نویسنده: ماریا دارو

خلایـــــــق با وفا بــــودند اوغایتا

همـــــگی با صـــفا بودند اوغایتا

نداشـتند تسبیح و ریــش و عمامه

ادامه خواندن اوغایتا (انوقت ها) نوشته نذیر ظفر

نیازهمصدایی برای نجات افغانستان، پیش از فروپاشی های دردناکتر

حالا که افغانستان در نتیجۀ یک بازی مرموز، مبهم و توطیه آمیز در پرتگاۀ تروریسم سقوط کرده و بسیاری از فرصت ها از دست رفته است. چه باید کرد تا از فرصت های موجود بهره گرفت و حداقل از کم ترین و آخرین فرصت های باقیمانده برای نجات افغانستان سود برد. سلامت افغانستان را نه تنها حاکمیت یک گروۀ تروریستی و افراطی و در ضمن تمامیت خواه به شدت تهدید می کند؛ بلکه اختلاف های شدید گروهی و قومی و تقسیم شدن افغانستان به سمت و قوم و مذهب و تشدید اختلاف در همه عرصه های سیاسی و اجتماعی میان رهبران سیاسی و مذهبی و حتا نهاد های حقوق بشری و جامعه های مدنی بیش از هر زمانی سلامت افغانستان را تهدید می نماید.

ادامه خواندن برای ایجاد یک محور ملی باید صمیمانه تلاش کرد : مهرالدین مشید

زنده یاد احمد علی کهزاد مؤرخ،‌ نویسنده، شاعر، باستان شناس و محقق نامور افغانستان در یک خانواده منور در سال ۱۲۸۷ هجری شمسی مطابق ۱۹۰۷ میلادی دیده به جهان گشود. خدمات عظیم این بزرگمرد تاریخ افغانستان مخصوصاً‌ در بخش تاریخ نگاری و باستان شناسی، فراموش ناشدنی و ماندگار است. وی در سال ۱۳۶۲ هجری شمسی مطابق ۱۹۸۳ میلادی دیده از جهان بست و در جوار زیارت شاه دوشمشره (ع) به خاک سپرده شد.

ادامه خواندن یادی ازاحمد علی کهزاد شخصیت علمی، وطندوست و قهرمان ملی واقعی : داکتر ناصر اوریا

احمد شاه شهاب  شخصیت قابل ستایش  کشور محسوب میشود که امروز تمام خوبی ها و نیکی هایش در برابر وطن و همکارانش به یادم آمد . احمدشاه جان در زمان کارش بحیث بهترین نطاق در رادیو تلویزیون و افغانفلم سابق به نسبت برخورد صمیمانه و مسلکی ایشان در قلوب همه همکارانش جا داشت و دارد .

ادامه خواندن رادیو تلویزیون و افغانفلم سابق افغانستان : محمد یوسف هیواددوست

ماه ها قبل، شب‌هنگام، مکتوب و فرمانی از سوی رژیم طالبان به بیرون داده شد، که همه را متحیر و نا امید ساخت، آن فرمان چیزی نبود، جز محروم کردن دختران افغانستان از دانشگاه‌ها، دبیرستان‌ ها و آموزشگاه ‌ها، آن فرمان غم انگیزی بود که هیچ آدم عاقل و سالم‌فکری، آن شب نمی ‌پذیرفت

ادامه خواندن آموزش؛ آخرین امید زنان ؛ نویسنده: گلچهره احمدی

در هفتۀ گذشته سفر محمد آصف وزیر دفاع و ندیم انجم رئيس استخبارات پاکستان به کابل و دیدار های این هیأت با رهبران طالبان بازتاب گسترده ای در نشریه های داخلی و خارجی داشت. بر بنیاد گزارش‌ها محور اصلی دیدار های هیأت پاکستانی با رهبران طالبان جلوگیری از حمله های تی تی پی یعنی طالبان پاکستانی از خاک افغانستان بود. چنانکه وزارت خارجه پاکستان گفته است که در این دیدار دو طرف درباره تهدیدهای فزاینده هراس افگنی به ویژه تی تی پی در منطقه بحث کرده و بر همکاری مشترک برای رسیدگی به تهدید ناشی از هراس افکنی توافق کرده‌اند.

ادامه خواندن سفرهیئت بلندپایه پاکستانی به کابل و بازی های مرموز نظامیان پاکستان : مهرالدین مشید

توطیه جهانی است ؛ به فراخوان محاکمۀ غنی و دستۀ جنایتکارش بپیوندید

در این روزها تلاش ها از سوی شخصیت ها و گروه‌ها شدت بیشتر یافته است تا پروندۀ جنایت غنی و شرکای نزدیک او هرچه عاجل به دادگاۀ بین المللی لاهه سپرده شود تا این دادگاه هرچه زودتر هیئتی را برای بررسی و تحقیق غنی و معاونین و شرکای جرمی او بویژه محب و فضلی تعیین نماید. گزارش های از این اقدام بوسیلۀ شخصیت هایی به نشر رسیده و این اقدام باید از سوی همه شخصیت ها و گروه‌های سیاسی، قومی و مذهبی مدافعان حقوق بشری افغانستان و تمامی آزادی خواهان و مدافعین عدالت در سراسر جهان مورد پشتیبانی قرار بگیرد.

ادامه خواندن هر گونه سکوت در برابر جنایت کاران و مفسدان جاده سازی به طالبان : مهرالدین مشید

قسمت دوم

امپریالیزم از دیدگاۀ اقتصاددانان، نطریه پردازان و سوسیالیست‌های انقلابی:

با یک دید عام و ساده میتوان گفت که امپریالیزم به نظامی گفته می‌شود که به دلیل مقاصد اقتصادی- سیاسی می‌خواهد از مرز‌های ملی خود تجاوز کند و سرزمین‌ها، ملت‌ها و اقوام دیگر را زیر سلطه خود در آورد. یعنی نظامیست که سیاست و مرام آن، گسترش نفوذ و قدرت این نظام بر کشور‌های دیگر است.

اغلب محققین به این نظر اند که واژۀ اَمپِریالیزم Impérialisme)) یا نظام امپراتوری‌طلبی از واژهٔ قدیمی امپراتوری (empire)  گرفته شده است.

به صورت موجز میتوان گفت که : امپریالیزم واژۀ است برای قدرتی (یا دولتی) که بیرون از پهنۀ ملی خود به تصرف اراضی‌های دیگر بپردازد و مردم آن سرزمین‌ها را به زور وادار به فرمانبرداری از خود کند و از منابع اقتصادی، مالی و انسانی آن‌ها به سود خود بهره گیرد. البته در دوران ما امپریالیزم صرفاً به معنای تصاحب اراضی و قلمرو کشورها نیست، بلکه شیوۀ این نظام تحمیل بازرسی و تفتیش سیاسی و اقتصادی بر مردم و اراضی که تصاحب گردیده، ( خواه با نیروی نظامی و خواه با ابزارهای غیر نظامی ) نیز است.

از نظر علم اقتصاد آن گاه که شیوۀ تولید سرمایه‌داری بر اثر پدید آمدن تراست‌ها و کارتل‌ها و سندیکا‌های سرمایه‌داران (سندیکا‌های کارگران و مزد‌بگیران در تقابل با سندیکاهای سرمایه‌داران قرار دارد) دچار تورم‌تولید و کمبود مواد خام شد، “نظام امپریالیزم؛” بمیان آمد، تا برای بدست آوردن مستعمره به مقصد دستیابی به بازار، مواد خام و نیروی کار‌‌ ارزان به دیگران تجاوز کند، و سرزمین‌ها و ملت‌های دیگر را زیر سلطۀ خود در‌آورد.

دوران کلاسیک امپرياليزم با جنگ جهانی اول و دوم خاتمه يافت، از آن پس نظام جهانی سرمايه‌داری به عنوان “آخرین مرحلۀ سرمایه‌داری ” با بحران‌های عميقی رو به رو بوده است، وجه مشخصۀ این بحران‌ها ظهور انقلاب‌ها و جنگ‌های خانمانسوز و ظهور دولت‌های وابسته به نظام جهانی سرمایه‌داری در سطح جهان است.

ادامه خواندن نگاهی به ویژه‌گیهای اقتصادی نظام سرمایه‌داری و مراحل تکامل تاریخی آن : احمد ضیا سپهر صدیقی

بخش پایانی

حکیم ناصر خسرو بلخی آن تبعیدی بزرگ که ما را اندرز می‌داد: «نکوهش مکن چرخ نیلوفری را»، در سال‌های پسین زنده‌گی در تبعید و تنهایی در «درۀ یمگان» بدخشان به تعبیر خودش از چرخ بلند جاهل بی‌دادگر، بسیار نالیده است.

گویم: چرا نشانۀ تیر زمانه کرد

چرخ بلند جاهل بیدادگر مرا

گر در کمال فضل بود مرد را خطر

چون خوار و زار کرد پس این بی‌خطر مرا؟

گر بر قیاس فضل بگشتی مدار چرخ

جز بر مقر ماه نبودی مقر مرا

نی نی که چرخ و دهر ندانند قدر فصل

این گفته بود گاه جوانی پدر مرا 

ادامه خواندن چرخ فلک و سرگردانی‌های خیام : استاد پرتو نادری

« گوهر اصیل  آدمی » –  یکصد و یک  زینه  برای  تقرب  به  جهانشناسی  ساینتفیک – کتابیست  پژوهشی  ، تحقیقی ، ساینتفیک برای تعریف و تثبیت و نشان دادن مقام  انسان  وانسانیت ، خود شناسی  و خدا شناسی و جهان شناسی . از آن جمله در آن موقف  و مقام  والای  زن «مادر» فرشته  زمین عاری از تعبیر های باطل و سوء  تفاهم  ها در شناخت در آمده است . 

به برکت جذابیت توصیف ناپذیراین  فرشته  زمین  و سلطان عشق و شعور مردان را  در این اثر محترم  محمد  عالم  افتخار؛ آن را که علاوه بر پشتی زیبا و مقدمات بیداری بخش ؛ دارای  (۴۳۲)  صفحه و  (۱۰۱) زینه  میباشد در (۱۷) روز مسلسل مطالعه  نمودم.

ادامه خواندن نگاهی برکتاب «گوهراصیل آدمی» وفهم وهضم آن :  نوشته ؛ ماریا دارو

بینم که نو بهار چه می آورد پدید 

این فصل خوشگوار چه می آورد پدید 

روید لاله با دل خونین به دشت ها 

با قلب داغ دار چه می آورد پدید 

ادامه خواندن بهارآینده ؛ شعراز : استاد محمد اسحاق ثنا

چهارمین تصویری را که بر دیوار خانهٔ مجازی‌ام می‌آویزم، از شخصیت با ارج، سلام سنگی سینماگر روزگاران است، تا برگ سلامی از من برایش باشد.

سینما این هفتمین هنر جهان جذابیت شگفتی‌انگیزی دارد و سینما در میهن ما معاصر است و امروزی.

ادامه خواندن چهارمین تصویری را که بر دیوار خانهٔ مجازی‌ام می‌آویزم : خالده فروغ

گاهی ناگزیری تا نوشتۀ درازتری را نشر کنی!

برای دوستانی که حوصلۀ خواندن دارند!

دری، پارسی یا پارسی‌دری زبان یک حوزۀ سیاسی نیست که انگلیس و روس یا هم نیروهای برتر دیگری دور آن خط کشیده باشند؛ بل پارسی‌دری زبان یک حوزۀ بزرگ تمدنی است که امروزه به کشورهای گوناگونی تقسیم شده است.

  تا جایی که از آثار پژوهشی زبان‌شناسان می‌توان نتیجه گرفت: «دری» زبانی است کهن‌سال که نخستین سروده‌ها در این زبان به پیش از اسلام می‌رسد. همان زبانی است که به آن فارسی، پارسی یا پارسی‌دری نیز می‌گویند. ما در این جا با سه زبان رو به رو نیستیم، بلکه سه نام داریم برای یک زبان. حال چه دری گوییم چه پارسی یا هم پارسی‌دری، اشاره به یک مفهوم یا یک زبان داریم.  

ادامه خواندن دری، پارسی یا پارسی‌دری زبان یک حوزۀ سیاسی نیست : استاد پرتو نادری

میدانم در روابط بین الملل و سیاست خارجی چیزی بنام احترام ،عاطفه ،گذشت و تحمل وجود ندارد.

میدانم امروز جهان شاهد سیاست های پیچیده وبی شرمانه است

من بعنوان یک شهروند افغانستان از دولت ایران خواهش میکنم که طرف تعامل و برخورد خویش مردم افغانستان حساب کنید لطفآ سفارت مردم افغانستان در ایران برای یک گروه نامشروع تسلیم نکنید لطفآ به تاریخ و شعور مردم افغانستان توهین نکنید لطفآ میان دوملت همزبان فاصله را بیشتر نسازید. طالبان نماینده خود یعنی نماینده یک گروه نظامی محدود هستند که از یک فیصد مردم افغانستان نماینده گی نمیکنند. 

ادامه خواندن این اشتباه تاریخی را انجام ندهید : احمد سعیدی

فرهنگیان و هنرمندان در تمام جوامع بشری در جملهٔ خوبان جامعه بشمار می‌آیند و سرمایه‌های معنوی جامعه بشری محسوب می‌گردند. 

از جمله این خوبان و دلباخته‌گان فرهنگ که عمر عزیزش را صرف خدمات فرهنگی نموده یکی هم محترم داکتر فیض‌الله ایماق است. 

داکتر فیض‌الله ایماق فرزند شاه‌مردانقل، در سال ۱۳۲۴ هجری شمسی در باغ‌بوستان اولسوالی قورغان اندخوی ولایت فاریاب چشم به جهان گشود. و بعد از ختم مکتب ابتدایی در اولسوالی قورغان، شامل مکتب متوسطه ابن‌سینای کابل گردید و بعداً شامل دارالمعلمین کابل شد و سپس با ختم موفقانه‌ی دانشکده ژورنالیزم در کابل، دیپلوم ماستری و دوکتورای شان‌را در رشته‌ی ادبیات اوزبیکی و فیلالوژی از دارالفنون ملی اولوغ‌بیگ تاشکینت اوزبیکستان به دست آوردند. 

ادامه خواندن ز نده گی نامه ی داکتر فیض الله نهال ایماق : نویسنده : نذیر ظفر

چگونه میتوان به آن نایل شد؟ 

انگیزۀ این نبشته، تشویش از حرفهایی است که علی الرغم واقعیت های دردناک سه دهۀ گذشته، هنوز هم در صحبت های رادیویی و یا مضامین بعضی منورین در نشرات افغانهای بیرون ازکشور، انعکاس میابد. این اظهارات و نوشته ها در دفاع از این گروه و یا علیۀ آن گروه ای دیگر استقامت یافته و بی اعتناء به حفظ  وحدت ملی،  به طور لاقیدانه ابراز و منتشر میشوند. گردانندگان این رسانه ها متوجه نمیشوند که اگر وحدت ملی استحکام نیابد،  بار دیگر تمام امید ها برباد خواهند رفت و بار دیگر بازار تعصبات گرم خواهد شد و کشور جنگزدۀ ما مکررآ به میدان تصفیۀ حسابهای گروه ها و فرقه ها مبدل خواهد گشت.

ادامه خواندن تحقق وحدت ملی پیش شرط همۀ آرمانهای ملی ماست : نویسنده؛ میرعنایت الله سادات

دستور طالبان و خطبه های ناتمام حکمتیار

گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی پس از صدور دستور طالبان به خطبه خوانی ها در اقامتگاۀ خود در روز های جمعه پایان داد. وی پس از آن دست به این تصمیم زد که اداره استخباراتی طالبان در کابل به او  دستور داد که در خطبه های نماز جمعه  مسایل سیاسی را مطرح نکند و در ضمن به ملا هیبت الله بیعت کند و در خطبه هایش از او به عنوان امیرالمونین یاد کند. بر بنیاد گزارش ها حکمتیار به طالبان گفته است که بیش از نیم قرن در برابر دو اشغال مبارزه کرده و شمار زیادی به او بیعت کرده اند و او حاضر به شکستاندن بیعت مردم نیست. او در حاليکه از بیعت کردن برای ملاهیبت الله ابا ورزیده و و در ضمن تن به سکوت داده است. دیده شود که در عقب این خاموشی او توفانی در حرکت است و یا اینکه او خلاف رویکرد های سازش ناپذیر گذشتۀ خود تسلیم طالبان می شود.

ادامه خواندن خطبه های ناتمام حکمتیارنا تمام ماند : مهرالدین مشید

پا نهادم در جهان دیدم همه رفتار کج

راه کج، هم جاده کج، هم کوچه و بازار کج

خشت کج، دیوار کج، تهداب کج، سرتاق کج

نقشه کج، معمار کج، دروازه و دیوار کج

ادامه خواندن کج شعراز : استاد محمد اسحاق ثنا

بیش از این زهرپاشی و ویرانگری نکنید

در این روز ها شماری افراد مزدور و وابسته به شبکه های استخباراتی کشور های منطقه و جهان در صفحه های اجتماعی با عنوان کردن حوادث گذشته مصروف نفاق افگنی و نفرت پراگنی های قومی اند و فضای یاس آلود و غم انگیز افغانستان تحت حاکمیت استبدادی زن ستیز و وحشت زای طالبان را با دامن زدن به تنش های قومی تیره تر و اندوهبارتر کرده اند. این افراد خود فروخته به مثابۀ بلندگو های احیر با عنوان کردن حوادث تلخ گذشته بر کوس اختلاف محکمتر از هر زمانی می کوبند و به بهانه های گوناگون نفاق قومی و مذهبی را در افغانستان دامن می زنند. این افراد خودفروخته و بیمار در حالی دست به این توطیه خطرناک  و ویرانگرانه زده اند که افغانستان در چنگال تروریستان افتاده و تیغ های زهرآلود طالبان برگلو های هزاران انسان مظلوم این کشور سنگینی می کنند. 

ادامه خواندن بلند گو های مزدور از نفرت پراگنی و نفاق افگنی دوری کنید : نویسنده: مهرالدین مشید

آهنگ عاشقانه به یاد تو سر کنم

با ساز و با ترانه غمم را دگر کنم

با پاى لنگ حافظه شب هاى سرد و تار

از کوچه باغ خاطره هایت گذر کنم

ادامه خواندن دنیاى عشق : مسعود زراب

آهسته برو یا آستابرو محفل عروسی :

در زمان سلطنت امیر شیر علی خان دو دلداده به نام های شیرین و شیرو ( اصل نامش شیر محمد ) در همسایه گی در منطقه دروازه ی لاهوری کنونی کابل می زیستند و سخت عاشق همدیگر بودند۰

شیرین دختری یک سوداگر معروف طلا در آن زمان به نام کاکه رجب کابلی بود، اما شیرو شاگرد یک کارخانه بوت دوزی ‌از خانواده نادار بود۰

ادامه خواندن تاریخچه آهنگ آهسته برو : وژمه ابراهیمی

٢٦ دلو  چگونه و توسط كدام مرجع بحيث ( روز نجات ملي) پيشنهاد وطئ فرمان ريس جمهور فقيد  دوكتور نجيب الله اعلان گرديد .

   روز ٢٦ دلو ١٣٦٧ اخرين رژه نظامي قطعات اتحاد شوروي  كشور مارا ترك  گفتند  وبعد از خروج اين نيرو ها  ، إجلاس وسيع شوراي مركزي حزب وطن داير گرديد . درين جلسه برعلاوه اعضاي هيات اجراييه واعضاي شوراي مركزي حزب وطن ،  اعضاي كآبينه ومحاكم ، رهبران احزاب سياسي وشخصيت هاي ملي – دموكرات  جنرالان و قوماندانان قطعات قواي مسلح نيز دعوت  شده بودند ، اين يك اجلاس باعظمت سياسي – اجتماعي بود كه تحت رياست دوكتور فقيد  تدوير يافت وتصاميمش تاريخي شد .  درين جلسه با عظمت كه بحث أساسي روي دفاع مستقلانه از كشور وتصريح سياست مصالحه ملي بود ،   فقيد دوكتور نجيب الله درجريان بحث ، روز خروج قطعات  نظامي اتحادشوروي را بحيث (روز نجات ملي )  پيشنهاد  نمودند  اين  پيشنهاد  با موج هلهله واستقبال شركت كنندگان جلسه قرار گرفت همه به پا خاستندو بيش از ده دقيقه كف زدن واستقبال ادامه يافت  . 

ادامه خواندن «۲۶» دلو روز نجات ملی : نویسنده ؛ عبدالسمیع کاگر

من از می‌خانه های شرق می‌آیم خمارآلود

و می‌دانم که آن‌جا دختر گیسو کمند تاک را بر خاک افگندند

و می‌دانم که آن‌جا واژۀ ساغر

شراب روشن مفهوم خود را ریخته برخاک

در می‌خانه‌ها بسته

دل می‌خواره‌گان غم‌ناک.

ادامه خواندن من از میخانه های شرق می آیم ؛ شعر زیبای از : استاد پرتونادری

” امپراتوری سرمایه‌داری بدون جنگ‌افروزی و کشتار مردم جهان به مقصد غارت ثروت‌های ملل و تصرف بازار‌ها و منابع طبیعی کشور‌های جهان قادر به ادامۀ حيات اقتصادی خود نيست.”

ادامه خواندن نگاهی به ویژه‌گی‌های اقتصادی نظام سرمایه‌ داری و مراحل تکامل‌ِ تاریخی آن : احمد ضیا سپهر‌صدیقی

فضل الله زرکوب

مردی که زرناب سخن می کوبید

ما را فروختند و چه آسان فروختند

مثل عروس بی سرو سامان فروختند

پیش از بلوغ ناپدران گرسنه چشم

تنها به رخت و کفش و دو تا نان فروختند

بودیم عضو خانه و بگانه زیستیم

نا آشناشدیم به تاوان فروختند

از اهالی شعر بود و از جغرافیای عشق.شیفته ی زبان مادری بودوبه زادگاهش عاشقانه مهر می ورزید.نام فضل لله زرکوب مرا به یاد صلاح الدین زرکوب می انداخت؛ به یاد  مردی که ده سال سال تمام خلیفه ی محبوب مولانا بود.مردی که  روزی مولانادرپیش روی دکان او از چاشتگاه تانماز, دیگر به سماع وسرمستی و وجد برخاست:

یکی گنجی پدید آمد در آن دکان زر دو زی

زهی صورت ، زهی معنی، زهی خوبی ، زهی خوبی

 امافضل الله زرکوب را دکان زرکوبی نبود؛ او رادکانی بود از جنس واژه و کلام که چون زر خالص با دستان او شکل می گرفتند و شعر و کلام و ادب می شدند.                                                 

ادامه خواندن نقد وبررسی آثار استاد فضل الله زرکوب : بقلم دکتور لطیف ناظمی ؛ شاعر و پوژهشگر زبان پارسی