نویسنده: ماریا دارو

گیرم نمود باغ گلاب تو بهتر است 

این ها همه  ز رنج همان پیر نوکر است

صیاد شرم باد به تو از فراق گل

بلبل به ناله است و فغانش به حنجر است

ادامه خواندن شکنج جنگ : م – اسحاق ثنا

امریکا با حمایت از سازمان ملل و غنی ترین کشورهای جهان بعد از سقوط طالبان افغانستان را چون تخته مشق آزمایش و تمرین  نظم جدید  دنیا درجنگ با تروریسم  انتخاب نمود،اگرچه امریکا با حضور طولانی خود موفق به تامین امنیت در افغانستان  نگردیده است و به باور کارشناسان نظامی حضور طولانی تر امریکا در افغانستان خطر افزایش وتشویق افراطگرایی و تند گرایی   را در منطقه وکشور های اسلامی بیشتر خواهد گردانید. اما از این واقعیت نیز نباید چشم پوشی نمود که  با وجود دولتهای فاسد و ناکارآمد آزادی های مدنی،مطبوعات و سهم زنان در حیات سیاسی و اجتماعی از دست آورد مهم کمک های امریکا و کشور های غربی محسوب میگردد و مردم افغانستان از حکومتهای فاسد و دزد متنفرند که    ادامه خواندن امریکا در افغانستان باقی خواهد ماند !… دکتور علی احمد کریمی

             به همت والای فرهنگ سالار پروفیسور داکتر عنایت الله شهرانی استاد سابق دانشگاه کابل:

  بنده در 50 سالی که در داخل وخارج کشور دست اندرکار فعالیت های رسانه یی بوده و بیشتر با بزرگان دانشگاهی سر وکار داشته ام، شخصیت والامقام فرهنگ سالار پروفیسور داکتر عنایت الله شهرانی را در کار پژوهش و نگارش آثار متعدد فرهنگی بویژه پاسداری و بازتابی گنجینه های ماندگار هویت فرهنگی مان در چنان جایگاهی یافته ام که جا دارد مقام او در همین سالهای حیاتش دریک همایش بزرگ دانشگاهی به ویژه در یکی از دانشگاه های داخل کشور، مورد ستایش و قدردانی بیمانند قرار بگیرد.

  از این فرهنگ سالار گرانسنگ، آثار بسیاری در زمینه های ادبی و هنری و تبارشناسی و بسیاری گوشه های زندگی اجتماعی مان، بدسترس علاقمندان گذاشته شده است و هرکدامش با منزلت و اعتبار بالایی برای فرهنگیان و فرهنگ دوستان دست به دست گشته است و هر کدام ازاین آثار پر ارزش، زینت بخش کتابخانه های عمومی و انفرادی گردیده است. ادامه خواندن گنجینه هویت فرهنگی ما یا متل های عامیانه : نوشته – نوشته: داکترشکرالله کهگدای سابق استاد دانشگاه کابل

 

برخيز بـــــا سرود دل انــــگيز بامداد
در جام عشق بــــادۀ نـــاب سخن بريز
باياد پيرجـــــــام صبوحي به كف بگير
صبح است و ازدمن بدمد باد مشك بيز

آيا كـــــــــه چيست در نفس خرم سحر؟
كــاز روي مهر روح به هامون هميدمد
ويـــن باده ايكه اشك گهر بار شبنم است
آيا نـــه از دو ديــــدۀ‌ گردون همي چكد؟

ادامه خواندن بمنظور بزرگداشت از نورالدين عبدالرحمن جامي ٬ سروده شهر عشق از : حـامـد نـویـد

 قرار است بالیود فلم فتح پانی پت آخرین لشکرکشی احمدشاه بابا به هند را تازه به بارار عرضه کند. سینمای هند یک فیلم سینمایی وهنری از جنگ ماه جنوری سال ۱۷۶۱ پانی پت را به تصویر کشیده است.             بدون تردید این فلم بیشتر به روایت هایی پرداخته است که از سیمای دو طرف پرده برداشته است و بدون تردید به ابعادی بیشتر تمرکز کرده که چهرۀ احمدخان ابدالی را بحیث یک مهاجم به نمایش گذاشته است.  در جنگ پانی‌پت در سال ۱۷۶۱ سپاهیان احمد خان شامل ‌پشتون، قزل‌باش و روهلیه که فرماندهی آنان را احمد‌شاه درانی بنیان‌گذار سلطنت سدوزایی‌ها به دوش داشت، به لشکر مرهته پیروز شدند. در آن جنگ حدود ۷۰۰۰۰ سپاهی که بیش‌تر آنان مربوط به اقوام مرهته بود، کشته شدند. سینمای هند یک فیلم سینمایی وهنری از جنگ ماه جنوری سال ۱۷۶۱ پانی پت را به تصویر کشیده است.   ادامه خواندن پاسداری از شخصیت های تاریخی و سیاسی حق هر ملتی است٬ کش و قوس ها در فلم پانی پت و جایگاۀ احمد شاه ابدالی در آن : مهرالدین مـشیـد

سال 1354 خورشیدی روز بیست و چهارم جوزا بود که استاد را از نزدیک دیدم. آن دیدار با خاطرۀ بزرگی برای من پیوند می خورد. روزی که به استاد حیدری و محمود فارانی در جشنوارهء روز مادری جایزه های ادبی داده بودند و من که هنوز دانش‌جوی دانشگاه کابل بودم آن روز نیز چنین جایزه‌‌یی را دریافت کردم.
در دهۀ شست خورشیدی پیوندهای دوستانۀ من با استاد بیشتر شد و هربار که دلم برایش تنگ می‌ شد می رفتم به کتاب‌خانۀ عامه، می دیدمش و از به سخنانش گوش می دادم.
عمر استااد دراز باد!
این نوشته را که چند سال پیش نوشته بودم، حال به مناسبت هشتاد ساله گی استاد برایش اهدا می کنم. هرچند می دانم هدیه‌یی درخور آن مرد بزرگوار نیست.

حیدری وجودی

آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف

اگر سخن به مطلقیت نگفته باشم، استاد حیدری وجودی را می‌توان آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف در افغانستان دانست. ادامه خواندن استاد حیدری وجودی شاعر عارف روزگار ما هشتاد ساله شد. خجسته باد!
…. استاد پرتو نادری

مرغ بی بال و پرم از داستان من مپرس
در قفس افتاده ام از آشیان من مپرس

شمع تابانم ولی در بزم کوران سوختم
از من و از دیدۀ گوهر فشان من مپرس

لب فرو بستم که ” دشمن مرده پندارد مرا”
” زنده در گور سکوتم” از زبان من مپرس

نی هراس از مهرگان دارم نه امید از بهار
برگ خشکم از بهار و از خزان من مپرس

من گلم اما گیاه هرزه می داند مرا
واصف از چشمان کور باغبان من مپرس

(( استاد واصف باختری))

     بعد از سقوط حکومت نام نهاد طالبان متاسفانه من شخصاً نظاره گر سه دوره انتخابات پارلمانی و چهار مرتبه بیننده و شنونده جریان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان بوده ام خوب به یاد دارم که برای اولین بار در تاريخ پارلمان افغانستان حوزه های انتخاباتی بر اساس تعداد مساوی نفوس برای يک دوره تقنينه پنج ساله در پارلمان به تصویب رسید این انتخابات بر اصل تناسب نفوس برای انتخابات ولسی جرگه  مجلس نمايندگان يکی از دستآوردهای برجسته همان زمان گفته میشد. ادامه خواندن آیا ما شایسته حکومت مردم سالار نیستیم : احـمـد سـعـیدی

   یافته‌های یک گزارش تازۀ از نقش فعال، اما منفی پاکستان از چندین دهه بدین سو در پیوند به افغانستان، و از حمایت گروه های هراس افگن به ویژه شبکۀ حقانی بوسیلۀ پاکستان و رابطۀ  تنگا تنگ آن با استخبارات این کشور خبر داده و افزوده است که هنوز هم پناهگاه هراس‌افگنان در پاکستان یک تهدید در برابر افغانستان است.  در این گزارش آمده‌است که پاکستان خواهان  یک حکومت ضعیف به رهبری پشتون ها در افغانستان است و در ضمن از نگرانی ارتش پاکستان در پیوند به نقش هند در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. از همه مهم تر این که این گزارش طالبان را یک ابزار خوب و معتبر در برابر این نقش دهلی‌نو می‌پندارد. ادامه خواندن آیا سی آی ای و آی اس آی برضد افغانستان یک دست اند؟ یا جدا جدا عمل می کنند٬ گزارش اخیر کانگرس امریکا گواۀ پنهان کاری ها میان امریکا و پاکستان است : مـهرالـدیـن مشـید

     خسته ومانده از کار روزانه برگشتم، خانمم، با لطف ومهربانی که دارد، چای سبز زعفران دار را ، که چای دلخواه من است ، اماده ساخته بود، با سلام همیشگی ، در جای خود نشستم و طبق معمول، در مورد کار های روزانه با هم تبادل دیدگاه کردیم.

بانوی خانه ام، که در یک اداره بازیابی توانایی های بیماران روانی به حیث مشاور کار می کند، از یک سمینار دو روزه بر گشته بود، از مسافرتش ، از کورس آموزشی دو روزه ومسایلی را که در آن فرا گرفته بود و از شهر زیبای لایپزیک چشم دید هایش را باز گو نمود،ضمن قصه:( جستجوی راه حل دشواری ها ی خانواده گی ) که در آن سمینار فرا گرفته بود ، به یک موضوع یا گزاره یی که با کاربرد آن می توان برخی از دشواری های خانوادگی را زدود رویکرد نمود، افزود:

«در این سمینار، افزون بر پاسخ به ده ها پرسشهای گوناگون اجتماعی یا همزیستگاهی، به یک مساله جالب ورویکرد کردنی برخوردم ، که با کاربرد آن می توان به دشواری ها واختلافات موجوده خانوادگی پایان داد.».

پرسیدم : جالب ! این مبحثی را که فرا گرفته اید چیست؟ ادامه خواندن داستان کوتاه – «خوشبختی همینجاست، نباید در بیرون جستجو کرد »: دکتور حـمـید مـفـید

   علاقمندی روسیه، امریکا و چین سه قدرت بزرگ جهانی با اشتراک پاکستان بیانگر این واقعیت است  که هیچ اقتدار مرکزی نمی تواند روابط را با استفاده از زور میان کشور ها در جهان انارشیک امروز قاعده مند بگرداند و دولتها تنها بر اساس ملاحظات ومنافع سیاسی ،امنیتی و اقتصادی باهم وارد رابطه میگردند .همکاری قدرت های برتر جهان  پیرامون توافق به مذاکرات صلح  افغانستان بیانگر این واقعیت در عرصه روابط بین المللی است که  ادامه جنگ وبی امنیتی در افغانستان  می تواند بیک خطر بزرگ بین المللی در آسیا و جهان گردد. امریکا ،روسیه و چین درافغانستان بدنبال منافع ملی و امنیتی خود می باشند،باوجود اختلافات تاکتیکی واستراتژیکی که میان این کشور ها وجود دارد هرکدام تلاش دارند که قسمت خودرا ازاین کیک شیرین بردارند. امریکا با حضور نظامی و سرمایه گزاری بی سابقه بعد از جنگ جهانی دوم در افغانستان، در طولانی ترین جنگ با کمک غنی ترین کشور جهان آزمایش نمود که در جنگ افغانستان  تنها با استفاده از زور پیروز نمیگردد اما باوجود اختلافات سیاسی،اقتصادی از همکاری کشور های رقیب در مذاکرات صلح استقبال می نماید ولی حاضر نه خواهد گردید تا حاکمیت خودرا با این کشور ها تقسیم نماید و با اتکا به برتری های نظامی ،اقتصادی و رسانه ای سعی می ورزد تا مذاکرات صلح مطابق قواعد امریکا ادامه یابد،  ادامه خواندن بازی قدرتهای اتمی جهان در افغانستان! – دکتور علـی احـمد کریـمی

برنامه تلویزیونی نوید در مورد شخصیت برازنده کشور ((امیرعلیشیر نوایی )) توسط محترم بی بی حاجی انابت جان ایماق و محترم داکتر فیض الله ایماق کار مندان سابقه دار رادیو و تلویزیون ملی کشور.

https://www.facebook.com/ubaiduorkzai/videos/1228898167320231/

  در آن روزگاران دور که هنوز صدای تفنگ برهمه صداها غلبه نداشت، من در دانش‌کدۀ علوم دانشگاه کابل درس می‌خواندم؛ تازه داشتم راهم را به سوی شعر می‌گشودم. در آن زمان هر دانش‌کده‌یی از خود مجله‌یی داشت که هر سه ماه، یک‌بار زیر چاپ می‌رفتند. سه ماه‌نامۀ دانش‌کدۀ زبان و ادبیات « ادب»نام داشت، تا نشر می‌شد می‌رفتم و یک جلد آن را می‌خریدم، شاید هم اشتراک سالانه داشتم در بدل سی افغانی. آن مجله در پرورش ذوق ادبی و آگاهی من از ادبیات پارسی‌دری تاثیر بزرگی داشت.می‌خواندم و چیز‌های سودمندی می‌آموختم. نوشته‌ها بیش‌‌تر از استادان دانشکدۀ ادبیات بودند، همه‌اش پژوهش‌هایی در پیوند به ادبیات، نقد و تاریخ ادبیات و چیزهایی از این دست که هرکدام برای من گذرگاهی بود به سوی آگاهی‌های بیش‌‌تر از ادبیات و شعر.                                                                                                     در همین مجله بود که با نام و شعر بهار سعید آشنا شدم. نخستین بار غزلی از او خواندم لب‌ریز از تغزل. شاید این نخستین باری بود که در شعر یکی ازشاعر بانوان کشوررا  می‌خواندم که او بی‌هراس از زیبایی خود، از افسون چشمان خود، از شعلۀ لب‌ها، کرشمه‌ها و زیبایی‌های اندام خود و از جام می و مستی آن سخن می‌‌گوید. ادامه خواندن بهار سعید و کوتاه سرایی  : پرتو نادری 

  داکتر زلمی خلیلزاد نماینده خاص امریکا در امور صلح افغانستان از دو هفته بدینسو بین افغانستان و پاکستان در رفت و آمد است تا بتواند دو نفر از استادان پوهنتون امریکایی ها را که در نزد طالبان اسیر اند در بدل 82 نفر از طالبان آزاد سازد. گرچه با آغاز سفر زلمی خلیلزاد بعضی از رسانه های امریکایی گزارش داده بودند که آقای خلیلزاد به‌هدف بحث در مورد، صلح به کابل سفر کرده است اما حالا حقایق نشان میدهد که هدف صلح نبوده بلکه رهایی دو نفر از محبوسین بخاطر کمپاین انتخاباتی دونالد ترامپ است.

گرچه تلاش‌های آقای خلیلزاد در حال حاضر برای رهایی دو تن استاد پوهنتون امریکایی افغانستان ادامه دارد از جمله این 82 نفر طالبان که تقاضای رهایی شان در بدل دو زندان شده است مهم ترین آنها انس حقانی، عبدالرشید عمری، که برادر مولوی محمد نبی عمری که فعلاً از جمله حلقه تصمیم گیرنده حلقه گروه طالبان در قطر است گفته شده است. ادامه خواندن صلح رویای که تا کنون به حقیقت نرسیده : احمد سعیدی

   گروۀ داعش پس از تهاجم امریکا بر عراق ظهور کرد. جنگ عراق (که با نام‌های اشغال عراق و عملیات آزادسازی عراق^[۵] نیز شناخته می‌شود) یک عملیات نظامی است که در )۲۰ مارچ ۲۰۰۳(  با حمله یک ائتلاف بین‌المللی به رهبری امریکا و بریتانیا به عراق آغاز شد.^[۶] نیروهای اصلی حمله‌کننده به عراق شامل ارتش‌های آمریکا، پادشاهی متحد بریتانیا و لهستان بودند؛ ولی ۲۹ کشور دیگر از جمله جاپان، کره جنوبی، ایتالیا، اسپانیا و… با فرستادن بخشی از نیروهای نظامی و اکمالاتی خود به همراهی با نیروهای ائتلاف، در اشغال عراق نقش داشتند. همچنین برخی شرکت‌های قراردادی تأمین نیروی نظامی و امنیتی، با فرستادن ده‌ها هزار نفر جنگجو خود که دارای تابعیت کشورهای مختلف بودند، مسئولیت تأمین امنیت بخش‌های وسیعی از مراکز مهم تجاری عراق از جمله چاه‌ها و مراکز پالایش نفت را بر عهده داشتند.^[۷]

ادامه خواندن مرگ بغدادی نفخی تازه بر روح داعش در یک بازی مرموز٬ کشته شدن بغدادی یک روی از دو روی یک سکۀ بازی استخباراتی« ظهور داعش و سقوط موصل » : مـهـرالـدیـن مـشـید

  صنف دهم مکتب بودم, موسسۀ گلستان فلم اعلان کرد برای ساخت فلمی که سر دست دارد, به سن های مختلف هنر پیشه میپذیرد. من که تازه همکاری بالمقطع را با رادیو تلویزیون ملی شروع کرده بودم, با اسدالله تاجزی, نویسنده, کارگردان و هنرپیشه تیاتر, از تعمیر رادیو و تلویزیون روانۀ آن موسسۀ شدیم. کمی دیر رسیده بودیم, از داخل سالون صدای اجرای نمایشی بلند بود, همین که دروازه را باز کردیم, لحظۀ کوتاه از تعجب جا به جا میخکوب شدم, با خود گفتم:
– چه ! راجش کهنه و امیتا بچن به کابل آمده اند تا در فلم افغانی نقش بازی کنند؟ تاجزی که متوجه تعجب من شده بود, دست ام را کش کرد و با خنده گفت:
– بیا بیا چرا حیران ماندی قیام؟ این دوتا, آن دوتا نیستند…هنر پیشه های خود ما هستند… ادامه خواندن سینمای ما بی فروغ مباد : مـعروف قـیام

   من هفته گذشته از هرات از شهر صفا و صمیمیت از  نگین خراسان از شهر علم و فرهنگ از شهر شاعران، عرفا، میناتوریست ها و نقاشان از شهر انصاری، رازی، جامی، هروی، هاتفی، مشعل و بهزاد به کابل برگشتم  من بخاطر اشتراک در هشتمین دور از کنفرانس بین المللی ( گفتگوی امنیتی هرات ) به آنجا رفته بودم من هرات را دوست دارم آنجا شهر شهر صفا و صمیمیت شهر علم و فرهنگ، شهر هم پذیری است. 

هرات شهر مردمان مهربان و مهمان نواز، خانه مشترک همه مردم افغانستان است من عاشقانه به آنجا رفته بودم و در کنفرانسی اشتراک نموده بودم که مملو از سخنرانی ها و بحث های سیاسی اجتماعی و امنیتی بود با در نظر داشت چالش های امنیتی تدابیر موثر و آگاهانه ای که بخاطر مسایل امنیتی گرفته شده بود این کنفرانس  بخوبی سپری شد. در این کنفرانس قیودات گفتاری وجود نداشت اظهار دیدگاه ها و نظریات کاملآ آزاد بوده و هرکس هرآنچه که میخواست میتوانست ارائه نماید. ادامه خواندن هرات شهر صفا و صمیمیت : احمد سعیدی

             قسـمـت دوم                                            در قسمت اول این مطلب اشاره به این شد که تروریزم در واقع نه تنها پدیدۀ ضد اسلامی وضد شرقی است؛ بلکه تروریزم محصول سیاست های برتری جویانه و تمامیت خواهانۀ امریکا در جنوب آسیا در افغانستان  و شرق میانه در عراق و سوریه تا لیبی است که هدف این برنامۀ راهبردی امریکا سرکوب جنبش های آزادی خواهانه و استقلال طلبانۀ  ضد امریکایی در کشور های اسلامی بویژه در عراق، سوریه، یمن و سایر کشور های عربی و غیر عربی بود تا این کشور ها درگیر نفاق گستردۀ  داخلی شوند و وحدت ملی و اقتدار ملی آنان از هم بپاشد، دچار از هم گسیختگی های اجتماعی شوند و از لحاظ فکری و فرهنگی آسیب های کشنده و برگشت ناپذیر شوند. ادامه خواندن تروریزم و تبار گرایی تیغ آخته بر گلوی مردم افغانستان – قسمت دوم : مـهرالـدیـن مشـید

ای  کشور  عزیز  بهاران  تو چه شد ؟

گلهای  رنگارنگ  گلستان  تو چه شد؟

گرمی  سردی  تو سروش  امید بود

کیفیت  بهار  و زمستان  تو چه شد؟

هندوکش ات که بیشه مردان مرد بود

شیران رزمجوی  نیستان  تو چه شد؟

ادامه خواندن ای کشور عزیز بهاران تو چه شد؟ نجم العرفا حیدری وجودی

 

ای کاش که در روی جهان جنگ نمی‌بود
در کارگه شیشه‌ گـــران سنگ نمی‌بود
دنیا همه راحتـــکده می‌گشت بشـــر را
گر فتنه و خودخواهی و نیرنگ نمی‌بود
بر مـــردمِ آواره زمیــــــن تنگ نمی‌شد

ادامه خواندن ایکاش که در روی جهان جنگ نمیبود: نجم العرفا حیدری وجودی

   سال 1354 خورشیدی روزبیست و چهارم جوزا بود که استاد را از نزدیک دیدم. آن دیدار با خاطرۀ بزرگی برای من پیوند می خود. روزی که برای استاد حیدری، محمود فارانی به مناسبت روز مادری جایزۀ ادبی داده بودند و برای من که هنوز دانش‌جوی دانشگاه کابل بودم نیز چنین جایزه‌‌یی داده بودند.
در دهۀ شست خورشیدی پیوندهای دوستانۀ من با استاد بیشتر شد و هربار که دلم برایش تنگ می‌ شد می رفتم به کتاب‌خانۀ عامه، می دیدمش و از به سخنانش گوش می دادم.
عمر استااد دراز باد!                                                                            این نوشته را که چند سال پیش نوشته بودم، حال به مناسبت هشتاد ساله گی استاد برایش اهدا می کنم. هرچند می دانم هدیه‌یی درخور آن مرد بزرگوار نیست.

حیدری وجودی آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف

اگر سخن به مطلقیت نگفته باشم، استاد حیدری وجودی را می‌توان آخرین حلقه از سلسلۀ شاعران عارف در افغانستان دانست.
حالا شاید چنین بزرگوارانی در گوشه و کنار این سرزمین زیست می‌کنند و با دم گرم عرفانی خویش در پیکرۀ شعر شور و حالت عارفانه می آفرینند؛ اما با دریغ من در زمینه آگاهی و شناختی ندارم. ادامه خواندن استاد حیدری وجودی شاعر عارف روزگار ما هشتاد ساله شد: پـرتـو نـادری

‎⁨حیدری وجودی – ششم (1)⁩ by mariadaro on Scribd