نویسنده: ماریا دارو

بخش اول:  

فراخوان جاودانه از سرودگران جاودان:

وقتی آدم ها به ارزش‌مندی تنها فکر می‌کنند،‌ گویی آوای نهفته در طینت شان آنان را بانگ می‌دهد که فریاد وطن ارزشی نیست در ردیف همه ارزش ها، بل ارزش‌مند‌تر است همه ارزش هایی که انسان آنان را در اوج و بلندای همه ارزش های انسانی پسا ارزش‌ناکی اِالهی و آسمانی قرار می‌دهد.

آن‌گاهی که پاس‌دارانِ ارزش وطن در عُنُفوان جوانی سنگر های حراست و حفاظت از ارزش های وطن را در برابر ستیز و ستیغ و ستمِ‌گران با صلابت و استوار پاس می‌داشتند و هر گاهی هم در دفاع از این سپرده‌ی پروردگار خون های شان را نثار می‌کردند و امتداد آن تا امروز است. در شام‌گاهانِ بی‌دادگر جنگ یا در صبح‌گاهانِ مرگ‌بارِ هجومِ‌جنگ‌‌آورانِ بی‌‌رحم، عزیز‌ترین داشته های زنده‌‌گی یعنی حیات شان را برای دفاع مقدس سنگر های شان از دستبردِ اهری‌ِمن به هدیه می گذاشتند و می‌‌گذارند. تفاوت آن زمان ها با این زمان در آن بود که در دوران حاکمیت حزب دموکراتیک خلق افغانستان همه رهبری کشور و حزب از رأس تا قاعده وطن دوست ‌و پاک و با وجدان و‌ ضمیر های آگاه بودند و‌ منافع ملی اولویت شان بود.

ادامه خواندن تَنِ میهن به مرهم احتیاج است –             با میهن باش این راه عِلاج است ؛تقدیم به سربازان وافسران قوای مسلح وطن: محمد عثمان نجیب

پاکستان محور شرارت و مداخلۀ دوامدار آن در افغانستان

پاکستان از چهل و هشت سال بدین سو به کمک امریکا  بی شرمانه در افغانستان مداخله می کند و از مداخلۀ آشکار پاکستان در امور افغانستان  حالا ۴۶ سال می گذرد. این مداخله پس از کودتای داوود شروع شد که داوود با به شهادت رساندن میوندوال رهبر حزب سوسیال دموکرات و انجنیر حبیب الرحمان رهبر جوانان مسملمان اشتباۀ بزرگ تاریخی را مرتکب گردید. اگر گفته شود که این اشتباۀ بزرگ بر تمامی حوادث بعد ازآن روزتا کنون به مثابۀ یک کابوس سایۀ سنگین دارد. با به شهادت رسیدن این دو رهبر شناخته شده بوسیلۀ داوود، ترس و وحشت برتمامی رهبران و اعضای این دو حزب حاکم گردید. این ترس و وحشت رهبران و اعضای جنبش جوانان مسلمان را که با جماعت اسلامی پاکستان نیز رابطه داشتند، به دامن استخبارات پاکستان افگند. داوود درحالی بعد از کودتای ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲ دست به این عمل ناشیانه زد که جریان های سیاسی چپ و راست در افغانستان در دهۀ دموکراسی فضای نفس کشیدن را پیدا کرده بودند. 

ادامه خواندن نبود قاطعیت زمامداران افغانستان وجاه طلی نظامیان پاکستان : مهرالدین مشید

۲۵ اپریل مصادف است به ۶۱‌مین سال‌روز وفات شاه امان‌الله مشهور به غازی امان‌الله خان فرزند سوم امير حبيب‌الله خان و نواسه‌ی امير عبدالرحمان خان .

امان الله خان در سال ۱۹۱۹ میلادی موفق به کسب استقلال کشور شد و مدت ۱۱ سال -از ۱۹۱۹ الی ۱۹۲۹ میلادی- همچون شاه افغانستان باقی ماند.

از شاه امان‌الله به عنوان شاه روشنفکر و ترقی خواه یاد می‌شود و افغانستان در دوران وی شاهد اصلاحات و تحولات بزرگی بوده است.

وی در اول ماه جون ۱۸۹۲ ميلادی در پغمان کابل به‌ دنيا آمد و در ۲۵ اپریل ۱۹۶۰ در زوریخ سوئیس در گذشت. جنازه وی به جلال‌آباد انتقال داده شد و در کنار مزار پدرش به خاک سپرده شد.

این داستان کاملاً به لهجه‌ی فارسی شمالی و شمال کابل نوشته شده که گپ و گفت های روزمره‌ی ما را تشکیل می دادند، ارچند در برخی محلات با توجه به تحولات اجتماعی تغیرات گفتاری هم به وجود آمده، اما آن گفتار ها ماندگاری های خود شان را دارند. بخش شش کَندوای اِشکَم دارِ ادېم: همِه‌‌‌گی ما به نِماز خاندنای ما تیار شدیم که بچی کاکا له لۍ گفت دُو دَقه به جماعت مانده، ایطونایی سیل کدم که بابیم نِماز میخانه حیرت پاییدم که کد‌ام نِمازه می خانه پیش از رفتن به صف از ملا صیب پرسان کدم که بابیم کدام نمازه میخانه… گفت… تَحِیی مَجِته میخانه… مه بی واریا پرسان کدم… ملا صیب بابیم خو ده جای خود شیشته بود… خودت نماندی ما که نِماز داخل شدنِ مَجِته بخانیم… وا بابیم چه ذاتی میخانه… ملا صیب گفت … ناسی خُوجِه صیب بِسیَر اُشلُق‌ می کنی… گفتم …خیر ملا صیب مِه نِمی فَمُم بخچم یاد بتی… مام میرم نِمازه بِخانم … مَطَلُم کنین… ده مو‌ گپ‌ و سخن بودیم که صدای غُورِ قَچلِ بچی عبدالملوک خان‌ و‌ مَلِکِ ما بلند شد… وخت پوره‌س ..‌.دینو‌ بچی کاکا له‌لۍ قامت گفت …‌مام دیدم رَهً‌ی پیش رُویم‌ بند اس …گفتم چطونایی پشت سَر بِزگَرُم…طرف راست کمی ره بود.. خُودکِ مِه پیش بچای آخر قطار رساندم و تا نیت کدم… ملا صیب اللهُ ‌اکبر … مام دستای مِه بستِه کدم و‌ اِستٰاد شدم… تا شور خوردنیا… ملا صیب سلام گشتاند…‌مَم دل و نا دل سلام گشتاندم… یک رقمَک تشویش داشتم که ملا صیب نِمازه غلط کده… اقه زود…خو ..وَلِگِه تیپ ۵۳۰ اُم تیز قرآن بخانه… دِلِم آمده بود تَرَقِیا بِکَفَه… گفتم ملا صیب نِمازه غلط کَدَی … اِقه زود چار رِکات خاندی… گپ نه بوُ… بلا بُو‌ که مِه اَی دل پاکُم‌ گفتم…ملا صیب خِلَکیِ… غَضَب شُد… بٰابِه گکُومه گفت ….خوجه صیب ما ای خاطر ای ناسی تو… قریه ره اِیلَهَ میکنیم … ای شَرِی بچِه یک غم شدس بخچ ما… بابِه گَکُوم… بخچش گفت… ملا صیب نِمیشه که مه اَی تُوتیش بِگِرُم…کُلِهِ‌گِی گپ بابی مه قبول کَدِیَن … ملا صیب دید که تنا پایید…گفت …یالی نا وخت شده …پَگَه گپ می شورانیم… خو… بگو … تِفتَک … مِه چِتَری غلط خاندیم…‌یا کم خاندیم… مِه گفتم… ده تندور خانی ادیم چارته کَندوی کلان کلانیا اس که بگویی اِشکَم داره…مه از هر کندو‌ …. چهل چهل ته چارمَغ دُزی کدم… چارمَغای سه تَه‌ی شه حساب کدم … چارمی ره نو حساب می کدم که خودت سلام گشتاندی…ده هر رِکات چار مغای یک یک‌ کَندو ره حساب کدم باید ده چارم تَه‌یش خودت سلام می‌گشتاندی… بگویی مِه ده چشمانای کُلِگِی ‌‌و ده او بیگاری شَو پودر خندِه پاشاندهِ باشم ….از خنده ده درونِ مَجِت می لولیدن… تَوَرِ ملا صیب دسته یافت… گفت… خوجه صیبُم دل خوشی است که ناسی شَری داره …مره گفت… ده وخت نِماز آدم کُلهَ‌ی فکر خودانه به نِماز می گیره… طوی خو نامدَی… کاکا گل رحیم خان که از پایان قلایی ما بودین کتی‌گک دگه کاکاوا به نِماز میامدین… به ملا صیب گفت دُووا کو… بی از او پَگَه ده پَیتَوِ مَجِت گپ شُورانی دارین … اِی گپام اموجه بزنین… همه دُووا کدین و‌ رفتین.. بابِه گَکُوم دست مره گرفت ..‌.لام تا کلامُم نه گفت… ‌ده رَه گَت شدیم و خانه رفتیم که ناوختای شَو شدهِ بُو…. بابیم قَرِ ادېمه توراند.. به ماضی که خانه رسیدیم… ده نورِ کم‌ رنگ شیطان چراغ دیدیم که ادېم بالی جای نِماز شیشته … ذِکر کده رایی بُو…مِه ادېمِه سال دادم… ادېم سلام بابیمه علیک گرفت و با خودشام بابی مِه سلام داد…و پرسان کد… دیر کدین بابی مامَدِالله … بابیم…خَرَپِ کده قِصی مَجِته بخچش کد… سَرِ ادېگَکُومام پَتِکَه و سَتِکه کد..که چَرِی اِ‌ی چُوچی شیطانه نِگه کدی … قَلهَ رَه قَله مَجِته مَجِت جَقاندَس…‌ادېم بی‌وار شده و پرسان کدن… خراباتی باز چی کدی…مِه ترسیدِه بودمَک چُپیا خوده ده پِشت یک کَندو گرفتم… مَچِم ادېم و بابیم از کَندو خانا چی دیده بودین که مدام هموجِه شِشتُ و‌ خِیستِ شان بُو …بابیمِه خدا داد… عَینه به بَینَه گپای مَجِته به ادېم نَقِل کَد…‌و گفت … مردم از دِستِ ای تارتُقِ داماتِت به فِغان رسیدن… پَگَه تَه‌ی چارمغای مَجِت سرش گَپ شُورانی دارن… راستی چارمغ دُزام اس… ادیم … تَسبِی گَکِ شِه دَه لای جای نِمازکِش ماند… ‌و جای‌ نِمازِ شُم دَه تَه‌ی یک کَندو تَقِی کَد… و .. خدا تره روز نیک بته… شِپلیدنِ مِره شروع کد…گفتار کده رایی بُو… خاطرم جَم بُو که اَر چِقه قَرُم باشه لَت و کُوبُم نِمیکد… قُچار بتی … قُچار بتی کد… گفتار کده رفت… گفت … چارمَغاره از کجا دُزی کدی…گفتم … ادې جان خیر اس اَمِم دفام بخچش کُو دِگه نِمی‌کنم… بچِه گَکِ خُوب مِیشم… بان جایَه کای خودانه تالِه کنیم … شیطانَکِ مام تیل نداره دُودِش زِیاف شده از روشنیش کده… بابیم گفت… اینه حالی ای مارُم یاد میته… خودش خو… به جای رسیده شده… ادېم گفت … گپِ چارمغ دُزی ته که نه گویی خَو کَدن سرت حرام اس… گفتم… از اینی کَندو آی اِشکَم دار تان گرفتم… دیدم هر دو گَکِ شان زیر لب خنده کدین…مام دلاور شدم… ادېم … گفت … دُزی کدن از مال خود و مالِ مردم گناه داره… روی خوده سُونِ بابیم کد… ازش پرسان کد… کسی ده مَجِت چیزی نه گفت … بابیم… سَرِ ادېم خِشِم کد… کفت … کُلِگِی دَه جای مُلا شاندندش…عجب …ساده مِجاز استی … از تو…نَه نَه کلانِ دیوانه اَمِی ناسی دیوانه…اورُم خدا خیر بِتِیَه اَمُو ضابط صَیبَه پِشتی شِه کد … وا. دگام ..‌خو گفتین… باش که پَگَه چی میشه… ادېم گفت زنَِ شُم خوب زن اس …خیر بِبِنه نَه نِی میترا گَک: گپ ادېم خلاص نه شده بود… که دِلِ مِه باز دِیوانِگی خوده شروع کد… چال زدم باز خوده ده بغل ادېم قُلاچ دادم … چاپلوسی کده..دستایشه پچی کدم و‌ رویشه پچی کدم … دَه مُو ناوخت شَو عذر و زاری کدم تا که مِره بخچش کدین… ادېم گفت گپای کَتِه كَتِه نه بِزن … کَندو‌… چی اِشکَم داره… بابیم که یگان خوش خویی داشت …گفت اِشکَم خو نه نی تو داشت که غَمِ جانِ ما ره زایید… ادېم گفت…اِیلِه کُو … آلی ده پَسِ شَو غُرغُر نه کُو…. جایای ما ره تالِه کدیم … ادېم… مره… قَی خود خَو می داد تُوشَک چِگَکِ تِکه یی برم راس کدِه بو…پیش از خَو‌ گپای دینی ره یادُم می داد… گپای مُوتَکی یادُم می داد… گفتم ادې جان اِم بِیگه قصی نه نی میترا ره بخچِم بکُو … چی کده که خوب زن اس…کام کاری بخچ مَه و‌ شما کدَس… ادېم گفت … آه … رٍنگِ مارو…تو خو اَمِی رقم نه بودی… از وَختی که خدا دادهَ ستِت امی رقم جنجال داشتم کَتِی گَکِت … وختی که گَکِت گفت …‌ فامیدم که از غَضَب مانده…دَمِی وخت بابیم صدا … روشن کو تو امو شیطانکه … مه میرم ده حویلی… با تو‌ کتی چوچی دُلدُلِت تا که میتانی…قِصهِ کو… عجب خَلقِ بی تمیسی… بابیم توشک و‌ لِیٰافِ خودِه گرفت از کَندو خانه بیرون رفت… ادېم گفت… او‌ مَردَکَه حالی که مه از قارُم شِیشتُم تو شروع کدی…برو ده مَجِت خو کُو…دِلِم می لرزید که بابیم و‌ادېم‌ جنگ نَشِین … قصې بوبوی میترا نه مانه…خدا فضل کد… که بابه گَکُوم دِگِه چیز نه نگفت و رفت… بابیم و ادې گَکُوم به خاطر مه عجب کارایی کده بودِیَن: ادېم گفت… جانٍ ادېش تو گک از روز اول بسیار مریض بودی… هیچ خوب نه بودی… بوبویتُم چیزی ره نِمی فَمِید… تو زِ غَیری گریان می کدی…لاغر و‌ رِنگو بودی… سَرِ تو شیر بوبویت خُشک شد… قُدری دو‌ جان کدیم …بوبویت شیر پیدا نه کد… آغایت شیرچوشک و شیر خشک آورده می رفت ‌و تو ره به هزار مداری گری شیر چوشک میدادیم… پیش چند تا مُلا بُردُمِت… اَمِی بابه گَکِت ده تختی پشت خود بستیت می‌کد … اَی کجاوا پیش ملاوا می بردیت… به ملاوا یا گندم می دادیم … یا شِیر یا جِرغات… بازُم تو خوب نِمی شدی …. کُلِگِی ما سنگ دَه دَنِم… میگفتیم… گَرِی داری و سات داری … به زنده بُودنت هیچ دِل خوش نه بودیم…بوبو‌گَکِت غیر گریان دگه کار نداشت… مگم … شیرآغا جان خُسرِ کاکایت که از هرات مِیمٰانی آمده بو… آدم بسیار دیندار و‌ مسلمان و‌ دلسوزی بود… او تُره ده بغل میگرفت و میگفت … جگر خونی نه کنین… انشاءالله ای نه میمُرَه ای آغای پِشکیس… پِشکِ خوده تیر می کنه… باز کم کم کلان شدی… یک چند روز که از پیش بوبویت ده قلا آوردمت … زَنای قلا هر کدام شان دوستت داشتین و میگفتین بوبودادا خدا غم نشان نَتَدِتان …ای بَچِه گکه خدا نگاه کنه… مه بیوار بودم که زود قصی نه نی میترا ره بگویه… مگَم ادېم ده مو‌ قصی خودش بند پاییده بُو… مِه پرسان کدم…خی که كُلَۍ زَنای قلا قَی تان کمک کده… تو چرا تنا نه نی میترا ره میگی خوب زن اس… ادېمُم زَنِ تجربه کار … آستاییا یک مشت زدیم … گفت تو …چی پشتِ میترا و نه نیشه گرفتی … مچم تو‌ چی استی …گفتم … ادې جان…خوش دارم بِفَمُم که چی رقم کَتِه شدیم… ادېم گفت… چوچی گَو‌ واری کَتِه شدی…چوچی آدم خو تُره واری اِیرغٍشتَکی نیس… بازُم بیچاره قصِه کد…که دَه کابل و‌ زابل کسی نماندس…مِه که زابُله نِمی فَمیدم …وا … چُرتی شدم … ده کوتی تاریک ادېم شان که بِیوَزوام خودش ده روز روشن گور مانِندِی بو…. تندورخانام بو… کَندو خانام بود… خانی شِیشتنی‌یُم بودک…خَو خانام بو… هیچ نِمی فَمِیدی که شَو اِس یا روزِس …خودُمه اَی ا‌ِی پالو به اِی پالو می پرتافتم…ادېم … چی غَس‌مالَک انداختی…ماد عثمانِ قول‌اردو… دَه مِی غایت بابیم سَرِ ادېم قَرِیا کد که بگویی میکُشدِش خدای ناکده…خَو شو ..، او جَلِ ماده…گُمانُم پَگَه طارت و نِماز نه داری…مِه گفتم اِی شاخِ بَرَنتَیه چند ته قفاق می زنه…مگِم خودش گِلَم نه نی خوده…اَوار کده … آلی ملا اَذان مِیگُو… نه نی میترا بَخچِ مِه زیات کُومَک کدِه بودَس: ادې‌گَکُومه قربان شَوم تیز تیزیا قِصِه کد … او به ذاتِ خدا … کُلِگِی شان سَرِ مٍه چِقِه زَیَمَتا کشیدی…ادېم‌… گفت … بخچ ما غیرِ که به خدا دُوُا کنیم دِگه رَه نه ماندِه بو… یک وخت… که آوردیمت کَی خود ما… نهَ نِی میترام ده وطن آمدِه بُو… دید که زِیَف رِنگ می‌زنی و چیزی ده جانِتُم نماندِه بوُ… جگر خون شد…بخچکُم یاد داد که چی کنم…تا که اَرماند به دل نه پایُم… مِه از ادېم پرسان کدم که… نامای کُلِ دخترای قلا یک سُو اِی…نام میترا دِگِه سُو … چرا کامله و رقیه و ملیه نماندین…نی که مُو‌تَکِیاستین… ا‌َدېم… گفت چیلک نه‌ پَرتُو… مه نِمی فَمُم… مخصد نَه نِه گَکِش به مِه اَی خاطر تو کومک کده… ادېم گفت …آلی خوده به پالوی راس پغنه بتی..آیت‌الکرسی تام بخان… یک الحمد و سه قل والله رُم بخان… که پَگه وختی بیدار شوی … به نِماز … مِه که دلُم از خاطر میترا جوغو میزد…زیاد شَلِه شدم … که ادېم بخچم بگویه بوبوی میترا به مه چی کدَس ده خُورتَرَه‌کِیایم… یازده تَه دُخترای قَلاوا: ادېم گفت بچیم… نَذرِی بودی … هر کی هر چی می‌ گفت … اموطونایی می‌کدم… زَنِ ضابط صیب گفت یازده ته دخترِ جوان از قلاوای چار طرف جَم کُو …‌کُلَی شان کالاوای پاک بپوشین…‌وضو‌‌کنین…ده خانای خودان دو دو رَکات نفل بخانین… وا … ده حویلی یا زیر چارمغا یک جای جور و پاک کُو …بچه ره سَرِ یک تُوشکچه اِیلَه بتی… دخترا به نوبت کلیمای خودانه خانده ‌و از سَرِ بچه بِذگرین و دختر آخری بِگردِش و یکی به دِگیش… داده بِرِیَن … ده آخر یا ده بغل تو یا ده بغلِ بتندِش وا یکی ما ده مَجِت می مانیمش… ‌‌و به خدا عذر و‌ زاری می کنیم که نِگهَ‌یش کنه…ده او غایت اَمِی میترا گک ده شِکمِ نَه نِیش بو…وا … خُدا خیر بته بابیته …قبول کد ..بخچ مام اجازه داد که پیش زَنٰای قلاوای همسایه بُرُم… زَنِ ضابط صیب یادم دادِه بو…که چادِرِ کلان بپوشم و‌ از پیش…نَه‌نای دخترا کَی نوک چادِرٍم گدایی کنم که … دختر شانه بانِین… باز اَمونایی کدم … یازده ته دختره جَم کدم…شُوروای تُند و‌ تیز بار کدم نانای قُلاچ قُلاچ تندوری پزیدم و سلاتِی تُند کدم … که تو شامَتی بخچ ما زنده بپایی و خدا قبول کنه… عذر و زاری ماره… بگویی او روز ده قَلای ما جَشِم بو… خُوشی بودیم‌…بوبو گَکِتُم بِسیَر خوش بو…باز… ادېم..گفت… دخترا که از سرِت بِذگَریدن… خدایی… دخترِ ملل صیب که نوبت آخر از او‌ بود ..،تره ده دامنِ زنِ ضابط صیب انداخت و رفتیم طرف مَجِت … ده ره … زَنِ ضابط صیبه گفتم…ناسیم که به خیر جور شوه … باز اگه اُشتُکِ اِشکَمِت دختر بو…بخچش میتی… بیچاره ره خدا روز نیکی بته … گفت…‌به دِلِ مَه ‌و تُو باشه… آه … چرا نی … خو…هنوز اشتک‌ ده شِکمُم خربوزی سر بسته ‌و بچه ده مَجِت …اول خدا بخچ تان بانیش… با … دَه وَختش مردا میانه‌کالِ خودِ شان گپ بزنین… با ده مَجِت بُردیمت…باز کارای کدیم… که بخچت نَقِل می‌کنم…آلی خَو کُو که اٍم دفه بابیت از خانه می‌کَشدِ ما…. ادامه دارد…

ادامه خواندن میترا نور و من قمر میترا سلسله‌ی داستان تخیلی بخش ششم : محمد عثمان نجیب

————————— اين نگارنده خيلي خوردسال بودم كه ميشنيدم پروفيسور غلام محمد ميمنگي مناظري را ترسيم ميكند كه وحوش ، سباع و حشرات در داخل منظره درحال حركت ديده ميشوند . وقتي هم شنيده بودم كه پروفيسور دختري را در يك باغ ميبيند و آن دختر از حياي بسيار در يك چشم زدن خود را ناپديد ميسازد ، چون نگاه اول پروفيسور به دختر مي افتد ، حركات و چهره زيباي دختر به مغز او تآثير ميكند و وقتيكه به خانه ميآيد چهره دختر را درحال پريشاني ، ترس و وحشت چنان ترسيم مينمايد كه گويي دختر خودش در صحنه وجود دارد و درحال گريز ميباشد و تعجب ديگر به اينكه دامن دختر به خاري بند ميماند ولي دختر به هرحالت درحال گريز است .

ادامه خواندن پروفیسور غلام محمد میمنگی یا نقاش افسانوی نوشته: داکتر عنایت الله شهرانی

موج طغیانی در وطن‌ جنگ است کوی و کوچه و منزل خراب 

باغ ها آتش گرفته میوه و حاصل خراب

 کشتی آمال ما در بحر طوفانی شکست 

موج طغیانی شد و هم دامن ساحل خراب 

مکتب ما یک طرف ویرانه مسجد همچنان 

ادامه خواندن موج طغیانی : محمد اسحاق ثنا

 تاریخ نویسان، کارشناسان و تحلیلگران کشورهای غرب افغانستان را قبرستان امپراطوری ها می نامند، امپراطوری ها می آیند و می روند، اما افغانستان باقی می ماند.فجایع چهل سال جنگ نشان داد برای اینکه بیگانگان دیگر برنگردند باید خود باقبول مسؤلیت های مشترک سرنوشت مشترک خودرا تعين نمائیم. امریکا قوی ترین امپراطوری بی رقیب معاصر جهان در طولانی ترین جنگ بادادن تلفات جانی بیشتر ازدوهزار سرباز و بیست هزار زخمی و هزینه  اضافه ازدو تریلیون دلار رسما از اول ماه می سال روان خروج نیروهای خودرا آغاز و تا  تاریخ اا سپتمبر افغانستان را  ترک خواهد گفت .

ادامه خواندن  دستآوردها و فجایع بیست سال جنگ در افغانستان: داکترعلی احمد کریمی

ای مام وطن تو در چی حالی ؟

ای مام وطن تو در چی حالی ؟

سرزیر پر وز غصه نالی

شدسایهءخنده از لبت دور

افسوس چو سبزه پایمالی

ادامه خواندن ای مادر داغدیدهٔ من ! عزیز آسوده

ماه رمضان كنار   دلدار خوشست

با دلبر هم عقيده افطار خوشست

در  خوان  ضيافت   خداوند   كريم

با سفره عشق  ديدن  يار خوشست

(ظفر)

قلبی که بیش از چهل سالبرای آگاهی و تحقق آزادی و عدالت تپید و برای برپایی و نهادینه شدن واقعی این ارزش ها قدم برداشت و قلم زد تا باشد که چراغ آگاهی در سراسر کشور نور افگند و درفش آزادی در وجب وجب کشور به اهتزاز درآید و عدالت در گوشه گوشهء این سرزمین به بار و برگ بنشیند؛ اما دریغ و درد که آن ایده آل های ما به یاس بدل شد و همه چیز به غارت آنانی رفت که ادعای حفاظت و حمایت از ارزش های دینی و ملی را داشتند و قلب پرتپش ما هرچه دراین را شتاب کرد، به انجام نرسید و اکنون مجروح شده و اندکی از پای افتاده است. این تنها قلب مجروح من نبود کهباوجود دشواری های فراوان به آرزوی  یک افغانستان آزاده و سربلند و مستقل و با ثبات تحت رهبری مردان بزرگ و دلسوز بی صبرانه می تپید؛ بلکه این آرزوی انسانی در پس پرده های قلب هزاران زندانی و جهادگر آزاده و وطن دوست به شدت می تپید. افسوس که حالا بسیاری از آن مردان بزرگ چون حمیدالله مشهور به استاد اکبر شهید، ذبیح الله شهید، آدم خان شهید و صدها شهید دیگر که جان های شیرین شان را در راۀ خدا قربانی کردند، در میان ما نیستند و هزاران افسوس که جانبازی های آنان اکنون ابزاری برای بزرگنمایی نااهلانی شده است که کاذبانه سنگ جهاد رادر سینه می کوبند و اما با به خون و شهادت آنان جفا کرده اند.

ادامه خواندن قلبی که بیش از چهل سال برای آزادی، آگاهی و عدالت تپید، اندکی مجروح شد :مهرالدین مشید

زنده‌‌گی و فُرود فَراز های تلخ و شیرین آن دل‌پذیری و دل‌گیری های خود را دارند، این انسان است که هیچ نه می داند چی و چی وقت اتفاق می اُفتد؟ جولانِ زنده‌گی گاهی چنان خود‌نمایی می کند و انسان را حیران می سازد که درون مایه‌ی هستی، انسان را به سازگاری های باورمندِ فردای نیک رهنمون می‌شود.

فصاحت و‌ بلاغتِ انسانی، عطوفت و محبت انسانی نردبان اساسی همین بازی تقدیر است. انسان پیش از رسیدن به ایست‌گاهی که هرگز در فکر و خیال‌اش هم نه بوده به همان‌جا پیاده می شود.

ادامه خواندن سیمرغ سیمین تن رویا های من: محمد عثمان نجیب

اين شب ز بخت کيست که فردا نميشود

بال سحر که بسته که پيدا نميشود

ای دل صبور باش و به تدبير تکيه کن

از آه و ناله ، درد مدوا نميشود

ادامه خواندن بال سحر : شعر از رازق فانی

جوبایدن رئیس جمهور امریکا پس از آن که تاریخ خروج نیرو های امریکایی از افغانستان را اعلان نمود و گفت که امریکا پس از خروح هم آمادۀ ضربه زدن به القاعده است. وی هدف حملۀ امریکا به افغانستان را موجودیت اسامه خواند و گفت، نیرو های آنان اسامه را نابود کرده اند و هر زمان که خطر القاعده در افغانستان احساس شود، نیرو های امریکایی آماده است تا آنان را نابود کند. وی به ادامهگفت، ده سال می شود که اسامه بن لادن رهبر القاعده کشته شده است و اکنون زمان آن است تا جنگ امریکا در این کشور پایان یابد و سربازان امریکایی به کشور شان باز گردند. وی افزود: «ما خروج نیروهای مان را به تاریخ اول می آغاز خواهیم کرد.”  و این خروج تا ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۱ پایان خواهد یافت. به گفتۀ او، این خروج به گونه شتابزده نخواهد بود و اگر طالبان حمله کنند، ایالات متحده از خود و همکارانش دفاع خواهد کرد. آقای بایدن گفت: «ما از بهر یک حمله مهیب که بیست سال پیش انجام شد، به افغانستان رفته بودیم… این به آن معنا نیست که ما در آن جا در سال ۲۰۲۱ نیز بمانیم.»

ادامه خواندن خروج نیرو های امریکایی یا تغییر نحوۀ حضور آنان و نقش خلیل زاد: مهرالدین مشید

   خانای چشمک دار ادېم شان ده قلا…مام بسم‌اللهِ اول و‌ آخر گفتم… پیاوه خوب مزه می‌داد… مرچ ‌خشک میده‌کد‌گی سَوز کت نان گدوله بسیار مزه داد… ادیم گفت… او خراباتی… ده ای روزا به سُر نیستی چی کَدستِت… مه به خاطری که گپه تیر کنم… یک لُور بازی کدم… از بابیم پرسان کدم که چرا گَوا و گوسپندا ره بستهِ کدین ده تبیله…زَیمتام می کشین… اقه ملک و کُرد و پلوانام دارین…کاکا اخترو بر تان دِیقانی میکنه… مگم گوشت نِمیپزین…تا گپو مه آخر کنم … یک دفه ادیم صدا کد.. الکذاب لامتی… مهِ مانای او گپه نِمیفامیدم… پرسانش کدم ادې جان ای مَتَلَکِت کام مانام داره یا خَی‌کِی… بابیم گفت… بچه بِسیَر

ادامه خواندن میترا نور و من قمر میترا سلسله‌ی‌‌ داستان تخیلی بخش پنجم: محمد ‌عثمان نجیب

حقوق زنان یک ودیعه الهی و حق طبیعی آنان است و هیچ دولتی حق ندارد که به اعطای این حقوق به آنان منت بگذارند وتنها وظیفه دولت این است تابه حقوق آنان تجاوز نگردد و از حقوق آنان پاسداری نماید. بی احترامی به حقوق زنان ازدیدگاه اسلام سرپیچی های شیطانی از فرمان خداوند واز لحاظ مدنی نقض حقوق انسان است .زن در دین اسلام ازمقام وجایگاه والا وارزشمند بر خورداراست . اسلام میدان فعالیت ها را برای تلاشهای علمی،اقتصادی وسیاسی بروی زن باز گردانیده است . درتاریخ اسلام هیچ قهرمانی بدون زن به پیروزی وشکوه جاویدان نه رسیده است.

ادامه خواندن نقش و جایگاه زنان افغانستان در روند صلح: دکتور علی احمد کریمی

افغانستان میدان جنگ تریاک یا مهار برتری جویی های چین و روسیه

افغانستان پس از تهاجم شوروی به میدان جنگ نیابتی و رقابتی کشور های منطقه و جهان بدل شده است. این تهاجم بیش از هر زمانی پاکستان را برای رسیدن به عمق استراتیژی اش در افغانستان نزدیک تر کرد و امریکا به بهانۀ حمایت از جهاد افغانستان فرصت یافت تا انتفام شکست ویتنام را از شوروی پیشین بگیرد؛ اما امریکایی ها از همان آغازین زرع، تولید و قاچاق مواد مخدر را تحت نظر گرفت و سر و ساماندهی آن را  سازمان استخباراتی امریکا به عهده گرفت. اما جنگ طولانی افغانستان به نحوی بازی های استخباراتی امریکا مانند سایر کشور های منطقه و جهان رادر پیوند به افغانستان وارد تغییرات فاحشی نمود. فروپاشی شوروی  و برخاستن روسیه از زیر خاک و خاکستر شوروی پیشین و صعود بی پیشینۀ اقتصادی چین باعث بیداری امریکا ازخواب خرگوشی شود و برای مهار این دو کشور افغانستان را انتخاب نماید تا به بهای قربانی کردن مردم افغانستان به اهداف استراتیژیک خود نایل آید. در این نوشته تلاش شده تا حدودی به این دو موضوع پرداخته شود.  

ادامه خواندن افغانستان قربانی جنگ تریاک و مهار چین و روسیه زیر نام مبارزه با تروریزم :مهرالدین مشید

شاید در افغانستان کمتر عاشق جوانی را بتوان یافت که آهنگ:« خورشید من کجایی، سرد است خانه  من »، را گاهی در خلوت خویشتن خویش زمزمه نکرده باشد. این آهنگ از ساخته‌های استاد فضل احمد نی‌نواز است، هنری در اوج با صدایی در اوج آمیخته که چنین ماندگار شده است.

خورشید من کجایی، یک شعر عاشقانه که در آت صمیمیت شگفتی حس می‌شود

شعر از شاعر آزادی‌خواه و انقلابی ایران ابوالقاسم لاهوتی‌ است که برای آزادی و مشروطیت مبارزه می‌کرد. شاید از حقیقت به دور نباشد که این شعر در سرزمین و زادگاه شاعر، آن شهرت و محبوبیت را نداشته باشد که در افغانستان.

ادامه خواندن من کجایی، سرد است خانۀ من! آواز خوان فقید ساربان: استاد پرتو نادری

 در ویب سایت انترنیتی حزب کمونیست فدراتیف روسیه، دردادگاه نظامی اتهام های را علیه ولادیمیر پوتین وارد نمودکه اینک ترجمه آن خدمت خوانندگان عزیز ارائه می گردد:

ویکتور الیوخین، سابق معاون دادگاه عالی اتحادشوروی و نماینده مردم درپارلمان روسیه و معاون کمیته دفاع آن و یکی از رهبران حزب کمونیست فدراتیف روسیه، در دادگاه نظامی و در جمع افسران عالیرتبه نظامی آنکشور برعلیه جنایتها و خیانت های ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراتیف روسیه، اتهامها وارد نمود:

“پوتین بتاریخ 7 اکتوبر 1952 در یک فامیل عادی دراتحادشوروی به دنیا آمده است.درسال 1975 از دانشکده حقوق دانشگاه لیننگراد فارغ شد وبه سازمان استخبارات “کی گی بی” پیوست.

ادامه خواندن اتهامات ویکتور الیوخین در مورد ریسس جمهور پوتین : مترجم جیلانی گلشنیار

افغانستان در آستانۀ یک تحول در مرزی از فاجعه و فلاح

با تاسف که هنوز هم آنانی در صحنۀ سیاسی کشورحضور سنگین و نفرت انگیز دارند که به آرمان های مردم افغانستان در زمان قیام در برابر تهاجم شوروی را به گونۀ بیرحمانه به بازی گرفتند و جهاد وارزش های جهاد و قربانی های مجاهدین را در پای خودخواهی ها، ثروت اندوزی ها، قدرت طلبی ها و کاخ های زمردین در کابل و ویلا های مرمرین دردوبی و دهلی و برلین و لندن و … خیلی ناجوانمردانه و بزدلانه و دیده درایانه ریختند. این مزدوران آی اس آی و سی آی ای و ام آی 6 و راوا و … پس از سرنگونی نجیب کابل به ویرانه بدل کردند و هرات و کابل را بدست طالبان سپردند و فرار را بر قرار ترجیح داده و قربانی توطیۀ زیرکانۀ آی اس آی شدند.

ادامه خواندن استانبول؛ حضور سنگین مهره های سوخته و سرنوشت ناپیدای مردم افغانستان نویسنده: مهرالدین مشید

        ويروس كرونا وقرنطين حد اكثر اتباع غني و فقير جامعه جهاني وبه طورخاص نيروهاي مولد وفقير ، ناتواني و عجز تيوري كاپيتاليستي را در نظام هاي سرمايداري صحه گذاشت.

زيرا  سرمايه دار به جميعت بزرگ مولدين فقير فقط يك فيصد از سود به دست أمده مولدين را براي توليد كنندگان اختصاص داده است ؟ يعني بأسود بدست أمده جميعت هاي بزرگ بشري، انباشت سرمايه و زندگي مجلل خانواده محدودش را سرو سامان ميدهد و مولدين و سازندگان تكنالوژي وتحنيك مدرن را به فقراي محتاج با زندگي بخور و نمير نگهداشته اند .

ادامه خواندن حمله ويروس كرونا ٢٠١٩ و عريان شكست ايديالوژي كاپيتاليزم

…باوجودشرایط ناهنجارجوامع فیودالی خان خانی. لشکرکشی هاوجنگهای شاهان برای توسعه وتسلط.کارزارفعالیت هنرمندان راگاهی دشوارمیساخت  وبعضی وقتهاچه مشکلات وبلاهاودسیسه هاازطرف زورمندان وحکمرانان برهنرمندان بوجودمیاوردند.

چنانچه خوندمیردرکتاب حبیب السیرگوید(عبدالقادربن غیبی ازندامای میرانشاه پسرتیموربودومیرانشاه حاکم ازربایجان بعلت زیاده روی درمسکرات.اختلال حواس مبتلاشدووقتی به پدرش تفهیم شدکه اطرافیان ناباب اورابکارهای زشت واداشته است.پدرش در۸۰۲هه بتبریزعزیمت کرد.

عده رامجازات میکند وعبدالقادرباحس خطرموفق بفرارمیشود.چون سیدقطب نایی.حبیب الله عودی.عبدالمومین خواننده.محمدکاخکی ازاستادان معروف انوقت رادستوردارزدن صادرمیکندوبهنگام اجرای حکم محمدکاخکی ازشوخی روبه قطب الدین عودگفت استادی درهمه جاپیشقدم بوده اینکه بایدچنین باشد.

ادامه خواندن موسیقی وسیاست….قسمت دوم: شفیع عظیمی

               

بخش چهارم و اخیر:

خطاب برای سفسطه سرایان ؛ آنانی که این روایات من را یادداشت های شخصی می دانند، می دانند که نه می دانند من قصه پرداز نه بل بخش حقیقی این روایات هستم که بدون من کامل نیستند

توضیح:

بار ها اذعان داشته و بار دیگر اکیداً می گویم که تمام موارد انتقادی من به همه طرف ها برخی و یا اکثر نخبه هایی اند که فتنه آفرینی کرده اند، مهم نیست از کدام تبار، قوم و قبیله و یا دودمان و یا عشیره اند. تاجیک، پشتون، ازبیک،‌ هزاره، پرچمی،‌ خلقی، تنظیمی، سرخ، سفید، سیاه و هر کسی که باشد، مرور کلی نگاشته گونه ها ادعای من را ثابت می‌سازد. من به همه اقوام شریف کشور احترام بی پایان دارم، اما دشمن معامله گرانی به نام نخبه هاستم.بیش‌ترین خاطرات من با رفقایم بوده است که طیف وسیعی‌یی از همه اقوام کشور اند، هر گاه نامی از کرکتر های شامل روایات فراموش من می‌شود لطفاً خود شان یا دیگر هم‌کاران عزیز ما به من گوش‌زد نمایند و یا خود شان به اصلاح بپردازند تا من آگاه شوم.

ادامه خواندن دو‌ لشکر کشی و دو تفاوت فاحش آمریکا و اروپا و شوروی: محمد عثمان نجیب

استاد عبدالقیوم بیسد در سال  ۱۳۰۷  هش – در ده  افغانان  شهر کابل  دیده بدنیا  گشودُ بعد ازختم  مکتب  ابتداییه  شامل لیسه  استقلال  گردید.  در سال ۱۳۲۴ هش  از لیسه استقلال  فارغ  التحصیل  گردید ُ استاد قبل  از ختم  مکتب  استقلال  یعنی در سالهای ۱۳۲۲ هش – که  هنوز  متعلم  بود  همکار افتخاری  در  آغازین  پوهنی  ننداری  داشته  است.

 اولین  نقش  وی  در تیاتر کشور چنین  آغاز  شد. شاد روان  استاد عبدالرشید  لطیفی  در ثور سال  ۱۳۲۲ هش  نمایشنامه یی  را بنام میراث  نوشت  و یک  میرزا ی کمسواد ُ پرُ مدعا و آفسقال را برای شخص  خیلی  جوان  سپردند که تازه  به تیاتر راه  پیدا کرده  بود ُ هنوز در این اقلیم  نام و نشانی  نداشتُ او عبدالقیوم  بیسد بود. از همان روز تا امروز تاریخ پنجم  دسمبر  سال  ۲۰۱۳  مطابق  سال  ۱۳۹۲

ادامه خواندن عبدالقیوم بیسد؛ پدر تیاتر افغانستان: ماریا دارو

شناس عراقی‌الاصل تابعیت نروژی دارد. ایشان مطلبی با عنوان «سرمایه گذاری عقل‌ها» نوشته است؛ وی میگوید: با من از ثروت سرزمینی که مردمش در نفرت، نژادپرستی، نادانی و جنگ غوطه ورند صحبت نکنید.

ادامه خواندن درباره تفرقه انفگنی: داکتر فاروق قاسم