نویسنده: ماریا دارو

             

ادامه خواندن عید من : م – اسحاق ثنا

هدهد کنج بام مژدۀ سالگرد زادروز سلام سنگی – هنرمند پرآوازۀ سینمای افغانستان – را آورد. او هشتم اگست 2019 پا می‌گذارد به هفتادمین پلۀ نردبان زندگی. امشب، شب آینده و پس‌فردا شب نوشته‌ها و برگردان‌هایی که نزدیک به سی سال پیش در پیرامون کارنامۀ پربار هنری او آماده ساخته بودم، خواهید خواند. سپس در همین زمینه سخنان تازه نیز خواهم داشت.
*
سلام سنگی گران‌سنگ
هفتادمین سالگرۀ زادروزت فرخنده و خجسته باد.

در بهار 1990 در مکروریان کهنۀ کابل با خواهر و برادر نوجوانی به نام‌های بدریه و بهزاد آشنا شدم. پدر شان پیشۀ بازرگانی داشت و از من خواسته بود فرزندانش را با الفبای آنگلیسی آشنا سازم.

نخستین روز دیدار مان، چشمم به چند عکس سلام سنگی روی دیوارهای دهلیز و اتاق درس شان افتاد. آنان کلکسیون بزرگی از عکس‌های این هنرمند داشتند و دوست‌دارش بودند.

بدریه و بهزاد در یک روز برف‌باران همان سال به دیدنم آمدند و گفتند: “برای خداحافظی آمده‌ایم. به کس نگویید، ما از افغانستان می‌رویم.” سپس البوم دوست‌داشتنی شان را نزد من امانت گذاشتند و افزودند: “هر کسی نشانی درست بیاورد، این عکس‌ها را به او بدهید تا به ما برساند“. ادامه خواندن هفتۀ هفتاد سالگی سلام سنگی (بخش نخست ): دکتور صبورالله سیاه سنگ

هرکس رسید به جا یی و ما جا به جا هنوز
در زیر چکــــــــمه های عدوی دغا هنوز
هر کاروان به منزل و مقصود خود رسید
ما منتــظر به سا لک بی دست و پا هنوز
صد نا له ای ز مــرغ سحر گه شنیده ایم ادامه خواندن غفلت — نذیر ظفر

  آن روز تلخ وقتی لیلا را از میدان هوایی کابل به سوی شهدای صالحین می بردیم آخرین گفتگوی او یادم آمد. آنگاه که در پشاور بودم گزارشگر رادیو بی بی سی! دریکی ازروزها که تیلفون دفتر به صدا درآمد، من در کنار تیلفون بودم. تا گوشی را برداشتم صدای بانویی را شنیدم که سلام می فرستاد با مهربانی واز یک یک اعضای خانواده ام می پرسید، با نام. به شگفتی اندر شده بودم که این صدای کیست که حتی اعضای خانوادهء مرا نیزبا نام می شناسد.او سخن می گفت و من به صدای اومی اندیشیدم، تا این که شناختمش، زنده یاد لیلای صراحت بود که از هالند تماس گرفته بود.شعرپنجاه ساله گی مرا خوانده بو وخواسته بود تا پنجاه ساله گیم را مبارک باد گوید!

برایم گفت:« پرتو تصویرت را در جایی دیدم وتو چقدر پیر وافسرده شده ای! تصویرت را دیدم، گریستم ، بسیار گریستم» گفتم مگر مرا این همه دوست داری که تصویر پیری من ترا به گریه در آورده است؟ گفت تو راهمیشه دوست می داشتم.»
یادم آمد که در یکی از زمستانهای که جای برف از آسمان شهرکابل راکت می بارید، خبر شدیم که مادر لیلا از جهان چشم پوشیده است. ما همه گان بی خبر مانده بودیم و شرمساراز این بیخبری که در آن روز های سنگین اندوه و مصیبت نتوانسته بودیم ، با لیلای شعر افغانستان غمشریکی کنیم. مدتی با من، با شهید قهارعاصی و استاد حمید مهرورزکه درانجمن نویسنده گان افغانستان کار می کردیم ،سخن نمی گفت، تا ما را می دید خود را کنار می کشید.گویی که ما را انگار ندیده است! بعد ها هم که سخن می گفت به آن محبت پیشین نبود. در مانده بودیم که چگونه عذر خواهی کنیم. به گونه یی استاد واصف باختری عذرما را درمیان گذاشته بود. لیلا به استاد واصف باختری چیزی گفته بود که تا هم اکنون که به یادم می آید اشک در چشمهایم حلقه می زند .لیلا گفته بود: « من چشم به راه بودم تا این ها می آمدند و تابوت مادرم را یک جا با برادرم بر دوش می کشیدند.» ادامه خواندن سطر چند برای لیلای سفر کردۀ شعر افغانستان! نویسنده : استاد پرتو نادری

    در این روز ها در تئاتر مضحک ، انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، دکانهای بت سازی و بت تراشی پر رونق گردیده است و حتی مومنان ساده لوح نیز شیفته این بازار بت پرستی و چند خدایی گردیده اند.رسانه ها،تلویزیونها ، رادیو ها با سخن،  صدا ، نمایشها ،صحنه سازی های فریبنده  و هیجان بر انگیز در تبلیغ و ترویج بت سازی آدمها با هم رقابت دارند. پوپولیسم در فارسی یعنی عوام فریبی ویا مردم باوری که در ادبیات سیاسی غرب از بحث های چالش برانگیز است، در مقابل فردگرایی و عقلانیت قرار دارد در کشور ما با شکل وقیح تر مردم را در حسرت و نوستالژی گذشته وباز گشت به دوران که همه چیز بهتر بود جامعه را دچار خشونت های آشکار و پنهان گردانیده است.بدترین نوع عوامفریبی در ادبیات ما وفرهنگ اسلامی بازی به احساسات پاک مردم بادروغگویی های آشکار،استفاده از قسم و سوگند های کاذبانه برای اغوای مردم، چرب زبانی،وعده های بدون باز خواست و خودرا نماینده مطلق مردم دانستن است که ازعلایم ریاکاری ومنافقت به شمار میآید.اشرف غنی احمدی زی در  مرکب سرکش پوپولیسم چنان بی باکانه می نازد و به مردم وعده عدالت عمری و علی را می دهد. اشرف غنی چون متفکر درجه دو دنیا می داند که عاقل، تاریخ ادبیات و تمدن جهان را آنطور که هست می بیند ونه آن طور که میل دارد دوست داشته باشد.شیخ اجل سعدی در بوستان خود باب چهارم از حضرت عمر” رض” چون سالار عادل یاد می نماید ،وقتیکه عمر پارا به خطا روی پای کور ی گدا می گذارد،گدا با قهرفریاد می زند” بر آشفت بر وی که کوری مگر؟ بدو گفت سالار عادل عمر- نه کورم ولیکن خطا رفت کار
حضرت عمرعذر خواهی نمود که گناه مرا ببخش.
چه منصف بزرگان دین بوده اند
که با زیر دستان چنین بوده اند

ادامه خواندن ” از آدمها بت نسازید” : دکتور علی احمد کریمی

    گفت و گوبا امریکا با طالبان و امضای تواففنامه آنان با امریکا پرسش های گوناگونی را در افکار مردمان منطقه و جهان به بار آورده است. از جمله این که آیا امضای توافقنامه میان امریکا و طالبان وضعیت استراتیژیک در منطفه و جهان را تغییر خواهد داد و چه پیامد هایی را در فبال خواهد داشت. آیا امضای این معاهده انصراف امریکا از اهداف راهبردی اش و دست کم گرفتن اهمیت جیو استراتیژبک، جیو اکونومیک و جیو استراتیژیک منطقه و حتا اثرات جهانی آن است که به قول مقام های امریکایی پیشگیری از برتری جویی های اقتصادی چین و برتری طلبی های نظامی روسیه تلقیمی شد. این که این یک عقب گرد تکتیکی امریکا را نشان می دهد تا با ایجاد شرایط جدید کم هزینه تر برگردد یا رها کردن افغانستان در دههء نود. این در حالی است که قلع و قمع زود هنگام داعش پس از این توافق امری ساده نیست؛ بلکه در عقب این گروه شبکه های کلان استخباراتی منطقه و جهان دخیل است و در صورت خروج نیرو های خارجی از افغانستان کمک به تقویت داعش است. در همین حال معضل کشمیر که اسلام آباد آن را به اوضاع فغانستان پیوند میدهد، نقطهء تنش میان دهلی و اسلام آباد است و آیا در معادلهء خروج چه جایگاهی خواهد داشت. ادامه خواندن احتمال ایجاد دگرگونی های استراتیژیک در منطقه و جهان- نویسنده: مهرالدین مشید

     از آنجا که روشنگری به قول کانت خروج انسان از صغارتی است که خود بر خویش تحمیل کرده است و زمانی از این صغارت بیرون می شود که از نابالغی بیرون شده  و به تقصیر خویشتن و نالغی و ناتوانی خود پی ببرد و این زمانی ممکن است که فهم خویشتن را بدون هدایت دیگران به کار بندد. درست این زمانی است که او از نابالغی و ناتوانی خارج شده و به خرد ورزی یا عقلانیت پناه ببرد. این صغارت و خودکم بینی در واقع در فقدان عزم و شهامتی نهفته است که انسان جرات بروز آن را از دست می دهد. از این رو شعار روشنگری این است که ” در به کار بردن فهم خود شهامت داشته باش” استفاده از فهم و به کار بردن آن زمانی ممکن است که به عقلانیت یا خرد ورزی چنگ زد و به قول کانت از صغارت عقلی بیرون شد و برای اندیشیدن پا به عرصۀ  بلوغ نهاد. هرچند فوکو معتقد است که  کانت در دفاع از روشنفکری، متوجه درهم تنیده گی “نقد” و “قدرت” بوده است؛ اما فوکو و مكتب فرانكفورت، هر دو در پی طرح اين پرسش نقادانه اند که چگونه عقلانی سازی، به طغيان قدرت می انجامد؟ و هر دو با پرسش کانتی روشنگری دست به گريبان و هردو ادامه دهندۀ جريان استنطاق از عقل هستند که با کانت آغاز شده است و هر دو با عقل و عقلانیت سازگاری دارند. ادامه خواندن گذار از عقلانیت دینی به علانیت مدرن (قفس آهنین) تا چالش های هویتی درشرق : مهرالدین مشید

   از جنگ امریکا در افغانستان ۱۸ سال و چند ماه سپری می شود و این جنگ از دراز ترین جنگ های امریکا خوانده شده است. این جنگ که پس از رخداد خونین سپتمبر با حملۀ امریکا برای سرنگونی طالبان آغاز شد و هنوزهم ادامه دارد. این جنگ با ورود نخستین دسته از گروۀ ۸ هزار نفری سربازان امریکایی آغاز و پس از شدت جنگ در سال ۲۰۰۱  به ۱۳ هزار رسید.  این در حالی بود که نیرو های امریکایی پس از ۳۷ روز حمله های سنگین که در ۱۶ میزان ۱۳۸۰ آغاز طالبان  از کابل بیرون راندند و بر امارت طالبان شش سالۀ پایان دادند و حامد کرزی درتاریخ اول جدی ۱۳۸۰ پس از فیصلۀ بن قدرت را در کابل به دست گرفت. مقاومت های پراگندۀ طالبان در سراسر کشور پایان یافت و بر بنیاد توافق امریکا و مشرف چندین هزار نیرو های جنگی طالب از ولایت های شمالی کشور به پاکستان منتقل شدند. رهبران طالبان که آسیمه و دست پاچه شده بودند، مدتی منتظر ماندند و اما به زودی به کمک جنرال مشرف به ایجاد پایگاه ها در پاکستان آغاز کردند و تا آن که امریکا در سال  ۲۰۰۳م به عراق حمله کرد و آی اس آی پاکستان با استفاده از این فرصت به اعزام دسته های طالبان ادامه خواندن افغانستان قربانی لابی های کلان یا خطا هاو اختلاف میان اداره های امریکا برد پاکستانی ها در وحدت آنان و باخت ما در اختلاف ما است : مهرالدین مشید

     په داسې حال کې،چې په دې وروستيو کې د طالب استازو او امریکا خبرې تر پخوا تودې شوې دي او له افغانستانه د امريکايې ځواکونو د وتلو په اړه په کور د ننه او امریکا کې ضد او نقيض څرګندونې کیږي؛ نو د پوخ عمر هر افغان ذهن ته له افغانستان څخه د سرو لښکرو د وتلو سناریو ور په یادوي.

د پخواني شوروي اتحاد لښکرو څلور لیسزې وړاندې د ځمکې او هوا له لارې پر افغانستان يرغل وکړ او ببرک کارمل يې قدرت ته ورساوه.

شورويانو په افغانستان کې نهه کاله تېر کړل او د وخت مجاهدينو يې د امريکا په مالي او تسلیحاتي ملاتړ چې د پاکستان له لارې ورته برابرېدل؛ پر ضد وجنګېدل. بالاخره د ۱۹۸۸ زېږدیز کال د اپریل میاشتې په ۱۴مه نېټې د جينوا پرېکړې له مخې روسانو ته له افغانستانه د وتلو لار برابره شوه.   ادامه خواندن امریکا به دپخوانی شوروی لاره تعقیب کری ؟ لیکنه : خوشحال آصفی

   درافغانستان بعد از سقوط طالبان درسال ۲۰۰۱ برای چهارمین بار در فضای جنگ وبی امنیتی، فساد و بد اخلاقی های اداری،تشدید بحران های سیاسی واجتماعی و عدم اعتماد مردم به آینده انتخابات ریاست جمهوری برگزار میگردد. انتخاب های گذشته کثیف ترین انتخابات به تاریخ کشور بودند که در فضای جعل و تقلب و وابستگی برگزار گردیدند که هدف انتخابات تنها مشروعیت بخشیدن دولتهای دست نشانده بود و کشور های غربی بخاطر حفظ ابروی خود و سرپوش گذاشتن به روی شکست های نظامی،سیاسی و اخلاقی خود در جنگ با تروریسم  بین المللی و موادمخدر بیشتر علاقمند به برگزاری انتخابات بودند. چنانچه وزرای خارجه امریکا وکشور های ناتو در  سال ۲۰۰۹ درکشور پولند بدون اعتنا به  حامد کرزی و کمیسیون ادامه خواندن سیاست دوگانه امریکا در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان ! دکتور علی احمد کریمی

     تاجاییکه بیاد دارم، مطالعهٔ تاریخ کشور چه دردوران تعلیم وتحصیل وچه علاقمندی به مطالعه آن مملو ازجعلیات بوده و صرف ازخانه جنگی ها، لشکر کشی ها و چوروچپاول، برادرکشی ها، کور کردن ها، تقرر برادران وپسران درمحلاتیکه ازنقطه نظر مالی پردرامد بوده است وغیره بحث مینماید. اکثرتاریخ نویسان کشور به دلایل گونا گون ویا تحت تاثیراشخاص بانفوذ ویا امیران وشاهان فقط همین حالات را نوشته اند بدون اینکه تحولات سیاسی واجتماعی کشوررا مد نظرداشته باشند. آنانیکه همت نمودند علت وسبب های این همه بدبختی های مردم را درشرایط مختلف جامعه خواستند برای مردم بازگو نمایند، سرنوشت خود ویا کتاب شان به زندانها افتاد ویا درخارج از کشوراین وظیفه را انجام دادند که مؤثریت آن کمتر بود. 

فیض محمدکاتب درچهارجلد(سراج التواریخ) باثبت وقایع تاریخی این راه را برای تاریخ نویسان وعلاقمندان به سرنوشت کشورشان می گشاید و باقاطعیت نه تنها با بیان کار و کردار حکمرانان وامیران بلکه براساس مقدمه سراج التواریخ بیان «احوال مردم و شیوهٔ زندگی، رفتار وکردار، تاثیرعمل ودید وگفتار حاکمان، تبعیض وتعصب، اخلاق، صداقت وخیانت، خدمت به وطن، سنن وآداب فرهنگی، دشمنی ودوستی، صلح وامنیت، رفاه ، پیشرفت … همه وهمه را مدنظر داشته وبدون جعل کاری چیزیکه واقع شده و بوده» برای خواننده بازگو مینماید. ادامه خواندن تاریخ معاصر افغانستان براساس اسناد نیاز جامعه ماست. : احسان واصل

سرشکم نسخه یی دیوانه یی کیست                جگر  آیینه  دار  شانــه یی   کیست

جنون می جوشد از    طرز کلامم                 زبانم   لغزش  مستـانه یی   کیست

دلم  گر نیست     فانوس    خیالت                 نفس  بال  و پر  پروانه یی  کیست

ز خود  رفتم  ولی  بویی    نبردم                  که رنگم گردش  پیمانه یی  کیست

خموشی  ناله  می  گردد  مپرسید                  که آ نا  آشنا  بیـــگانه ی    کیست

ندارد   مزرع    امکان     دمیدن                   تبسم آبیاری   دانه   یی     کیست

نیاوردیــم    مـژگانی       فـراهم                   نمکپاش جگر افسانه یی    کیست

شعورم رنک گرداند از که پرسم                   زه خود رفتن ره کاشانه یی کیست

   پاسخی کوتاه برای “داکوی” کاخ سفید

داکوی قصر سفید دی شب گویی از پهلوی چپ برخاسته بود و بار دیگر خواب های پریشان حالش را بهم زده بود و بی آنکه طبیبان، حاجبان و پرده دارانش به سراغ او آیند و اندکی از نوشیدنی هایش بکاهند، برعکس او پیش دستی کرد و برعکس مقداری بیشتر بر آن ریخت و حالش بدتر شد. شاید هم آنگاه که طبیبان آگاه شدند، کار از کار گذشته بود و بعد خبر گفت وگوی ترامپ را با عمران خان شنیدند و پس از آن بدمستی او را فال نیک گرفتند و مصلحت پنداشتند که داکوی یک دنده و گپ ناشنو کاخ سفید از رسیدن عمران خان به نزدیکی های کاخ سفید دیرتر آگاه شود تا مبادا سخنان پیشین اش در مورد دادن احمق پولی ها از سوی امریکا به پاکستان در افکارش خطور کند و بجای سر وسامان دادن بهتر گفت و گو ها با خان، برعکس هار شود و سررشتۀ کار گفت و گو ها را بیشتر خراب کند و آنگاه که پرده داران کاخ سفید از موضوع آگاه شوند، سرشتۀ کار از دست شان رفته باشد؛ اما هرچه بود، حالت از کنترول بیرون شد و آقای ترامپ  هار شد و بی آنکه خمارش در گفت و گو ها با عمران خان بشکند و نشه اش تخت شود، یک باره مست و بی حال به بیرون رفت و در پاسخ به خیرنگاران در مورد جنگ افغانستان گفت” اگر ما بخواهیم در افغانستان چنین بجنگیم که برنده شویم، گفته می‌توانم که در یک هفته موفق می‌شویم. من نمی‌خواهم که ده‌ها میلیون نفر کشته شوند.                                      ادامه خواندن قامت این ملت را شکسته اید؛ اما آزمون قامت آرایی های مردمان آن ناشکسته باد : مهـرالدیـن مشید

فرستاده  مخفی افغان حكایت میكند

در جنگ علیه ترور برایش صفر  بدهید

چطور تسلیمی بن لادن به بوش پیشكش شد و چطور بربادش داد

این مضمون قبلاٌ در سال 2006 به نشر رسیده بود. لاکن نسبت اهمیت موضوع  و حالت کنونی افغانستان ، نشر دوبارۀ آن را به خوانندگان تقدیم می نمایم.

الكزاندر كوكبرن (Alexander Cockburn) و جفری كلیر (Jeffrey Clair) مضمون دلچسپی را در یك  نشریۀ  سیاسی بنام  ضربۀ متقابل  (Counterpunch)  بتاریخ اول نوامبر ۲۰۰۴ به نشر سپردند  كه اینك ترجمۀ آنرا برای معلومات سیاسی و تاریخی هموطنان گرامی  تقدیم میداریم.

جورج بوش مردی كه قسمت عمدۀ مبارزات انتخاباتی اش را اهلیت وی در جنگ علیه ترور تشكیل میداد، میتوانست سر بن لادن  را در یك پتنوس   در روز اول كارش بدست آورد.  این  پیشكش  تا روز دوم فروری ۲۰۰۲ به اعتبار خود باقی بود. این اتهام ذریعه یك افغان امریكائی كه به حیث فرد ارتباطی بین طالبان و ادارات كلنتن و بوش ایفای وظیفه میكرد،  وارد شده است. ادامه خواندن …. چطور تسلیمی بن لادن به بوش پیشكش شد و چطور بربادش داد : نویسندگان- الكزاندر كوكبرن و جفری كلیر – مترجم: میرعبدالرحیم عزیز مفسر سیاسی

  در این تردیدی نیست که صلح بک روند پیچیده و چندین لایه بوده و دارای هفتاد کوچه و هفتاد هزار خم است  که منازعه های درازمدت جنگ افغانستان را که به تعبیری به “کهنه درد بیدرمان”بدل شده است، حل آن را چنان به امری دشوار مبدل کرده است  که عبور از کوه و کتل آن را  به تعبیری “هفت خوان رستم” چه که “هفتاد خوان رستم” می توان خواند و پیمودن هر خوان آن معنای پشت سر نهادن دشواری های پرفراز و نشیب را در پی دارد. بدون تردید حل و فصل صلحی که پس از نیم قرن جنگ بدست می آید. این قدر ساده نیست و دست کم نیاز است تا خم و پیچ های زیادی را پیمود تا به خمی از هفت خم کوچۀ صلح نزدیک شد. پیچیده گی صلح افغانستان تنها در طولانی بودن آن نیست و دوطرف منازعه تنها از داشتن اجماع ملی  و داخلی سخت رنج نمی برند؛ بلکه اختلاف در درون حکومت بر سر صلح از یک سو و اختلاف حکومت با شخصیت ها و گروه های سیاسی از سوی دیگر به دشواری آن افزوده است.  ادامه خواندن بی اعتمادی به وعده های طالبان و گفت وگو های مبهم امریکا با طالبان طالبان بدانند؛ دور خوردن عقربۀ زمان در دقیقۀ نود غیر قابل پیش بینی است: مهرالـدیـن مشیـد

   مبارزه در راه آزادی فقط مساله ایراد سخنرانی ها، برگزاری جلسات و میتنگ ها، تصویب قطعنامه ها، اعزام هیئت ها به نماینده گی ها نیست. بلکه سازمان دادن دقیق فعالیت و مبارزه توده ها از همه و از همه بالاتر نترسیدن از رنج و مرارت و تمایل به فداکاری نیاز دارد. (نلسون مندیلا)

از اینکه بتاریخ 28 اسد سال جاری از صدمین سالگرد استقلال و استرداد افغانستان تجلیل بعمل خواهد آمد بخاطر ارج گزاری به خدمات و فداکاری های مبارزین راه استقلال و وطن بازیهای را که سبب مانع و شکست، عملی شدن اهداف مقدس مبارزین وطن پرست گردید، هنوز هم ادامه دارد باید آموخت که چند مثال مشت نمونه خروار از بازیهای فوق الذکر خدمت جوانان بالنده و سازنده کشور یاد آور میشوم. 

نظر به نوشته قلم بدستان با افتخار کشور از سال 1789 تا سال 1919 پلان تجرید افغانستان توسط بریتانوی ها عملی گردید که 130 سال را در بر گرفت انگلیس ها طی همین مدت با مهارت تبلیغاتی شان افغان ها را به جهانیان بحیث یک قوم وحشی، نا متمدن، غرق در خرافات، جنگجو و بی اتفاق معرفی میکردند، آنها علاقمندی نداشتند تا افغانستان با جهان خارج در تماس باشد، رقابت برتانوی ها با فرانسوی ها در مورد هند و رقابت انگلیس ها و روس ها در بازی بزرگ باعث این تجرید گردیده بود، ولی استرداد و استقلال افغانستان و آغاز فعالیت دیپلوماتیک سریع اعلیحضرت امان الله خان در ایجاد روابط با سایر دول جهان بخصوص رقبای انگلیس چون جرمنی، اتحاد شوروی وقت خشم و غصب انگلیس ها را شعله ور ساخت و برای سیاست مداران انگلیس قابل تحمل نبود که بر خلاف پلان 130 ساله تجرید افغانستان از سلطه آنها خارج گردد و از گوشه عزلت بحیث یک کشور مستقل میان ملل جهان سر بر افرازد.

سوال اینجاست آیا بریتانیا حاضر بود با داشتن چنین دشمنی از شخصیت حمایت کند که او را شکست داده و با اعلان استقلال به بازی بزرگ خاتمه دهد؟ ادامه خواندن هر کی ناموخت از گذشت روزگار — او نیاموزد زهیچ آموزگار« رودکی : فرهاد

   د زمري اته ويشتمه د افغانستان په تاريخ کې هغه وياړلې ورځ ده چې د دې هيواد دوست او دښمن، افغان ولس او بهرنيان يې نه شي هیرولی او تر ابده به د تاريخ پاڼې پرې زرينې وي. افغان ولس يې ځکه نه شي هيرولی چې په دغه ورځ ستر غازي امان الله خان د خپلو نورو مجاهدينو سره اوږه په اوږه د نړۍ د هغه زبر ځواک په مقابل کې بريا ته ورسيدل چې لمر يې په امپراطورۍ کې نه ډوبېده. په دغه ورځ ستر غازي امان الله خان او نورو همسنګرانو يې د افغانستان لپاره او د ټول افغان ولس لپاره تاريخ وياړ (خپلواکي) وګټله. ولس يې د انګليس له جال او غلامۍ خلاص کړ او د عزت او ابرو ژوند خاوندان يې کړل.

او دښمن يې ځکه نه شي هيرولی چې هغوی ته د خپل ظلم، وحشت، بربريت او د دوی د ستر قدرت په مقابل کې د افغانانو او غازي امان الله خان مېړانه ور په يادوي. دوی ته خپله هغه ماتې ورپه يادوي چې غيور افغان ولس ورته په ډيرو ساده وسايلو او نشت امکاناتو ورکړه. دغه ورځ انګليس او د نړۍ پخوانيو او اوسنيو زبرځواکونو ته په يادوي چې افغانان د تاريخ په هيڅ پاڼه کې د پرديو د غلامۍ په نوم څه نه لري، افغانان هيڅکله د چا امر ته غاړه نه ږدي او افغانان خپلواک پيدا شوي، خپلواک اوسېدل غواړي  او خپلواک به واوسي. دغه ورځ نورې نړۍ ته د عبرت درس ورکوي چې افغانان هيڅکله د سر د پاسه سر نه مني. ادامه خواندن د افغانستان د خپلواکۍ سلمه کلیزه  — لیکنه : خوشحال آصفي 

    غرض از استقبال جشن ازادی کشور همانا ازادی از سلطه انگلیس بوده منظور ازیاد اوری کارنامه های اعلیحضرت امان الله خان زنده سازی خاطرات نبرد میان علم وجهل است.
امان الله خان بحیث ممثل روند ترقیخواهی ودگرگون سازی های پیشرونده ، گروه سقوی ها وقوت های حمایه گر مذهبی نمای وابسته به استعمار به مثابه سمبول جهل، مخالف ترقی وحامی عقبروی در صد سال گذشته ثبت سینه تاریخ است.
به مصداق اینکه هیچ انسانی از سهو و خطا واشتباه عاری نیست، اعلیحضرت امان الله خان هم مافوق بشریت یا انسان کامل مبرا از سهو واشتباه نبود ، اما سخن روی پیشروی وعقبگردی است که تا کنون مضمون مبارزه میان تحول طلبان ، دموکراسی خواهان وتجدد پسندان از یک طرف ودر حال واحوال کنونی ما ارتجاع ممثل سیاست پاکستان از جانب دیگر میباشد . ادامه خواندن شخصیت‌ امان الله خان ازدید  محققین خارجی « به پیشواز صدمین سالروز استقلال افغانستان» : محمد ولی

    فیض محمدکاتب (۱۲۷۹–۱۳۴۹ ق) شخصیت فاضل ودانشمند کشوردراواخر قرن نزدهم دردستگاه سلطنت امیر  عبدالرحمن بکار کتابت آغاز نموده است. امیر حبیب الله نوشتن تاریخ افغانستان را ازعهد احمد شاه ابدالی به عهده وی گذاشت که تا پایان کار خودش ویکسال امیر امان الله را درچهار جلد دربر میگیرد،تالیف نموده است. درمقدمهٔ جلد چهارم آمده است :«… راست گویی وواقع نویسی وحقیقت جویی درثبت وضبط حوادث ووقایع ،کارساده ای نبود.                                                                امیر حبیب الله شخصاْ برکاراونظارت داشت … آنجا که میان نوشته های فیض محمد وآرای دیگران اختلاف پیش می آمد،امیر خود به داوری می نشست… .»

جلدچهارم سراج التواریخ (درسه بخش) که سالهای اخیر امیر عبدالرحمن راتا یکسال سلطنت امیرامان الله دربر میگیرد،به ویرایش ، مقدمه وبخصوص فهرست بسیاردقیق دکتورمحمدسرور مولایی درسال ۱۳۹۰ خ درکابل بچاپ رسیده است .«مطالعه وبررسی سراج التواریخ به ویژه مطالب ومندرجات جلد های سوم وچهارم که به زمانه ای ما نزدیکتراست،سوابق اعمال ورفتاروکردار بسیاری ازافراد واشخاص وقبایل وطوایف را چنانکه درتاریخ اتفاق افتاده است،برای ما بیان میکند.» ادامه خواندن سراج التواریخ (نقل قول ها ویادداشتهای ازعلامه فیض محمد کاتب) :

   مدت چهل سال از جنگ‌های خانمان‌سوز تجاوز کارانه و نیابتی کشورهای زورمند جهانی در رأس امریکا و متحدینش درافغانستان به بهانه های مختلفی سپری میشود. دراتش این جنگ مردم بلیه داروبی دفاع شهروندان کشور به مثابه مواد سوخت ان ازبین میروند وصدمه بزرگ مادی ومعنوی را متقبل میشوند. این جنگ غیر متعارف توسط حلقات جهانی و منطقوی برای تامین منافع خویش دروجود گروهای بنیاد گرایی دینی که ساخته وبافته خودشان است مانند: مجاهد، القاعده، طالب داعش وغیره براه انداخته شده است. این گروهای تحجرگرا همه به مثابه پدیده های تاریک درروند تاریخ با نفی یکدیگر بوجود امده وازوجودانها کشورهای بیگانه به حیث ابزارو وسیله برای رسیدن به هدف برضد کشورهای رقیب خود استفاده کرده اند.

 طوریکه نویسنده مشهور امریکایی جانیلی ویلینا درکتاب جنگ نیابتی درافغانستان مینویسد:«علاوه و برخلاف عقیده رایج که معتقدست جنگ در افغانستان در سال 2001 شروع شده است، دقیق‌ترست که گفته شود جنگ در سال 1979 آغاز شد. در حقیقت، دلیلی که چرا این کشور در شرایطی است که تا به امروز ادامه دارد، به تصمیمی برمی‌گردد که دولت کارتر در سال 1979 جهت سرنگونی حزب دمکراتیک خلق افغانستان و بی‌ثباتی افغانستان گرفت.» ادامه خواندن آیا صلح امید است یا ارمان! – : علی رستمی

افغان دولت هر وخت د وسله والو مخالفيونو پر مخ د سولې دروازې پرانيستې

دي، تل يی د هر چا منځګړيتوب ته زړه ښه کړی دی او تل يي په دغه لار کې ښکېلو غاړو ته په ځانګړي توګه پاکستان ته امتياز ورکړی دی، خو د پاکستان لخوا تل دوه مخې پاليسي پر مخ وړل شوېده. له وسله والو مخالفانو سره د افغان دولت مخامخ خبرې لومړی پړاو يي د پاکستان په مري کې ترسره شو او له هغه وروسته افغان ولسمشر بیا بیا له وسله والو طالباننو غوښتي،چې خبرو ته ورسره کېني.
دا دی اوس يو ځل بیا ولسمشر غني وویل،چې له وسله والو طالبانو د تسلیمۍ لیک نه،بلکې مذاکرات غواړو؛ هغه هم باعزته او تلپاتې سوله؛ او وسله والو طالبانو ته هم په کار ده، ومني، چې دوی له هغو افغانانو سره مخامخ دي چې د سولې اراده لري.

خو له پاکستان سره د افغان دولت د تيرو اړيکو تاريخ او وسله والو طالبانو باندې د پاکستان نفوذ ته په کتو؛ شنونکي ډېر خوشبین ندي،چې وسله وال طالبان دې د افغان حکومت د سولې غږ ته مثبت ځواب ووايي،ځکه پاکستان تل افغان دولت دوکه کړی او له دې وروسته هم باور نشي پرې کیدای. ادامه خواندن روانې هلې ځلې؛سوله که وخت ضايع کول؟!… لیکنه: خوشحال آصفي 

بسکه در آتش بیداد زمان سوختــــــــه ایم
هرکـــــه لطفی بکند چشم به او دوخته ایم

بزمها گرم شود ز آه دل و سینه مــــــــــا
آن چــــــراغیم که صد انجمن افروخته ایم

مرغ دل از قفس سینه برون آی که مــــا
کاندریـــن خانه به جز درد نیاندوخته ایم

ادامه خواندن “بیداد زمان” : حــامــد نـویـد

  متن انگلیسی این کتاب پرمحتوا وآموزنده والهام بخش درمسیرتحولات و انقلابات مدنیت بشری را اخیراٌ درهفتۀ گذشته بعداز انتظارزیاد بطورقرض بین کتابخانه ها ازکتابخانۀ (کینگز تاون) بدست آوردم ودرعین زمان یک نسخۀ چاپ جدیدآن بامساعی نواسۀ عزیزم هیله حنیف ازانتشارات آمازون میسرشد که همین حالاپیش روی خوددارم وهمچنان ترجمه های فرانسوی وفارسی آن نیزمورداستفاده ام قراردارد.

خوانندۀ گرامی وفرزانه این نکتۀ مهم را مدنظرخواهدداشت که محتویات این کتاب که « 537  » صفحه را دربرگرفته، ازطرف چندین مرکزانتشارات از جمله ازطرف یونایتدپرس انترنشنل بررسی گردیده است، درهنگام مطالعه دقت وتوجه وتمرکز ذهنی راایجاب میکند ومعلومات وانتباهات ارزشمندی بدسترس میگذارد. ادامه خواندن   نظری در باره کتاب٬ موج سوم (به زبان انگلیسی) مؤلف: الوین تافلر Elvin Toffler – نوشتهٔ : پـروفیسـور داکتر عبـدالواسـع لطیـفی

( دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا در دیدار با نخست وزیر پاکستان، عمران خان گفته است جنگ افغانستان را می‌توانم در جریان ۱۰ روز با کشتن ۱۰ میلیون انسان و محو کردن افغانستان از نقشه‌ی روی زمین خاتمه بدهم اما نمی‌خواهم این‌کار را بکن)                                       تهدید به محو افغانستان از روی زمین چه معنی دارد ؟   وقتی تمام فرصت‌ها برای ساختن افغانستان، قربانی اهداف غلط و اشتباه یک مجموعه‌ای تمامیت‌خواه و انحصار طلب در درون نظام می‌شود، نتیجه همین  است که دونالد ترامپ گستاخانه به فکر محو افغانستان کشتن ده میلیون انسان دیگر است.

رهبران سیاسی باید از گفته های خود خجالت بکشند که میگفتند ما پاکستان را به انزوا کشانیده ایم حالا یکبار دیگر امریکا و پاکستان دست و آستین بر زده اند یکجا میخواهند سناریوی دهه 90 را در افغانستان تکرار کنند.  ادامه خواندن برای آنانیکه افغانستان را دوست دارند( خاموشی در مقابل این همه جنایات تا تهدید محو افغانستان خیانت ملی و گناه نا بخشودنی است): احمد سعیدی