پشت صحنۀ نشست مسکو خبرسازتر از روی آن بود رمز آرایی پشت صحنۀ نشست مسکو خبر ساز تر بود: مـهـرالـدیـن مـشـیـد

  نشست مسکو در حالی برگزار شد که نشست بین الافغانی دوحه بنا بر اختلاف های داخلی و بیرونی به شکست انجامید و این بار روسیه توانست تا زیر نام نشست صدومین سالگرد روابط افغانستان – روسیه هیآت رهبری طالبان را به رهبری ملا برادر خیلی قشنگ بر رخ رسانه ها بکشد و با نشان دادن آن در کنار دختران زیبا و تناز روسی هوای ثمرقند و بخارای قدیم را در کلهء شان تازه کند و هرچه بیشتر تیغ از دمار شان بیرون کند.

در این نشست دو طرف به صلح تاکید کردند و بار دیگرخروج نیرو های امریکایی از افغانستان را یگانه بدیل برای گفت و گو های بین الافغانی و صلح عنوان کردند که این گزینه برای امریکایی های مطلوب نیست و قبول این به معنای شکست قطعی امریکا در افغانستان تلقی می شود. از همین رو امریکا تلاش می کند تا طالبان را به قبول نیرو های امریکایی و تشکیل حکومت بین الافغانی ترغیب کند که با این خواست امریکا کشور های روسیه، چین و ایران هم نظر نیست و آنان از حضور نیرو های امریکایی در منطقه نگران اند. آقای اتمر که گفته می شود، در زمانی که وزیر داخله بود، ورود طالبان به شمال را فرصت سازی کرده بود و در آن زمان رسانه ها از نقل و انتقال طالبان بوسبلهء هلیکوپتر ها به شمال کشور سخن ها می گفتند.                                                                                              در این نشست درفشانی ها کرد و در خطاب با ملابرادر گفت که او و آقای کرزی پنج سال پیش تلاش های زیادی برای بیرون کردن  جناب ملابرادر از زندان یا مهمانخانه   نظامیان پاکستان به خرج دادند که  هدف شان صلح بود و اما تلاش های شان به نتیجه نرسید و افزود که خدا را شکر که حالا این فرصت فراهم شد. ادامه خواندن پشت صحنۀ نشست مسکو خبرسازتر از روی آن بود رمز آرایی پشت صحنۀ نشست مسکو خبر ساز تر بود: مـهـرالـدیـن مـشـیـد

تحـفـه ء عـیـد : م – اسحاق ثنـا

                                          

                  عید آمد از وطن احوال درد آورده ام                          

قصه ها از بیوه و از رنگ زرد آورده ام 

رفتم و دیدم وطن جز اشک و جز ماتم نبود 

تحفه ها از اشک مادر آه سرد آوردم 

ادامه خواندن تحـفـه ء عـیـد : م – اسحاق ثنـا

رمضان ماهء هدایت و رستگاری و خرد ورزی وغلبۀ نور بر ظلمت : نویسنده – مـهـرالدین مـشیـد

  رمضان ماهء هدایت و رستگاری و غلبۀ نور بر ظلمت است تا چراغ رهایی و پیشرفت بشریت برای همیش درخشان باقی بماند و رمضان در واقع با گذشت هر سال بر قندیل آن روغن تازه می ریزد تا چراغ هدایت برای همیش روشن باشد و نور امید و هدایت بر چشمان انسان ها درخشنده تر از پیشتر بدرخشد. این روغن در واقع همان زیتونی است که به قول قرآن در بوتل شیشه یی جان ریخته می شود و چنان می درخشد که “نورا علی نور” دل های خفته را بیدار و انسان های نشسته را به قیام، ایستاده را به تکان، افتاده را به قیام، خاموشان  را به فریاد، خوابیده گان را بیدار، بی تفاوتان را تفاوت و فرصت جوبنده گان  را فرصت میسر می سازد تا عشق انسان داشتن در آنان زنده شود و شور انسان بودن در آنان جان تازه بگیرد و آهسته و پیوسته به سوی آدم شدن گام بردارند. به این ترتیب به مقامی برسند که “از ملک پران شوند و آنچه اندر وهم ناید آن شوند” تا باشد که شیخ چراغ بدست ما دیگر با چراغ دنبال انسان نرود و فریاد بزند که ” از دیو ودد ملولم انسانم آرروست”. رمضان در واقع جرقه یی است که پیامبر را به سوی ادامه خواندن رمضان ماهء هدایت و رستگاری و خرد ورزی وغلبۀ نور بر ظلمت : نویسنده – مـهـرالدین مـشیـد

شمس النهار و میرزا عبدالعلی! – پرتو نادری

   درافغانستان از محمود طرزي چه در زمينۀ مطبوعات و چه در زمينۀ ادبيات با حرمت فراوان ياد مي شود. شماري از پژوهش‌گران عرصۀ مطبوعات از او به حيث پدر مطبوعات نوين كشور ياد كرده اند. اين امر گاهي در ميان نسل جوان اين توهم را به وجود آورده است كه گويا مطبوعات در افغانستان با محمود طرزي و نشريۀ او سراج الاخبار افغانيه به سال 1911 ميلادي آغاز شده است. در حالي كه نخستين نشريه در افغانستان به سال 1873 ميلادي به دوران امير شير علي خان بر مي گردد و اين زماني‌است كه در شهر كابل نشريۀ «شمس النهار» در شانزده صفحه به قطع كوچك به نشرات آغاز کرد. در پیوند به مدير مسوُول شمس النهار ديد گاه‌هاي گوناگوني وجود دارد شماري اعتقاد بر اين دارند كه مدير مسوُول آن قاضي عبدالقادر پشاوري بوده است كه به گفتۀ بعضي از پژوهش‌گران در ميان شهريان كابل به قادرو شهرت داشته است. مير غلام محمد غبار در تاریخ خود، افغانستان در مسير تاريخ نيز از او به لقب قادرو ياد كرده است. ادامه خواندن شمس النهار و میرزا عبدالعلی! – پرتو نادری

نیایش دریچه یی به سوی امید و کلیدی برای تحرک و دگرگونی ها: الهی تو آن کن که پایان کار – تو خوشنود باشی و ما رستگار : نویسنده – مـهـرالدین مـشیـد

  الهی پروردگارا به برکت این ماهء خجسته و پرمیمنت بر حال این ملت مظلوم و دردمند رحم کن، به لطف و عظمت خویش بر غمنامهء چهل سالهء این ملت نقطهء پایان بگذار و  دفتر خونین و غمبارهء درازمدت این ملت از پا افناده و بی درمان را ببند. الهی حالا که کار از دست این ملت رفته است و سرنوشت اش زیر بازو های آهنین اژدهای تروریزم و بازی گران منطقه یی و جهانی با تروریزم بسا بیرحمانه به بازی گرفته شده است. تنها دستان قدرتمند و مقدس تو گارساز است تا کابوس جنگ و وحشت و دهشت را از فضای این سرزمین برداری و نسیم صلح و آرامش را به این کشور به ارمغان آوری. الهی تو مسبب الاسباب هستی، برای عبور از کوه و کتل دشواری ها ما را یاری رسان، تو سبب ساز واقعی هستی و در این مقطع حساس  تاریخی بر ما سبب ساز شو تا از این توفان بیرحم که کشتی سرنوشت ما در گل نشسته است،  رهایی یابیم، الهی اکنون که چرخ تاریخ در کشور ما پا در گل مانده است و تپیدن و از جا جنبنیدن بررغم نیاز های شدید دشوار و نهایت آزمونی شده است، بر ما چتر رحمت را بگستر. الهی برای زمامداران ما ارادۀ  راستین برای خدمتگذاری  به مردم، مبارزه با مفسدان بزرگ و غارتگران زمین ارزانی نما و برای شان نیت نیک، شجاعت خوب، استقلال عمل عنایت بفرما تا حاکمیت قانون در کشور برپا و این طلسم شوم جنگ در کشور ما شکسته شود. الهی سیاستگران ما را توفیق عطا کن تا صادقانه و صمیمانه دست به دست هم بدهند و بدور از مرض و غرض در راهء خدمتگذاری راستین به مردم ما بی ریا و دور از فریب با یکدیگر همسو و هم صدا شوند. ادامه خواندن نیایش دریچه یی به سوی امید و کلیدی برای تحرک و دگرگونی ها: الهی تو آن کن که پایان کار – تو خوشنود باشی و ما رستگار : نویسنده – مـهـرالدین مـشیـد

غلام سرور جویا : نویسنده – امان کبیری

  غلام سرور جویا فرزند منشی غلام حسین خان اعتمادالدوله ( سررشته دار ) در سال ۱۲۷۷ خورشیدی در یک خانواده با معرفت در چنداول کابل زاده شده پس از اتمام تحصیلات متداول زمان در سال ۱۲۹۶ خورشیدی نزد پدر خود به عنوان کاتب کار را آغاز نمود .
سرور جویا با عشق سرشار دفاع از میهن در سال ۱۲۹۸ خورشیدی در جنگ استقلال در شمار سربازان سردار عبدالقدوس خان صدراعظم به همراه پدر خود که منشی نامبرده بود شرکت نمود.
در سال ۱۳۰۱ خورشیدی مسئولیت کتابت دارالانشاء صدراعظم را در ولایت کندهار به عهده داشته دوباره به کابل آمده در زمره منشیان اعلیحضرت امان الله خان گماشته شد .
در سال ۱۳۰۳ خورشیدی برای تحصیل فن طبابت و زنگوگرافی و حروف چینی و طباعت به اتحاد شوروی و ایران سفر نمود . در سال ۱۳۰۶ خورشیدی دوباره به وطن برگشته اولین مطبعه دانش را در ولایت هرات سروسامان بخشید .
غلام سرور جویا شاعر ، نویسنده و شخصیت مبارز و وطن دوستی بود که از جمله طرفداران سر سخت اعلیحضرت امان الله خان به شمار می رفت که از ابتدا نادر خان را شناخته بود و بر ضدش مخالفت می نمود .
مرحوم جویا در دوران امارت امیر حبیب الله خان کلکانی با چند تن از جوانان مبارز و روشنفکر دیگر گروه مخفی را به نام ( حزب آزادی خواهان ) تاسیس کرد و عضو کمیته مرکزی هفت نفری آن بود ، پس از چندی از طرف جاسوسان مرتجع این حزب افشاء گردید جویا با سایر رهبران دستگیر و به زندان محکوم شدند .
ادامه خواندن غلام سرور جویا : نویسنده – امان کبیری

یادی از غنی نسواری 
روایتی از کاکه های کابل٬ 
غنی نسواری کیست؟ : وحدت الله درخانی

  تقریباً یک قرن و نیم پیش در خانوادۀ عبداللطیف خان باشندۀ بالا حصار کابل، طفلی بدنیا آمد که آوازۀ آن هنوز در کوچه ها، خانه ها و جمعیت های خاص و عام بر سر زبان هاست، در جوانی در قطار کاکه های کابل و در ایام پیری یکی از فقیر مشربان شهر به حساب میرفت. عبدالغنی مشهور به غنی نسواری در آوان جوانی یکی از کاکه های چوک کابل بشمار میرفت. وی چپن و دستار ابریشمی ساخت چنداول و کمربند و شال شانه یی «خلیل خانی» و «پتگی» نوع دیگر « شال های موره دوزی» را می پوشید. در آن زمانه ها کسی که در جمعیت ویا مسلک کاکه ها داخل میشد، وظیفۀ او حفظ حیثیت محله و معاونت با کوچه گی ها بود. غنی از آن جوانان بود که به بیوه زنان، بچه های یتیم و بی سرپرست کوچه و دوستان بی بضاعت خود از معاونت های مادی دریغ نمیکرد. برای اینکه از عهدۀ این همه مصارف برآید، لازم بود چشمۀ عایداتی داشته باشد. ادامه خواندن یادی از غنی نسواری 
روایتی از کاکه های کابل٬ 
غنی نسواری کیست؟ : وحدت الله درخانی

نمی توان بزودی توقع کاهش جنگ را در افغانستان داشت : احمد سعیدی

  هفته گذشته داکتر زلمی خلیلزاد، نمایندۀ خاص ایالات متحده در امور مصالحۀ افغانستان  پشت درهای بسته به اعضای کمیتۀ روابط خارجی مجلس سنای امریکا در مورد روند صلح و گفتگو با طالبان معلومات داد.

آقای خلیلزاد  پس از آنکه به این سمت، انتصاب گردیده این نخستین باری است که وی در مورد مذاکرات صلح با طالبان، به اعضای سنای امریکا گزارش داده است گفته میشود که قبلاً شماری از قانونگذاران امریکایی از مایک پمپیو، وزیر خارجۀ ایالات متحده خواسته بودند تا آقای خلیلزاد را برای گزارشدهی به کانگرس امریکا بفرستد. ضرورت این گزارش برای اعضای کنگرس زمانی برجسته تر گردید که شماری از اعضای دموکرات کمیتۀ امور خارجی مجلس نمایندگان کانگرس امریکا با ارسال نامه‌ای به آقای پمپیو از “فقدان شفافیت” در روند صلح افغانستان انتقاد کرده بودند و این مذاکرات را بی نتیجه و مشکوک نیز خوانده بوده بودند. ادامه خواندن نمی توان بزودی توقع کاهش جنگ را در افغانستان داشت : احمد سعیدی

قربانی مردم قهرمانی نیست، اتمر را بهتر بشناسید!… دکتور علی احمد کریمی

   ” انقلاب برنامه ریزی نمیشود بلکه در اثر رفتار حکومتها اتفاق می افتد لذا حکومتها را برای رخ دادن انقلاب باید سرزنش کرد ونه مردم را” بحرانهای سیاسی کنونی مولودسیاستهای تبعیض گرانه و نفاق افکنانه نه تنها دولت وحدت ملی بلکه میراث سنگین و ننگین زمان طولانی کرزی نیز است که بجای دفاع از تساوی طلبی های بشردوستانه وروش ورفتار های بیطرفانه با مردم که در آن اصل و نسب، نژاد ،روابط خانوادگی ،ثروت و زور تاثیرندارد و همه باید مطابق قانون رفتار نمایند آب تازه در آسیاب « مخالفین » رژیم جاری گردانیده است.اسرار پشت پرده طرح نامزدان ریاست جمهوری که اکثریت شان محافظه کار،ترسو وحقوق بگیر از خزانه دولت اند و سوابق تبهکارانه در مقابل مردم دارند مرموز نه خواهد ماند،  اما این کوتاه نظری ماجراجویانه آنان  به اشرف غنی کمک خواهد کرد تا بطور مستقل بدون توجه به دولت توافقی بطور پاتریمونیالیسم حکمروایی نماید و براساس این مقوله جامعه شناسی کارمندان دولتی همگی در حقیقت مزدوران وچاکران فرمانروا خواهند بود.  طرح به زور راندن اشرف غنی ازارگ پایه مردمی ندارد و مردم به آزمودن چهره های آزموده نمی توانند اعتماد نمایند و این طرح بعد از انتخابات جنجالی پارلمان و جعل و تقلب و به تاخیر افگندن اعلام نتایج آن و همراه به افزایش بی ثباتی های سیاسی و آینده نامعلوم از نتایج مذاکرات با طالبان شرایط فارس ماجرا ایجاد نموده است که طرح نامزدان ریاست جمهوری را با اتکا با ماده های ۶۱ و۶۲ قانون اساسی بیهوده جلوه میدهد. ادامه خواندن قربانی مردم قهرمانی نیست، اتمر را بهتر بشناسید!… دکتور علی احمد کریمی

مؤسس شعبۀ تیاتر در فاکولتۀ هنرهای زیبای پوهنتون کابل کیست؟…نوشته: دکتور عنایت الله شهرانی

        در یکی از صفحات اجتماعی ( فیسبوک ) مناقشۀ  و مناظره  جوانان  محترم  و آگاه وطن در بارۀ اینکه شعبۀ تیاتر فاکولتۀ هنرهای زیبا را که تأسیس کرده است٬ آغاز گردید. یکی میگفت که شعبۀ مذکور و شعبات موسیقی و تعلیم و تربیۀ هنر را داکتر شهرانی تأسیس نموده است، دیگر میفرمود که داکتر نعیم فرحان دیپارتمنت تیاتر را ایجاد کرده است.

البته قابل خورسندی است که جوانان  هوشمند  وطن  علاقه زیاد به  هنر های زیبا دارند و میخواهند حقیقت را بدانند٬ موضوع باید هویدا گردد، ورنه اینهم درد سر به آینده گان و نویسنده گان تاریخ پوهنتون کابل خواهد شد.

چند سطر که  عبارت از حقایقی میباشد که دروغ در آن نیست، فقط حضور حضرت پروردگار را در نظر گرفته، با صدق گفتار همه توضیح داده میشد،  هر آنچه  در این چند صفحه تحریر میگردد بقلم شخص خودم هنایت  الله  شهرانی میباشد و در همه گفتار و تاریخ تأسیس شعبۀ تیاتر مسؤل میباشم.

پیش از اینکه در سال (1976م) جهت تحصیلات عالی در رشتۀ تعلیم و تربیۀ هنر به امریکا بروم، یک سال پیش از آن پروفیسور استاد میر حسین شاه رئیس فاکولتۀ ادبیات و علوم بشری دو شعبۀ نقاشی و هیکل تراشی را در فاکولتۀ مذکور بنام شعبۀ هنرهای زیبا تأسیس نمودند که بنابر دعوت پروفیسور صاحب میر حسین شاه من نیز در آن مجلس حضور داشتم.

بوقت تحصیل در کنار شعبات موسیقی و تیاتر و مهندسی درس میخواندم و هر روز بدان فکر بودم که کی باشد این دیپارتمنت ها را ما در کابل داشته باشیم. ادامه خواندن مؤسس شعبۀ تیاتر در فاکولتۀ هنرهای زیبای پوهنتون کابل کیست؟…نوشته: دکتور عنایت الله شهرانی

منان ملګری د افغانستان د تیاتر، سینما، ډرام او تمثیل غوره استاد : م -یوسف هیواددوست

  بې له شک ټول هنرمندان او هنرپوهان په دې خبره کې سره متفق دي چې ارواښاد منان ملګری د افغانستان د تیاتر ، سینما ، ډرام او تمثیل غوره او بې جوړې لوبغاړی او منلی استاد و . استاد منان ملګري لا هغه وخت چې د لغمان په هنرپروره ولایت کې اوسېده او

د تنکي ځلمیتوب بې غمه وختونه یې تېرول ، له تمثیل او تیاتر سره مینه درلوده ، او همدغې مینې د هغه پښه د وخت راډیو افغانستان ته راکش کړه .زه ( هیواددوست )هغه وخت نوی د کوچنیانو له پروګرام څخه د راډیو یو شمېر نورو خپرونو ته ورمعرفی شوی وم چې د وظیفوي ارتباط له کبله د پښتو ډرام او داستان په شعبه کې ورسره آشنا شوم .خبرې یې تل په موسکا او ورین تندي کولې .په لاره به ورو ورو روان و خو کتل به یې تل شا او خوا ته ، یوه ږمنز او خوش بویه عطر به تل ورسره ول ، اکثرا به یې ملي جامي په تن وي خو کله به چې په دریشي کې راغی نو ارواښاد استاد فضلي به ورته ویل ( ملګری صیب ! بیا دې ځان ښایسته کړی ، خیریت خو به وي …) .د استاد فضلي او استاد ملګري یوه ځانګړې دوستي وه ، له راډیو د باندې به یې هم سره کتل.یوه ورځ مې ورته وویل (( ملګری صیب ! تا پرون کیسه وکړه چې کوم باغ کې مو پاچا ظاهر خان ناڅاپي ولید ، ولې موږ له ځان سره نه بیایئ ؟ ) هغه راته وویل (( وخت یې راځي چې ته هم زموږ ډله کې شامل شي …)) او رښتیا کله چې زما قرارداد په رسمي توګه وشو ، او په عمر هم لږ برابر شو نو بیا به ټول په ګډه مېلو او نندارو ته تلو .تل لکه یو مشر پر خپلو همکارانو مهربانه و .خدای تعالی ورته یو ځانګړی استعداد ورکړی و ، د اړتیا په وخت کې به یې په لږ وخت کې د راډیو لپاره یو پرله پسې داستان ولیکه ، او یا به یې په یو ساعت کې د راډیو د جمعې د شپې ډرام ولیکه .په ډایرکټ ، رژې ، او پرودیوس کې غوره او چټک و . د ستیژ پر سر پر خپل رول او ټول ستیژ حاکم و .کله خو به داسې شو چې له خلکو ډک تالار کې به یې د ستیژ پر سر پرته سکریټ او لیکنې سم دلاسه یوه تمثیلي پارچه او یا ډیالوکونه جوړ کړل .د راډیو د ژوندیو پروګرامونو ( تمثیلي ) په وړاندې کولو کې هم همدغه راز بریالی و . د تمثیلي پارچو ښه لیکوال و .له دې برسېره غوره لنډې کیسې او خواږه شعرونه به یې ویل . انقلابي جذبات یې درلودل ، په شعرونو او داستانونو کې یې قهرمانان دهېواد بې وزلي خلک ول.ژبه یې مخامخ ، تنده خو دوستانه وه .انتقادي اړخ یې پیاوړی و .چاپلوس نه و ، او نه د کوم مقام او چوکۍ علاقمند .
ملګری صیب د ځینو ټلویزیوني فلمونو او سریالونو سناریو هم لیکلې چې په دې ډله کې د ( کونډې ځوی ) د سریال په لیکلو کې له څو تنو نورو لیکوالو سره ګډ کار وکړ .هغه د ملت د بیدارۍ لپاره د سر په بیه کار وکړ خو له بده مرغه چې دولتونو او حاکمانو هغسې چې لازمه وه د هغه ژوند و نه ژغوره او په پای کې له دې فاني نړۍ څخه یې د تل لپاره سترګې پټې کړې . الله دې ښه جنتونه ورکړي .
هیله ده د افغانستان د راډیو ټلویزیون او افغانفلم عمومي ریاست د یو تمثیلي کورس تاپیا وکړي چې د ارواښاد استاد منان ملګري په نوم وي او هر کال به شامل خدمت ممثلینو ته اظافه مسلکي زده کړه ورکوي . ( یوسف هیواددوست ـ له ډنمارک څخه د افغان غږ راډیو یې مجله )

 

 

 

سوگند من همان است که بود : داکتر دنیا غبار

 “دب اکبر , شب دوست کودکی ام
در مشرق زمین , و در نقرابی آسمان
من خواب یا بیدار , تو آزاد و استوار
همه شب همراز افکارم بودی …
زیر لحاف دست دوخته ای مادر م
بر چهارپایی دست ساخته ای کشورم
روی بام کاهگلی خانه گمشده ام
در شرق زمین , دب اصغررا میجستم
با خود میگفتم هر جا روم , 
ادامه خواندن سوگند من همان است که بود : داکتر دنیا غبار

نگذارید ، منار جام به سرنوشت منار چکری گرفتار آید: پرتو نادری

  تاریخ باستان شناسی افغانستان روز بیست و هفتم جون دوهزار و دو میلادی را به حیث یك روز مهم و پر افتخار به حافظه خواهد داشت.
سازمان آموزشی و علمی – فرهنگی وابسته به سازمان ملل متحد، یونسكو در همین روز منار جام را در نشستی كه در شهر بوداپست مركز مجارستان راه اندازی شده بود در فهرست آثار مهم جهان ثبت كرد . این نشست كه به وسیلۀ دانشمند كشور هنگری« Tamas Fejerdy » گرداننده گی می شد، در آن افزون بر منار جام هشت اثر و ساحۀ فرهنگی دیگر از كشور های آلمان، مصر، هنگری، هند، ایتالیا و مكسیكو نیز در فهرست آثار فرهنگی جهان اضافه گردید.

اساساً افغانستان به سال 1982 میلادی از یونسكو خواسته بود تا منار جام در غور ، تندیس های بودا در بامیان ، حوزۀ باستانی آی خانم در تخار و ساحۀ باستانی شهر هرات را در فهرست آثار فرهنگی جهان جای دهد.
از آن شمار منار جام نخستین اثر فرهنگی افغانستان است كه در آن نشست به حیث یك اثر فرهنگی جهانی پذیرفته شد.

در پیوند به تندیس‌های بزرگ بودا دیگر سخنی و تقاضایی وجود ندارد برای آن‌كه درماه مارچ سال 2001 میلادی طالبان با استفاده از انبوه مواد منفجره و شلیك سلاحهای ثقیل آن دو تندیس بی‌مانند جهان را در فهرست فاجعۀ فرهنگی خویش ثبت كردند. ادامه خواندن نگذارید ، منار جام به سرنوشت منار چکری گرفتار آید: پرتو نادری

سیلاب ویرانگـر کابل : پروفیسرداکتر عبدالواسع لطیفی 

چنان سیلابی سرازیر شد برگرد و نواح کابل

که نه درکلبه ها، در ودیوارماند ونه درباغ شاخچۀ گل

نعره کنان می غلتید آبهای سرکش ز هر کوه و کمر

تلاش مردم به مهارکردن چنین سیلاب بود بی اثر

ادامه خواندن سیلاب ویرانگـر کابل : پروفیسرداکتر عبدالواسع لطیفی 

دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی در خرگاۀ سبز عشق و کوچه باغ های غزل  هایش( قسمت هفتم) : مهـر الدیـن مشـید

 من از مردی و نامردی چه گویم    عمل آیینه یی نامرد و مرد است

    گفتنی است،  حیدری شاعر شعر سفید، شعر آزاد گونه است که در دهۀ سی شمسی، پس از نشر مجموعۀ هوای تازهازشاملو ظهور پیدا کرد . در این شعر بصورت عموم وزن عروضی رعایت نشده؛ اما آهنگ و موسیقی در آن نمود دارد و بیرون از اوزان نیمایی است. شماری ها بدین باور اند که شعر سفید بعد از عصر ترجمۀ شعر اروپایی در کشور بوجود آمده است. پس از شعر سفید، نوعی چهار پاره سرایی رایج یافت . چهار پاره سرایی در ایران بعد از انقلاب مشروطیت بوجود آمد و اما در افغانستان بعد از دهۀ چهل هجری بوجود آمد؛ هرچند در اصول با شعر کلاسیک همخوانی دارد و اما بعد از فروریزی دیوار های وزن عروضی به وسیلۀ نیما، در سروده های بسیاری شاعران رخ بنمود. چهار پاره ها در واقع دو بیتی های منظم اند که مصرع های اول با مصرع های دوم و چهارم هم قافیه نیستند و از نگاۀ وزن هم وزن هستند. یک نمونه از چهار پارۀ لطیف ناظمی دیگر زسنگ ساحل تالاب چشم من مرغابی خیال تو پرواز می کند در آسمان غربت بیگانه های دور سیمرغ یاد‌ها سفر آغاز می کند چهار پاره سرایی در واقع راه شعر افغانستان را به اوزان آزاد عروض که مبتکر آن نیما یوشیچ بود، کشاند و نیما ساختار های قرار دادی گذشتۀ وزن عروضی یا وزن کمی را شکستاند و با ایجاد انقلاب در وزن عروض شعر فارسی را وارد ادامه خواندن دمی با نجم العرفا حیدری وجودی از پیش قافله داران عرفان اسلامی در خرگاۀ سبز عشق و کوچه باغ های غزل  هایش( قسمت هفتم) : مهـر الدیـن مشـید

نبرد دشوار مردم بر علیه بردگان تاریخ! …. ” تاریخ برده شاهان نیست، بلکه شاهان برده تاریخند” :دکتور علـی احمد کـریـمـی

  ای هموطن آزاد شو واگر خودرا تکان ندهیم وفکر نه کنیم در جنگ با بردگان تاریخ که مانع پیشرفت و عشق به انسانیت میگردند هرگز پیروز نه خواهیم گردید.اگربه خانه تکانی افکار خود نیردازیم و گرد و غبار کینه و کدورت ،بی تفاوتی و عادات های منسوخ دوران جاهلیت را از مغزهای خود نه زدایم بار ننگ  و سنگین بردگان تاریخ را برای همیشه به دوش خواهیم داشت. تفکر به آزادی انسان را ازحیوان تفریق وآنرا به حد کمال راهنمایی می نماید،ای هموطن مسلمان و مومن، خداوند مارا، ۸۱۱ بار در قرآن کریم به تفکر و تعقل دعوت می نماید و بیشتر از هزار آیه در فضیلت علم و خرد ذکر گردیده است. ای هموطن، افسوس و هزار افسوس که ما مغز این دین پاک را فدای تظاهر و ریا نموده ایم .خرد و عشق به آزادی، جرات گفتن،پرسیدن و مخالفت را با بردگان تاریخ و ترقی وپیشرفت میدهد،ای هموطن خودرا تکان بده و لحاف گندیده و متعفن بی تفاوتی را دور افگن،بی تفاوتی نوع بیماری اجتماعی است که حکومت های برده ودست نشانده در وجود من وتو ترزیق نموده، ای هموطن زمانیکه آزادی وطن و سرنوشت من وتو قربانی مشت مزدوران بیگانه پرست میگردد، نگو برای من مهم نیست آن  چه برسر وطن و دیگران میآید، در بی تفاوتی من وتو عواطف،مسئولیت پذیری و همدلی می میرد و وطن در زیر چکمه های بیگانگان پایمال  میگردد،بی تفاوتی های اجتماعی وسیاسی باعث بد بختی و تباهی دامنگیر برای همه میگردد. ای هموطن اگرما بوطن خود کمک نه کنیم دیگران هرگز بما کمک نه خواهند کرد ،با اتکا به ادامه خواندن نبرد دشوار مردم بر علیه بردگان تاریخ! …. ” تاریخ برده شاهان نیست، بلکه شاهان برده تاریخند” :دکتور علـی احمد کـریـمـی

شادروان محمد آصف آهنگ : امان کبیری

زنده یاد آصف آهنگ ، مبارز ، سیاستمدار ، نویسنده، مورخ و شاعر از جمله منورین و نخبه های چنداول که دو سه بار دیگر در مورد ایشان مفصل نگاشته ام بطور مختصر و فشرده از زندگانی سیاسی و اجتماعی اش شما را در جریان می گذارم .
محمد آصف آهنگ فرزند مرحوم میرزا محمد مهدی خان چنداولی سرمنشی اعلیحضرت امان الله خان و از شخصیت های برجسته جنبش مشروطیت دوم بود.
مرحوم آهنگ در سال ۱۳۰۴ خورشیدی در چنداول کابل دیده به جهان گشوده اما بنابر جبر زمان و استبداد از حق آموزش و رفتن به مکتب محروم گردیده تحصیلات ابتدایی را مخفیانه به همت مادر بزرگوارش نزد معلمین و استادان گرامی بطور خصوصی فرا گرفته است.
مرحوم آصف آهنگ شخصیت چند بعدی بوده نویسنده ، تاریخ نگار ، شاعر و مبارز نستوه و یکی از علمبرداران نهضت امانی و از قربانیان حماسه گر دوران استبداد دوره نادری و آخرین سردمدار جنبش مشروطه خواهان می باشد.
در عصر شاه محمود خان صدراعظم که زمانه دگرگون شده جناب آهنگ اجازه یافت تا در موسسات غیردولتی وظیفه اجرا نماید همان بود که در سال ۱۳۲۳ خورشیدی کارمند نساجی افغان شد. بنابر استعداد و درایت کاری که داشت سالیان درازی را از کتابت تا به ریاست صادقانه ایفای وظیفه نموده است.
ادامه خواندن شادروان محمد آصف آهنگ : امان کبیری

صاحبه با ارکان حرب جنرال رووف بیگی : امان مـعاشـر

 کشور افغانستان با چالش های بیسابقه ی امنیتی روبرو است،جنگ خانمانسوز برانداز از سالها بدینسو مردم ما راهر لحظه به کام مرگ فرو میبرد و هستی ما را نابود میکند..
دولت متحد ملی رفت و آمد های جنرالان پاکستانی با مکر و ریا که دم از صلح می زنند و انفجارات و انتحار همه روزه بلاوقفه مردم را می کشد و میهن را در پرتگاه سقوط قرار دادند . با تاسف دولت وحدت ملی به حد با جنرالهای ورزیده که در امور نظامی مهارت کامل دارند در ستیز است و به روشنفکران آگاه و وطنپرست ارجی نمی گذارند ما می خواهیم سولات آتی را با شما مطرح نموده بدانیم که برای حل این مشکلات چه کارهای باید صورت گیرد:
پرسش :برای حل این مشکل و نجات کشور از چنگال انتحار و ددمنشی چه باید کرد؟
سوال: چرا جنرالهای صاحب تجربه و کار کشته را دولت افعانستان برای حل مشکل کشور نمی پذیرد.؟
سوال : شما در کشور های بیرونی مهاجر شده اید برای حل این مشکلات مسوولیت دارید یا خیر ؟ و چه پروگرامهای را باید در نظر گرفت ؟
سوال:با رفقای همکیش خویش مثل محترم افضل لودین نبی عظیمی و سایرین برای حل این مطلب مشورت صورت می گیرد یا خیر؟

سوال :یکبار از زبان افراد اگاه امور نظامی غیر از جنرال دوستم و یک اعلامیه اقای لودین از دیگر افراد با درک مطلب خاص را نشنیده ایم و جهان را نا گذیر ساخت که پاکستان را به جایش بنشانند و جلو این کشور را برای همیشه بگیرند و پاکستان را مهار سازند تا کشور ما از رنج و عذاب نجاد یابد؟  ادامه خواندن صاحبه با ارکان حرب جنرال رووف بیگی : امان مـعاشـر

زادروز حکیم عمرخیام : پـرتـو نـادری

 زادروز حکیم عمرخیام را 28 ثور یا اردیبهشت 427 خورشیدی نوشته اند. او با معدود چهارگانی یا رباعی‌های خود یکی از نام آوران شعر پارسی دری است. او رباعی یا چهارگانی را با فلسفه آمیخت و آن را قالب مناسبی یافت برای بیان اندیشه‌های حکیمانه و فلسفی خود. البته رباعی‌های شیخ الرییس ابوعلی سینای بلخی، شیخ ابوسعید ابوالخیر، خواجه نصیرالدین محقق طوسی نیز آمیخته با فلسفه و حکمت است؛ اما خیام در این زمینه با گام‌های بلندتر از دیگران راه زده است.
*
امام فخری رازی، نجم الدین رازی و جوینی از نخستن نویسنده‌گان و دانشمندانی اند که رباعی هایی را به نام عمرخیام در آثار خود ثبت کرده اند. چنان که نجم‌الدین رازی، ضمن آن که دو رباعی منسوب به خیام را در کتاب خود مرصادالعباد ( تالیف 620) می آورد، خیام را دهری و سرگشته می‌خواند. او آن جا که در پیوند به سلوک صوفیانه سخن می‌گوید و باور دارد که ثمرۀ نظر ایمان است و ثمرۀ قدم عرفان، از اهل فلسفه این گونه یاد می کند: « بیچاره فلسفی و دهری و طبایعی که از این دومقام محروم اند و سر گسته و گم‌گشته تا یکی از فضلا که به نزد ایشان به فضل و حکمت و کیاست معروف و مشهور است، و آن عمر خیام است، از غایت حیرت در تپۀ ضلالت او را از این جنس بیت‌ها می باید گفتن و اظهار نا بینایی کردن:

در دایره ای کامدن و رفتن ماست
او را نه بدایت، نه نهایت پیداست
کس می نزد دمی در این معنی راست
کاین آمدن از کجا و رفتن زکجاست
ادامه خواندن زادروز حکیم عمرخیام : پـرتـو نـادری

به استقبال از سالروز ولادت عمـر خیام : دکتور احمد علی کریمی

  عمر خیام در فلسفه و علم از مفاخر و گنجینه های بزرگ علمی وادبیات جهان است.پایگاه علمی حجته الحق عمر خیام درفلسفه،ریاضی، ستاره شناسی به مراتب فراتر از ادبیات است ولی رباعیات او از شهرت بی نظیر در جهان برخوردار است وبه تمام زبانهای زنده دنیا ترجمه گردیده است. ادوارد فیتر جرالد نویسنده مشهور انگلیسی با ترجمه رباعیات عمر خیام شهرت جهانی کسب نمود. والنتین ژوکوفسکی شاعر و نویسنده نامدار وخاور شناس روسیه خیام را به زبان روسی ترجمه نمود. رباعیات او بدون پیروی از کسی، سبک خاص خود او محسوب میگردد، خیام در رباعیات از ترس تکفیر عالمان زمان و حاکمان وقت دو پهلو صحبت میکرد واز همین سبب در زمان خیام رباعیات او مخفی بود. رباعیات را هرکس مطابق فهم خود تعبیر و تفسیر می نماید، خیام اگر چه روح نا امید داشت اما موحد بود و مخاطب را درباره همه ای امور به تفکر دعوت می نمود. بیشتر متفکرین و شخصیت های برجسته دنیا عاشق و علاقمند به رباعیات خیام است. ولادیمیر پوتین به خیام آنچنان علاقمند است که رباعیات خیام را از جمله آثار نمایید که بروی میز مطالعه آن قرار دارد. نویسندگان ومترجمان معاصر روسیه در تفسیر و ترجمه ادامه خواندن به استقبال از سالروز ولادت عمـر خیام : دکتور احمد علی کریمی

سال 2019 سال سرنوشت ساز : احمد سعیدی

 سال 2019 برای مردم افغانستان سال سرنوشت ساز و برای نسل آگاه و چیز فهم  وآزمون بزرگ تاریخی شمرده میشود در جریان همین سال بشمول آقای اشرف غنی رئیس جمهور و داکتر عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه 15 تن دیگر نیز خود را کاندیدای ریاست جمهوری نموده اند، گرچه نتیجه انتخابات پارلمانی با گذشت هفت ماه اعلان شد اما لکه ای ننگی بر دامن مسئولین و برگزار کننده گان این انتخابات ثبت تاریخ گردید حالا کمیسیون مستقل انتخابات میگوید بدون سیستم بایومیتریک در ششم میزان 1398 انتخابات ریاست جمهوری برگزار میشود همه میدانیم بدون سیستم بایومیتریک تقلب در انتخابات ریاست جمهوری کمتر از انتخابات پارلمانی نخواهد بود با آن هم طوریکه دیده میشود تعدادی از نیرو ها بخصوص حامیان کاندیدان ریاست جمهوری از پول های باد آورده ظاهراً جمع وجوش،تحرك وشتابها،اتحادوايتلاف های را جهت رسيدن به حاكميت سرعت بيشتری داده اند.  ادامه خواندن سال 2019 سال سرنوشت ساز : احمد سعیدی

نصرت پارسا تازه گل پر پرشده ئي باغستان هنر : سيما پارسا مادر نصرت پارسا

  نصرت پارسا تازه گلی سر براورده در باغستان هنر که زود پر پر شد و رفت ﭘﺎﺭﺳﺎ در شهر رویا ها کابل دیده به دنیا گشود ، درست ﺳﺎﻝ ۱۹۶۹ ﻣﯿﻼﺩﯼ بود ، استعداد ذوق کودکی هایش را با شنیدن موسیقی بزرگان خرابات میکشاند تا به هندوستان رفت و اگاهانه و مسلکی موسیقی را نزد استادان هندی از ﺳﻨﯿﻦ ﮐﻮﺩﮐﯽ اموخت .
ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺗﺎ اخر ﻋﻤﺮ ﮐﻮﺗﺎﻫﺶ ۳۵سﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺍﻗﺎﻣﺖ زندگی کرد.
ﻧﺼﺮﺕ ﭘﺎﺭﺳﺎ ﺩﺭﺁﻟﻤﺎﻥ ﺿﻤﻦ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻼﺗﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﻧﺮﮊﯼ
ﺑﺮﻕ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺭﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺭﻫﺎ ﻧﮑﺮﺩ ﻭ
ﺑﻄﻮﺭ ﭘﯿﮕﺮ ﻭ ﻣﺪﺍﻭﻡ ﺍﺯﻃﺮﯾﻖ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻭﺁﻟﺒﻮﻣﻬﺎﯼ ﺟﺪﯾﺪ،
ﺍﺟﺮﺍﯼ ﮐﻨﺴﺮﺕ ﻫﺎ ﻭ ﺷﺮﮐﺖ ﻓﻌﺎﻝ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺧﻮﺷﻲ ﻫﻤﻮﻃﻨﺎﻧﺶ
ﺳﻬﻤﺶ ﺭﺍ به ﻫﻨﺮﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ میرساند
ﻧﺼﺮﺕ ﭘﺎﺭﺳﺎ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ۸ ﻣﺎﻩ ﻣﯽ ﺳﺎﻝ دو هزار پنج درست روز تجلیل از مقام مادر برای کنسرتی ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻭﻧﮑﻮﻭﺭ ﮐﺎﻧﺎﺩﺍ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ، ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﮐﻨﺴﺮﺕ ﺩﺭ ﻫﻮﺗﻞ
ﺍﻗﺎﻣﺘﺶ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﻪ ﻣﺸﺖ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﻭﺑﺎﺷﺎﻥ موازنه خود را از دست داد
و ﺳﺮﺵ ﺑﻪ ﭘﻠﻪ ﺯﯾنه خورده بیهوش شد و دیگر چشم نگشود و خاموش شد روح و روانش شاد و یادش گرامی
چه كنم گريه كنم يا نكنم
يا كه فرياد كشم يا نكشم
سينه ام تنگ و دلم پر خون است .

ادامه خواندن نصرت پارسا تازه گل پر پرشده ئي باغستان هنر : سيما پارسا مادر نصرت پارسا