انسانها همانطوریکه ذریعۀ هویت فردی خود ، شناسایی میشوند ، بوسیلۀ هویت های جمعی نیز مشخص میگردند. هویت های جمعی در طول تاریخ بشری به انواع متفاوت و مختلف بمیان آمده اند و انسانهای ساکن در اطراف و اکناف جهان ، خودرا وابسته به یکی از این هویت ها ، پنداشته اند .                                                             هرهویت جمعی خودرا بوسیلۀ یک سلسله مشخصات ، از هویت جمعیت های دیگر متمایز میسازد . همۀ این هویت های ظهور یافته در طول تاریخ ، نتوانسته اند که بطور یکسان و برای همیش پا برجا بمانند.  شماری از آنها که توان سازگاری با روند تکامل جوامع بشری را نداشتند و جبرا” درتحت عوامل نوظهور ، از میان رفتند . از زمرۀ هویت های جمعی که تا هنوزبطور کامل منحل نشده اند ، مطرح ترین همۀ آنها ، هویت های قومی ، نژادی ، مذهبی و سرانجام متعلق شدن انسانها به «هویت ملی» شان میباشد .

ادامه خواندن بازتاب هویت ملی بر زندگی افغانها : نوشته ء : میر عنایت الله سادات

بغــاوت در برابــر قــانون, اضــافه خــواهی و زورگــویی چپــاولگــران قــدرت ســیاسی خطــرات جبــران ناپــذیر در تمــامیت ارضی کشــور خــواهد داشت ٬ با این نوشته کوتاه خود قصد ندارم که خدا ناخواسته به قوم شریف افغان بی احترامی بکنم, چونکه همه اقوام افغانستان گل های رنگارنگ همان قالین هستند که ما روی آن میگردیم و مجبور هستیم که با پذیرش هویت همدیگر زندگی باهمی داشته باشیم و همچنان درحالیکه بهترین دوستان من از دوره های مختلف تحصیلی از قوم افغان هستند که امروز هر کدام ایشان به مناصب مختلف اعم از وزیر, معین و سفرآی مملکت قرار گرفته اند و دوستی ما هیچگاهی خدشه دار نشده است. اما مخاطب سخنان من آن عده حلقات فاشیستی اند که سرکوبی و اضمحلال اقوام غیرافغان را به مشی سیاسی خود تبدیل نموده اند که خلق عادی قوم افغان را نیز در بیش از یک قرن اخیر به گروگان گرفته اند و بدترین مجازات سیاست فاشیستی قشر به اصطلاح پیشرو خود را تجربه میکنند. اگر یک لحظه وضعیت اجتماعی خلق عادی قوم حاکم را با خلق عادی اقوام محکوم مقایسه کنیم, مدعای ما روشن میگردد.

ادامه خواندن بــا یک ســیلی چنــد روی افـــگار میشــود : نوشته ء : دکتور اکبر همت فاریابی ( مطالعین محترم این مقاله را با مقاله بنام هویت ملی مقایسه نمائید)

   حامد کرزی  آمد  رویداد های اخیر در کشور های عربی ، جهان عرب را  وارد مرحله ی نوینی از تاریخ خویش گردانیده است ـــ مرحله ییکه به گمان اغلب ،  غرب  پیشبین آن نبوده   و هما نگونه که برخی از  تحلیلگران گفته اند :  دگرگونی های اخیر ، همه غربیان بخصوص آمریکاییان را  حتا غافلگیر و شوکه کرده است .  بدون شک غرب و قبل ازهمه امریکا ییان میکوشند تا از وضعیت موجود نیز سود برده  ، هرچه  زودتر  بر اوضاع تسلط پیدا نمایند ؛ اما سرعت حوادث و رخداد ها تا هنوز این مهلت را به آنان نداده است .  ملتهای عرب و مسلمان ، بخصوص جوانان بیدار و بی تعصب عرب که جفای حکومات مستبد و مزدور خویش را با تمام وجود درک  نموده اند ؛ دیگر نمیخواهند زیر بار استبداد سلاطین ، امیران  و شیوخ عیا ش بروند .                                                  

ادامه خواندن جهــان عرب دیگرگون میشود٬ غرب و حمایت از رژیمهای خودکامه عربی : نوشته ء – م- اسماعیل فروغی

 عبدالناصر نورزاد استاد دانشکده زبان وادبیات دانشگاه کابلبحث تقابل تمدن ها که فرانسس فوکویاما از آن بعنوان یک تحلیل کل گرایانه نام برده خیلی ها جدی گرفته شده است. تقابل یا تعامل غرب با اسلام بعنوان دو تمدن مطرح جهان هم به سرنوشت جهان ارتباط مستقیم می گیرد و هم کاوش ها در مورد تعامل غرب با دنیای اسلام را به طور قابل ملاحظه ی افزایش میدهد. تا جاییکه اکثرا اهل سیاست و کاوش گری در عرصه سیاسی در جهان به این نتیجه رسیده اند که یا به این دوتمدن بعنوان منابع استقرار ثبات جهانی نگاه کرد ویا هم برخورد آنها در حقیقت زایش آشوب در جهان خواهد بود. در این بحث بیشتر تلاش می شود تا به ابعاد سیاسی تعامل غرب در صورت امکان موشکافی شود و مسله تقابل و یا تفاهم میان این دو تمدن روشن ساخته شود. جهان اسلام در حال کنونی به همان اندازه که غرب از ثبات و پایداری سیاسی و تسلط بر جهان لذت می برد به همان بی ثبات و شکنند است و بیم آن میرود که روزی هیچ کشوری مسلمان امن در جهان باقی نماند. چنانکه در حال کنون چنین به نظر میرسد.

ادامه خواندن جهــان اســلام و غــرب تقــابل یا تعــامل؟! – نوشته : عبدالناصر نورزاد استاد دانشگاه

متاسفانه ما مسلمانان در عصر حاضر چنان محسور رسانه های غربی شده ایم که اگر انها به مقدس ترین مقدسات ما توهین بکنند، بازهم نه تنها اعتراضی نمی کنیم بلکه با انها همصدا هم می شویم. اینکه انکلا مرکل گفته { کودکان مسلمان درحالی به المان پناه می اورند که خانهء کعبه به انها نزدیکتر است! } این سخن نه تنها یک دروغ و خلاف واقعیت است بلکه یک اهانت اشکار به مقدسات مسلمین می باشد!
درحالیکه تنها کشور سوریه بیش از 6 میلیون اواره دارد، کشورالمان فقط 20 هزار مهاجر را پذیرش کرده. واین درحالی است که حداقل دو میلیون اواره سوری را کشوراسلامی ترکیه قبول کرده است… بنابراین مهاجر پذیری المان در ماقبل ترکیه بسیار ناچیز تر از انچیزیست که رسانه ها بزرگنمایی می کنند…
کشورهای مصر و اردن نیز صدها هزار اواره سوری و عراقی را متقبل شده اند … کشورهای اسلامی اعم از ایران و پاکستان وترکیه و امارات و عربستان صدها هزار بلکه میلیون ها مهاجر مسلمان خود را پذیرش کرده اند… کسانی که مکه و مدینه را از نزدیک دیده اند به خوبی می دانند که بخش اعظمی ازمردم ساکن در امارات و عربستان از مهاجرین عرب و افغانی و بنگلادیشی و افریقایی هستند!

ادامه خواندن مکر اروپایی و توهین مرکل به خانهءکعبه :نوشته – داوود عطایی کندهاری

    بې له شک ټول هنرمندان او هنرپوهان په دې خبره کې سره متفق دي چې ارواښاد منان ملګری د افغانستان د تیاتر ،سینما ، ډرام او تمثیل غوره او بې جوړې لوبغاړی او منلی استاد و . استاد منان ملګري لا هغه وخت چې د لغمان په هنرپروره ولایت کې اوسېده او د تنکي ځلمیتوب بې غمه وختونه یې تېرول ، له تمثیل او تیاتر سره مینه درلوده ، او همدغې مینې د هغه پښه د وخت راډیو افغانستان ته راکش کړه .زه ( هیواددوست )هغه وخت نوی د کوچنیانو له پروګرام څخه د راډیو یو شمېر نورو خپرونو ته ورمعرفی شوی وم چې د وظیفوي ارتباط له کبله د پښتو ډرام او داستان په شعبه کې ورسره آشنا شوم .خبرې یې تل په موسکا او ورین تندي کولې .په لاره به ورو ورو روان و خو کتل به یې تل شا او خوا ته ، یوه ږمنز او خوش بویه عطر به تل ورسره ول ، اکثرا به یې ملي جامي په تن وي خو کله به چې په دریشي کې راغی نو ارواښاد استاد فضلي به ورته ویل ( ملګری صیب ! بیا دې ځان ښایسته کړی ، خیریت خو به وي …) .

ادامه خواندن منان ملګری د افغانستان د تیاتر، سینما، ډرام او تمثیل غوره استاد : م- یوسف هیواددوست

احمدشاه مسعود ملقب به شیر پنجشیر از فرماندهان و مجاهدین افغان بود که سالها با ارتش شوروی سابق که افغانستان را اشغال کرده بود جنگید و پس از آن هم درگیری‌های نظامی‌ای هم با گروه طالبان داشت. وی روز ۱۸ سنبله ۱۳۸۰ برابر نهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی، بر اثر انفجار انتحاری دو تروریست عرب مظنون به ارتباط با شبکه القاعده که خود را خبرنگار معرفی کرده بودند، در خواجه بهاوالدين ولايت تخار در کشور افغانستان کشته شد.

احمدشاه مسعود فرزند دگروال (سرهنگ) دوست محمد خان در ۱۱ سنبله سال ۱۳۳۲ هجری شمسی مطابق به ۲ سپتامبر ۱۹۵۳ میلادی در قریة جنگلک ولايت پنجشیر پابه هستی گذاشت.

ادامه خواندن احمدشاه مسعود چگونه قــهـــرمـــــان شـد : نوشته نطر محمد طوفان

احمد سعیدی تردیدی ندارم شما نیز مثل من در این اواخر بخاطر آنچه که هر روز در وطن ما میگذرد غمگین و سوگ وارید،  روز نیست که در گوشه و کنار از این کشور نظامی گران پاکستان بخاطر قتل مردم افغانستان انتحاری را کمر بسته نکنند و توشه آخرت برایش وعده ندهند و با واسکت انتحاری روانش نکنند. ادارات معلوم الحال پاکستان آدم کشان حرفوی را طور زیرکانه و با وعده های میانتهی  شست و شوی مغزی مینمایند و برای شان تفهیم میکنند بعد از انجام عمل انتحاری  شما تا روز “کن فیکون” در آغوش  حوران بهشتی در جنت الفردوس زنده گی سر شار از محبت و خوشبختی یکجا با عیش و نوش  خواهند داشت اما حقیقت چیزی دیگریست به باور من  رهبران مسلمان نمای این گروه ها  تنها میتوانند توجیه گرجنایتی  باشند که نی اسلامی است و نه انسانی بلکه  آتش به جان همه مردم کشور ما افروختن است؟

ادامه خواندن از تروریزم تا تروریزم پروری: احمد سعیدی

تا گشودم چشم هر جا جنگ بود

غصه بود و فتـــنه و نیرنگ بود

در لبان مرگ تبســـم نقش داشت

چهره ها پر چین و پر آژنگ بود

ادامه خواندن نسل جنگ : نوشته نذیر ظفر

محترمه خانم ماریا جان دارو نویسنده سر شناس میهن که قاطبه از خواننده گان از خوانش آثار پر بهای شان کسب فیض کرده اند و تا کنون اثار پر بهای شان به خوانش همو طنان و همزبانان ما قرار دارد ؛ ایشان با وجود مشکلات محیطی و مها جرتی و اقتصادی پیروز مندانه از سنگلاخ پر خم و پیچ بدر امده اند که تا حال یک خانم نویسنده افغان با این شرایط کمتر دیده شده است ؛ با تقا ضای عده یی از فر هنگیان و اهل مطا لعه که خواهش گفتو شنود با ماریا جان دارو را تلفونی برایم گوشزد نموده بودند اینک مصاحبه را با این خانم پر کار و مستعد مکررا انجام دادم که شما عزیزان را به خوانش ان دعوت مینمایم :

ادامه خواندن بانو ماریا دارو نویسنده بادرد و توانای کشور : مصاحبه از نذیر ظفر

  پښتو په اوسني ادبي نړۍ كښې پنځه ادبي ستوري (خادم، الفت، حبيبى، رښتين، بينوا) دي چې ډېر شهرت لري او د استاذۍ درجې ته رسيدلي دي. دوي نه يوازې ادبي، تاريخي، اجتماعي، اقتصادي، ژبني، فولكلوري او نور علمي مسايل څيړلي، ليكلي او چاپ كړي دي بلكې بيخي ډير پښتانه ځوانان يې په دې لار كښې هڅولي او روزلي دي. د دغو پخو استاذانو څخه يو هم استاذ (خادم) د پښتو ژبې ريښتينى خدمتګار، يو پوخ ليكوال ښه شاعر، نوميالى اديب او د فلسفي افكارو خاوند دى

خادم په (1325هـ، ق) كال د ننګرهار په شاعرانه ولايت كې د (كامې) په ولسوالۍ كښې په يوې عالمې كورنۍ كښې زيږيدلى دى.

د خادم پلار ملا حسام الدين او نيكه يې ملا علي ګل هم د خپل وخت ديني عالمان وو. خادم په خټه زاخيل مومند دى مولوي خادم خپلې لومړنۍ زده كړې په ننګرهار، پيښور او هند كښې سر ته رسولي دي او د منطق، صرف، نحوه، تفسير، حديث او نورو مروجه علومو د لوستلو څخه وروسته په جلال اّباد كښې د لومړني ښوونځي د ښوونكي په توګه په رسمي كارو بار لاس پورې كړى دى.

ادامه خواندن استاد قيام الدين خادم درجې ته رسيدلي دي. دوي نه يوازې ادبي، تاريخي، اجتماعي، اقتصادي، ژبني، فولكلوري او نور علمي مسايل : نوشته سمسور محمد

  هنگامیکه جنگ دوم افغان وانگلیس درگرفت، دختری بس زیبا بنام بی بی مهرو علیه الرحمه، در یکی از قریه شمال کابل  میزیست . یکی از جوانان ده که در خوشگلی ورشادت ممتاز بود از این دختر قشنگ را خواستگاری کرد. پدر ومادر دخترک از جوانی ومردانگی عزیز اطلاع کافی داشتند .بدون هیچ تعـلـلی به ازدواج آنان راضی شدند. پس از چندی مراسم عروسی برگذار شد؛ ودر آنشب عزیز هرقدر بچپ وراست نگریست جز اطفال کوچک وپیران سالخورده ندید. با تعجب پرسید که جوانان ده ورفقای من، کجا هستند ،چرا نخواسته اند باخوشی وشادمانی من سهـم بگیرند؟

بجوابش گفتند که همگان کمر همت بسته اند وبه جنگ دشمن رفته اند .

ادامه خواندن دو داستان از داستانهـای فولکوری کابل – داسـتان بـی بـی مهـرو علیه الرحمه : نوشته – شادروان محمد ناصر غرغشت

  هشتادسال بعد ازگزارش چخوف از اردوگاه کاراجباری تزاری “ساخالین”، سولژنینسین گزارش اردوگاه بیگاری “جزایرگولاگ ” استالینیستی خودرامنتشرکرد. چخوف میگفت که ادبیات نوعی نیکی ومهرورزی است . داستانهای کوتاه اوبجای اعلان ایدئولوژی به شرح و توصیف واقعیات تلخ اجتماعی وروابط میان انسانهامیپردازند . آثارانتقادی اجتماعی چخوف غیرسیاسی هستند . اویکی از نخستین آموزگاران داستان کوتاه درادبیات جهانی است . چخوف هنرمندی شکاک و منتقد زمان خود یعنی دوره تزاری است . او در آثارش به طرح پرسش میپردازد بدون اینکه جوابی ایدئولوژیک یا اخلاقی راپیشنهادکند . چخوف بدون جانبداری از هرنوع ایدئولوژی واتوپی خالق ادبیات اجتماعی و انتقادی است . او استاد داستان کوتاه و نمایشنامه نویسی مدرن روس باکیفیت جهانی است . در شوروی سابق چخوف در کنار پوشکین ، تولستوی ، و گورکی از جمله مقدسین ادبیات دوره پیش از انقلاب 1905 بشمارمی آید .                              

ادامه خواندن شعر،ادب و عرفان ادبیات نیاز به چخوف ها دارد -آثار چخوف ؛ اجتماعی ، ولی غیرسیاسی ؟ : نصرت شاد

  در نگاه اول، شاید این هتل شبیه به لوکیشن سریالی کودکانه به نظر برسد، اما این سازه‌ی اختاپوسی شکل، در واقع هتلی جادویی، مجلل و با شکوه است که از هم اکنون به لطف آب و هوای مدیترانه‌ای، خود را برای پذیرایی از مهمانان تابستانی آماده کرده است. در ادامه کمی بیشتر با این هتل متفاوت در کشور فرانسه، آشنا خواهیم شد.

ادامه خواندن قصر های جالب : ارسالی پدرام کاظمی

بردار ساز و نغمه برای وطن بزن

سازی برای جسم و تن بی کفن بزن

در خون تپیده خاک شده خاک این وطن

خنجر به قلب، چاک شده چاک این وطن

ادامه خواندن این وطن : میترا ارشادی عاصی

   قران درماه مبارک رمضان نازل گردیده است. رمضان بهارقران است.پیامبراکرم «ص» درحدیثی فرمودند«برای هرچیزعروسی است وعروس قران سوره مبارکه «رحمن» است عروس حضرت قران نقاب آنگه براندازد که دارالملک ایمان رامجرد بیند ازغوغا پیامبرخدا درحدیثی دگری میفرمایند.«راست ترین سخن،رسا ترین پند وزیباترین حکایت کتاب خدا قران است، آگاه باشید دانش آینده،اخبارگذشته ودرمان دردهایتان ونظم میان شما قران است.» توجه خوانندگان محترم رابه ذکرچندآیه مقدس ازسوره مبارکه «رحمن» که عروس حضرت قران است معطوف میگردانم. این سوره رحمت ونعمت است که درآن نعمتهای بزرگ عالم خلقت تعلیم وتربیت،حساب ومیزان  به خاطررفاه وسعادت ادامه خواندن سلام به مهمانان عروس حضرت قران : نوشته : دکتور علی احمد کریمی

 

ای چنگ گسسته نغمه کن ساز                              باروح شکسته شو هم آواز

آن سان بسرا که من کنم فهم                                 بیگانه مباد واقف از راز                                                                                                                        چون تار توقلب من گسسته ست                              زین قلب گسسته نغمه ای ساز

در یادداشت شمارۀ گذشته به شماازکوچۀ اندرابی که درجواردریای کابل وقرابت جوی شیر موقعیت داشت، درطول قسمت وسطی این کوچه، جوی پرآبی که گاه صاف وپرموج وگاهی مکدر وگل آلود می بود، نیزجریان داشت وریش سفیدان ونمازگزاران محله سعی می کردندآب آنرا حتی الامکان ازآلودگیها دورنگهدارند. درفصل بهار ازآب روان آن برای آبیاری درختها وباغچه های منازل استفاده می کردند. بهرحال، کوچۀ اندرابی بهرشکل وسر وصورتیکه بود، جایگاه پرامن ومحراق احساسات واندیشه های دورۀ حساس حیات من وصدهاهم محله وهمسایۀ ما

ادامه خواندن صفحاتی ازیک زندگی پرنشیب و فراز در وصلت وطن و در غربت هجرت (بخش2) : پروفیسور داکترعبدالواسع لطیفی

ای جوان تودست هرخونخوار بایدبشکنی
هرزمــــانی مغـــــز هر غدار باید بشکنی

هرکه خواهد اختــــلاف وافتراق مسلمین
گردنش باتیـــــغ جوهـــــردار باید بشکنی

دشمنان وحدت وبهروزی ای اسلام را
فرق شان باتیشه ای نجار باید بشکنی

ادامه خواندن شعر مقاومت ُ خطاب به جوانان کشور : قدرالدیم مظهری

     تعریف شعر مقاومت یا شعر پایداری:                         همیشه تعریف در پیوند به پدیده های هنری، ادبی وحتا اجتماعی امری بوده است دشوار. چون می دانیم موضوعاتی را که چنین پدیده‌هایی بازتاب می دهند پیوسته خود در تحول و دگرگونی اند، به همین دلیل تعریف چنین پدیده هایی نیز نمی توانند ثابت باقی بماند. یک مالیکول آب همیشه و همه جا دو اتوم هایدروژن و یک اتوم اکسیژن دارد؛ این امر در یک تعریف ساده و فشرده می گنجد وهمیشه و همه جا می تواند بازتاب دهندۀ ماهیت یک مالیکول آب باشد. در حالی که موضوعات و پدیده های هنری و ادبی پیوسته در تحول اند و این تحول موضوع، تحول و دگرگونی تعریف را نیز در پی دارد. چنین است که در پیوند به این گونه پدیده‌ها پیوسته تعریف‌های گوناگونی وجود دارند. این همه تعریف اگر در یک جهت بر خاسته از تحول موضوع تعریف است و در جهت دیگر وابسته به زاویۀ دید تعریف نیز می باشد. ادامه خواندن بحثی در پیوند به شعر مقاومت پارسی دری در افغانستان – بخش دوم : پــرتــو نــادری

.. همه چیز بستگی به حال و هوای دلت دارد
اگر حال دلت خوب باشد؛
هوا آنقدرا هم آلوده نیست؛
از پس اجاره خانه هم می شود برآمد؛
و بیماری کودکت کمتر آزارت می دهد و با یک دعا، ته دلت قرص می شود وآرام می گیری؛
اگر حال دلت خوب باشد،
فکر پریشانی طوفان دیشب آزارت نمی دهد و به بارش دل انگیز بعد از آن فکر می کنی،
حال دلت که خوب باشد
آدمها همه شان دوست داشتنی اند و بدون منت می توانی ببخشی …
حتی چراغ قرمز هم برایت مکثی دوست داشتنی می شود که لحظه ای پا از روی پدال برداری و بتوانی فکر کنی به امروزت، که با دیروزت چقدر فرق داشتی؟!
حال دلت که خوب باشد …
می شوی همبازی بچه ها؛ برای عزیزانت همیشه وقت داری و یک دنیا مهربانی در چهره ات نهفته است؛
و چقدر لذت دارد که آدم حال دلش خوب باشد ..
الهی که حال دلتون خوب باشه …

خدایا من نمیدانم به علـــم خود تو میدانی»

زنسلِ آدمی پیــدا شـــــده، درنده حیوانی

 بنامِ حـُریت قتل بشـــــر بر هر طــرف جـاری

زدست وحشی یِ دوپای،آدم خوار ویا جانی

 به هر سو جوی خونِ مردم بیچاره جاری است

ندارد هیــــچ مظلـــــومی درین دنیـــا نگهبانی

ادامه خواندن «خدایا! من نمیدانم، به علم خود تو میدانی» : محمد عزیز (عزیزی)

یار آشنایی از اقلیم اندخوی بنام داکتر فیض الله ایماق

 بیش از پنجاه سال است که دانشمند گرامی و دوست نهایت عزیز و مهربان داکتر فیض الله ایماق را از نزدیک می شناسم .

ایماق که زادگاهش شهر اندخوی یا جاییکه حضرت بابا ولی مرشد اعلی صاحبقرانی در آنجا خفته است می باشد. اندخوی از جملهٔ مناطق پُر بار و برکت تورکستان زمین است .

ادامه خواندن تقریظ -در باره ٔ کتاب سوز دل ( دل سؤزلری ) :پروفیسور داکتر عنایت الله شهرانی