دسته: فرهنگ و ادبیات و هنر

بگذار که از مردم چوتار بگویم

از مردمِ بی رحم و سیه کار بگویم

ازآن که همه ثروت ما برده به یغما

اینجا همه را کرده بدهکار بگویم

ادامه خواندن بگــذار بـگــویـم : هــارون یــوســفــی

خوش  آمدی  تو به شهری  که از  تو ویران شد

زمکر و حیله تو غرق  رنج  و بحران شد

خوش آمدی تو به  شهری  که بی گناه و خطا

به حکم تو به دم تیغ  مرد و قربان  شد

ادامه خواندن خــوش آمــدی : لــیــنـا روزبــه حــیــدری

درباره محمود طرزی – نوشته پرتو نادری by mariadaro on Scribd

  از روز حلف وفاداری دونالد ترمپ من حیث رئیس جمهور امریکا به تاریخ 20 جنوری 2017، تظاهرات خیابانی پی در پی علیه ترمپ به راه افتاده است. زنان امریکا نسبت موفقیت ترمپ به سینه می کوبند وفریاد می کشند که “ترمپ انسان متعصب و زن ستیز است”. گروه دیگر او را به تعصب نژادی متهم می سازند و اظهار میدارند که ترمپ یک فاشیست است. کسانی دیگر هم ترمپ را ضد خارجی و ضد مسلمان می پندارند. تصور کنیم که همه  این ادعا واقعیت دارد، لاکن باید عللی بوده  باشد که عروج ناگهانی ترمپ را در صحنۀ سیاسی امریکا سبب شده است. از نگاه من، دو ادارۀ  قبلی یعنی ادارۀ بوش و اوباما مسؤول این حادثۀ غم انگیز تاریخ هستند. عملکرد این دو باعث گردیده  است که امریکا به سوی سراشیب سقوط برود و حیثیت جهانی اش صدمه ببیند. همانطوریکه شوروی به بهانۀ دفاع از سوسیالیسم به افغانستان تجاوز نمود که خود میخ را در تابوتش کوبید، همانطور هم گلوبلایزیشن و بهانۀ ضد تروریسم که تجاوزات امریکا را بر افغانستان و عراق به دنبال داشت و عده ای از ناکسان افغان و امریکائی و عراقی ازین تجاوزات حمایت کردند، سرانجام امریکا را در حالتی قرار داد که محصولش افول سیاسی و اقتصادی امریکا و ظهور دونالد ترمپ است. 

ادامه خواندن علل عروج دونالد ترمپ : مـبـصر سیـاسی: مـیـرعبـدالرحـیـم عـزیـز

      ز ظلم جــان بلب آمد ، چـــه انتظـــار کشیــد

                                بیـــاد سوختـــگان ، شمع سان ، شرار کشــید

                                کنـــید معرکـــه بــر پـــا ، بضدِ ظلم و ستــــم

ز خـــاکِ مرتجعان ، بـــر هوا ، غبـــار کشید

در ایـــن زمانــه ، بگیتی کسی نــدید و شنیــد

                                حـــکومتـــی کــــه وطن را به چاله زار کشید

ادامه خواندن سخن از مشروطیت و اشعار مقاومت است٬ اینهم شعر زیبا (دست اتحاد ) ازشادروان مـیـرغـلام مـحـمـد غـبـار یکتن از مـبـارزیـن مشـروطـیـت .

جنبش مشروطیت و شعر …ت by mariadaro on Scribd

https://www.youtube.com/watch?v=ugdMw0xO-20&authuser=0

Dr, Shahrani (3) by mariadaro on Scribd

دلم به آهوئی وحشی همیشه حیران است

هزار رند شکاری زهیر و نالان است

زمانه می رود و طبل ساربان نا خوش

سپید و سیاه ز یک چشمه سار فوران است

ادامه خواندن طـلـسم مــعــرفـت : گــمـنـام

در روزگاری که صدای کلاغان را با ارغنون عشق می آمیزند. خاموشی کبوتران عاشق را با کدام کوه شکیبایی می توان در میان گذاشت. من از بی صدایی می ترسم و می دانم که خاموشی کبوتر خود بی صدایی من است. مردی که دیروز مشک تازه یی شعر هایش را بر کوی و بر زن کابل می ریخت، امروز چنان قطره بارانی در ژرفنای سرد خاک فرو رفته است.

کابل، ضیای قاری‌زاده را پس از پانزده سال دوری دوباره در آغوش کشید. گویی او برای آن زنده بود تا روزی به آغوش مادر برگردد. او هم اکنون در گورستان شهدای صالحین، در شهرکابل آرام خوابیده است.

ادامه خواندن کبوتری که از بام بلند غزل‌های پـارسـی‌دری افغانستان پرگشوده است، دیگر بر نمی گردد! : پـرتـوی نـادری

ری نزن این گدودی آخر به پایان می‌رسد

چون زمستان می‌رود فصل بهاران می‌رسد

ادامه خواندن ری نزن!… هــارون یــوســفــی

( این چه شوریست که در دور قمر میبینم)

این چه حال است که هر روز بتر میبینم

چند سال پیش چنین سختی و آزار نبود

این قدر قیمتی و مشکل بازار نبود

خلق با زنده گی سخت گرفتار نبود

مردم از گشنگی و فقر چنین خوار نبود

ادامه خواندن خبر باش که؛ این خلق خدای دارد : شعر از محمد رحیم شیدا

عبدالکریم روهینا در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی درمنطقه ده افغانان شهرکابل متولد شد و تحصیلاتش را درمکتب استقلال به پایان رسانیده است. روهینا بیست سال عمرداشت که ماموریت دولت را از همکاری با ریاست تدریسات ثانوی وزارت معارف آغاز و حدود سی سال تمام در ارگان های مختلف دولتی مثل مدیریت مسوول مجله “پشتون ژغ”، مدیریت اخبار رادیو، مدیریت عمومی برنامه های رادیو، معاون روزنامه “انیس” مدیریت مسوول مجله “ژوندن”، معاون روزنامه “اصلاح” وغیره دوام داد.  روهینا همچنان به سبب تسلط فراوان درفن گویندگی سالهای زیادی به گویندگی در رادیو مشغول بود و گویندگی برنامه های مختلف رادیو و تلویزیون و مخصوصا برنامه های بخش خبری ، سرود هستی و هنر و زندگی را برعهده داشت.

او همچنان آثار و نوشته های تحقیقی، داستان و طنز های انتقادی فراوانی دارد. رساله ی “فن نطاقی” و کتاب “در باره محی الدین انیس” ازجمله تالیفات ارزشمند وی است که از سوی کانون ژورنالیستان افغانستان به چاپ رسیده است.

ادامه خواندن مرورکوتاهی بر زندگینامه و وفات مرحوم کریم روهینا نطاق ورزیده رادیو و تلویزیون افغانستان : زلمی رزمی

شاد روان استاد عبدالواحد بهره  فرزند  مولوی  رحیمداد تیموریُ  نواده ی  مولانا میر محمد یوسف  بهره  از سلسله ی  دودمان تمیوریان هرات  میباشد و در یک  در خانواده ء  متدین پا به عرصه  وجود گذاشت .

استـاد  بهره  علوم  متداوله  ی  عصر را نزد  علمای  مشهور زمان فرا گرفت و در معارف  کشور مصدر  خدمات  زیاد گردید. 

درسال 1300 هش – در زمان شاه  امان الله  خان  که توجه به  علم  ودانش  یکی  از اقدامات  اولیه  حکومت را تشکیل  میداد٬ و در آن  زمان شادروان  علامه   استـاد صلاح  الدین  سلجوقی  مسوَل  معارف  ولایت  هرات  بود ٬ برای  تطبیق  لایحه وظایف  و انکشاف  معارف  در هرات  توجه  خاص  مبذول  داشت اما مردم  که  از نعمت علم کمتر  بهرهمند  بودند برای  انکشاف  معارف  علاقه َ چندانی  نداشتند و از شمولیت  فرزندان  شان در مکتب  جلوگیری  مینمودند . 

ادامه خواندن استاد عبــدالواحـد بـهـره : مــاریــا دارو

رابعه بلخی شاعر در قفس by mariadaro on Scribd

هرگاه بتاریخ  هنر موسیقی٬ خطاطی٬ نقاشی  مجسمه سازی  وسایر هنر های زیبا در افغانستان  نظر اندازیم ٬ تاریخ  و قدامت این  هنرهای شریفه بیشتر از صدسال و یا اضافه ازآن میباشد.                                  کاوشهای باستان شناسان داخلی  و گروپهای  خارجی در طول تاریخ  موفق  به کشف مجمسه  های  حیرت آور و کشف  سالون های  بزرگ و جالب در هر گوشه وکنار وطن ما بوده  اند که نشان  دهنده  آثار باستانی آریایی ها  ٬ خراسانیها و افغانستان امروز و میراث  نیاکان ما محسوب میشوند. نظر به  قدامت  تاریخی و حملات  ولشکر کشی های خارجیها بسیار آثار زیبای کشور منهدام و یا دستبرد زده شده و بخارج  انتقال داده شده  است. ادامه خواندن تاریخچــه هنرهای زیبا : مــاریــا دارو

 در تلویزیون طلوع نیوز یکی از برنامه های روایت دیگر را دیدم. برایم بسیار شگفتی انگیز بود که یکی از بانوان که رییس یکی از کمیسیون های مجلس نمایندگان نیز است، با تبحری!!! که در زبان شناسی داشت با گردن بلند، کشف بزرگی را که باید آن را در یکی از دانشنامه های جهانی به نام نامی او ثبت کرد. به مردم افغانستان و همه فارسی زبانان جهان آفتابی ساخت و آن، این که واژه ی دانشگاه اسم خاص است! آن هم خاص برای ایران! از قدیم گفته اند

کاسه ی چینی که صدا می کند – –  خود صفت خویش ادا می کند.

با خود گفتم، خدایا این ناآگاهی هم چه نعمت بزرگی است که به تعبیر مولانا: هرچه دل تنگت می خواهد، می توانی بگویی!!! چه در تلویزیون چه در پارلمان و چه در هر جای دیگری! این بانو شاید هزارن شایستگی داشته باشد که به ریاست یکی از کمیسیون‌های مجلس نمایندگان تکیه زده است، حال بیندیش به اعضای این کمیسیون که در نشست های خود چه گل ‌های را که به آب نمی دهند! چقدر دردناک است، کسی که هنوز مفهوم اسم خاص را تا اسم عام نمی داند، بر می خیزد، آستین بر می زند و برای ما آش فرهنگ و زبان می پزد! تا باشد اگر چمچه آشی در گلو کردیم ما را دستور فرماید که ای مردمان پارسی گوی! پاس نمک نگهدارید و سخن آنگونه گوید که من می خواهم و یا آنگونه که ارباب کل هدایت فرموده اند! ادامه خواندن واژه دانــشــگاه بــه روایــت دیــگــر : پـــرتــو نـــادری

اگر فردی از افراد عادی جامعه دچار اشتباه و لغزشی شود، پیامد و تبعات آن به خودش و در نهایت به خانواده اش مربوط می شود. چنانچه رئیس جمهور یک کشور دچار اشتباهی شود، بدون تردید، پیامد های ناگوار آن یک کشور و ملتی را دربر می گیرد.

با حفظ احترام رئیس جمهور کشور آقای اشرف غنی، ایشان در بسا موارد، در سخرانی ها و مصاحبه هایشان دچار اشتباهات لفظی شده اند که تازه ترین آن سخنرانی در جمع افسران و سربازان قول اردوی 209 شاهین بود. ایشان در این سخنرانی چنین گفتند: “تلویزون ها را یک طرف بگذارید، بگذارید از آنها باد برآید، از شما بمب می برآید”.

ادامه خواندن جـنـاب رئیس جـمـهور، شـما به مـشاور ادبـی نـیـاز دارید! : غلام اکبر نـوابـی

 یلدا در فرهنگ ارزشمند وماندگار مردم ما جایگاه والا داشته ،یاد آور سفره های پرکیف،قصه های شور انگیز ناب وشیرین وبزم پر رنگ شعر خوانی ها،شاهنامه ومثنوی خوانی ها ولحظه های پرهیجان فال حافظ است.

شب یلدا یا «شب دیجور»ویا شب چله بلند ترین شب سال ویکی از جشن های دیرینه  گذ شتگان ماست.

شب یلدا به تعبیر دیگر شب خجسته وپر میمنت ،شب عشق وزیبایی ،شب امید به فردای روشن وآفتابی وبهانه ای برای زیستن درکنار هم،شاد بودن وفرصت فراغت از غم تنهایی روزگار پر ماجرای ما است.

ادامه خواندن شـب یـلـدا خـجـسـته بـاد : نـورالـدیـن هـمـسنـگـر

   جای تردیدی نمی‌تواند وجود داشته باشد که محمود درویش پرچم افراختۀ شعر معاصر فلسطین در جهان است. به گونۀ خاص پرچم افراختۀ شعر پای‌داری فلسطین. گویی محمود درویش و شعر پای‌داری فلسطین دو روی یک سکه اند. آن‌جا که بحثی از شعر پای‌داری فلسطین به میان می‌آید نخستین نام، محمود درویش است که بر زبان‌ها جاری می‌شود و به همین‌گونه تا نام محمود درویش به میان می‌آید، بحث شعر پای‌داری فلسطین نیز در پی می‌آید.

دهکدۀ او «البروه» نام دارد که ناصر خسرو  در سفرنامۀ خود از آن به نام بروه یاد کرده است. این دهکده در سمت شرقی شهر عکا موقعیت دارد. روز سیزدهم مارچ 1941میلادی محمود درویش در این شهر چشم به جهان گشود.

او هنوز شش سال داشت که صیهونستان اسراییل بر این دهکده هجوم آوردند. سال 1948 آن‌گاه که این کودک شش ساله در یکی از نیمه شبان تابستانی هم‌راه با خانواده و صدها تن از اهل دهکده، زادگاه‌اش را در زیر باران گلوله‌ها به سوی لبنان ترک می‌کرد و از میان‌جنگل‌زارهای تاریک می‌گذشت، کس نمی‌دانست که فردا او به بلند‌ترین صدای آزادای‌خواهانۀ فلسطین بدل می‌شود و امر دادخواهی ملت فلسطین را در سراسر جهان فریاد خواهد زد.

ادامه خواندن (ما قربانیانی هسـتـیـم کــه جـامـۀ جلاد برتـن کرده ایم) ٬مـحـمــود درویــش : نـویـسـنــده -پــرتــو نــادری

آقای حشمت خلیل غبار دارنده حق امتیاز نشر کتاب افغانستان در مسیر تاریخ اخیراً شکایت نامه ای را مبنی بر نشر خودسرانه و بدون اجازه کتاب ارزشمند افغانستان در مسیر تاریخ توسط شخصی بنام اورنگ زیب رشاد منتشر نموده که در آن از نشر خودسرانه ، بدون اجازه قانونی ،ترجمه بدون اجازه کتاب به پشتو و چاپ آن از طریق موسسه ( دانش خپرندوی تولنه) شکایت نموده است. آقای حشمت خلیل غبار در این شکایت نامه متذکر شده که اورنگ زیب رشاد کتاب افغانستان در مسیر تاریخ را با حذف و کم و زیاد نمودن مطالب و صفحات و اهداییه و یادداشت ناشر، فهرست کتب مواخذ، سوانح و آثار مولف، تبصره های منابع خارجی در مورد مولف، تصویر مولف و کتابنامه خلاف قانون کاپی رایت منتشر نموده، شما ابعاد حقوقی این موضوع را از زاویه حق کاپی رایت ناشر چگونه ارزیابی میکنید؟

سر محقق عبدالصابر جنبش پژوهشگر تاریخ وعضو آکادمی علوم افغانستان:

افغانستان در مسیر تاریخ کتابی است به خامه توانایی مورخ،ژونالیست، شاعر و سیاستمدار شناخته شده میهن محبوب ما روانشاد میر غلام محمد غبار، که جلد اول آن در سال 1346 خورشیدی و جلد دوم آن بعد از وفات نویسنده اثر اقبال چاپ یافت.

ادامه خواندن سخنان سر محقق عبدالصابر خان عضو اکادمی عـلوم افغانستان درباره کتاب افغانستان در مسیر تاریخ : مصـاحبـه کـنـنـده داود سیـاووش

آقای حشمت خلیل غبار فرزند مورخ شهیر کشورمیرغلام محمدغبار که حق نشر کتاب افغانستان در مسیر تاریخ را شادروان میرغلام محمد غبار به ایشان تفویض نموده در یادداشتی نوشته اند که:

(اخیراٌ شخصی بنام اورنگ زیب ارشاد توسط موسسهً انتشارات دانش (دانش خپرندویه تولنه ) بدون اخذ اجازه قانونی از این جانب به ترجمه وچاپ هردو جلد افغانستان در مسیر تاریخ بزبان پشتو پرداخته است. این اقدام خلاف تمام موازین اخلاقی مطبوعاتی وخلاف تمام قوانین حق چاپ و ترجمه وتکثیر کتب میباشد. تمام مراجع قانونی ملی و بین الملی چنین عمل را دزدی و سرقت ادبی دانسته قابل مجازات قانونی میدانند.

علاوه برآن این ترجمه آقای اورنگ زیب ارشاد باطل وفاقد اعتبار است٬ زیرا نه تنها بدون اجازهً قانونی اقدام کرده ٬بلکه مفاهیم و مطالب و صفحات را کم وزیاد کرده است . بطور مثال اهدایهً مرحوم غبار را در جلد اول و دوم حذف کرده است. همچنین یادداشت لازمهً اینجانب را در آغاز هردو جلد کتاب نیز از قلم انداخته است . علاوه برآن تمام ضمایم لازمه هردو جلد مثل : فهرست کتب ماًخذ ٬ سوانح و آثار مولف ٬ تبصره های منابع خارجی در مورد موًلف و کتاب وی٬ تصویر مولف و کتاب نامهً آن را نیز حذف کرده است.

با درنظر داشت نکته های فوق الذکر ترجمه این کتاب به زبان پشتو توسط آقای اورنگ زیب ارشاد به عنوان «افغانستان دتاریخ به بهیرکی » ٬ باطل و فاقد اعتبار است زیرا در گنجینه تاریخی افغانستان٬ ناشیانه دستبرد زده شده است.)    ادامه خواندن چاپ وترجمه کتاب( افغانستان درمسیرتاریخ )بدون اجازه ناشر یک عمل جرمی وخلاف قانون است: مصاحبهً داود سیاووش باجلال نورانی

 به تاریخ هژدهم ماه اکتوبر سال جاری (2016) بود که من به دعوت جناب خیبر نظیمی مدیر عامل و تولید کنندۀ برنامه پر بیینده و وزین «بامداد خوش»در تلویزیون طلوع که از کابل پخش می‌شود، با گردانندگی جوانان خوش برخورد و خوش سخن برنامه، مریم جان و ایمل جان، برای اولین باردر تلویزیون طلوع دعوت شدم. تا حال که این نوشتار را تقدیم شما خوانندۀ گرامی پیشکش می‌کنم  ده هزار بیننده،  نظر به آمارگیری فیسبوک آن برنامه را  تماشا کردند و  با اینکه  زمان برنامه کوتاه بود و اما مورد استقبال مردم شریف کشور قرار گرفت. سؤال جالب را که ایمل جان مطرح کرد این بود که  شما منحیث یک جامعه شناس برای  ما بگویید  مشکل کشور های رو به انکشاف واسلامی در چه است؟.  خواستم  جواب همان سؤال را قلمی بطور مشرح با دوستان و عزیزان شریک شوم.

اقتصاد دان ها چنین عقیده دارند که مشکلات عقب‌ماندگی کشورهای رو به انکشاف ضعف اقتصادی و بیکاری مردم است. اگر مردم کار و در آمد کافی داشته باشند هم کشور آباد می‌شود و هم مردم آرام و آسوده می‌شوند و مشکل نه میداشته باشند و از فقر نجات پیدا میکنند. بحث ما بالای کشور های اسلامی منجمله افغانستان است.

ادامه خواندن فـقـر فـرهـنـگـی: داکــتـر فــریـد یـونـس

  هیات تحریر مجله ی زن برایم پلان دادند  با محترم محمد انور (نوژان) شاعر معاصر کشور ما که در ایالت کلفورنیا آمریکا زندگی دارند مصاحبه اجرا نمایم . با تلاش زیاد موفق به ارتباط مستقیم با کدبان( نوژان) نشدم چند سؤال که قبلن از  یکی از شاعر ان معاصر کشور ما در رابطه پرسیده بودم کاپی انرا به آدرس شان   ارسال نمودم خوشبختانه در مدت کم جواب‌های با ادبیات سلیس وساده به آدرس مجله ی زن دریافت نمودیم و بهره ها بردیم  به امید آنکه با آقای (  نوژان) از نزدیک مصاجبه ی اجرا نموده با عمق نظر اشعار انرا بخوانم با طرز تفکر شان آشنا شوم. معاشر

. ادامه خواندن مصاحبه ی با کـدبان انـور (نـوژان) شاعر مـعـاصـر کـشـور مـا : امــان مــعــاشــر