نویسنده: ماریا دارو

   زلمی خلیلزاد نماینده خاص امریکا در پروسه صلح با طالبان بعد از ختم دور نهم مذاکرات دوحه بدون اینکه روی تفاهمنامه ای با طالبان امضای شده باشد در راه سفر به کابل است تا آنچه را که طی اضافه تر از 9 ماه گذشته با طالبان گفته و آنچه را که از طالبان شنیده با رهبری دولت افغانستان شریک سازد.

از سوی دیگر همزمان با سفر آقای خلیلزاد به کابل سهیل شاهین سخنگوی گروه طالبان در قطر گفته است مذاکرات ما با امریکایی ها نهایی شده تنها روی مسایل تخنیکی صحبت ها ادامه دارد اگر دقت شود مذاکرات بین خلیلزاد و طالبان روی دو نقطه که عبارت از خروج قوت های خارجی از افغانستان و تعهد طالبان به مقامات امریکایی که یکبار دیگر افغانستان میدان گروه های تروریستی نخواهد شد. ادامه خواندن پیچیده گی پروسه صلح در افغانستان : احمد سعیدی

        گفت و گو های دور نهم میان خلیل زاد و طالبان به گونۀ نفس گیر و خیلی دشوار از یازده روز بدین سو در دوحه  ادامه دارد.  در حالی که تاکنون فیصله ها و تصامیم این نشست به بیرون درز نکرده است؛ اما برداشت های گوناگون از این نشست،  در موجی از و تناقض گویی های مقام های امریکایی و اختلاف های شدید میان حکومت و گروه های سیاسی به شدت ادامه دارد.

این در حالی است که گزارش های خبری از نهایی شدن توافقات میان امریکا و طالبان و از همسانی تفاهمنامه به زبان های دری، پشتو و انگلیسی خبر دادند. قرار بر آن بود که در صورت نهایی شدن گفت و گو ها و رسیدن توافق دو طرف بر سر این تفاهمنامه، خلیل زاد به کابل بیاید و یک کاپی این تفاهمنامه را به  مقام های حکومت افغانستان تسلیم و آنان را در جریان قرار بدهد و پس از آن این تفاهمنامه در حضور وزیران خارجۀ کشور های مختلف بویژه وزیران خارجۀ کشور هایی امضا خواهد شد که این معاهده را ضمانت می کنند. این در حالی است که گفت و گو ها پس از یک روز وقفه روز شنبه از سر گرفته شد و هنوز ادامه دارد.  ادامه خواندن نشست دوحه و تفاوت دیدگاه ها و تناقض گویی ها در واشنگتن و اختلاف ها در کابل : مهرالدین مشید

      روحش شاد و يادش گرامي…!

آثار داستانی شادروان  ارغند را به صورت کل می شود به دو بخش جدا نمود : آثار قبل از مهاجرت و آثار بعد از مهاجرت.

آثار قبل از مهاجرت (به اروپا) عبارت اند از :

1 – دشت الوان، مجموعهء داستانهای کوتاه؛

2- دفترچهء سرخ، مجموعهء داستانهای کوتاه؛

3- مرجان، مجموعهء داستانهای کوتاه؛

4- شوراب، داستان دراز؛

ادامه خواندن نويسنده ي كه قهرمان اصلي رمان هايش زنان بود (ببرک ارغند) يكي از پركارترين رمان نويسان افغانستان در گذشت!

   بامروری براین اثر، یادداشتهای برداشته ام که بااندکی تغیرات ازنثرقدیم بدون اینکه دراصل متن تغیروارد نمایدآماده نموده ام وخدمت عزیزانیکه علاقمند به گذشته های تاریخی باشند ، دربخشهای جداگانه پیشکش خواهم کرد .

اعـمارقـصردلکـشاه

سردارعبدالرحمن در۱۸۶۸ پس ازشکست درمقابل قوای امیرشیرعلیخان ابتدا دربنو(هند)وبعدازراه سیستان به بخارا وسمرقند و تاشکند رفته وبامعاش ماهانه ۱۵۰ منات (واحدپول آنوقت روسیه تزاری) زندگی میکرد، پس از۱۲سال مهاجرت به اجازه «جنرال کافمان» ازراه بخارا داخل رستاق افغانستان گردید. از۱۸۸۰ الی۱۹۰۱ بحیث امیردولت مطلق العنان افغانستان بود که درامور مهم دولت بغیرازخودبه هیچ کس اعتماد نداشت وتمام مسایل ملکی ونظامی زیرنطر مستقیم شخص شاه حل وفصل میشد . ادامه خواندن به ادامه سراج التواریخ٬ نقل قول ها ویادداشتهای ازعلامه فیض محمدکاتب: مـحمـد احسـان واصـل

   تاریخ تمام ادیان وادبیات جهان صرف نظر ازخرافات وادبیات هرزه نگارانه، تاریخ پیروزی خیر برشر ،تفکر وخرد برجهالت ومهربانی بر خشونت است و هنرمندان مبتکر و بی‌ریا همواره تصاویر غم انگیز وگیرای را بدست میدهند که از محیط مرگبار،از خودخواهی های به ظاهر فریبنده واز خشونت های جاهلانه به تشخیص خیر و شر رنج برده اند. تاریخ دین مقدس اسلام و تاریخ ادبیات ما که ریشه درتاریخ ادبیات جهان دارد ،تاریخ پیروزی خیر بر شر و تاریخ پیروزی بر جهالت و خشونت و منادی عطوفت ومهربانی است،قرآن کریم که در حقانیت آن هیچ یک از کارشناسان غیر اسلام هم شک وتردید نداردو یگانه کتابی است که تحریف نگردیده است، یکتاپرستان را بنام مومنان یاد می نماید و میگوید مومنان مهربانند وبه پاکی می گرایند.افسوس که در فهم اکثر مسلمانان مغز و متن انسانی این کتاب مقدس قربانی ظواهر میگردد. وظیفه این قلم پند و موعظه نیست،اما عاشق مهربانی آیات و سوره های مقدس قرآنم وبه گفته مولانا:
ملت عشق ازهمه دین ها جداست
عاشقان را ملت و مذهب خداست
اکثر مسلمانان می دانند که در قرآن کریم سوره بنام لقمان حکیم نازل گردیده است.لقمان کی بود؟ خداوند چگونه جامه حکمت را به او پوشانید؟ ادامه خواندن چگونه در افغانستان مهربانی را جایگزین خشونت کنیم ؟ : دکتـور عـلـی احـمد کریـمی

      امروز رسیدم به شعر کوتاهی از بهار سعید به نام « یاغ» در این باغ دیدم:

برای زیبایی باغ
هرگلی کم داری، می‌رویم
ولی برای آرامش جنگل
خود را به گوسپندی نمی‌زنم
تا خوراک گرگان نشوم
( ازدور تا رسیدن ، ص، 246.)

شاید بتوان گفت زن خود گل باغ زنده‌گی است. در یک مفهوم بزرگ‌تر، انسان خود گل باغ هستی است. هستی در انسان بیدار می‌شود. طبیعت در انسان به سخن در می‌آید؛ عاطفه و حس پیدا می‌کند. اندوه و شادمانی رامی‌شناسد و می‌رسد به عشق.                                                                                                                                   بهار سعید می‌خواهد در باغ زنده‌گی به جای هرگلی که کم است بروید، این سخن می‌تواند این مفهوم را داشته باشد که مرد و زن در کنار هم اند که زنده‌گی را تکمیل می‌کنند. به زبان دیگر انسان است که زیبایی طبیعت را تکمیل می‌کند. انسان با آزادی است که می‌توانند تکمیل کنندۀ این مفهوم باشد. چنین است که حتا به قیمت آرامش جنگل هم که باشد او از آزادی خود نمی‌گذرد. نمی‌خواهد زنده‌گی گوسپندی داشته باشد تا گرگان غارت‌گر همیشه بر وی پیروز بمانند. ادامه خواندن …شعر کوتاهی از بهار سعید به نام « یاغ» در این باغ دیدم: پـرتـو نـادری

       اختلاف زمامداران و سیاستگران بستر ساز فاجعه های وحشتناک و تهاجم های پیهم

تروریستان به تاریخ شب ۲۶ اسد بار دیگر دست به جنایت و حشتناک و ضد انسانی زدند و با حملۀ انتحاری در یک محفل عروسی در هوتل “شهر دوبی” در ناحیۀ ششم شهر کابل فاجعۀ خونین و سیاۀ دیگر را آفریدند تا باشد که وحشت تروریستان بویژه گروهک داعش بحیث سیاه ترین عمل ضد انسانی و ضد اسلامی ثبت تاریخ شود. فاجعه یی که ننگ آشکار بر جبین انسانیت و لکۀ ننگین و سیاه بر دامان بشریت است. این حادثۀ دردناک و غم انگیز که صدها خانواده را سوگوار و داغدار گردانید بار دیگر از سیمای واقعی و هولناک تروریستان پرده برداشت و ثابت کرد که تروریزم به هیچ اصولی باور ندارد و در اصل تروریزم دشمن انسانیت است و با تمامی اعتقادات و باور های دینی و فلسفی به کلی بسر آشتی ندارد. آنانی که زیر نام اسلام دست به ترور می زنند، مزدوران شبکه های استخبارتی بویژه پاکستان اند؛ زیرا در اسلام بر بنیاد آیت (لَا تُلْقُوا بِایدیکمْ اِلَی التّهْلکهِ) هر نوع خودکشی حرام پنداشته شده است. ادامه خواندن تروریزم جز با فرهنگ ترور و وحشت، به هیچ اصولی باور ندارد: مـهرالـدین مشـید

  لکه څنګه چې سوله، ورورولي او خوښول خپل اصول او ځانګړنې لرې ؛                                                 داسې جګړه، غچ او مخالفت هم خپل اصول لري. دا سمه ده چې جګړه له بربادۍ پرته بله معنا نه لري، خو بشريت ته د درناوي په خاطر جګړه هم ځينې اصول لري، چې بايد ښکليل اړخونه يې مراعات کړي. په جګړه او دښمنۍ کې دواړه خواوې معلومې وې، هر اړخ د مقابل لوري د تضعيف هڅه کوي، خو دا هڅه داسې نه وي، چې په ټولنه کې د بې ګناه ولس د وينې تويېدلو لامل شي؛ دښمني داسې نه وي چې ملامت او سلامت معلوم نه شي او هر څوک له تيغه تېر شي، بلکې په جګړه او نښته کې هم بايد انساني کرامت ته درناوی وشي، ګناهګار او بې ګناه وپېژندل شي او د ټولنې معصوم قشر ښځينه و هغه ډله چې اسلام ورته ځانګړی مقام په پام کې نیولی دی؛ بې عزتي ونه شي. همدا راز د دينې اماکنو او مقدساتو درناوی بايد وشي. بايد د جومات، مدرسه، پوهنتون، ښوونځی، روغتون، پل پلچک، سړک او نورو ټولګټو ځايونو ساتنه وشي، خو له بده مرغه په افغانستان کې بيا جګړه د وحشت تر هغو کچو رسيدلې ده، چې آن د جاهلیت په زمانه کې هم دومره وحشت نه و خپور. ادامه خواندن نهايت سپکې څېرې : لیکنه خوشحال آصفی

مکش تازه جوانی که گفت آزادی

مزن به مشت دهانی که گفت آزادی

به زیر تانگ مینداز و پاره پاره مکن

به ظلم هر چی توانی که گفت آزادی

ادامه خواندن گفت آزادی : م -اسحاق ثنا

  کارزارهای انتخاباتی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در بعضی از ولایات و رسانه ها گرم است. وقتیکه سخنگویان دسته های انتخاباتی به رسانه ها حاضر میشوند؛ بحثی مهمی که میان گردانندگان برنامه ها و این سخنگویان مطرح میگردد چیستی برنامه های تیم های انتخاباتی میباشد، یعنی پرسش اساسی که از سخنگویان دسته های انتخاباتی پرسیده میشود اینست که برنامه تان چیست؟

من معتقدم که شاید تعداد انگشت شماری از مردم افغانستان پشت برنامه بگردند، برنامه را بدانند و همینطور به برنامه رای بدهند. اما، متاسفانه اکثر مردم افغانستان به برنامه رای نمیدهند، به این فکر میکنند و یا به این توجه دارند که چه کسی پول دارد، کی قدرت دارد، کی میتواند ما را مقرر کند، کی میتواند با ما همکاری کند، کی نان خوب میدهد، کی از قوم ماست، خلاصه کی هم نژاد، هم مذهب و همزبان ماست؟ بعضی ها هم به این فکر اند که خارجی ها بخصوص امریکا از چه کسی حمایت و پشتیبانی میکند؟!

متاسفانه به گفته شاعر توانای کشور مرحوم ( رازق فانی )

ادامه خواندن به کی برای چه رای میدهید : احــمـد سعـیـدی

   رسانه ها به نقل از منابع امریکا و طالبان از پبشرفت ها در نشست دور نهم خبر می دهند و گفته می شود که در اصول نوافق شده و رای زنی ها برای رسبدن به تفاهم در جزییات ادامه دارد و برای تسریع روند صلح گفت و گو ها روی حل مسایل اختلافی در سطوح کوچک ادامه دارد. منابع آگاه از گفت‌وگوهای نهمین دور ایالات متحدۀ امریکا و طالبان، می‌گویند که دوطرف دربارۀ خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان و نیز تضمین طالبان دربارۀ قطع روابط با گروه‌های هراس‌افگن توافق کرده‌اند. گفته می شود که در پیوند به خروج نیرو ها و تشکیل ادارهء موقت توافق بیش از هر زمامی نزدیک شده است؛ اما خلیل زاد و طالبان با رد گزارش الجزیره هر نوع بحث بر سر تشکیل حکومت موقت را رد کرده اند. در همین حال زلمی خلیل زاد می گوید که رسیدن به توافق نهایی صلح معنای رسیدن به توافق  روی تمامی موضوع ها را در بر دارد که به گفتۀ سفیر امریکا در افغانستان، صلح با عزت در این کشور تامین شود. هرگاه اظهارات خلیل زاد و سفیر امریکا در افغانستان صادقانه و غیر سیاسی باشد. ادامه خواندن پیشرفت های گفتگو ها در دور نهم و اما همراه با نگرانی های تازه: مـهرالـدیـن مشـید

   روح امان الله خان و يارانش شاد
 …من از استقلال نمى نويسم، چون كشورى كه دايم در بند و قيد افکار کهنه، و سنت ها و رسم هاى مزخرف تاريخى و قبيله اى گير مانده باشد مردم آن هرگز روى آزادى را نخواهند ديد.
به همين خاطر است كه افغانستان هميشه مستقيم يا غير مستقيم در زير تسلط بيگانه ها قرار داشته است.
اما صرف نظر از اين كه چه نوع رژيم هاى در افغانستان حكومت كرده اند (كاملأ زير نظر بيگانه ها و يا نيمه مستقل) در ارتباط به دوره شاه امان الله اين چند نكته را صادقانه بايد اذعان نمود:                                                دوران شاه امان الله خان واقعأ براى نخستين بار يك دوران اصلاحات و نوآورى در افغانستان بود.                        شاه امان الله يگانه شاه روشنفكر، ترقى خواه و اصلاحگرا در افغانستان بود، او با شه محمد ولى خان و ديگر يارانش
براى نخستين بار قانون اساسى را در افغانستان تصويب كردند.
براى اولين بار قواى سه گانه حكومت را از هم تفكيك كردند.
براى نخستين بار برده گى را لغو كردند.
براى نخستين بار خط ريل را به افغانستان آوردند.
براى نخستين بار دروازه هاى مكتب ها را بروى دختران گشودند.                                                        براى نخستين بار به زنان حق تحصيل و كار را فراهم ساختند.
براى نخستين بار كتابخانه عامه را در کابل تأسيس كردند.
براى نخستين بار افكار روشنگرانه را به افغانستان آوردند.
براى نخستين بار دختران را براى ادامه تحصیل به خارج فرستادند.
براى نخستين بار به هندوزاده هاى كابلى و هموطنان سیک ما در کابل و ديگر شهر هاى افغانستان حق شهروندى قائل شدند.
در دوران امان الله خان چاپ روزنامه ها با مقالات و نوشته هاى روشنگرانه رونق گرفت. ادامه خواندن روح امان الله خان و يارانش شاد
٬ من از استقلال نمى نويسم، : ضیا بهاری

   

بعد از اعلان استقلال افغانستان بود که امان‌الله خان، به نیروهای نظامی‌ کشور، دستور آمادگی جنگ با انگلیس‌ها را به خاطر حصول استقلال کامل افغانستان، صادرکرد . به تعقیب صدور فرمان جهاد علیه انگلیس‌ها از طرف شاه امان‌الله خان، مردم افغانستان که منتظر چنین فرصتی بودند، همه متشکل از همه‌ی اقوام کشور، جنگ علیه نیروهای انگلیس را در سرحدات شرقی، جنوبی و جنوب غربی کشور آغازکردند . از جمله اقوامی که در این جنگ (جنگ سوم افغان – انگلیس) از خود رشادت‌های قابل ملاحظه‌ای نشان دادند، هزاره‌ها بودند . این چاربیتی محلی هزارگی نیز خود سند گویایی از شرکت مجاهدین هزاره در دفاع از سرزمین شان علیه اشغالگران انگلیس می‌باشد :
سرک تنگست و موتر تیز مورَه // لالَی از مُو سُونِی گردیز مورَه
تفنگ ماچیکی سر شانِه شِی // دَه جنگ لشکر انگریز مورَه
مدارک تاریخی حاکی از آنست که هزاره‌ها در جواب نامه‌ای امیر امان‌الله خان که از آنان در جنگ‌های جنوبی و مشرقی علیه شورشیان پشتون، خواهان کمک شده بود، بسیار به صراحت آن را ردکرده و چنین نوشتند : ” ما {هزاره‌ها}در جنگ‌های داخلی شرکت نخواهیم جست . ادامه خواندن شرکت هزاره‌ها در جنگ استقلال افغانستان! – عباس دلجو

     

اگر به اوراق پریشان تاریخ بدون افتیدن به دام اسطوره و یا درک افراطی از مفهوم مادی تاریخ نگاه کنیم و در آن جستاره های از نهضت روشنفکری را در اواخر قرن 19 مطالعه نماییم به وضاحت دیده میشود که این موج تاریخی از دوران امیر شیر علی خان به تلاطم آمده است.
در بار امیردوست محمد خان استعداد استفاده از مفکوره های روشنکفرانه سید جمال الدین افغانی را در مفهوم پسندیدن ترقیات عصر و آوردن تحولات و ریفورم های متناسب به زمان نداشت،اما امیر شیر علی خان از لحاظ ذهنی آماده پذیرش چنین ریفورم ها بود، ولی چون سید جمال الدین افغانی رقیب سیاسی و برادر شکست خورده امیر را در صباوت تدریس کرده بود نزد امیر این تشویش پیدا شد که مبادا سید به پناهگاه طرفداران محمد اعظم خان در دربار مبدل گردد و روی همین ملاحظه ثواب کار را در آن دید که سید بدون ملاقات با محمد اعظم خان در ایران به خارج از کشور برود. روز وداع در ارگ بالاحصار سید جمال الدین افغانی تمام نظریات و پروگرام های اصلاحی خود را به امیر تقدیم کرد و امیر وعده داد که آنها را در عمل تطبیق میکند. سید چه نظریاتی داشت:
او در افغانستان دولت قوی مرکزی میخواست، در ایران و ترکیه که دولت مرکزی موجود بود رژیم دیموکرات طلب میکرد… در هندوستان و مصر مبارزه ضد استعمار را مشتعل میخواست و در کشور های اسلامی آسیا و افریقا غرض تمرکز قوا در مقابل اروپا اتحاد اسلام (پان اسلامیزیم) را شعار میداد.

ادامه خواندن بمناسبت سالگرد استرداد استقلال افغانستان
: نوشته داود سیاووش


 

ماتم  سرا

سید محمد نادر  خرم

فلک بنگر  چگونه کشورم سوخت

به ظلم  وناروا بوم وبرم سوخت

زبانه  میکشد آتش  زهر سو

در  این  ماتم سرا خاک ودرم سوخت 

عزیران  سوختند در  اتش  جنگ

مرا از غم  تمام  پیکرم  سوخت

ادامه خواندن عروسی که به ماتم کده مبدل شد٬ بدین مناسبت شعر ماتم سرا ٬ از شادروان سید محمد نادر خرم را بجاست که بخوانیم.

افغانستان دراین روز ها به کانون نمایش طنز های سیاسی روزگار تبدیل گردیده است. امریکا بزرگترین قدرت جهان هر کاری را که درهر گوشه جهان  بخواهد بدون توجه به توافقات دوجانبه و چند جانبه وحتی به سازمان ملل و مقررات جهانی انجام میدهد و نیازی به پاسخگویی و عذرخواهی ندارد و دکترین سیاسی امریکا حکم می نماید که امریکا هر اقدامی نظامی را به خاطر ضرورت و انتخاب انجام می دهد. مذاکرات انعطافگرانه امریکا با طالبان که هنوز نام شان از لست سازمان تروریستی حذف نگردیده است بیشتر به نفع اشرف غنی خواهد بود ،اگر انتخابات برگزار گردد او پیروز خواهد گردید  اتحادیه اروپا رضایت خود را ازبرگزاری انتخابات اعلام نمود، اشرف غنی در حالیکه در میان سایر نامزدان الترنانیف ندارد ادامه خواندن برگزاری انتخابات مفید تر از توافق صلح است! : دکتـور علـی احـمد کریـمـی

     رسانه های بین المللی گزارش دادند که ترامپ روز حمعه نشست مهمی را در حضور مشاور امنیت و مقام های دفاعی، امنیتی و سیاسی این کشور برگزار کرد.  در این نشست معاونش، مشاور امنیت ملی، وزیران دفاع و امور خارجه، رییس ستاد مشترک ارتش امریکا، رییس سی آی ای و زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه امریکا برای مصالحه افغانستان حضور داشتند و آنان در باره اوضاع افغانستان و مذاکرات صلح با طالبان به او معلومات دادند. این گفتگوها بر مذاکرات جاری با طالبان و توافقنامه نهایی صلح و مصالحه با طالبان و حکومت افغانستان متمرکز بودند. پس از این دیدار، دانلد ترمپ در تویترش نوشت که اگر ممکن باشد، دو طرف مخالف جنگ نزده ساله، به دنبال یک توافق استند. ترامپ در حالی از توافق صلح با طالبان ابراز رضایت کرده است که در پایان گفت وگو های دور هشتم گفته شد، دو طرف برای مشاورت های نهایی با رهبران شان برای آماده شدن توافق کار می کنند. این نوافق شامل تضمین طالبان برای استفاده نشدن خاک افغانستان برضد منافع امریکا و تعیین جدول زمانی برای خروج نیرو های امریکایی از افغانستان می باشد. ادامه خواندن امضای معاهده با طالبان و درد زایمان یک شکشت افتضاح بار برای امریکا: مـهـرالـدیـن مشید

  در فبروری 1992 مهدی امید فلمنامه‌نویس و کارگردان کردستانی به تاجکستان آمده بود. پیامی نوشتم با شش هفت پرسش در پیرامون فلم “تونل” و نقش سلام سنگی در آن. او که فارسی می‌دانست، ولی نمی‌توانست فارسی بنویسد، به جای پاسخ در برابر پرسش‌ها، نامۀ کوتاه زیرین انگلیسی را فرستاد:

«یکی از محدود ملت‌هایی که بدون سرزمین بر کرۀ زمین زندگی می‌کنند، ملت دربدر کُرد است. غم‌انگیز و شایان درنگ: سی ملیون انسان – انسان کُرد – تکه تکه در میان ایران، عراق، ترکیه، سویدن و چندین کشور دیگر پراکنده پخش شده‌اند.

فلم “تونل” آزمون نو و کار دلیرانه و شگفت است. داستان از تاریخ متحرک مسافرین، مهاجرین و فراری‌ها تصویر می‌دهد و چنین آغاز می‌شود:  کتله‌های بزرگ مردم باز هم رخت سفر می‌بندند و فرسنگ‌ها پابرهنه سوی آیندۀ مجهول راه می‌پیمایند. این انبوه سرگردان میهن شان را ا از  ترس  رها کردنده و اروپا می  روند.
 سرگردانی آوارگان در آنجا نیز پایان نمی‌یابد: می‌خورند، می‌نوشند و می‌خوابند، ولی آرامش ندارند. گویی زمین به آنان جای نمی‌دهد. در کشاکش رویدادها یکی از قهرمانان می‌میرد. همراهان پیکرش را برمی‌دارند و می‌برند تا به خاک سپارند. آنها که نمی‌توانند اجازۀ اروپایی‌ها را به دست آورند، تابوت را هر سو می‌برند و در پایان روی سنگ‌فرش‌ها می‌گذارند تا اندکی از خستگی بکاهند. ادامه خواندن هفتۀ هفتاد سالگی سلام سنگی
 ( بخش دوم) : دکتـور صبـور الله سیاه سنگ

      زنان به عنوان نیمی از پیکره اجتماع نه فقط امروز بلکه در تمام ادوار تاریخ نقش تاثیر گذار و تعین کننده داشته و در تمامی برهه های حساس حضور پر صلابت در تمام عرصه های اجتماعی و سیاسی همانطوریکه مردان فعالیت می نمودند رول به سزا داشته است.
زنان هم چو مردان در ساختن جامعه نوین در کشور بذل مساعی بخرج داده و چه افتخاری بالاتر ازین که زنان بزرگوار افغان همیشه از خود شهامت و مقاومت در طول تاریخ نشان داده زنان موفق و اثرگذار سرزمین ما با تلاش های فراوان تابو های سنتی جامعه را شکستانده برابر و همدوش با مردان در تمام فعالیت های اجتماعی ، فرهنگی ، هنری و سیاسی اشتراک و سهم خویش را ادا نموده اند .
از جمله بانوان این مرز و بوم بانو مستوره افغان شاعره میهن ، بانو شفیقه محسنی معلمه و شاعره و بانو شازیه صابری شاعره جوان و با درد را به معرفی می گیرم.

مستوره افغان

مستوره افغان که نام اصلی اش زبیده بوده صبیه منشی میرزا محمد امین خان نصرتی می باشد .
مستوره افغان در سال ۱۲۸۷خورشیدی در یک فامیل روشنفکر در شهر کابل دیده به جهان گشود. پدرش یک شخص دانشمند ، ادیب و فاضل بود وی را از کودکی تحت تربیت خویش قرار داده برایش درس فارسی و عربی را تدریس نمود.
مستوره افغان درس اول را از پدر روشنفکر و با تدبیر خود آموخت . بعد در سال ۱۳۰۲ خورشیدی شامل مکتب جدیدالتأسیس نسوان گردید .
مستوره افغان از آوان کودکی قریحه عالی شعری داشته با صراحت لهجه و خوش صحبتی که داشت شنونده را مجذوب خود می ساخت ، در فصاحت زبان هم با مردان همسری می نمود. ادامه خواندن بانوان غزل سرای چنداول : امـان کبـیری

   د پښتو ژبې یو له هغو فرهنګي خدمت ګارانو نه شمیرلی شو چې زیار  اولاسته راوړنې یې په پښتو ادب  په تیره د پښتو د لنډې کیسې په وده کې کې خپل ځانګړی ځای او ارزښت لري

محمد زرین انځور د ا لحاج عبداللطيف ګرديوال زوی دی، په ١٣٣٥ لمريز هجري کال  کې د ننګرهار ولايت د مومنددرې ولسوالۍ د ((ګردي غوث )) په کلي کې په يوه روښانه  کورنۍ کې زېږېدلی دی

زرين انځور خپلې لومړنۍ زده کړې د گردي غوث په لومړني ښوونځي کې تر سره کړې دي. منځنۍ  زده کړې يې په ۱۳۵۲ لمریز کال د ننگرهار ولايت د ايمل خان په لېسه کې پای ته رسولي ، بيا يې په ١٣٥٣ لمریزکال کې د کابل پوهنتون د ادبياتو او بشري علومو په پوهنځي کې زده کړې پيل کړي چې په ١٣٥٦ لمریزکال کې د ژورناليزم له څانگې خپل د ليسانس سند لاس ته راوړی. تر دې وروسته يې بيا په پېښور کې د کډوالۍ په کلونو کې د پېښور له پوهنتون نه د پښتو ژبې او ادبياتو په څانگه کې خپل د ماسټرۍ بري ليک ترلاسه کړی.. ادامه خواندن د پښتو ژبې پیاوړی  لیکوال او ژورنالست محمد زرین انځور : محمد صدیق سمندر

ای وطن ، داغترین دوزخ دنیا شده یی

بـــــرسرملت خـــود،خط چلیپا شده یی

تیغ فرزند خودت، سینۀ پاک تودرید

زیر پـــــای قدم خویش،تۀ پا شده یی

ادامه خواندن دوزخ دنیا : شادروان محمد یوسف کهزاد

با نزدیک شدن امضای توافقنامه صلح  بین امریکا و طالبان فشارها روی اوضاع فعلی جامعه و رهبران سیاسی افغانستان دور از انتظار افزایش یافته است. سوال اساسی اینجاست که چرا وضعیت به اینجا کشیده شده است چی خواهد شد و چه باید کرد، این پرسش ها ذهن هر انسان مسئول و آگاه را چه در داخل کشور و چه در خارج کشور بخود مشغول ساخته است.

بدون تردید وضعیت سیاسی، امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و نظام آینده افغانستان غبار آلود و نا مشخص است عملکرد های زیکزاکی پراکنده چه در مورد مذاکرات صلح و چه در مورد حکومت ونظام آینده  سوالاتی اند که کمتر میتوان پاسخ مشخص و قانع کننده ای ارایه کرد چون مردم و دولت افغانستان در سرنوشت کشور خود نقش کلیدی ندارند. ادامه خواندن برای رسیدن به صلح پایدار به مشارکت همگانی نیاز است : احمد سعیدی

 آری دوست داشتن یگانه واژهء آسمانی است که در کتاب واژهء انسانیت و پاسداری از ارزش های انسانی نه تنها الگو است؛ بلکه شاه کلید گشایش ارزش های ماندگاری است که در وادی شگفت انگیز خلقت جمال و کمال انسان را به نمایش می گذارد و به وضوح می نمایاند که دوست داشتن آدمیت را کمال و زیور و عز و وقار و باور است.  دوست داشتن یعنی خویشتن خویش را داشتن، همدیگر را صادقانه و بی ریا تحمل کردن، همدبگر پذیری ها را پاس داشتن، گل های امید را برای شگفتن های تازه آبیاری کردن و با خشم و نفرت بریدن و از قهر و غضب اجتناب کردن و از تعصب و تبعیض دوری جستن و گل های رنگارنگ محبت را باهم به شگوفایی رساندن و بالاخره چنان درخت دوستی را استوار تنومند آبیاری کرد و گلدسته های ریبای محبت را به نوازش کشید و به مقامی رسید که هر چه از دوست آید نکوست و به قول حافظ سگان کوی او را چون خویش دانست” سگان کوی او را من چو جان خویشتن دانم” از همین رو خددوند بالاتر از دوست داشتن که فراتر از عشق اش خوانند تا کنون واژه یی نیافریده است. ادامه خواندن دوستی های راستین انسانی٬ کلیدی برای گشایش تبعیض و تعصب : مـهـرالـدین مشـیـد

    برگریزان 1993 کابل بود. نامش، نه نام مستعارش، نه نام آشکارش پاییز بود؛ همه می‌دانستند که شناسنامه‌اش زمستان است. در سرزمینی که سرما اندکی پس از نیمۀ نخست سال به بیداد آغاز کند، پاییز را تنها در میان ترانه‌ها، مجله‌ها و یگان تابلوی هنری می‌توان یافت.

برگریزان کابل که با باد یکی می‌شد، دیگر نیازی نبود برای دانستن واژۀ “برباد” به فرهنگ عمید رو آوریم. نیم نگاه به آیینه بسنده بود دانسته شود که نام دیگر این شهر چیست.

چه روزگاری! با چشم‌های بسته بهتر می‌شد پیوند نازک‌تر از دیورند میان شهر و شهروند را دریافت. آنان ده‌افغانان و چهارآسیاب را میز پینگ پانگ ساخته‌بودند و به نوبت با بم و راکت و خمپاره در پناه آیۀ “نصر من‌الله و فتح قریب” شماره می‌گرفتند، شماره می‌باختند و تاریخ را با دود و باروت بر نیلی آسمان می‌نوشتند. این جنگندگان تاریخ‌نگارتر و تاریخ‌سازتر از هرودت که خداوند هنوز سایه‌های مرده و زندۀ شان را از سر مردم افغانستان کم نکرده و هرگز نخواهد کرد، شماره هم نمی‌باختند، زندگی ما را می‌باختند. همان را نیز نمی‌باختند، ما بودیم که می‌باختیم و می‌باختیم و سپس نام بازی و بازندگی مان را می‌گذاشتیم: زندگی. 

گناه آنها چه بود؟ مگر سرگرم ورزش جنگی بودن گناه است؟ ما بودیم که زندگی را باخته می‌رفتیم. از گذشته‌ها گفته‌اند “در جنگ نان و حلوا بخش نمی‌شود”. اینکه کلبه‌ها و کاشانه‌های ما، در مرز گناه آدم و بی‌گناهی گندم، در میدان پینگ پانگ دیگران نشسته باشد، گناه کیست؟ ادامه خواندن تاریخ در جزیره : دکتور صبورالله سیاه سنگ