در ولایات ادامه خواندن بـیــسـت و هــشــتم اســد : مــحــمـد عــلـی مـهـرزاد

                       

        بازآمدم چون  عید نوتا قفل زندان بشکنم

        وین چرخ مردم خواررا چنگال و دندان بشکنم

دراین شعرشخصی مانند مولانا سلطان العرفا تعبیر عید نورابرای خود استفاده می نماید. ازدیدگاه مولانا انسانها بفرموده قران کریم تاج کرمنا را برسروازصورت حق آفریده شده اند وجولانگاه انسان بالاتراز ملائیک است اما درسیاه چالهای ترس و خشم وشکنجه های روانی وفکری رژیم های مردم خوار زندانی گردیده اند.که درادبیات سیاسی معاصرازآن بنام «کانیبالیستها» یعنی آدم خوران یاد میگردد. مولانا میآید تامانند عید نوچنگال ودندان آدم خوران بشکند وانسان را ازقفس تاریک ترس وخرافات آنها آزاد بگرداند تاجرات پرسیدن،خواستن وتوانستن راپیدا نمایند. این شعرمولانا روزهای انتخابات جنجالی ریاست جمهوری سال 1393  را به خاطرمن زنده گردانید که مردم ما باوجود بی امنیتی وخطر مرگ ودادن انگشتان دست خود به پای صندوق های رای میرفتند چون ادامه وضع موجود را که عده قلیلی آدم خوران به آن قانع وراضی گردیده  بودند تغیر بدهند وحتی صداهای شنیده میشد که می گفتند جنگ بهترازاین صلح ذلیل ونارواست که مرگ تدریجی رابه همه تحمیل نموده است.

دولت وحدت ملی دراثرفشارخاریجی ها برای سرپوشی ازکثیف ترین انتخابات درتاریخ جهان  تاسیس گردید،مردم ازآن حمایت نمودند ودرواقع به جهانیان  نشان دادند که فکرمردم افغانستان آزاد گردیده است وقدرت های بزرگ باتمام امکانات خود باید به اراده عمومی احترام نمایند.

ادامه خواندن ای بــرادر،تــوپـنـداری آزدی امـا دربـنـدی : دکــتــور عــلــی احـمـدکـــریــمــی

چهل سال پیش نام داستاننویسی در میان رهروان جنبش چپ ایران و سپس افغانستان سر زبانها افتاد:                   نویسنده کتابهایی با دید آرمانی و آزادیخواهانه چون “برمیگردیم گل نسرین بچینیم”، “رز فرانس” و “آنها که زنده اند”.  راست و دروغش را خداوند میداند، میگفتند: “ژان لافیت” هنوز زاده نشده و ساخته و پرداخته چپگرایان مائویست ایران، به ویژه حسین نوروزی، ابراهیم خرم، خسرو بیداریان و احمد صادق است.

  سوژه نبشته کنونی یافتن زندگینامه ژان لافیت نیست. سرنامه سومین کتابش را وام میگیرم و میگذارم دم چشم آنانی که پس از مرگ هر هنرمند، دانشمند، نویسنده و هستی فرهنگی ناگهان در سیما و کردار پدربزرگ (گاه مادربزرگ) نمایان میشوند و خشمگینانه بر همگان چیغ میزنند: “چرا در زندگی او ننوشتید؟ اکنون که مرده‌است، مینویسید؟”

ادامه خواندن «آنها که زنده اند» : دکـتــور صـبـورالله سیـاه سـنگ

تا که تن هـــــمره یی جان است بیادت استیم
تا که این چـــــــــرخ روان است بیادت استیم
تا که اســــــــــت نام وفا در دل قا موس ادب
تا که قا مــــوس و زبان اســت بیادت استیم

ادامه خواندن بـیــادت اسـتیـم : نـوشــتـه نـذیـر ظــفـر

قد ر منو دوستانو! هیله ده د طنز او طنز لیکنې په اړوند تیرې درې برخې مو په غور تر نظر تیرې کړې وي ، دا دې څلورمه او ورستیٔ برخه یی تاسې ته وړاندې کوم هیله ده د دې برخې مینه وال د یو ادبي چانړیز بحث په ترڅ کې پورتنیٔ خبری و شاربي . په تیره د طنز او طنزپیژندنې اکاډمیکو دوستانوڅخه هیله مند یم چې د ځپلو بدایو پوهاوي په مټ دا نیمګړې بحث بډاې کړي .

پوښتنه : د پښتو طنز لپاره هم په نثر او هم په نظم کې د معاصرې دورې دوهمه نیمایي ښه د غوړیدو دوره وه، ډیرو لیکوالو او شاعرانو په بره او کوزه پښتونخوا کې په ځانګړي توګه د نثر په چوکاټ کې طنزیه آثار تخلیق کړل . ستاسې په اندپه معاصره دوره کې کومو لیکوالواو شاعرانو خپل شعرونه په طنز وپسولل . مهرباني وکړئ د هغوی د شعرونو بیلګې راته په ګوته کړئ؟

ځواب :

د پښتو په ادبي بهیرکې طنز یو ځوان ادبي هنري ژانر دی چې زمونږ په هیواد کې یې نژدی شپږ

لسیزی او په کوز ه پو ښتونخوا کې یې عمر څه اوږد بر یښي . د (۱۳۴۰) لمریز کلونو راپدی خوا

زمونږ وطنپال لیکوال او شا عران لکه خدای بخښلی ګل پاچا الفت دیو وتلي لیکو ال او شاعر په توگه

ادامه خواندن قد ر منو دوستانو! ..طنز او طنز لیکنې آخر برخـــه : عــمــر نـنـگــیــار

در عصری که کارل مارکس، پیشوای کارگران جهان؛ هدف زندگی را زوال سرمایه‌داری و حاکمیت طبقه کارکر و متحد آن کشاورزان می‌دانست و نیچه، هدف انقلاب را ترکیدن عواطف وحشیانه و از بند رسته و ویران‌گرانۀ خلق می‌خواند و دانشمندان در فکر تکنالوژی‌های پیشرفته غرق شده بودند، تولستوی، هدف زندگی را عشق به‌خدا و رستگاری بشر می‌دانست.

   تولستوی، در سال ۱۸۲۸ در دهکدۀ یاسنایا پولیانا، در جنوب شهر تولا زاده شد. دو سال داشت که مادرش مرد. در سال ۱۸۶۲ با سوفیا برس ازدواج کرد. او همسر و یاور نمونه برای تولستوی بود و شوهرش را در آفرینش آثارش نیز کمک می‌کرد، چنان‌چه نسخۀ خطی جنگ و صلح را هفت بار با دست رونویسی کرد. خالق جنگ و صلح، فکر سیال و وجدان فعال داشت. نقادان ادبی روسیه می‌نویسند که حتا عیاشی و شراب‌خواری‌های قهار دوران جوانی او نیز ناشی از خستگی‌های جنون‌انگیز او برای پی بردن به هدف و مفهوم زندگی بوده است. او تمدن غربی را با جنبه‌های مادی‌گرانه آن زشت می‌دانست.«در میان‌سالی عقل را با خدا و دانش یک‌سان می‌دانست، اما عقلی را که او توصیف می‌کرد، بیشتر از دل سرچشمه می‌گرفت تا مغز».                                                                                در سال ۱۸۸۰ کتاب اعتراف را نوشت و برگشت خود را از مسیحیت ارتدکس اعلام کرد و اساس مذهب تازۀ خود را عشق به مسیح و اعتقاد به رستگاری بشریت بدون کلیسا دانست.

ادامه خواندن توفان‌های درونی خالق جنگ و صلح : دکــتــور عــلــی احـــمــد کـــریــمــی

          اول سنبله زادروز ابن سینا گرامی باد!                                  وقتی در حلقات فرهنگی کشور نامی از ابن سینا برده شود، بلادرنگ فرهنگیان و دولتمردان از جا بلند شده با هیجان و احساسات به آواز بلند میگویند: ابن سینا از افتخارات ماست؛ اما جای تأسف آنست که در روز یادبود این ابر مرد علم و دانش که تاج افتخار آریانا میباشد هیچ فرهنگیی از جا بلند نمیشود که در یک کانون علمی، فرهنگی، ادبی و مدنی محفلی برپا کند و یا با ترجمه ی چند اثر وی سیمای این جاودانه مرد علم و ادب و فرهنگ و سیاست را به نسل جوان بشناساند. از حکومت که گله نیست، چون دولتمردان در بحبوحه ی مسایل پیش پا افتاده ی منافع شخصی شان چنان گیر مانده اند که اصلاً چنین مسایل به یادشان هم نمی آید.

زندگی نامه ابوعلی سینا

ابوعلی حسین ابن عبدا لله ابن سینا در سال 359-370 در روستایی در حوالی بخارا چشم به جهان گشود. پدرش عبدا لله اهل بلخ بود و مادرش ستاره از اهالی روستای افشانه. هنگامی که ابوعلی دوازده سال داشت به همراه خانواده در بخارا، پایتخت سامانی می زیست و پدرش عبدا لله نیز دارای شغل و منصب دیوانی بود.                                     عبدا لله فرزند خویش را نزد استادی به نام عبد ا لله ناتلی فرستاد تا نزد او معلومات خود را تکمیل کند. پیش از آن هم ابوعلی علم فقه را از شخصی به نام اسماعیل زاهد فرا گرفته بود.                                                       ابوعلی به حدی باهوش بود که گاهی در مطالب علمی وجوه تازه ای می یافت به طوری که باعث تعجب استاد خود می گشت . ناتلی نیز وی را تشویق به فراگیری علوم و دانش اندوزی میکرد و بدین گونه ابوعلی علم منطق را فرا گرفت و بعد به تکمیل ریاضیات پرداخت.

ادامه خواندن به یاد شیخ الرئیس ابو علی سینای بلخی: م – داوود سیا ووش

  بماناد، این روایتگر بماناد! 

(فخرالدین گرگانی/ ویس و رامین)

متنبی را گفتند: “در ستايش همه بزرگان روزگار سيف‌الدوله سروده‌ای، چرا در مدح ابوفراس چيزی نگفتی؟” در پاسخ گفت: “شکوه او مرا هراسناک و زبانم را لال ساخت.” 

همروزگاران متنبی اين کار را ناشی از “خبث و حسد” پنداشته‌ و ندانسته‌اند شکوهی که زاده جايگاه والای فرهنگی و علمی منش برين انسانيست، صدها بار برتر از شکوه دروغين فارسان توسن چوبين قدرت است. و اين مدرک از بايگانی تاريخ از آن روی آوردم تا تو خواننده گرامی بدانی که سخن گفتن در باره مردی چون اکرم عثمان چه دشوار است. در چند دهه پسين داستاننويسی ما بیگمان اکرم عثمان ناميست بلند و پرآوازه. دوستار خلق است و خلقی خواستار او و اين از آن روست که از برای تاريخ مینويسد. اما نه تاريخ مسخ شده‌ که اندیشورزی در باره آن گفته‌بود: “همانند بیوه ریچارد سوم شکسپیر است: خشمش زودجوش و ناپیگیر و حافظه‌اش ناتوان. نمیشود لبخند و زهرخندش را از هم بازشناخت و همواره خواهان آنست که خویشتن را به پیروزمندان تفویض کند.”

ادامه خواندن راوی غمنامه‌ها و شادینامه‌های روزگار : واصف باختری وتایپ از دکتور سیاه سنگ

   . ګرانو دوستانو! د طنز او طنز لیکلو په اړه زما پوهاوی چې د غوره فرهنګي شخصیت انجینر صیب مسعود سره مې څه موده وړاندې د یوی مصا حبی په لړ کې څر ګنده کړې وه ،چې دا دې دویمه برخه يي تاسې ته وړاندی کوم .

پوښتنه : ستاسې په اند کوم طنز د فورم، شکل، محتوا او موضوع له پلوه ښه هنري طنز کیدای شي؟

ځواب :

زما په اند که چیرې په یو طنز کې هغه فکتو رونه چې د طنز پیژندونکو دنظر په یوالي سره منل

شوی دی لکه نیوکه . ما لگینه خندا . مبا لیغه او فا نتا زی شتو ن ولري د ظرافت او نیوکی تر منځ یې

انډ ول په پام کې نیول شوی وي هغه ښه طنز بللی شو .

ادامه خواندن د غوره فرهنګي شخصیت انجینر صیب مسعود سره مصا حبی په لړ کې څر ګنده کړې .: عــمــر ننگیار