شادخت و برده « نامه به رابعه بلخی» نگارنده : نوشین ارباب زاده و مترجم دکتور صبورالله سیاه سنگ

رابعه جان!

به تو مینویسم از فراسوی سده ها، از سرزمین زندگان به خاکدان مردگان. سال دوهزارودوازده است. میسـنجم: نزدیک به هــزاروهفتاد سـال پیش کشـته شـده ای و سـوسـوی شـکوه نامت به نخسـتین پـرونده “قتل ناموسی” گره میخورد.

رابعه! بگذار بگویم مرا با سروده هایت کاری نیست. میدانم نخستین دوشیزه سرودپرداز کشورم هستی. میدانم نامور، پارسا و پرآوازه ای؛ و نیز همزاد زبان مان: فارسی. میدانم آرامگاهت را زنان و مردان نیایشگاه ساخته اند.

باز میگویم به سروده هایت دلبستگی ندارم. آخـر، در سرزمین عشق و دروغ و کشتار هر کس شاعر است. اینجا جنگسالاران هم شعر مینویسند. دوشیزگان گاه در تنگنای سلولها و گاه در پشت دیوارهای گلین کاشانه های روستایی میسرایند. دستگاه رادیو و برنامه ویژه “سرود بانوان” هم داریم. دختران ما از کنار اجاق و دیگدان دزدانه بیرون میروند، با تلفونهای همراه به رادیو زنگ میزنند و نگاشته ها شان را دکلمه میکنند. آنها ازین هنر در دو لایه کار میگیرند: گفتن سخن راست و پوشاندن سخن راست.

ادامه خواندن شادخت و برده « نامه به رابعه بلخی» نگارنده : نوشین ارباب زاده و مترجم دکتور صبورالله سیاه سنگ

بازیگری چیست؟.. نوشته زبیر پاداش

 

بازیگری چیزی بیش از انتقال رفتارهای روزمره به قلمرو نمایش نیست.

همانطور که زبان شاعرانه از نظر نوع با زبان روزنامه نگاری تفاوتی ندارد، دستمایه ها و تکنیک های بازیگران روی صحنه هم از نظر نوع تفاوتی با رفتارهای ما در برخوردهای عادی و روزمره ندارند. شاید همین مسئله توجیهی برای این باشد که چرا استعاره ی “زندگی همچون صحنه نمایش است” اینقدر رایج و معمول است. هر چه باشد ما در کارهای روزمره خود را کم و بیش به شکل شخصیت های نمایش در می آوریم، صدا، فیزیک بدنی، ژست و لباس هایمان را به کار میگیریم و میان رفتار های ذاتی (“صورتک واقعیمان”) و رفتارهایی در نوسان هستیم که با آنها آگاهانه کنار میآییم تا به شغل مناسب، رفیق خوب، یا قدرت برسیم. مسئله اصلا این است که این شرایط را بر هم زنیم تا به رنگ و بویی غیر نمایشی برسیم، چون شخصیت ما بر اساس روابط اجتماعیمان ارزیابی می شود و به این دلیل ماهیت چنین ارتباطاتی نیاز به این دارد که صورتک به چهره داشته باشیم تا با صورتک های دیگران روبرو شویم، بنابراین نظریه ی ” لی استراسبرگ” مبنی بر اینکه بازیگر صحنه ای نیازی ندارد که ادای یک انسان را در آورد، از یک جنبه کاملا صحیح است: {قدم اول برای انسان شدن، بازیگری است}.

ادامه خواندن بازیگری چیست؟.. نوشته زبیر پاداش

مصاحبه جالب محمد جان گورن با هارون یوسفی

دوستان گرامی !

معلومات اندک در باره این هنرمند موفق سینمایی ما در کتاب هنرمندان تاریخ ساز تیاتر افغانستان ؛ اثر ماریا دارو که در سال (۲۰۱۳) میلادی درکانادا بچاپ رسید ؛ در صفحه (۳۱۸) این کتاب خوانده میتوانید. برای استماع ویدیو بالای لینک فشار بدهید.

طلاعيه موثق و تکاندهنده در مورد کمک تسليحاتی و مالی امريکا به طالبان

از سایت وزین «سپیده دم» گرفته شده است

هم ميهنان عزيز!

قبل براين که اعلاميه ی کميته فعالين حزب دموکراتيک خلق افغانستان درمورد اشغال اين سرزمين، توسط دولت جنايت پيشه ی پاکستان و مزدوران طالبی عصر حجر آنان منتشر گردد؛ اين خبر موثق از منابع با اعتبار، از جمله رسانه  فاکس نيوز، به نشر رسيده است:

 دولت امریکا به ریاست زلمی خلیل زاد با گروه تروریستی طالبان توافق کرده است که 17 فروند هوا پیما و هليکوپتر جنگی دولت قبلی که بعد از سقوط دولت و فرار دزدانه ی غنی، توسط نظاميان افغانستان به ازبکستان انتقال داده شده بودند، تا بدست طالبان جنايت پيشه نرسند؛ همه آنها را دوباره به گروه تروریستی طالبان تحویل بدهند.

این هوا پیما ها که با قابلیت پیشرفته لیزری و کشفی و دوربین دید شب مجهز میباشند؛ برای گروه تروریستی طالبان و پاکستان درزمينه قتل و کشتار جمعی مبارزين ملی افغانستان حیاتی میباشند.

ادامه خواندن طلاعيه موثق و تکاندهنده در مورد کمک تسليحاتی و مالی امريکا به طالبان

اسدالله آرام هنرپیشه تیاتر افغانستان :نوشته. ماریا دارو

اسدا لله آرام فرزند الحاج سردار محمد ایوب خان در سال ۱۳۱۵ هش ـ در باغ علیمردان شهر کابل دریک فامیل هنر دوست تولد گردید او مکتب ابتداییه و ثانوی را درلیسه حبیبه به پایان رسانید. پدرش الحاج سردار محمد ایوب خان روابط خیلی نزدیک و صمیمانه با استادان موسیقی داشت فرزندانش اسدالله آرام و نجیب الله آرام ـ را نزد استاد غلام حسین پدر آستاد سرآهنگ سرتاج موسیقی افغانستان به شاگردی گماشت تا از چشمه سارهنر والای هنر موسیقی قطره ای نوش بدارند.

ادامه خواندن اسدالله آرام هنرپیشه تیاتر افغانستان :نوشته. ماریا دارو

یو یاد یو ویاړ : محمد یوسف هیواددوست

ارواښاد جان محمد پلار په کندهار کې د پښتو تیاتر یو پیاوړی بنسټ ایښودونکی:

له نن څخه  څه نا څه پنځوس کاله مخکې کله چې زه راډیو افغانستان ته د کوچنیانو خپرونې لپاره ورتلم نو ، هلته مې د  تیاتر او ډرام په برخه کې له یو شمېر مخکښو او زیارکښو کارکونکو سره ولیدل چې ځینې له کندهار ، ځینې یې له هلمند ، ننګرهار ، وردګو،لغمان ، کابل او ډېرو نورو ولایاتو څخه دغې برخې کې په کار لګیا و .په دوي کې داسې یو څوک هم ما ولید چې له کندهار نه به کله کله د راډیو افغانستان د ډرام او داستان شعبې ته راته او له ارواښاد استاد فضلي سره به یې کتل .دغه قدرمن  فرهنګي شخصیت ارواښاد جان محمد خان و چې په کندهار کې یې د تیاتر او ډرام له موسسینو څخه ګڼلای شو .زما د کار تر پایه کله به چې سره مخامخ شو نو راته به یې ویل (( دا نور دې هېواددوست بولي ، خو زه دې خدای دوست بولم ، ځکه ته تل کار ته وخته راځې او ناوخته ځي او دې ته خدای دوستي وایي ….)). وروسته بیا کله چې په کندهار کې امنیت ویجاړ شو نو ډېر شمېر هنرمندان ، پوهان ، استادان  او له هغې ډلې  محترم استاد جان محمد  خان پلار هم کابل ته راوکوچېد او دلته له ۱۳۶۰ کلونو وروسته د افغانستان د راډیو تلویزیون د ډرام او داستان په اداره کې په کار وګمارل شو .جان محمد پلار ډرامه لیکونکی ، ممثل ، پرودیسر او د سینما پیاوړی لوبغاړی و .له هغه څخه یو شمېر ډرامې ـ فلمونه ـ تمثیلي ټوټې او ادبي ـ هنري لیکنې پاتې دي. اروا یې ښاده او یادونه یې تل .

سنگي نامه نوشته : نذیر ظفر

هنر مــــــــــند گرانسنگ است(سنگی) = همیشه صاف و یکرنگ است( سنگی)

عـــــیاری اســــــــت میراث از تبارش = قنــــــاری ای خوش آهنگست (سنگی)

(ظفر)

(تاریخ سینما در جهان 125 سال قدامت دارد از آخرین سالهای قرن 19 تا آغاز قرن 21 تصاویر متحرک به تد ریج از کاروانهای شادی شروع شد و تا آنجا پیشرفت کرد که به یکی از مهمترین ابزار های ارتباطات و تفریحات و رسانه ی پر تعداد قرن 20 تبدیل شد)

ادامه خواندن سنگي نامه نوشته : نذیر ظفر

لطفن اگر یک بار هم شده از منی کور مغز را بخوانید!!! محمد عثمان نجیب

 

 روایتی از مرحوم شادروان ژنرال عبدالودود قیومی، سرطبیب چهار صد بستر، نماد اخلاق و شرافت ارتش کشور. زمستان سال ۱۳۶۹ بسیار سرد بود و شبی تربرف شدیدی بارید. 

به دلیل سرما خورده گی صبح پیش از رفتن دفتر، سری به بیمارستان چهارصد بستر زدم. 

پس از کسب اجازه داخل دفتر شان شدم که مانند گذشته و بر حسب عادت انسانی شان محبت زیاد کردند. ( با همه بدون استثنا چنان رویه داشتند). دیدم کمی پریشان اند. سبب را جویا شدم. فرمودند: … قوماندان صاحب آکادمی ( ژنرال صاحب گرامی ولایت خان حبیبی) بسیار عصبی شدند. 

ادامه خواندن لطفن اگر یک بار هم شده از منی کور مغز را بخوانید!!! محمد عثمان نجیب

گفت و شنود های ناهيد علومی مدير مسوول مجله بانو بایکی از زنان پيشگام افغانستان! محترمه خانم سیما شادان

به سلسله گفت و شنود های ناهيد علومی مدير مسوول مجله بانو با زنان نخبه و پيشگام افغانستان! 

باز هم سفر مجازی بطرف لندن دارم، تا به ديدن يک گوينده توانا ،يک برنامه ساز موفق  و زيبا روی که دختر  فلم { رابعه بلخی}بود ، بروم …

بلی !

خانم سيما عثمان شادان که از جمله زنان وارسته و نخبه افغان است.. 

ممکن همه تان با ايشان از طريق برنامه { خاطره ها و سخن های } راديوی بی بی سی ويا با ديدن  فلم رابعه بلخی معرفت داشته باشيد، ولی ما خواستيم که برای ياد آوری از خاطرات نيک وی يک گفت و شنود دوستانه را با ايشان انجام دهيم، و اطلاع بيشتر حاصل نمايم ، که اين خانم وارسته در اين سال ها چه مصروفيت های  داشته اند.

ادامه خواندن گفت و شنود های ناهيد علومی مدير مسوول مجله بانو بایکی از زنان پيشگام افغانستان! محترمه خانم سیما شادان

پیام تسلیت نسبت وفات خانم مزیده سرور : معروف قیام

مرحومه -مزیده سرور و مرحوم خان آقا سرور

روح پاک هنرور بی بدیل, بانوی بزرگوار, زنده یاد مزیده سرور شاد باد.همانگونه که بزم میلاد آدمی همیشه شادمانه گرم است, سفر بی برگشت اش نیز تلخ و غمگینانه جاریست. رفتن به کام مرگ برای هر زنده جان, یک قاعده است که با گذشت زمان, نام و یادیش در حافظۀ تاریخ ته نشین میشود و اما مرگ دانشمند و هنرمند آفرینشگر از این قاعده استثناست. آنان هم رخت سفر میبندند ولی نام و مشعل روشن و زوال ناپذیر اندیشۀ و هنر شان جاودانه درخشان و تابان باقی میماند.با درد و دریغ هنرور چیره دست, محبوب و خوشنام کشور ما, زنده یاد بانو مزیده سرور, که یک عمر با هنر آفرینی در کنار خانوادۀ هنرمندش برای تثبیت جایگاه هنر و نقش زن در هنر و اجتماع مبارزه کرد.

ادامه خواندن پیام تسلیت نسبت وفات خانم مزیده سرور : معروف قیام

فریاد جرس شعر از شادروان رازق فانی به صدای محترم سلام سنگی

دوستان گرامی : در افغانستان جرگه نمایش بخاطر صلح با طالبان دایر شد؛ خواستم بدین مناسبت قعطه شعر زیبا مرحوم رازق فانی که چهره های بعضی از اشخاص و افراد را به نمایش می گذارد ؛ به صدای محترم سلام سنگی هنرمند معروف ؛ نشر کنم.

https://www.facebook.com/mukhtar.ahmadi.3/videos/1108881562471308

حشمت فنایی هنرمند سینما٬ تیاتر و رادیو تلویزیون افغانستان٬به ابدیت پیوست: نور عدیل

حشمت فنایی در سال 1327 در ولایت کابل به دنیا آمد تحصیلات ابتدای خود را در لیسه حسن میاخیل والسوالی خان آباد ولایت کندز به پایان رساند و در همان لیسه به صفت مسئول بخش هنری انجام وظیفه میداد
اما بعد از فراغت در راه پر افتخار خدمت به وطن به صفوف نیروهای امنیتی مصروف وظیفه شد و در سال 1352 در ناشر ننداری کندز به صفت بازیگر و دایرکتر رسما شروع به فعالیت کرد و همزمان جهت فرا گیری فن بازیگری به کشور اتحاد جماهیر شوروی سابق سفر کرد
وی در سال 1357عضویت موسسه آریانا فلم را به رهبری انجنیر لطیف کسب کرد و در اولین فلم بلند داستانی گناه در یک یک نقش عمده درخشید…….
بعدها فلم های که فنایی نقش ایفا نموده
دختری با پیراهن سپیده ساخته فقیر نبی
فلم هنری بلند فرار ساخته انجنیر لطیف
فلم سینمایی حادثه در راه ،فلم تلویزیونی زمین فردا ،فلم بلند آرمان،علم بلند سینمایی صبور سرباز ،فلم تلویزیونی راز گریه

ادامه خواندن حشمت فنایی هنرمند سینما٬ تیاتر و رادیو تلویزیون افغانستان٬به ابدیت پیوست: نور عدیل

تهدید ویروس کرونا سخن روز گردیده است ٬ اما طی چند دهه کشور افغانستان در اثر حملات شرق وغرب توسط بم های خطر ناک به این تهدید مواجه بوده است و شاعر نامدار کشور امیر جان صبوری این شعر زیبا را سرود و به صدایش در آرشیف رادیوتلویزیون ملی ثبت کرد و اکنون این شعر و آهنگ جهانی شده است – بشنوید

https://www.youtube.com/watch?v=QPjzK9HT3FA&list=RDQPjzK9HT3FA&start_radio=1

عتیق رحیمی نویسنده و کارگردان افغان جایزهء جشنواره فیلم برلین را بدست آورد. نوشته پرتو نادری

نوشته های عتیق رحیمی
عتیق رحیمی تا هم اکنون چهار رمان نوشته است که هر کدام پیروزی‌های را برای نویسنده در پی داشته ا ست. البته در این میان رمانهای« خاکستر و خاک» و «سنگ صبور » موفقیت و شهرت گستردۀ جهانی برای‌ نویسنده به بار آورده است. به پندار من دو کتاب دیگر او ( هزار خانۀ خواب و اختناق -2000- و برگشت خیالی- 2005- به مقایسۀ خاکستر و خاک و سنگ صبور هنوز به یک چنین شهرتی نرسیده اند.
.

استاد پرتو نادری

خاکسترو خاک
این رمان به زبان پارسی دری نوشته شده و به سال 2000 میلادی در فرانسه انتشار یافته است.
ظرف چند سال گذشته رمان خاکستر و خاک به اضافه از بیست زبان مهم جهان ترجمه شده است. عتیق رحیمی پا به پای ترجمۀ این رمان دروازه های نهادهای فرهنگی جهانی را به روی خود وبه روی داستان نویسی معاصر افغانستان گشود و توانست تا به حیث یک نویسندۀ جوان و موفق اعتبار گسترده یی جهانی پیدا کند.

ادامه خواندن عتیق رحیمی نویسنده و کارگردان افغان جایزهء جشنواره فیلم برلین را بدست آورد. نوشته پرتو نادری

فیلم جدید عتیق رحیمی، نویسنده و فیلمساز افغان درهفتادمین جشنواره سینمایی برلین، جایزه بهترین فیلم در بخش “نسل‌ها” را دریافت کرد.

عتیق رحیمی فیلم ساز موفق افغانستان در فرانسه

جایزه “خرس بلورین” این جشنواره بین‌المللی به “بانوی رود نیل” رسید.

این فیلم بر اساس رمانی با همین نام نوشته “اسکولستیک موکاسونگه” نویسنده رواندایی – فرانسوی ساخته شده است.

فیلم داستان زندگی دختران و زنانی است که قبل از شروع جنگ رواندا دراوایل دهه نود میلادی دریک مدرسه کاتولیک شبانه روزی در “گیگالی” پایتخت آن کشوراتفاق می‌افتد. جایی که دخترانی با ترکیب قومی بیشتر(هوتو) و فقط ده درصد از قوم (توتسی) درس می‌خوانند.

این دختران موظفند به زبان فرانسه حرف بزنند، آموزش‌هایی بینند یا باید جزء زنان نخبه‌ای باشند که به ازدواج مردان ثروتمند طبقه حاکم ازقوم (هوتو) درآیند. آنها قرار است به شهروند نخبه و یک مسیحی خوب تبدیل شوند. دخترانی که می‌خواهند آینده رها و پر از امید داشته باشند اما زندگی آنها در تضاد های ریشه‌دار اجتماعی وسیاسی شکل گرفته است.

ادامه خواندن فیلم جدید عتیق رحیمی، نویسنده و فیلمساز افغان درهفتادمین جشنواره سینمایی برلین، جایزه بهترین فیلم در بخش “نسل‌ها” را دریافت کرد.

جوانشیر حیدری٬شاخهء دیگری از نخلستان هنر و فرهنگ و سینمای مملکت ما شکست : نوشته های : عمر ننگیار و محمود

سعدیا ؛ مرد نکو نام نمیرد هرگز
مرده ان است که نامش به نکویی نبرند
دوستان و عزیزان! شخصیت بهنام و  فرزانه زنده یاد جوانشیر حیدری دگرروی این کره خاکی با ما هم نفس نیست، ولی در هر نفس با ما هست.

 زنده یاد حیدری عاشقانه زیست، عاشقانه به هنر رو آورد و عاشقانه تا پایان زندگی در این راستا با وجود کمبودی های امکانات رزمید . او از اوان جوانی سالیان۱۳۵۴ هجری شمسی حینکه دانشجو پوهنتون کابل بود بطوراماتور در گروپ تیاتر کمیته کلتوری پوهنتون کابل به فعالیت اغاز نمود با او یکجا با دایرکت استاد عزیزالله هدف و زنده یاد استاد بیسد نمایشنامه های زیادی را در ادیتوریم پوهنتون کابل به نمایش گزاشتیم که مهمترین ان «متخصص فراری»، نوشته استاد جنید شریف، «وقتی بلی ګفتن» نوشته زنده یاد جلال نورانی،« اطفاییه» نوشته عزیز نسین و نمایشنامه در سه پرده بنام «خسیس» نوشته مولیر فرانسوی که این اثرتوسط زنده یاد استاد بیسد دایرکت گردیده بود، تقریبن در همه ی این نمایشنامه ها نقش رول های اساسی به او سپرده شده بود که خیلی ها عالی ان را بازی کرده است. او در ستیژ هنری ادیتوریم پوهنتون کابل هنر واستعداد بلند هنری اش را در جمع همبازی هایش درتیاتر اماتور بنمایش گزاشت که بعد ها همه ی گروپ ما به رادیو تلویزون راه یافت . روانشاد جوانشیر حیدری باز هم با عشق فراوان به بازی نقش ها در چندین فلم سینمایی و تلویزونی استعداد هنری اش را بنمایش گزاشت که بعد چند فلم را خود ساخت که یکی از فلم های بلنداش بنام « بابا» بود .

ادامه خواندن جوانشیر حیدری٬شاخهء دیگری از نخلستان هنر و فرهنگ و سینمای مملکت ما شکست : نوشته های : عمر ننگیار و محمود

دافغانستان د راډیو تلویزیون او افغانفلم د تیاتر او تمثیل ستوری ښاغلی عبدالله صمدي
: یوسف هیواددوست


 له نن څخه څه ناڅه څلوېښت کاله پخوا د راډیو افغانستان د پښتو تیاتر ، ډرام او داستان څانګې ته یو تنکي ځوان تشریف راوړ چې په هغه وخت کې لا دومره تمه ترې نه وه چې دومره ژر به ددغې برخې یو ښه او مستعد ممثل په توګه تبارز وکړي .هوکې! ګران همکار ، او د افغانستان د ملي راډیو تلویزیون د هماغه وخت تکړه ممثل جناب عبدالله صمدي یادوو چې نن د ګران افغانستان د سینما ځلانده ستوری دی.صمدي صیب په هغه وخت کې د لوی استاد ارواښاد ف.فضلي ، ارواښاد عبدالمنان ملګري او د شعبې د نورو مخښانو لکه ستوري جانې منګل ، ستاره جانې امیني ، ذلیخا جانې فخري ، داود مقصودي ، باري چټک ، ،رحیم سیلۍ ، ادامه خواندن دافغانستان د راډیو تلویزیون او افغانفلم د تیاتر او تمثیل ستوری ښاغلی عبدالله صمدي
: یوسف هیواددوست

یاسین خموش ستاره تابان تمثیل تیاترو سینمای افغانستان :م- یوسف هیواددوست

   شنونده های عزیز مجله رادیویی (افغان غږ از دنمارک ) و خواننده های محترم این متن سلام و عرض ادب داریم ۔
امروز صفحه ( پاسداران هنر ) مجله را با یاد یکی از بهترین های تیاتر و سینمای افغانستان باز میکنیم ۔ یاسین خموش ۔                                              آرې !این ستاره تابان فلم و سینما کشور از آغاز کارش با رادیو افغانستان در اداره هنر و ادبیات راه را برای تبارز استعداد خلاقش در آن اداره باز نمود ۔ و مخصوصا که بسیار زود با راه یافتن به تلویزیون کشور و افغانفلم به یکی از سناریستها ۔ نویسنده ها و هنرمند نقش آفرین مبدل شد ۔ یاسین خموش با قلم توانایش بهترین پارچه های تمثیلی ۔ درامها و داستانهای رادیویی ۔ تیاتر های روی صحنه و سناریو های خوبترین فلمهای تلویزیونی و سینمای را رقم زد ۔ در آن وقت همان یک رادیو ۔ یک تلویزیون جدید التاسیس و یک افغانفلم محدود بود ۔ آنانیکه در آن دوران سخت و امکانات محدود در رادیو تلویزیون و افغانفلم کار میکرد در اصل از جمله اولین معلمین اشاعه فرهنګ و هنر در جامعه بودند ۔ یاسین خموش یکی از آنهاست که او خودش نیز ممثل برجسته بود و زیر نظر استادان چون رفیق صادق ۔ استاد بیسد ۔ استاد عظیم جسور و سایرین کار کرد و خوب درخشید۔   زمانی هم روزګار سخت ناچارش ساخت تا برای ادامه دادن حیات و هنرش به
ادامه خواندن یاسین خموش ستاره تابان تمثیل تیاترو سینمای افغانستان :م- یوسف هیواددوست