دسته: مسایل اجتماعی

فردای ما در ابهام گم است. هیچ کسی از فردای کشور آگاه نیست. افق انتظار در افغانستان به حدی محدود است که حتا فردا را پیش‌ بینی‌ ناپذیر می سازد. هیچ شهروند افغانستان، خود را حاکم بر سرنوشت خویش احساس نمی‌کند. بدترین حالت ممکن برای هر دولت – ملت این است که ملت آن، خویشتن‌ شانرا در آئینه‌‌ مملکت خودشان نبینند. زمانی که ملت به این نتیجه برسد که نه رای آنها و نه حرکت‌‌ شان و نه عزم و اراده‌‌ آنان در تعیین سرنوشت‌‌ شان نقش دارد، طبیعی است که خود را به دست قضا و قدر می‌‌سپارند.

ادامه خواندن اکنون ما، تداوم دیروز ما است. به همین شکل، فردای ما، تداوم امروز ما است: نویسنده- بهزاد برمک

نوشته های عتیق رحیمی
عتیق رحیمی تا هم اکنون چهار رمان نوشته است که هر کدام پیروزی‌های را برای نویسنده در پی داشته ا ست. البته در این میان رمانهای« خاکستر و خاک» و «سنگ صبور » موفقیت و شهرت گستردۀ جهانی برای‌ نویسنده به بار آورده است. به پندار من دو کتاب دیگر او ( هزار خانۀ خواب و اختناق -2000- و برگشت خیالی- 2005- به مقایسۀ خاکستر و خاک و سنگ صبور هنوز به یک چنین شهرتی نرسیده اند.
.

خاکسترو خاک
این رمان به زبان پارسی دری نوشته شده و به سال 2000 میلادی در فرانسه انتشار یافته است.
ظرف چند سال گذشته رمان خاکستر و خاک به اضافه از بیست زبان مهم جهان ترجمه شده است. عتیق رحیمی پا به پای ترجمۀ این رمان دروازه های نهادهای فرهنگی جهانی را به روی خود وبه روی داستان نویسی معاصر افغانستان گشود و توانست تا به حیث یک نویسندۀ جوان و موفق اعتبار گسترده یی جهانی پیدا کند.

ادامه خواندن عتیق رحیمی نویسنده و کارگردان افغان جایزهء جشنواره فیلم برلین را بدست آورد. نوشته پرتو نادری

• 

در جواب صحبت هاى بى ارزش و بى محتواى شخصى بنام عبدالخالق لعلزاد كه خود را پژوهشگر تاريخ  معرفى ميكند و آقاى شهسوار سنگروال كه او هم خود را پژوهنده ى تاريخ ميداند و اين صحبت ها از برنامه ى پرگارِ بى بى سى فارسى با گردانندگى آقاى كريمى پخش گرديده است ، بايد عرض كنم كه :

١ – از بررسى كاملِ صحبت هاى جناب سنگروال مى گذرم و فقط به اين نكته بسنده ميكنم كه حرف هاى جناب شهسوار در موردِ كتابِ پته خزانه ، اشتباهِ محض ميباشد چون اين كتاب توسطِ آقاى عبدالحى حبيبى جعل شده و هيچ سنديتى ندارد ولى جناب سنگروال اين اثر را بعنوان پشتوانه ى تاريخ هزاران ساله ى افغان ها ( پشتون ها ) ميداند و به شعرى مثلاً از كتاب پته خزانه ، سروده ى شاعرى بنامِ امير كرول استناد ميكند . در مورد اين فرمايش جناب سنگروال بايد گفت كه اين سروده ى فلكلوريك كه شاعر آن مشخص نمى باشد ، تا زمان نوشتنِ پته خزانه ى جعلى ، سينه به سينه حفظ گرديده و به نسل هاى بعدى افغان به ارث رسيده و سنديتِ تاريخى كتابتِ زبانِ افغانى را ندارد .

ادامه خواندن سخنى با حاميانِ محقق نما و پژوهنده ى دروغين تاريخ ( جنابِ عبدالخالق خان لعلزاد ) : نویسنده امیر فروغ

هوا چهره‌ی بدل کرده، بهار پیراهن گل‌رنگش را به تن کرده و از پشت کوه بابا به راه افتاده است. چه نوید جان‌فزایی‌ست بهار! من یک روز معمولی را آغاز کرده‌ام. داخل موتر اداره به سمت دفتر کارم در حرکتم. معمولاً در فاصله‌ی مسیر خانه تا اداره، روزنامه‌های مطرح کابل و بی‌بی‌سی و آزادی و. . . را می‌خوانم. امروز تقلای طبیعت برای دریدن جامه‌ی پشمینه زمستانی و دل‌ربایی آسمان با خورشید و ابرهای تنک‌شده‌ی پنبه‌ای‌شکلش وامی‌داردم شیشه موتر را پایین کنم و تلفن همراه را کنار بگذارم. به خیابان مزدحم صبح کابل و شوق زنده‌گی‌خواهی در صورت آدم‌ها می‌نگرم. به نقاشی‌های گروه هنرسالار روی دیوارهای بلند امنیتی شهر نگاه می‌کنم. نقاشی‌هایی که سعی دارند یاد آدم‌های مهربان شهر را جاودانه کنند و از زشتی و ترس‌ناکی این دیوارهای بی‌روح سنگی بکاهند. کابل من آبستن حوادث متعدد و آشفته‌گی مکرر است، وضعیت پساانتخابات نگران‌کننده است و قدرت‌خواهی مضاعف هیولای سیاهی که به جان زن و مرد افتاده است.

ادامه خواندن صلح وجنگ ٬روایت من و هم نسلانم : نویسنده – رویینا شهابی

بار دوم : مورخ ۲۰ فبروری ۲۰۲۰

چهل دختران ، نام اماکن زیادی در کشورهای چون افغانستان  ایران ازبکستان تاجکستان آذربایجان ترکیه گرجستان و اوکرائین  میباشد . گفته میشود داستان چهل دختران یک داستان است که ساحه وسیع را پوشانیده است. از روی اماکن چنین استنبا ط گردید که این واقعه در زمان جنگهای متعدد قبل از اسلام و بعد از اسلام رخ داده است. در ایران  و ترکیه یک شهر بنام چهل دخترال وجود دارد. 

در ترکیه هم مشابه به این افسانه قصه های وجود دارد. اما در ایران منار چهل دختران وجود دارد که به خط میخی و نس نوشته شده است. در جای  دیگر به خط کوفی نوشته شده است. خط میخی قبل از اسلام در دوره کوشانیان و تمدن بین النحرین مروج بود.

ادامه خواندن داستان حماسه چهل دختران : نوشته — کریم پوپل

اخیرأ سران دولت افغانستان، دریک روش کاملآ ستمگرانه، بینواترین بخشی از کارگران وکارمندان نفت وگازشبرغان (به تعداد۵۱۲ تن ازکارگران و کارمندان) را که در طی ده ها سال کار پرمشقت وطاقت فرسا‌ گوشت و ُپوست شان‌ تکیده است، اما بازهم با مشکلات دست وپنجه نرم نموده؛ از تشکیلات اداره ی مربوط تنقیص وبه اردوگاه بیکاران وخانه بدوشان سوق داده اند.

 
دولت ای که تاحال بزرگترین بخش از سرمایه های ملی وکمک های جهانی راغارت نموده، بخش عظیمی از سرمایه های ملی را توسط ساختار هایی از ترکیب وهسته تشکیلاتی اقتدار گرای”خسربره ها”حلقات مافیایی، محافظت ونگهبانی جنگ سالاران وسران ارتجاع سیاه، جمعی بیشمار مشاوران عزلت نشین کاخ های قدرت، تامین معاشات ویژه وخارق العاده برای مشاوران خاص و ولینعمتان کاخ ولاجرم نهنگی سیری ناپذیری بنام” کود ۹۱” حیف ومیل نموده است، لاجرم با تمام تشنگی واوج بی‌رحمی ،چشمه های مالی خویش رادر قطع لقمه نان و معاشات کارگران رنج‌ دیده وستمدیده نفت و گاز شبرغان جستجو نموده و تدبیر جسته اند تا باکاربرد تنقیصات سبوتاژگرانه وغیر قانونی بدون توجه به استخوانهای پوسیده، پاهای ترکیده ودستان آبله باران آنها به ذخایر وچشمه های عوایدی حلقات مافیایی وتاراجگر در ارکان دولت و بیرون از آن پرداخته و خوان های عشرت را گسترده ترسازند.

ادامه خواندن 
کارگران نفت و گازشبرغان را از زیر چرخ آسیاب دولت باید نجات داد : نوشته — عارف عرفان 


در این روز ها عنوان اجماع ملی آذین بند رسانه های صوتی و تصویری و چایی کشور بوده و از جمله سرخط های نشراتی آنان را تشکیل داده است، شاید دلیل اش این باشد که نیاز به تحقق این کلمه بیشتر از افزون گردیده و گویا از حلال مشکلات روند صلح افغانستان پذیرفته شده است. از این رو اجماع ملی به واژۀ دلخواه و گم شدۀ هر شهروند افغانستان بدل شده است. این در حالی است که اشتیاق به صلح رو به افزایش است و از سویی هم تلاش ها برای صلح بیشتر از هر زمانی در سطح کشور های منطقه و جهان جان تازه یافته است، اما در این میان نبود اجماع ملی نه تنها آرزو ها برای صلح واقعی را به یاس بدل کرده است؛ بلکه موضع کجدار و مریز حکومت در دو موضع مختلف و بی میلی حکومت برای ایجاد اجماع ملی و عدم انعطاف آن برای گفت وگو با گروه های سیاسی و قومی و متنذان محلی و شخصیت های سیاسی چون باری هولناک بر سینه های زخمی مردم افغانستان سبک و سنگینی می کند.

ادامه خواندن اجماع ملی حلقۀ گم شده در میان حکومت و گروه های سیاسی و حکومت: مهرالدین مشید

تنبلی اجتماعی چیست؟ تنبلی اجتماعی  هرکاری را به آینده گذاشتن ،به تعویق افگندن و فرار از مسئولیت  است که از آفتهای نگران کننده اجتماعی به شمار می آید که بین افراد  معمولی ،دانشمندان ،سیاستمداران و تحصیلکرده ها در سطوح مختلف دیده میشود  . روانشناسان مهم ترین معیار های تنبلی،  اجتماعی را چون ” تقدیرگرایی، مراجعه به فال گیری ورمال،تمایل به کار زود بازده و یک شبه،خودداری و فرار از مسئولیت به دلیل منافع فردی ، کسب درآمد ازراه آسانتر  چون دلالی،پارتی بازی، دروغگویی،فساد ،رشوه،،بدخواهی وبد دلی،راحت طلبی، تن پروری ،تجمل پرستی و کار ها را بدست حوادث سپردن  می‌نامند .

ادامه خواندن آفتهای تنبلی اجتماعی در افغانستان!… دکتـور علـی احمـد کریـمی

               دلم برای این دوست تنگ شده است!

چند سال پیش این چند سطر پراگنده را در پیوند به زنده گی استاد سید مسعود، نوشته بودم.

 

امروزه استاد سید مسعود استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل یکی از موفق‌ترین و محبوب ترین استادان این دانشگاه است. او چهره درخشانی در عرصۀ رسانه ها نیز است . البته استاد مسعود این شهرت و محبوبیت را از سکوی بلندی هیچ مقامی رسمی به دست نیاورده ؛ بلکه سالیان درازی‌ست که می نویسد ، با مسوولیت می نویسد و کارشناسانه به تحلیل مسایل پیچیده سیاسی – اقتصادی کشور می پردازد.
سید مسعود به سال 1335 خورشیدی در شهر کابل در یک خانوادۀ روشن‌فکر چشم به جهان گشود.
پدرش روان شاد سید محمود، مردی بود فاضل و دانشمند که مسؤولیت های بزرگی دیوانی داشت. چنان که او نه تنها در دوره های هفتم، هشتم و نهم نمایدۀ منتخب مردم غزنی در شورای ملی بود؛ بلکه به حیث حاکم زابل و تگاب و نجراب و مستوفی کندهارخدمت کرده است.

آموزش‌ها: ادامه خواندن چند سطر در پیوند به زنده گی استاد سید مسعود، استاد دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه کابل: پرتو نادری

 بنا بر مطالعات و شواهد تاریخی معبد نوبهار بلخ یکی از بزرگترین نیایشگاه های کهن درشمال افغانستان و حتی منطقه بوده و در مورد آن پرسش های زیادی موجود است. عده ای آنرا عبادتگاهی مربوط به آئین زردشتی خوانده اند و گروهی این نیایشگاه بزرگ را بنا بر اسناد دست داشته یک معبد بودایی دانسته اند. نظر به یادداشتهای هوانتسانگ واقعه نگار و زائر چینی در مورد معبد نوا ویهاره Nava Vihara یا نوبهار، دو برادر بلخی بنامهای ته پوسو و بلیهکا از نخستین حواریون بودا بودند که وی هشت هفته بعد از رسیدن به روشنایی ودریافت حقیقت، هشت تار موی خودرا به آنان هدیه داد.

 

ایندو برادر بلخی که در نیم قارهٔ هند بغرض تجارت رفت وآمد داشتند، پس از حلف وفاداری به بودا هشت تارموی اورا به بلخ آوردند و بلهیکا برادر بزرگتر ستوپه ای را برای بزرگداشت او دربلخ بنا نمود. این واقعه بنا براسناد آئین بودایی (متن کهن سروستی ودا Sarvastivada) باید درحوالی سال ۵۳۷ پیش ازمیلاد رخ داده باشد که با گفتهٔ هوانتسانگ مطابقت دارد و این نیایشگاه همانا معبد نو بهاربلخ است.

با اتکا به یاد داشتهای تاریخی و یافته های باستان شناسان بلخ کهن نخستین گهواره و پرورشگاه سبک هنر بودایی هلنستیک در منطقه بوده است. ادامه خواندن معبد نوبهار بلخ– به سلسلهٔ معرفی آثار و آبدات تاریخی افغانستان
 : استـاد حامـد نـویـد

   هرچند آنقدر سزاوار و درخور شان یک نویسنده  نیست تا در برابر رنج های روزگار تسلیم شود و زارنالی کند و خود را شکست خورده نشان بدهد تا بدین وسیله روح افسرده  و سخت در حیرت رفتۀ مردمش را بیشتر جریحه دار کند؛ زیرا نویسندۀ راستین نقش پیامبر را در میان یک ملت خود دارد که عزمش نباید کمتر از پیامبران  اولوالعزم و بلکه ارادۀ فولادینش ناشکننده تر از آنان باشد. پیامبران در اکثر مراحل  تاریخ در تاریک ترین و ظلمانی ترین شب های تاریخ ظهور کرده اند و با پذیرش رنج های بی پایان و تحمل درد های کشنده و طاقت فرسا عزم خود را برای رهایی و رستگاری مردم خود جزم تر کرده اند تا توانسته اند که با همت بلند و قامت استوار در برابر ستمگران زر و زور و تزویر در نماد قارون و فرعون و بلعم باعور تاریخ برزمند و هیچ گاهی قامت سربلند شان را در برابر ستمگران و ظالمان خم نکرده اند؛ بلکه برعکس استوار و راسخ با همۀ توان در برابر ستمگران در هر نمادی چون طلا، تبر تسبیح ایستاده گی نموده اند و تا با تحمل تمامی فشار ها و مصایب توانسته اند،  درفش عدالت و توحید را در مقابل  پرچم ظلم و شرک بلند و برافراشته نگهداشته اند. ادامه خواندن نویسنده و نقش پیامبر گونۀ او در نماد یک روشنفکر به کدامین گناه به قربانی مان گرفته اند : مهرالدین مشید

      خالد نویسا با رمان « آب و دانه» خود در جرگۀ رومان نویسان افغانستان جایگاه و یژه یی دارد. البته او پس از سالها ریاضت در عرصۀ داستان کوتاه به این جایگاه رسیده است.هرچند رمان نسبت به داستان عمر دارازتری دارد، با این حال در افغانستان ادبیات داستانی ما بیشتر برداستان نویسی کوتاه استوار بوده تا رمان . در همین یکی دو دهۀ اخیر است که نویسنده‌گان با جدیت بیششتری به رمان روی آورده اند.در این سالها شماری از داستان نویسان پناهندۀ کشور در پاکستان ، ایران و بعضی از کشور های غربی رمان هایی را به نشر رسانده اند.
تصور من چنین است که خالد نویسا از چند سال بدینسو روی رمان آب و دانه کار کرده است. رومان « آب و دانه »ی خالد نویسا به وسیلۀ انجمن قلم افغانستان در هزار نسخه در بنگاه انتشارات میوند به چاپ رسیده است.
به درستی برای من معلوم نیست که خالد نویسا در کدام سال به هدف داستان نویسی دست به قلم برده است. هرچند امروزه شاعرانی که می پندارند که گویا سراپا شعله جوالۀ نبوغ اند، گاهی بی علاقه نیستند بگویند که شعر را یک جا با سخن گفتن در همان نخستین سالهای کودکی خود آغاز کرده اند. خدا را شکر دست کم من یک چنین گزافه گویی هایی را ازنویسنده گان نشنیده ام .
به هر صورت خالد نویسا کار را با روزنامه نگاری آغاز کرده است. حاکمیت طالبان برکابل در میزان 1376 خورشیدی موجی از نویسنده گان و فرهنگیان کشور را به آن سوی دیورند پرتاب کرد که نویسا نیز یکی از آنها بود . او درروزگار دشوار غربت در پاکستان نخستین گزینۀ داستانهایش را به سال 1378زیر نام «تصورات شبهای بلند » انتشار داد. ادامه خواندن خالد نویسا با رمان « آب و دانه» خود در جرگۀ رومان نویسان افغانستان : استاد پرتو نادری

   1) امیر عبدالرحمن به سرزمین‌های حاصل‌خیز هزاره چشمِ طمع دوخت. به‌جای آن‌که این مردم را در دولت شریک کند، از آن‌ها خواست تسلیم شوند و در صورتِ سرپیچی از فرمانِ پادشاهِ اسلام، باغی و مهدورُالدم خواهند بود. سرانِ هزاره به‌جای جست‌وجوی یک راه حل سیاسی –نظامی، به کتاب «مُنتهی‌الامال» شیخ باقر مجلسی مراجعه کردند تا براساس زندگی چهارده معصوم و لطفِ «چهارده نور مقدس» به زورگویی‌های امیر پاسخِ دندان‌شکن دهند. بعد از یک فکرجنگی و مراجعه به منتهی‌الآمال یک راه حل بسیار استثنایی کشف کردند: توپِ غیبی.

2) آن‌ها با استنباط از تاریخ چهارده معصوم، در جوابِ نامه‌ي امیرعبدالرحمن نوشتند: تو خودت را امیر می‌گویی؟ در جهان فقط یک امیر وجود دارد: شاه اولیا، امیرالمومنین علیه‌السلام. توپ و تفنگِ تو در برابر قدرتِ توپِ غیبی امیرالمومنین هیچ نیست. ادامه خواندن پرده‌هایی از یک حیاتِ دوزخی : اسد بودا

      با چراغی بر دست به جنگ سیاهی رفت تا کج راهان را از کجراهه ها برداشت

روزی یکی از دوستانم در حق این جانب لطف گرانبهایی نمود و کتابی را زیر عنوان “راز های سر به مهر تاریخ دپلوماسی افغانستان در نیمۀ نخست سدۀ بیستم” برایم ارسال نمود . کتاب را ورق زدم و خواندن را از مقدمۀ آن آغاز کردم . مقدمه اش را جدی تر خواندم؛ زیرا مقدمۀ هر کتاب به مثابه عصارۀ آن مهمترین، اساسی ترین و اصلی ترین هدف و محتوای کتاب را بر می تابد. دقیق خواندن مقدمۀ کتاب بویژه برای کسانی که وقت برای مطالعه ندارند، معنای خواندن تمامکتاب را دارد. در قسمتی از مقدمۀ آن این شر بلند سهراب سپهری آمده است: «جای مردان سیاسی بنشانید درخت   که هوا تازه شود » و بعد مردان سیاسی را به شمعی تشبه کرده است که روشنی آن می تواند، جهانی از تاریکی را به دشواری بکشاند و برای هرچه بیشتر شفافیت سخن خود به این شعر شاملو اشاره کرده است :  چراغی بدستم ٬چراغی در برابرم – من به جنگ سیاهی می روم . از این نظر درواقع سیاستمداران متعهد و باورمند اند که به با چراغ آگاهی در آغوش به جنگ سیاهی میروند . ادامه خواندن جای مردان سیاسی بنشانید درخت که هوا تازه شود : مهرالدین مشید

«فلورا»مادر جک لندن از آغاز زندگی خوشبخت نبود. او تب تیفویید گرفته و نه تنها زیبایی خود را از دست داده بود، بلکه ناتوانی جسمی همچون دید بسیار کم نیز بر نگونبختی او می افزود.
«فلورا» موهایش را از دست داده بود و تا آخر زندگی از کلاهگیس استفاده می کرد. شماره کفشش نیز هرگز از ۱۲ بچگانه بزرگتر نشد. تب، افسردگی او را افزایش می داد. او همواره درباره چیزهای اطرافش، مانند برتری نژاد گذشتگانش، یاوه سرای می کرد.
«فلورا» تنها فرزند خود را از کودکی با این تفکر بزرگ کرد که سیاه پوستان قابل اعتماد نیستند. («جک لندن» در تمام زندگی بر این باور بود که آنگلوساکسونها نژاد برتر آمریکا هستند.)
«فلورا» در۲۵ سالگی از خانواده جدا شد و پس از تجربه دوره کوتاه زندگی اش در سیاتل، مسیر سن فرانسیسکو را در پیش گرفت؛ چون این شهر کوچک به مکانی برای هجوم جویندگان طلا تبدیل شده بود و «نجیب زادگان سوار بر قطار» به آنجا میرفتند. چند ۱۰ هزار مهاجر نیز، با آرزوی رسیدن به زندگی بهتر، مسافر این نقطه از جهان بودند.
«فلورا» در ابتدا برای پرداخت هزینه های زندگی به آموزش پیانو پرداخت. او در سال ۱۸۷۴ با مردی بنام «ویلیام چینی»، که یک ستاره شناس بود آشنا شد. «چینی» احساس شیدایی «فلورا» را با احضار روح بیشتر می کرد.
آنها با کمک یکدیگر مکانی را برای احضار روح دایرکردند. «فلورا» در ازای ارتباط برقرار کردن با روح گذشتگان مشتریانش و فرستادن پیام برای آنها پول دریافت می کرد، اما درآمدش کفاف اجاره محل را نمی داد. «ویلیام» تمایل داشت کار تمام وقتش در مجله را رها کند. ادامه خواندن نگاهی به زندگی و آثار جک لندن
 : محمد علی علومی

هنر مندان سر مایه های معنوی هر کشور بشمار میروند که با هنر شان فرهنگ و زبان هر جامعه را غنا می بخشند. در جامعه سنتی ما که قاطبه مردم از نعمت سواد بی بهره بودند ؛ عوام الناس به معنی واقعی هنر ها پی نمیبردند واما علاقه مند هنر و هنر مند بودند و حتی اگر در فامیل شان شخصی قریحه ای هنری میداشت مورد تمجید قرار نمیگرفت و بعضی هنر ها عیب پنداشته میشد که بقایای این سنت نا پسندیده تا کنون در کشور باقیست ؛ بطور مثال خانم آواز خوان را همه علاقه دارند تا اوازش را بشنوند و در کنسرت اش شرکت کنند و از آوای لطیف اش لذت ببرند مگر اگر خواهر یا دختر کسی با وجود صدای رسا و زیبا اگر بخواهد بخواند مورد خشم و تعصبات خانواده گی قرار می گیرد و به همین منوال در هنر تمثیل نیز تا کنون خانم ها حصه گرفته نمیتوانند مگر در دهه های قبل با وجود مشکلات سنتی هنر مندانی تبارز کردند که نامهای شانرا باید با خط زرین نوشت که نمیتوانم از همه شان نام ببرم.
با آغاز جنگ های تنظیمی و ورود فلاکتبار تفنگداران سارق در وطن ، عده یی کثیری از هموطنان ما بشمول هنر مندان ما در غربت مهاجرت در قاره های مختلف دنیا قرار گرفتند . ادامه خواندن هنر مند با اصالت نوشته: نذیر ظفر

   وقتی تاریخ پربار وسراسردرخشان سرزمین علم و فرهنگ هرات باستان را ورق می زنیم ، درمی یابیم چه شخصیت ها و فضلای ادبی دراین خطه پا به عرصه وجود نهاده ، رشد ونمو کرده و در نهایت با خدمات شایانی که در آن انجام داده اند صفحهِ درخشان و طلایی را بنام خویش به ثبت رسانیده اند.
آری ! یکی از شخصیت های بارز مرحوم استاد عبدالواحد بهره میباشد که عمر پربارش رادر راه تعالی ، ترقی این سرزمین سپری نموده و برای تنویر افکار عامه از هیچگونه تلاشی دریغ ننمود. مرحوم استاد بهره فرزند ارشد زنده یاد مولوی رحیم داد تیموری عالم ومفتی متبحرهرات و فرزند بی بی هاجر عارفهء کامل و شاعرهء فاضل و نواسه مولانا میر محمد یوسف قاضی القضات هرات است که نصبش به گوهر شاد بیگم و شاهرخ میرزای تیموری می رسد.
شادروان استاد بهره درسال 1277 خورشیدی در قریهء پهرهء ولسوالی گذره ولایت هرات دیده بجهان گشود و نزد پدر بزرگوارش و سایر علمای آنزمان به تحصیل علوم متداوله پرداخت و در سال 1299 خورشیدی با کسب درجه اول نمره گی از دارالمعلمین علوم دینی هرات فارغ گردید.
نخستین کار رسمی استاد بهره معاونیت معارف جدید دارالنصرت و مدیر مکتب شرافت هرات بود که طی حکمی از سوی علامه صلاح الدین سلجوقی مقرر گردید. ادامه خواندن گرامیداشت از یکصد و بیستمین سالروز تولد روان شاد استاد عبدالواحد بهره: قیوم بشیرهروی

https://www.facebook.com/Thorialayw/videos/10206805902742132/UzpfSTEwMDAwMTAzMTA1OTg4OToyNzQ3NDY0MjA4NjMxMjU0/?__tn__=%2CdlC-R-R&eid=ARD1poO9bSmmRTgWwtlpMFlhXXUkgUss7kCM-30-qmJ0uNioHY9osVeajOYDn_gWLoV9k96_DdbY0UNl&hc_ref=ARSg_eiGojGycUKUckgUsf1_iI64J4ZVLN4GZP-Wzh6taiksqlTxAOWL8_n0-eoK1nU

       دفاع و پاسداری از ارزش های مشترک در طول تاریخ  فراقومی بوده است

این ملت در طول تاریخ فراتر از تعلقات قومی و وابستگی های گروهی از ارزش های مشترک خود دفاع جانانه کرده و در این راه قربانی های بی شماری داده اند. این قربانی ها بوده که هویت تاریخی و پیشینۀ فرهنگی این ملت را رقم زده است. دفاع از ارزش های مشترک دینی، تاریخی، فرهنگی و ملی سبب شده تا این ملت در هر برهه یی از تاریخ یک دست و متحد و هماهنگ برضد مهاجمان و غارتگران خارجی و  زعمای مزدور و جاه طلب و گاهی هم سیاستگران مزدور و فروخته بوده که این ملت را بدور از گرایش های کوچک در محور های ملی در شمال و جنوب هندوکش بسیج کرده است. این دفاع مشترک بوده که روابط میان اقوام و مذاهب گوناگون را از استحمکام واقعی برخوردار گردانیده و حتا تابو های قومی را شکسته و با  ازدواج های فراقومی و فرا مذهبی روابط خونی مشترکی ایجاد شده است. حالا می بینیم که ده ها دختر پشتون در خانۀ تاجک و ده ها دختر تاجک در خانۀ  پشتون است و به همین گونه در خانواده های هزاره و ترکمن و از آنها در خانواده های پشتون و تاجک، این رابطه اکنون بر رغم توطیۀ زعما و  سیاستگران مزدور و جاه طلب پا برجا است و هر روز استحکام بیشتری پیدا می کند. هرچند گاهی صدمه پذیر بوده و اما زود ترمیم شده است. ادامه خواندن مردم جدا از سیاستگران مزدور و زعمای جاه طلب همیشه باهم بوده اند: مهرالدین مشید

   در سفارت کبرا و قونسولگری های افعانستان در کانادا بیشتراز ۵۰ دیپلومات کار می‌کنند در بین آن‌ها یک

 هموطن اوزبیک و یا از سایر اقوام تورک به چشم نمی خورد.

گفتنیست که   تورکان افغانستان در کانادا خود را با تمام قوانین کانادا عیار ساخته و مطایق این قوانین در تمام امور کانادا سهم فعال میگیرند.و کانادا را به مثابه ی کشور خویش دوست دارند.
هموطنان اقوام تورکان افغانستان در شهر گولف ایالت انتریو مکتبی را به ارتباط زبان مادری اوزبیکی ایجاد و تمام وسایل تدریسی را آماده ساخته‌اند و فعلن این مکتب فعال وبا معلمین مجرب تدریس می شوندو همه ساله شاگران از آن مکتب فارغ می گردند.

علاقمندی اقوام تورک افغانستان در کانادا به تدریس فرزندان شان بیشتر از وقت دیگر است.
چون می‌بینند که کانادا یک کشور نهایت پیشرفته، آباد و آزاد است و آنرا درک مردمش از علم و دانش می دانند و به این جهت در تربیه ی اولاد خود نهایت علاقمند اند.

مسابل علوم دینی در مسجد بزرگ که در شهر گولف اعمار نموده اند بصورت دقیق تدریس می‌شود و فرهنگ میهنی را بسط و توسعه می دهند. ادامه خواندن تورکان اوزبیک و تورکمنهای افغانستان در کانادا : امان معاشر

         فرهنگیان گرانمایه و سروران عزیز !

امروز یک شاعر بذله گو ، حاضر جواب و طنز گوی را که اکثریت مردم با ایشان آشنا نبوده به معرفی میگیرم.
با عرض و معذرت بعضی نکات عریان و سخنان بدون پرده داشته اما نمی توان نادیده گرفت برای اینکه جز فرهنگ است. در فرهنگ یک جامعه جهات مثبت و منفی همه مدنظر گرفته میشود.                              حاجی اسماعیل را تنها بدون القاب که برای خود داده یاد کنید کسی نمی شناسد، اما اگر بگوئید !
اسماعیل سیاه، ، گوزک ، و سیاه سپید اندرون که در ذهن مردم آشناست ، خصوصا” مردم هرات ما شناخت کافی دارند.                                حاجی اسماعیل سیاه مشهور به گوزک فرزند آخوندزاده ملا عبدالاحد درسال ۱۲۲۶ خورشیدی در ولسوالی کرخ ولایت هرات بدنیا آمده است. شاعر ، سیاستمدار ، مبارز ه با حکومت های نابکار وقت ،شعرگویی و شوخی و بذله گویی داشت.           حاجی اسماعیل تولدش همزمان دربار و پادشاهی امیر حبیب الله خان است، ولی علوم متداوله را در مدارس خصوصی فرا گرفت و به علوم دینی آگاهی کامل داشت.
چون اشتیاقی به افشاگری و انتقاد های اجتماعی داشت و زمانه را از نگاه سیاسی مختنق و سیاه می نگریست. به شعر و آنهم از نوع هزل ، هجاء و مدح پناه می برد.
اسماعیل سیاه در آوان جوانی حاکم ولایت غورات بود. بعد از ایام جوانی به یک شخصیت محبوب بذله در میان حاکمان دولتی و مردم مبدل شد.

نمونه از کلامش !

ای جگر تا چند ریزد آسمان خون ترا
تاکی افشاند به مژگان اشک گلگون ترا
چشم خونین گوش سنگین سرگردان از بهر جاه
درد این سودا پریشان کرد شمعون ترا ؟

بذله گویی از عمده ترین ویژگی های خاصی حاجی اسماعیل سیاه گوزک ، بذله گویی و حاضر جوابی او در شوخی ها و مزاح ها بود. تا آنجاییکه شخصیت شوخ و بذله گویی او در دوران معاصر در افغانستان نظیر ندارد.

ادامه خواندن حاجـی اسماعیـل سیـاه کیست : امان کبـیـری

   به احد ژوند به آن سینماگر گرانقدر کشور که سال‌هاست نمی دانم کجاست و در کجا در زیر این آسمان نامهربان نفس می‌کشد. دلم برایش تنگ شده است.
این نوشته را برای او اهدا می‌کنم که همیشه برای فلم هایش در جست و جوی کرکتر منفی بود. نمی دانم چرا باری از من خواست تا در چنین نقشی ظاهر شوم؛ اما می‌گفتم ژوند عزیز خودت در این نقش بزرگترین و زیباترین بازی‌گر خواهی بود. نمی دانم چرا می زد به خنده های بلند.
*  پادشاهی به دیوانه‌گی می‌ارزد!

دوستی دارم به نام احد ژوند.

روایت‌های پند آمیزی دارد، روزی در پشاور برایم روایت می‌کرد که روزی و روزگاری سرزمینی بود آبادان و آن را سلطانی بود دادگر و زیرکسار! روزگار به خوبی و خرمی می‌گذشت تا این که در آن سرزمین آفتی پدید آمد و مزۀ آب دریای آن سرزمین دگرگونه شد.
مردمان که از آب آن دریا می‌نوشیدند، یگان یگان دیوانه می‌شدند تا این که همه‌گان دیوانه شدند. نسل هشیاران و بخرادان در شهر از بین رفت، پادشاه که از ماجرا خبر شد با وزیر خود مشورت کرد!
وزیر گفت: ادامه خواندن احد ژوند به آن سینماگر گرانقدر کشور : استاد پرتو نادری

گیرم نمود باغ گلاب تو بهتر است 

این ها همه  ز رنج همان پیر نوکر است

صیاد شرم باد به تو از فراق گل

بلبل به ناله است و فغانش به حنجر است

ادامه خواندن شکنج جنگ : م – اسحاق ثنا

             به همت والای فرهنگ سالار پروفیسور داکتر عنایت الله شهرانی استاد سابق دانشگاه کابل:

  بنده در 50 سالی که در داخل وخارج کشور دست اندرکار فعالیت های رسانه یی بوده و بیشتر با بزرگان دانشگاهی سر وکار داشته ام، شخصیت والامقام فرهنگ سالار پروفیسور داکتر عنایت الله شهرانی را در کار پژوهش و نگارش آثار متعدد فرهنگی بویژه پاسداری و بازتابی گنجینه های ماندگار هویت فرهنگی مان در چنان جایگاهی یافته ام که جا دارد مقام او در همین سالهای حیاتش دریک همایش بزرگ دانشگاهی به ویژه در یکی از دانشگاه های داخل کشور، مورد ستایش و قدردانی بیمانند قرار بگیرد.

  از این فرهنگ سالار گرانسنگ، آثار بسیاری در زمینه های ادبی و هنری و تبارشناسی و بسیاری گوشه های زندگی اجتماعی مان، بدسترس علاقمندان گذاشته شده است و هرکدامش با منزلت و اعتبار بالایی برای فرهنگیان و فرهنگ دوستان دست به دست گشته است و هر کدام ازاین آثار پر ارزش، زینت بخش کتابخانه های عمومی و انفرادی گردیده است. ادامه خواندن گنجینه هویت فرهنگی ما یا متل های عامیانه : نوشته – نوشته: داکترشکرالله کهگدای سابق استاد دانشگاه کابل

     خسته ومانده از کار روزانه برگشتم، خانمم، با لطف ومهربانی که دارد، چای سبز زعفران دار را ، که چای دلخواه من است ، اماده ساخته بود، با سلام همیشگی ، در جای خود نشستم و طبق معمول، در مورد کار های روزانه با هم تبادل دیدگاه کردیم.

بانوی خانه ام، که در یک اداره بازیابی توانایی های بیماران روانی به حیث مشاور کار می کند، از یک سمینار دو روزه بر گشته بود، از مسافرتش ، از کورس آموزشی دو روزه ومسایلی را که در آن فرا گرفته بود و از شهر زیبای لایپزیک چشم دید هایش را باز گو نمود،ضمن قصه:( جستجوی راه حل دشواری ها ی خانواده گی ) که در آن سمینار فرا گرفته بود ، به یک موضوع یا گزاره یی که با کاربرد آن می توان برخی از دشواری های خانوادگی را زدود رویکرد نمود، افزود:

«در این سمینار، افزون بر پاسخ به ده ها پرسشهای گوناگون اجتماعی یا همزیستگاهی، به یک مساله جالب ورویکرد کردنی برخوردم ، که با کاربرد آن می توان به دشواری ها واختلافات موجوده خانوادگی پایان داد.».

پرسیدم : جالب ! این مبحثی را که فرا گرفته اید چیست؟ ادامه خواندن داستان کوتاه – «خوشبختی همینجاست، نباید در بیرون جستجو کرد »: دکتور حـمـید مـفـید