نویسنده: ماریا دارو

ای چنگ گسسته نغمه کن ساز –  با روح شکسته شو همآواز چون تار تو قلب من گسستست  – زین قلب گسسته نغمۀ ساز

سابقاً درمصاحبۀ باکوشان عزیز، مدیر جریده مردمی « امید» به اسم مخفف آنرا(ب ب ب)یعنی بلای بی درمان بشریت گذاشتم، یقیناً شما دوستان انرا در سایت وزین ماریا دارو مطالعه کردید و یقیناٌ تعدادزیاد شما چون من در تجرید نیمه اجباری قرنتین کرونا درخانه های خودزندگی یکنواخت و مبهمی رابسرمی برید، مصروفیتهایی برای خودپیدا کرده خواهیدبود، ویکی آن که باروح وروان شماهمنوا خواهدشد، همانا مطالعۀ کتاب و یادداشتها وزندگی نامه هایی خواهدبود که درلابلای آن گذشته هاوخاطرات شخصی خود را نیز رنگ حیات خواهید داد، و درذهن و در نظرترسیم خواهید کرد .

ادامه خواندن «صفحاتی اززندگی ام، در وصلت و در هجرت» (چاپ جدید با تعدیلات) نوشته: دکتور عبدالواسع لطیفی

حادثه خونین امروز در مرکز آموزشی “کوثر دانش” در دشت برچی و حادثه خونین ولایت  نیمروز و سایر ولایات دیگر که هر روز مردم ما را به خاک و خون میکشد برای هر انسان با وجدان خیلی درد آور و تکان دهنده است. تعدادی از دوستان از من پرسیده اند عوامل تشدید جنگ و این نا امنی ها در کشور چی  بوده میتواند که هر روز مردم ما تلفات میدهند.
به عقیده من چند عوامل مختلف دارد که قرار ذیل اند.

۱-  پنج هزار طالب را که آقای اشرف غنی بدون قید و شرط رها کرده ۸۰ فیصد آنها دوباره به جبهات جنگ رفته تازه نفس هستند و به جنگ دوام میدهند که رهایی اینها جفای بزرگیست در حق مردم افغانستان.

ادامه خواندن حاصلات رهایی پنج هزار طالب ؟؟؟
: احمد سعیدی

آباد بود و امن و امان بود خانه ام 

ویرانه کرد خصم پلید زمانه ام 

رفته به باد جمله ای بود و نبود من

ادامه خواندن بار غم  – محمد اسحاق ثنا

از سیاست های تروریست پرورانۀ پاکستان تا سیاست های آشتی جویانۀ این کشور

پاکستان درحالی یک گام پیش نهاده و دپلوماسی تازه را در پیوند به افغانستان به راه افگنده است که گفت و گو های دوحه بر رغم تلاش های خلیل زاد و کشور های کمک کننده به صلح افغانستان به بن بست رسیده است و در ضمن خشونت ها و ناامنی ها به گونۀ بی پیشینه ای در کشور افزایش یافته اند وامیدواری ها روز تا روز برای صلح کاهش می یابند. در همین حال پاکستان دپلوماسی فشرده و متمرکز را در پیوند به افغانستان آغاز کرده است.

ادامه خواندن از دپلوماسی سخت افزاری تا دپلوماسی نرم افزاری پاکستان : مهرالدین مشید

مرگ انسانیت ،از دست بشر می بینم !

کار ملک زار شده ،روز بتر می بینم

رسم سفاکی به هرکوی و گذر می بینم

هرقدر سعی و عمل گشت پی صلح و سلم

ادامه خواندن تراژدی سر زمین محبوب ما ! شعر از عزیز آسوده

طالبان خوشبین و امید وار به برگشت دوباره آقای ترامپ به کاخ سفید هستند. طالبان در مذاکرات صلح میان افغانان خودرا وامدار ترامپ می دانند. امریکا این امتیاز را به طالبان داد تا واشنگتن بدون مشورت و مزاحمت دولت کابل توافقنامه صلح را با طالبان امضاء نماید .

امریکا باوجودیکه قرارداد امنیتی رابادولت افغانستان امضاء نموده بود اما با امضای توافقنامه صلح با طالبان امتیاز ویژه به آنان بخشید . طالبان با گرفتن این امتیاز احساس برتری جویانه می نمایند ونمایندگان آنان رسما اعلام می کنند که ما درمذاکرات صلح و آینده افغانستان با گروه های مختلف افغانستان مذاکره می نمایم ونه با دولت کابل.

ادامه خواندن امید طالبان به پیروزی مجدد ترامپ: دکتور علی احمد کریمی

ترمینولوژی‌ای به نام هنر مطلقاً وجود ندارد. هنرمندان در گذشته و وضع موجود، رسم‌هایی را در مغاره‌ها نقاشانی کرده‌اند یا نقاشان به طرح پسترهای تبلیغاتی دست یازیده‌اند. عیبی ندارد که همه‌ی این فعالیت‌ها را هنر بنامیم، به شرط آن‌که واژه هنر به زبان‌های مختلف و معانی گوناگون آن کاربرد داشته باشد. فراموش نکنیم که هنر به مفهوم مطلق وجود ندارد. هنر به مفهوم مطلق به صورت تابلویی ذهن ما را فرا می‌گیرد و چیز خوبی است، ولی اثر هنری به آن اطلاق نمی‌شود.

ما همه زیبایی‌های طبیعت را دوست داریم و به هنرمندانی که در آفرینش آن پدیده‌ها طبیعی ظاهر می‌شوند، ارج می‌نهیم. هنرمندان که به ترسیم اثر هنری می‌کوشند، از آن‌چه به تصویر کشیده می‌شود، احساس غرور و خرسندی می‌کنند و مایل‌اند که دیگران نیز کارهای آن‌ها را مورد تحسین قرار دهند. با تعصب نمی‌شود به درک همه‌جانبه‌ی زیبایی‌های هنری دست یافت.

ادامه خواندن کار هنر و هنرمند شکل دادن به زنده‌گی است : دکتور حبیب پنجشیری، استاد دانشگاه کابل

تو رفتی چهچۀ بلبل نمانده 

به باغ آرزوها گل نمانده 

تو رفتی نسترن خشکیده در باغ 

شکوۀ سوسن و سنبل نمانده 

ادامه خواندن پاییز شعر از: وحدت الله درخانی

گره گشای جنگ نیابتی صلح نیابتی است

مردم افغانستان بیشتر از چهل سال بدین سو قربانی طولانی ترین و پیچیده ترین و دشوار ترین جنگ نیابتی اند که با سقوط داوود و کودتای ثور ۱۳۵۷ آغاز شد. هرچند سر نخ این جنگ به تشکیل پاکستان می رسد که پیش از سال ۱۳۵۷ هم بار ها میان افغانستان و پاکستان کشیده گی پیدا شده است که در زمان صدارت داوود در سال ۱۳۳۵ جدی شد و دو کشور به سرحد رفتن به یک جنگ تمام عیار پیش رفتند و بالاخره با پا درمیانی عربستان سعودی و شاۀ ایران پایان یافت.  داوود برای نخستین بار خواست با دیدار با بوتو با پا درمیانی قذافی در کنفرانس اسلامی در لاهور در بدل راه یافتن افغانستان به راۀ ترانزیت به بندر کراچی به زمینه ها و فرصت های این جنگ نیابتی پایان بدهد؛ اما کودتای حامیان شوروی پیشین برضد داوود در کابل و کودتای ضیاالحق برضد بوتو به کمک امریکا در پاکستان نتوانست بر این داعیه تحقق ببخشد.

ادامه خواندن مردم افغانستان قربانی پیچیده ترین و دشوار ترین جنگ و صلح نیابتی

میهن زیبای من آن مجد دورانت چه شد؟

شوکت پارینه و آن عظمت و شانت چه شد؟

محو میکرد دشمن مکاره در میدان رزم

پهلوانان، قهرمانان، رادمردانت چه شد؟

باغ و بوستانت همه از برگ و بار افتاده است

دشت و دامانت چنان خشکیده دهقانت چه شد؟

ادامه خواندن دشمن مکاره : م – اسحاق ثنا

با دریغ باید گفت که بسیاری از فارسی‌زبانان، بنا بر دلایل مختلف از تاریخ پرآشوب آسیای‌میانه و از جمله از زمانه ‌و کارنامه‌ی هم‌زبانان خود (تاجیکان) در ماوراءالنهر (فرارود)، به‌ویژه در قرن بـیستم چندان آگاهی ندارند، از جمله این‌که بر زبان فارسی در فرارود به‌ویژه در این صد سال پسین چه رفته است. آن‌ها کم‌تر می‌‌دانند که بلشویک‌ها خط فارسی را در تاجیکستان، در سال ۱۹۲۹ میلادی به لاتین و در سال ۱۹۴۰ میلادی به سیریلیک تبدیل کردند. نیت مسکو از این امر، در گام نخست، گسست از سنت‌های باستانی و فرهنگ کهن و پربار بود و در گام دوم منزوی کردن فارسی‌زبانان آسیای‌میانه از حوزه‌ی بزرگ فارسی‌زبانان که شامل افغانستان و ایران می‌شد.

ادامه خواندن جایگاه خط و زبان فارسی در تاجیکستان: نجم کاویانی

  من با این سخن پر مفهوم هم نظر هستم: قدرت، انسان های بزرگ را متعالی و انسان های کوچک را متلاشی می سازد. مدیرانی که قبلآ رده های پایین کاری را که همانا رده ی عملیاتی (صف) می باشد سپری نموده اند، تجربه ی کافی در امور کاری خود کسب کرده،  به ندرت می توانند کار های را انجام دهند که سبب نگرانی و رنجش سازمان شود، اما آن عده مدیرانی که در رده های بالای سازمان بدون در نظرداشت هیچ نوع تجربه ی مسلکی و مرتبط به مشخصات کاری، بدون اینکه مسوولیت های قبلی رده ی صف را پشت سر گذشتانده باشند، به نحوه ی گماشته شده اند. این نوع مدیران با کسب موقف جدید، فکر می کنند که تمامی امور را می دانند و تمامی دنیا زیر پای شان است و نیاز به هیچ نوع مشروه ی مسلکی از سایر نیروی انسانی (رده های مختلف) در سازمان نمی باشند. در این حالت برای مدیر غرور کاذب دست می دهد.

ادامه خواندن غرور کاذب در مدیریت : جمشید مطمین

شیــــخ ما را از گنه تر سان مکن

رحمـــــــت حق را زما پنهان مکن

تو خوری انگور و ما ابش خوریم

هر دو از یک تاک با تابش خوریم

ادامه خواندن ترسان : شعر – از نذیر ظفر

آيا تا کنون فکر کرده ايد که ليسه مريم خيرخانه و کوته سنگی کابل به نام چه شخصيتي نامگذاري گرديده و چرا مردم آنجا منطقه اي بزرگ خيرخانه را به نام حوزه ي همان ليسه دخترانه ياد مي کنند؟ و گذشته ازين آيا مي دانيد که اسم کوته ي سنگي با اين مريم خانم چه رابطه يي دارد؟

در پاسخ مي توان گفت که اين هردو نام به پاس مقام ادبي و اجتماعي شيرزنِ استبدادستيز، سخنور و مبارزي مسما گرديده که در اوج حاکميت امير عبدالرحمان خان از کسي نهراسيده بر مستبدين تاخت و بر ظالمان خرده گرفته از مردم خويش جانبداري کرد. اين شيرزن مريم معروف به بي بي سنگي و بي بي سيده يکي از بزرگ زنان سخنور کشور در نيمه ي نخست سده ي بيستم ميلاديست که در آن عصر نيمه تاريک نه تنها مشعل ادبيات عرفاني را به دست گرفت، بلکه در مبارزات استقلال طلبانه-ي جوانان ميهن پرست کشور نيز شرکت جسته و شاه استقلال بخش، امان الله غازي را در نخستين دقايق جلوسش بر اريکه سلطنت افغانستان، تشويق به تحصيل استقلال سياسي کشور نمود.

ادامه خواندن بی بی سنگی کیست؟ وچرا در کابل یک منطقه را ( کوته سنگی ) میگویند؟

آتش جنگ باز یک بار دیگر 

بی مهار و شعله ور گردیده است

میکشد انسان هر جانوری 

همچو قاتل خیره سر گردیده است

ادامه خواندن آواره گی : م- اسحاق ثنا

آیا این سعادت نصیب سربازان امریکا بعد از بیست سال جنگ در افغانستان خواهد گردید تا سال نو میلادی رادر کنار خانواده های خود تجلیل نمایند؟  رئیس جمهور ترامپ به مردم آمریکا وعده داد که” سربازان شجاع امریکا تا تاریخ ۲۷ دسامبر سال جاری که مصادف به روز میلاد حضرت مسیح است به خانه های خود برمی گردند.” اگر این تصمیم جنبه عملی پیدا نماید نه تنها جشن شادی برای خانواده های سربازان امریکا خواهد بود بلکه مهم ترین حادثه برای اعضای خانواده های پیمان نظامی وسیاسی ناتو نیز خواهد بود. بنیانگذاران این سازمان ۷۵ سال پیش تصور هم نمی کردند که پیمان آتلانتیک شمالی  در کشوری دور افتاده از قاره اروپا مانند افغانستان ماموریت خودرا به خاطر تامین امنیت و مبارزه  باتروریسم انجام بدهند.

ادامه خواندن مردم افغانستان صاحب آسمان این سر زمین است: دکتور علی احمد کریمی

مشتعل شدن جنګ در ناگرونا قره باغ اوضا منطقه را پیچیده تر می سازد

پیش از آن که به منازعۀ تازه میان آذربایجان و ارمنستان بپردارم، بهتر است به پیشینۀ کشیده گی میان دو کشور اندکی بپردازم. برای روشن شدن موضوع بیرابطه نخواهد بود که اندکی به پیشینۀ تنش ها در ناگورناقره باغ اشاره شود. این ماجرا به دهۀ ۱۹۲۰ باز می‌گردد. به زمانی که اتحاد جماهیر شوروی منطقه خودمختار ناگرونو- قره‌باغ یا قره‌باغ کوهستانی را که ۹۵ درصد جمعیت آن از نظر قومی ارمنی هستند، در آذربایجان (که آن زمان یکی از ایالت‌های شوروی سابق به شمار می‌رفت) تاسیس کرد. ناگورنو واژه‌ای روسی است که به معنای کوهستانی استفاده می‌شود. در زمان حکومت بلشویک‌ها درگیری میان ارمنستان و آذربایجان بر سر این منطقه تحت کنترل بود.

ادامه خواندن نگرانی روسیه از ورود جنگجویان اسلامی به آسیای میانه: مهرالدین مشید

در این روزها شنیدم که زبان پارسی دری را به مثابه زبان خارجی قلمداد کردند !این مسأله بر می گردد به مداخله اجانب در زمان استعمار انگلیس با کشور های منطقه از جمله :افغانستان و ایران در سده نزده هم. میدانیم که افغانستان قربانی توسعه طلبی های استعمار انگلیس گردیده بود ،زیرا انگریزان برای حراست و حفاظت از هند و ترس از خیزش‌های ملی افغان ها ، از تاکتیک های استعمارگرانه کار میگرفتند و این کشور را مانند اسفنج میشپلیدند ،تا آزادی خواهی ها و تحرکات ضد انگلیسی را در نطفه بخشکانندو خفه کنند . نخستین کار آنها به تعلیق آوردن زبان پارسی دری در قلمرو هندوستان بود ،که در طی سده ها زبان دربار امپراطوری های هند بود .

آمدن انگلیس ها به افغانستان آغاز جدا سازی افغانستان و ایران و متلاشی ساختن علایق و رشته های سیاسی ،فرهنگی و اجتماعی بود.

ادامه خواندن چرا زبان پارسی دری را زبان خارجی گفته اند؟.. عزیز آسوده

هفتم ماه اکتبر ۲۰۰۱ مصادف است با آغاز یک جنگ طولانی و خونین در افغانستان ..درست ۲۰ سال از جنگ پر تلفات جانی و مالی و زیان آور امریکا و ناتو در افغانستان می‌گذرد. متاسفانه با گذشت ۲۰ سال حضور نظامیان خارجی بنام دمکراسی، حقوق بشر و آزادی مبارزه با تروریزم نتیجه ای برعکس داشته است حالا با گذشت ۲۰ سال شعار روز های نخست دمکراسی حقوق بشر تامین صلح و امنیت در سرزمین ما رنگ باخته و این ابر قدرت جهانی یعنی امریکا بدرستی میداند که جنگ در افغانستان را باخته و دیگر برای برنده شدن این جنگ امیدی ندارد. 

ادامه خواندن بیست سال که با دود و آتش گذشت: احمد سعیدی

استاد برهان‌الدین نامق با هر شاهکار خود نامی می‌شود و شهرتش در چاردانگ دنیای ادب می‌رود. شماری از دوستانی که استاد نامق را نمی‌شناسند؛ می پرسند: «استاد نامق کیست؟» که این همه شور و غوغا در عالم معنا افکنده است؟دوستان عزیز و خواهندگان مهربان، من برای تان –البته تاحدی- می‌گویم که استاد نامق کیست؟ قبل از آن باید بگویم که، «نارسا اظهار [مهر] است این پیام»* استاد نامق مردی‌ست زاده شده در بدخشان شریف در سال 1329، میانه قد، بدخشی سیما، کم سخنِ بسیاردان، وارسته و بی ادعا، آهسته گپ می زند، آهسته راه می‌رود. کوشش می‌کند که مورچه در زیرپایش آزار نبیند، همیشه کتاب می‌خواند، همیشه مصروف نوشتن است.

ادامه خواندن استاد نامق کیست؟ – نوشته : استاد رحیم ابراهیم

بیایید از چیزی که زندگی تان را خراب کرده است، جوانی تان را گرفته است، کشور تان را ویران ساخته است، شما را فقیرتر و گرسنه تر کرده است دفاع نکنید.بیایید با واقعیت ها کنار بیاید، درک حقایق در ابتدا مشکل است اما سالها راحت خواهید شد.

همه میدانیم که در حدود یک ماه از آغاز مذاکرات بین الافغانی در دوحه میگذرد.

و امروز ده روز میشود هئیت افغانی و طالبان روبرو نه نشسته اند و روی اجندا هیچ نوع توافق و صحبتی صورت نگرفته است.

ادامه خواندن بیایید با واقعیت ها کنار بیاییم: احمد سعیدی

افغانستان پس از سال ۱۳۵۲ تا کنون چهار نقطهء عطف را پشت سر نهاده است که پی آمد آن تاسیس چهار جمهوریت در این کشور بوده است. کودتای داوود نخستین نقطۀ عطف در تاریخ کشوربود که منجر به تاسیس «جمهوریت» در افغانستان شد و بعد از آن کودتای هفت ثور رخ داد که پی آمد آن منجر به «جمهوری دموکراتیک افغانستان» گردید. درزمان نجیب الله با وضع قانون اساسی جمهوری افغانستان و الغای اصول اساسی جمهوری دموکراتیک افغانستان و با انفاذ قانون اساسی سال ۱۳۶۶ خورشیدی جمهوریت سوم تاسیس شد. پس از آن هم سرنگونی رژیم نجیب که به تاسیس «دولت اسلامی» انجامید و بعد از سرنگونی طالبان «جمهوری اسلامی افغانستان» در کشور تاسیس شد که تا کنون ادامه دارد. نقطۀ عطف درمعادله های انتی گرال و تفاضلی به نقطه ای گفته می شود که بر روی بلندترین نقطۀ یک خم قرار دارد که خمیدگی آن خم در آن نقطه تغییر جهت می‌دهد و یا به عبارت دیگر علامت مشتق دوم یک تابع، قبل و بعد از نقطهٔ عطفش بر روی تابع تغییر می‌کند.

ادامه خواندن افغانستان از نقطهء عطف تا آستانهء یک گذار : مهرالدین مشید

نازنین زیباترین بانوی شهر 

از همه گلهای گلشن تازه تر 

قامتش چون سرو بالا و بلند 

ادامه خواندن زیباترین بانوی شهر : وحدت الله درخانی

بر اساس گزارش رسانه های خبری از دوحه امروز ۸ اکتوبر زلمی خلیل زاد تأکید دارد که به هر نحوی که باشد هیئت های دولت افغانستان و طالبان را بر پذیرش  اصول و نحوهٔ مذاکرات بر اساس توافقنامه (طالبان- امریکا) مجبور میسازد. او اضافه کرده که همه وسایل فشار را در اختیار و صلاحیت خود دارد اما در گامهای نخستین از مجاری دیپلوماتیک استفاده خواهد کرد.

امریکا در اکتوبر سال ۲۰۰۱ به بهانهٔ حادثهٔ ۱۱ سپتمبر و از بین بردن طالبان و القاعدن منحیث مجریان تروریسم بین المللی از زمین و هوا به افغانستان حمله کرد.

ادامه خواندن روش های استعماری خلیل زاد و امریکا : عبدالقیوم میرزاده

مناظره سیاسی درتاریخ انتخابات ریاست جمهوری امریکا سابقه صد و پنجاه سال دارد. مردم امریکا از نمایش نخستین مناظره ترامپ وبایدن  در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۱ به گونه تئاترپوچی در خانه کهن سالان مایوس گردیدند . هردو نامزد دراین مناظره بجای مشکلات عمومی  از الفاظ رکیک و اهانتهای شخصی و خانوادگی برعلیه همدیگر استفاده نمودند. هردو همدیگر را باعبارات مبالغه آمیز و کلیشه ای به انحراف از دموکراسی و دروغگویی  متهم نمودند. رئیس جمهورترامپ دراین مناظره  خودرا بهترین رئیس جمهور امریکا خواند که درطول کمتر  از چهار سال بیشتر ازهمه برای امریکا خدمت نموده است.

ادامه خواندن ُمارک توین و مناظره ترامپ و جوبایدن ! نویسنده – دکتور علی احمد کریمی