بقول شاعری !
در حشر زغم های چمن خواهم گفت —- از صبر وسکوت وسوختن خواهم گــفـت
بگزار همه بهشت ودوزخ گویند — من وای وطن وای وطن خــواهـم گــفـت
بـی وطـن را هیـچ آرام نیـست —- این عقاب آموخته در دام نیست
الــــهــی رایــــگان مــگـــزار مــا را —- بـدســت ایــن و آن مـگــزار مـــا را
کـرم پـروردگارا ای خـداونـد —- بــه لــطــف دیــگــران مـگـزار مـا را
نوت : با تاسف که اسم شاعر را نمیدانم
پاکستان این کشور غیر طبعیی و مخلوق استرایژی استعمار هنوز دو ساله نشده بود که در ( 22 ) جون ( 1949 م ) نخستین تجاوز نظامی را با بمبارد قریه مغلگی ولایت پکتیا با چراغ سبزانگلیس و امریکا و بخاطر زهر چشم نشان دادن به افغانستان ضعیف و فاقد قوای مسلح مدرن و مقتدر ، انجام داد که باعث شهادت ( 23 ) تن هموطنان عزیز ما گردید . پادشاه اعزای ملی اعلام و مراسم فاتحه رسمی در مسجد مجنون شاه صدارت برگزارگردید ، شاه محمود خان صدراعظم وقت که بازوبند سیاه داشت پیوسته اشک میریخت و گویی به نوعی عجز دولت خود را در مقابله با تجاوز دشمن بیان مینمود .
از آن زمان تا کنون جهان و منجمله افغانستان تغیرزیاد نموده است ، پاکستان از طفلک نازدانه «
اول ماه می به عنوان روز کارگر به این لحاظ بوده است که در چهارم ماه می سال ۱۸۸۶، و در چهارمین روز اعتصاب و تجمع کارگران آمریکایی در شهر شیکاگو، پلیس به روی آنان آتش گشود که شماری کشته، عده‌ای مجروح و بعداً چهارتن نیز اعدام شدند. کارگران بخاطر کاهش ساعت کار روزانه از (ده ساعت به هشت ساعت) دست به اعتصاب زدند. قرار بود که اول ماه مه ۱۸۸۶ در آمریکا (ایالات متحده)، کاهش ساعات کار به هشت ساعت در روز، به اجرا درآید که چنین نشد و در نتیجه،
جناب استادمیرحسین شاه، یکی ازپروفیسران ومدرسین فرزانه وچیره دستی است که مدتی من افتخار هم نشینی وهم صحبتی شانرادرجلسات شورایعالی وعلمی دانشگاه کابل داشتم. این شخصیت بزرگ علمی و فرهنگی وطن که شاگردان زیادی رابامشعل رهگشای علم وادب و دانش همگانی تربیه نموده است. آثار وتألیفات و کتب درسی 
ارزشمندی رابه رشتۀ تحریر آورده است. اینک ازجملۀ همه، کتاب تاریخ علوم درقرون وسطی اوراکه از دست فرزنددانشمندو ارشدشان، دوست گرامی ام سیدطیب جواد بدستم رسیده است، به شمامطالعین ارجمند طور فشرده معرفی می دارم :
هروقتی ازتاریخ ومورخین یادمیکنم، این جملۀ ماندگارمورخ فقیدمیر غلام محمدغباربخاطرم میآیدکه درپیشگفتار (افغانستان درمسیرتاریخ) چنین نوشته است: « ماتاریخ گذشتۀ کشورخود رابرای این مطالعه می نماییم که اوضاع امروزی خودرا صحیحتر درک کنیم، تامبارزین جوان افغانستان در حرکت به پیش، خط درست آگاهانه اختیارنمایند، زیراین تاریخ است که سیرتکامل یک جامعه را درروشنایی نشان میدهد.» درهمین سلسله، راجع به تاریخ نویسی درعصر تکنالوژی سریع السیر مطبوعات و رسانه های مستند، رویدادهای روزمره وچشمدیدهای مشهود علم وادب وهنر سراسرجهان، تاریخ نویسی نیزمدارج مکملتری رامی پیماید و وقایع گذشته را ازلابلای هزاران سندوگزارش و دستآویز بدست آورده، مورد بررسی وتحلیل قرارمیدهد. یک دانشمند ومورخ معاصر درین راستا نوشته است :
کاربرد ضرب المثل ها در ادبیات کلاسیک فارسی دری از سابقه و سرگذشت دراز و گسترده یی برخوردار است. حتی می توان گفت که شعر فارسی دری از همان سپیده دم پیدایی به نوعی با ضرب المثلها آمیخته بوده است. چنان که در شعر رودکی سمر قندی نیای بزرگ شعر فارسی دری می توان جلوه های رنگا رنگ کاربرد ضرب المثلها را دید.یک چنین چیزی، همچنان در شاهنامه ء فردوسی، مثنوی معنوی، غزلیات حافظ و سروده های شاعران دیگر نیز وجود دارد. ضرب المثها افکاری اند که به گونهء فشرده و کوتاه بیان شده و از محتوای ژرفی برخوردارند. ضرب المثلها به ما کمک می کنند تا چگونه گی تفکر مردم در پیوند به زنده گی و جامعه را دریابیم. برای آن که ضرب المثها خود عصاره یی از تجارب تاریخی ، اجتماعی و فرهنگی مردم اند و چنان دانه های سبزی در کشتزار زنده گی اجتماعی- فرهنگی مردم بار ور شده اند. به تعبیری می توان گفت که ضرب المثل ها آیینه های روشن و شفافی اند که می توان در آن ها گوشه های گونه گون زنده گی اجتماعی مردم را به روشنی دید. ادامه خواندن در بوستان همیشه سبز سعدی : پرتو نادری
تمام روزرا به گردش درکوه سپری کردوه بودم وازاثرخستگی زیاد ماهیچه های پایم درد میکرد. بعد ازنیمه های شب بود که خواب بردردغلبه کرد.صدایی بگوشم رسید که مراازخواب بیدارکرد.
«لالاچاشت شد»
بیادآوردم که باید برخیزم .شب گذشته من وبرادرم قرارگذاشته بودیم که فردا حمام برویم . من بقدرکافی نخوابیده بودم واحساس دردوکوفتگی عجیب میکردم .مانند یک چوب خشک شخ مانده بودم ونمیتوانستم خودرا حرکت دهم. دلم میخواست درزیرلحاف گرم صندلی یک ساعت دیگر نیزبخوابم اما نمیشد وعده را برهم زد.ازین گذشته زیاد چرک داشتم وباید پیش ازآنکه حمام بیروبارشود خود را به آنجا میرساندیم. هنوزازسپیده دم خبری نبود.آسمان بسیارپا کیزه وشفاف بود. ماه وستاره گان درنهایت زیبایی میدرخشیدند وکوهای برفپوش مغرب درپرتو سیمین ماه منظرهء رویایی داشت. اواخرزمستان بود اینجا وآنجا لکه های نازک برف دیده میشد وروی دندابهای جاده را قشر نازک وشفاف یخ پوشانیده بود . ادامه خواندن حـمـام درسـحـر گاه : رشـاد وســا
علی شاه معروف به خوشحال سدوزی ، آوازخوانی را زمانی که شاگرد مکتب بود شروع کرد. او 13 سال داشت که اولين آهنگ خود را به زبان پشتو، در راديو افغانستان اجرا کرد. خوشحال، آموزش موسيقی را نزد استاد صوفی قربانعلی، مامای استاد سرآهنگ فرا گرفت.
آهنگهای معروف “سر سر پشته”، “برويد ای حريفان”، “سکينه مست و من مست سکينه”، از ساخته های خوشحال است که شادروان احمدظاهر، خانم هنگامه و ديگر آواز خوانان معروف اجرا کرده اند. وی در زمان جنگهای داخلی وطن را ترک کرد و درکشور آلمان و در شهر هامبورگ زندگی می کرد.
ادامه خواندن خـوشحـال سـدوزی آواز خـوان مـعـروف کشور وفـات کرد
شیر غزنوی محلی خوان با استعداد وسابقه داررادیوتلویزیون ملی به اثرمریضی که داشت از جهان چشم پوشید و درزادگاه اش درغزنی به خاک سپرده شد. شیرغزنوی در قریه حکیم سنایی ولايت غزنى تولد گردید. مکتب را تا صنف ششم در همانجا خواند و بعد به کابل آمد و شامل مکتب اقتصاد شد. سپس تحصیلات خود را تا صنف یازدهم در لیسه ابن سینا ادامه داد. بعد از فوت پدر، بنابر مشکلات خانوادگی نتوانست دروس خود را به پایان برساند، دوباره به غزنی رفت و به صفت تحویلدار ادارۀ مخابرات غزنی شامل کار شد.
اسدالله عفیف باختری شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار معاصر کشور، در سال ۱۳۴۱ خورشیدی در بلخ زاده شد وبتاریخ 9/8 ثور 1396 خورشیدی، در بیمارستان ابوعلی سینای بلخی در شهر مزار شریف، مرکز بلخ، چشم از جهان پوشید. شادروان باختری دورۀ دانش‌آموزی را در لیسه باختر و آموزش‌های عالی را در پوهنځی زراعت پوهنتون کابل پی گرفت. وی پس از آن به ترتیب؛ به سمت‌های معلم در ادارۀ سوادآموزی بلخ و کارمند اداری انجمن نویسند‌گان بلخ و ادارۀ کُلّ امور فرهنگی و اجتماعی بخش های شمالی کشور کار کرد و از سال ۱۳۷۷ تا کنون در بخش فرهنگ و نشرات ادارۀ هلال احمربلخ کار میکرد. باختری، همچنین در سال ۱۳۸۱ مدیر مسوول نشریۀ «جهان نو» در بلخ، و در سال ۱۳۸۹ مدیر مسوول ماهنامه «الف تا یا» بود . از وی، پنج دفتر شعر به نام‌های «سنگ و ستاره» (بلخ، ۱۳۸۲)، «آوازهای خاکستری» (بلخ، ۱۳۸۳)، «من با زبان دریا» (کابل، ۱۳۸۶)، «با یک پیاله چای چطوری؟ عزیز من!» (کابل، ۱۳۸۶)، «صد غزل» ۱۳۹۱، به چاپ رسیده است. مرگ نا به هنگام عفیف باختری همه آن هایی را که عفیف را شناخته بودند شوکه کرد . چقدر زود جاودانه شد !
ادامه خواندن عفیف باختری؛ شـاعـر معـروف زبان پارسی دری در بـلخ جـهـان فانی را وداع کرد. :
دیدی؟ چه سهل و ساده وطن را فروختیم
این خانه ی قدیم و کهن را فروختیم
بستـیـم تا ابد دهن اعتراض را
از لب حدیث و حرف و سخن را فروختیم
سخت است باورش، چه بگویم برای تان؟
از گور هر شهـید کفن را فروخـتیـم
هفته گذشته همزمان با ورود جیمزماتیس، وزیر دفاع آمریکا به کابل رئیس جمهوری سابق افغانستان آقای حامد کرزی که از منتقدان سیاست‌های آمریکا در افغانستان گفته می شود به اساس دعوت دولت روسیه به مسکو سفری کرده بود. هدف از این سفر در نشست کنفرانس بین‌المللی مبارزه با تروریسم که به میزبانی مسکو دایر شده بود گفته شده است آقای کرزی در این نشست طی سخنرانی اظهار نموده آمریکا باید نسبت به نگرانی‌های مسکو در رابطه با افغانستان پاسخگو باشد. به باور آقای کرزی آمریکا در مبارزه با تروریسم در افغانستان صادقانه عمل نکرده و دستاوردی نیز نداشته است. آنانیکه در داخل نظام افغانستان با امریکایی ها روابط تنگاتنگی دارند و گاه وبیگاهی آگاهانه یا غیر آگاهانه میخواهند از حقایق طرفه روند سفر آقای کرزی را به روسیه در حال حاضر رویا روی و تقابل با امریکا تعبیر میکنند اما به باور نویسنده در
هزارسال پیش ناصرخسرو درسفرنامه اش داستان گرمابه را نوشت وواژه ءگرمابه را بکار برد . امروزدرکشورما ودیگر کشورهای اسیایی مانند ایران ، ترکیه وغیره همه حمام میگویند . سعددی هم در گلستان حمام گفته است .
گل خوشبوی درحمام روزی رسیدازدست محبوبی بدستم
به اوگفتم که مشکی یاعبیری که ازبوی دلاویز تومستم
بگفتا من نه مشکم نی عبیرم ولیکن مدتی باگل نشستم
کمال هم نشین درمن اثرکرد وگرنه من همان خاکم که هستم
ازروی سفرنامه وگلستان معلوم میشود که حمام درسرزمینهای ما پیشینه ء دورودرازداردوشاید بکاربردن گل سرشوی که امروزهم درکشورما رواج دارد پیشینهء بیشترازهزارسال داشته باشد.
مرد جهان دیده یی از بخارا بر گشته بود، مردمان به دیدار او می رفتند و او روایت های شگرفی می کرد از بخارا و بخاراییان!
باری روایت می کرد: چون در بخارا تنگ دست شدم ، روزی رفتم به بازار تا کاری بیابم و از دست مزد آن روزگار بگذرانم. چون از قدیم گفته اند: این شکم بی هنر پیچ پیچ صبر ندارد که بسازد به هیچ
ادامه خواندن غزل بسیار زیبا از استاد گرامی : نـجـم العـرفـا حـیـدری وجـودی
درخت اگر موریانه خورد دیگر از خیرش بگذر.نه ثمر دارد ونه هم سایه ونه چوبش قابل استفاده است اگر باشد هم فقط بخاری نه ستون .ودروازه. برگ هایش طعمه حشره ها وتنه ا اش شرحه شرحه وسوراخ سوراخ است طوریکه دیگر به هیچ کار نیاید.درختیکه تنه اش موریانه خورد در زیر سایه برگ ها وشاخته هایش کس نمی نشیند از برگ وبارش خلق الله را سودی نیست وچوب تنه اش به هیچ دردی نمیخورد نه کلکین میشود ونه دروازه ونه هم ستون تنو مندی برای نگهداری سقفی خانه.
ادامه خواندن این در خـت دیـگر سبـز نمـیـشود : احـمـد سـعـیـدی
https://www.youtube.com/watch?v=SS06B893MOU
دقیقاً بعد از ختم سفر مک مستر مشاور امور امنیتی دونالد ترمپ رئیس جمهور امریکا، اشرف غنی رئیس جمهوردولت مستعمراتی کابل برطرفی نمایندۀ فوق العادۀ خود را در “امور اصلاحات و حکومتداری خوب” طی یک فرمان فوق العاده صادر کرد. غنی دلیل و یا علت خاصی را برای برکناری ضیاء مسعود ارائه نکرده، اما ظاهراً گمان زنی ها طوری است که دال بر کفایتی و بیکارگی مسعود می کند. برداشت من اینست که شدت جنگ سرد بین روسیه و امریکا در افغانستان هم قربانی میدهد. دلچسپ اینکه شخص ضیاء مسعود از فرمان برکناری اش کمترین آگاهی نداشت، بلکه از طریق مطبوعات آگاه گردید. صرف نظر از علل برطرفی ضیاء مسعود، این عملکرد غنی به مشابه یک کودتا علیه جمعیت اسلامی و شورای نظار تلقی می گردد.
شماری از کارشناسان افغان ضمن ابراز ترديد نسبت به هدف اصلی از برگزاری نشست مسکو در مورد افغانستان به خبرگزاری آناتولی گفتند عدم شرکت آمریکا در این نشست، موجب افزايش تنش میان مسکو و واشنگتن در مورد كشورشان خواهد شد.
اکرام الدین اندیشمند، نویسنده و کارشناس افغانستانی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار آناتولی گفت: نشست امروز مسکو در مورد افغانستان به سیاست جدید روسیه بر می گردد که برخلاف سال های قبل می خواهد نقش فعال در افغانستان داشته باشد.
وی افزود: این سیاست ناشی از ایجاد تنش در روابط مسکو با غرب بر سر اوکراین و سوریه است که تا حدی روس ها را به آمریکا و غرب به سوی دوران جنگ سرد می کشاند. اگر تنش فزاینده در روابط مسکو و واشنگتن به نقطۀ غیرقابل بازگشت برسد و غربی ها با حضور ناتو در مرزهای روسیه، مسکو را تهدید کنند، افغانستان برای مسکو زمین مساعد برای ضربه زدن به آن ها است. به باور اندیشمند روس ها می توانند دست غربی ها در زیر سنگ افغانستان که گیر كرده است، را خوب فشار دهند و آنها را متقاعد به پذیرش منافع روسیه در اوکراین و سوریه کنند.
وقتی بخود سری وخود کامگی سران حکومت وحدت ملی نگاه میکنم در مورد جذب ونصب مشاورین شان تعجب میکنم بعد از سبک دوشی آقای داوود اساس مشاور ارشد داکتر عبدالله عبدالله در یکی از رسانه ها با وی از نزدیک دیدم علت برطرفی خود را برایم گفت از آقای اساس پرسیدم که داکتر عبدالله چند مشاور دارد برایم گفت 162 مشاور برایش گفتم بعد از سبک دوشی شما شاید تعداد به 161 رسیده باشد از وی پرسیدم مشاورین رئیس جمهور به کدام تعداد است گف دقیق نمیدانم شاید 180 نفر زیادتر باشد از معاشات پرسیدم برایم گفته شد هیچ کس از 50000 افغانی کمتر و از 300000 افغانی معاش بالاتر ندارد با خود گفتم ای داد و بی داد از سوی دیگر گاهی این سوال نزد من مطرح می شود واز خود می پرسم چطور ممکن است رهبران دیکتاتور وخود پسند خود کامه به مشوره مشاورین که خود توجه کنند .
این نامه را از بلخ می‌نویسم. از سرزمین مولانا، از خانهء کسی‌که شعر معروف‌اش پیام ارزش‌های بشریت را به‌بار آورد. «بیا تا قدر هم‌دیگر بدانیم». این نامهء واپسین من‌است. من امروز شهید می‌شوم. برادران خشم‌گینِ ما تصمیم گرفته‌اند تا ما را بکشند. نگران مباش، من تنها نیستم. ما بیش‌تر از ۵۵ سرباز هستیم که سلاخی می‌شویم. آخر ما باید دین برادری بزرگان خود را بپردازیم. راستی به مادرم چیزی نگویی. فقط بگو فرزندت مسافر شده، مسافر راه سرگردان و تا برگشتن‌اش زنده نخواهی بود. فراموش نکنی که آخرین بوسه را از میان گیسوان خاکستری پیشانی‌اش برداری. به کودکانم بگو پدر را کسانی کشتند که نه دشمن بودند و نه دوست، برادر بودند. از این‌رو مرگ پدر، مرگ یک «دیوانه» است. یک مرگ احمقانه! دیوانه‌هایی که معنای زنده‌گی را ربوده‌اند، یک‌باره همه‌چیز را به‌هم زدند. به‌هرکسی که نفس می‌کشید، شلیک کردند. آنها سینهء پدر را شکافتند. ای‌کاش در سنگر شهید می‌شدم. ای‌کاش درفش میهن را در دست می‌داشتم و خونم باغچهء باغ ما را آب‌یاری میکرد و درختان سیب باغچهء ما شگوفه می‌کردند و رنگین می‌شدند و هر باری‌که بچه‌های‌ما بر درختان سیب بالا می‌شدند، رگ‌های خونین درخت را می‌دیدند و مرا در آغوش می‌کشیدند.
عزیزم،
ادامه خواندن نامهء سرگردان سر باز بلخ، برای همسرش: سلام همسر عزیزم! : ملک ستیز
در استوره‌های یونانی، روایتی است از مرد غول‌پیکری به نام پروکرستس که در کنار جاده‌‌یی زنده‌گی می کرد. این جاده به شهر آتن می رسید. گاهی هم گفته اند که او دزدی بوده با آوازۀ پیچیده درهمه افاق.
گویند مردمان چون به هوای رفتن آتن از آن جاده می‌گذشتند، پرو کرستس آنان را یگان یگان به خانۀ خود فرا می خواند. او در خانه تختی داشت و می انگاشت آنانی سزاوار رفتن به آتن اند که قامت شان باید برابر با تخت او باشد. میزان دادگری و داوری او همان تخت او بود.
راهگذران را چون به تخت خود می خواباند. سه چیز ممکن بود. اگر قامت رهگذر با تخت او برابر می بود، مرد رها می شد و سزاوار آن بود که به شهر آتن برود؛ اگر قامت رهگذر درازتر از تخت او می بود و پاهایش از تخت بیرون می زد، آن گاه پروکرستس پاهای او را با اره و تبر قطع میکرد تا قامتش برابر با تخت شود. در حالت سوم اگر قامت رهگذر کوتاه می بود آن گاه رهگذر را از سر و پای کش می کرد و کش می‌کر تا قامت او با تخت برابرشود. در نتیجه کمر و کمرگاه رهگدر از هم جدا می شد و می مرد.
پروکرستس می خواست تا همه گان در قانون عدالت او هم سان باشند. چنین بود که همه روزه چنیدین و چندین تن روی تخت عدالت او جان می‌دادند. رهگذران را پیوسته این گونه با شنکجه می‌کشت؛ اما هیچ‌گاهی نمی خواست بیندیشد که تخت او نه تخت عدالت؛ بلکه تخت مرگ است.
***
حکومت فارس در سـال 1935 ميلادی از همه کشـورهايی که با آنها روابط ديپلوماتيک داشـت، تقاضا کرد تا پس از اين فارس را به نام «ايران» ياد کنند. اين تغيير نام که بر بنياد درک نادرسـت ناسـيوناليستی صورت گرفت، يک اشـتباه بزرگ بود. گفته ميشـود که پيشـنهاد برای اين تغيير نام از جانب سـفير آن وقتِ فارس در جرمنی مطرح شـده بود که خود سـخت زير تاثير نازيها رفته بود. در آن زمان جرمنی در تب نژاد پرسـتی ميسـوخت و خواهان بهبود روابط دوسـتی با کشـور های به اصطلاح « آريايی نژاد » بود. گفته ميشـود که برخی از دوسـتان جرمنی آن سـفير، او را به اين متقاعد سـاختند که چون با
ادامه خواندن کشـور ما را فارس بناميد نه ايران – نوشـتهء : پروفيسـور احسـان يارشـاطر
در یکی از روز های حوت 1388 خورشیدی ، لیسهء غیاثی ولسوالی جرم بدخشان شاهد بر گزاری یک نشست ادبی بود. نشستی لبریز از صمیمیت و خلوص ، به دور از هر گونه رنگ و جلوهءتشریفات و هیاهو. شماری با تمام خلوص گرد آمده بودند تا به شعر شاعران سرزمین خود گوش فرا نهند. در میان شاعران دعوت شده یکی هم عبداللطیف جبلی بود. مرد ژولیده موی وآزاده از هر گونه رنگ تعلق. گویی سده های پیش خواجهء رندان حافط ،این بیت را برای او سروده بود:
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود
ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
وقتی نوبت به او رسید تا شعرش را بخواند، شور و هیجان خاصی داشت . در صدایش صمیمیت بود و در چهره اش شکوه کوهستان های بلند . او پیش آز آن که شعرش را بخواهد ، از همه گان پوزش خواست که کاستی های شعرش را بر او ببخشایند که مردیست نا خوانا و نا نویسا.
ادامه خواندن مـعـرفـی – « جبلی » یک کوهستان صمیمیت شاعرانه ! نوشته : پـرتـو نـادری
سـروروسردارعالـم ، چـون الف درنام آدم
دال ومیم آمد موخر، ای زآدم هم مقدم
ازهـمه بالا وافخم ، ازهـمه والاواکرم
ازاعاظم نیزاعـظم ، ازهـمه اعلی واعلم