میرزا عبدالقادر بیدل در سال ۱۶۴۴ میلادی در شهر قدیم بخارا، در خانواده ی تیموریان و قوم برلاس
مرکز فرهنگ ومجامع علما ودر اوج قدرت شهریار شاه جهان، دیده به جهان گشود. این مرد فیلسوف از خورد سالی قریحه ، طبع شعری، ذکاوت خدا داد و نبوغ فکری داشت.
ادامه خواندن زندهگینامه ی مختصرمیرزاعبدالقادر بیدل : پژوهش ؛ پوهاند سید سلطان – ارسالی داکتر فیض الله ایماق
اشك در چشمان آدم در تمامِ زنده گيست
دل اسير لشكر غم در نظامِ زنده گيست
گاهى از درد آشكارا، گاه پنهان سوختن
بار بار از غصه مردن انتقامِ زنده گيست
ادامه خواندن تلخ کامی ؛ شعر زیبا از : مسعود زراب
باید همه به این نتیجه رسیده باشیم که بستن مکاتب دختران و کار زنان در حاکمیت طالبان موقتی نیست، بلکه دایمی است، تا طالب است این کار ادامه دارد.
تا طالب است تعلیم نیست.(۱۴۰۱ سال فوت ۱۴۰۲ سال دفن تعلیم)
چرا توقع بیجا داریم ؟ چرا تاریخ را فراموش میکنیم،؟
مگر همین طالب نبود که در بیست سال صدها مکتب ، مدرسه و دانشگاه را آتش زد؟
ادامه خواندن دیگربس است تعلیم و کار زنان را گروگان نگیرید : احمد سعیدی
وطن امروز شد ویرانه و آباد نشد
رفت در بند اسارت ولی آزاد نشد
ناله هر چند کشیدم که شود دل خالی
به گلو ماند گره ناله و فریاد نشد
ادامه خواندن نهال ی امید؛ شعراز : استاد محمد اسحاق ثنا
پیرمرد می‌گفت: این شب‌ها خانهء ما مانند گور سودخور تاریک است. چارهء دیگری ندارم. من هم از بی‌برقی سوء استفاده می‌کنم، سر شو تنهایی و غم‌های خود را بغل می‌کنم و به خواب می‌روم.
پرسیدم: ایقه زود خوابت می‌برد؟
گفت: ده غم خواب نیستم. دلم می‌خواهد همین که چشمم پیش شود، امو کافر برق‌ساز را در خواب ببینم!
گفتم: پیرمرد پایت به لب گور رسیده و باز می‌خواهی یک کافر را در خواب ببینی!
ادامه خواندن پیرمرد، ادیسون و من!– نوشته : استاد پرتو نادریاسلام سیاسی کمونیسم را به موزۀ تاریخ برد؛ اما پس لرزههای آن قامت اسلام را شکست
پیش از آنکه وارد بحث اصلی شوم و از چون و چند جنگاوران جهادی در برابر ارتش شوروی سخن بگویم که چگونه اسلام سیاسی کمونیسم را به موزه‌های های تاریخ فرستاد. بیرابطه نخواهد بود که از پس لرزه های حادثۀ سقوط شوروی سخن بگویم که در نتیجۀ اختلاف های شخصی و قومی و گروهی و دخالت آی اس آی پاکستان و درگیری های تنظیمی در کابل چگونه کمر اسلام را شکست و اسلام سیاسی نوزاد های حرامی را در نماد القاعده و طالب و داعش تولد داد که منطق اش واسکت انتحاری و زبانش آشتی ناپذیر با زن و حق کار زنان و آموزش دختران است. پیش از وارد شدن به اصل بخث لازم است تا در نخست اندکی به اسلام سیاسی اشاره شود.
ادامه خواندن اسلام سیاسی و ناکارآمدی و شکست آن در جهان اسلام : مهرالدین مشید
شامگاهی در رهی بودم روان
تن روان و دل به فکر آب و نان
من نمیدانم چنان شد یا چنین
پای من لغزید خوردم بر زمین
ادامه خواندن شامگاهی : شعراز شادروان رازق فانیآتش زده خصم لانه‌ای من
میسوزد ازین کاشانه‌ای من
تا چند کشم غمت وطن بیش
این غصه کند دیوانه‌ای من
ادامه خواندن وطن : شعر از محمد اسحاق ثناجنگ های نیابتی و دیپلوماسی نیابتی و شکننده گی اوضاع افغانستان
افغانستان تحت حاکمیت طالبان، پس از فراز و فرود های دوامدار روز های دشوار و آرمونی را سپری میکند و اوضاع سیاسی و اقتصادی و امنیتی به مراتب پیچیده تر از گذشته شده است که فضای اندوهبار و شدید پولیسی آن حکایت از خاموشی پیش از توفان را دارد. حضور ده ها گروۀ تروریستی تحت حمایت طالبان در شمال و حضور گروه‌هایی زیر چتر داعش از جنوب و شرق تا شمال حکایت از پی آمد های ناگواری دارد که به دلیل پیوند ها و قول و قرار های استخباراتی و اعتقادی با طالبان و شبکۀ جهانی تروریزم مهار ناپذیر تلقی می شوند. در این ميان تنها مردم شوربخت و بلا کشیدۀ افغانستان اند که با غم بزرگ و اندوۀ بیکرانی دست و پنجه نرم می کنند؛ اما دریغ و درد که نه تنها هنوز بار گران‌سنگ جنگ نیابتی برروی شانه های زخمی مردم افغانستان سنگینی میکند؛
ادامه خواندن خاموشی پیش از توفان و پیچیده گی اوضاع سیاسی افغانستان : مهرالدین مشیداز حقوق قطعی زن، چشم‌پوشیدن چرا
در حقیقت گردِ این موضوع پیچیدن چرا
دین مگر جز این ندارد منطق و حرف حساب
می‌زنید این ماجرا را روز و شب دامن چرا
ادامه خواندن از حقوق قطعی زن : میرزاابوالپشم11:53 22.01.2023
معاون دبیرکل سازمان ملل متحد به احیای حقوق زنان افغانستان در زمینه تحصیل، کار و آزادی رفت و آمد امیدوار است.
به گزارش اسپوتنیک، آمنه محمد معاون دبیرکل سازمان ملل متحد پس از سفر به افغانستان بار دیگر خواستار همبستگی با زنان و دختران افغانستانی برای حفظ حقوق آنها در تحصیل و کار شد. محمد روز شنبه در توییتی نوشت: ” از هنگام ترک افغانستان، قویاً معتقدم که با نشان دادن همبستگی با زنان و دختران افغانستان، می‌توانیم حقوق آنها را برای تحصیل و کار احیا کنیم.”
ادامه خواندن آمنه محمد خواستار همبستگی با زنان و دختران افغانستان شد : برگرفته از صفحه محترم رحمت الله روند
همــه دلــــــــگیر اند از آوان پیری
نگردد هـــــــیچ جــا در مان پیری
سن هر چه یک عدد باشــد ولیکن
خـــوش آیند کی بُود دوران پیری
ادامه خواندن پیرئ نوشتهء : نذیر ظفر
باپخشو انتشارالسنهٔترکیقدیم در قرنهای( ۵-۶) میلادی ،زبانهای اوزبیکی و ترکمنی که به دستهٔ زبانهای ترکی شرقی ارتباط داشت نیز بوجود آمد. آثار مربوط باین دوره که حثیتادب یاتشفاهییاروایی دارد در بعضی از منابع چونسنگنوشته ها، کتبو آثارعلمی تاکنون محفوظ مانده و بمارسیده است. یکی از اینگونه منابع آبده های ( اورخون ) میباشد. ریشهٔ دو زبان را میتوان در آبده های « ینیسیاورخون» مشاهده کردکه در سال ( ۷۳۲) برسم الخط خاص اورخونی نوشته شده است .
ادامه خواندن خط اورخون و آثارمکتوبه ٔ دیگر در زبان ارکی : تتبع ونگارش؛ داکتور فیض الله ایماق
در این روزها کتابی خواندم زیر نام «در شناخت فردوسی و شاهنامه» از استاد محمد یونس طغیان ساکایی، استاد زبان و ادبیات پارسی دری در دانشگاه کابل. کتاب در کلیت خویش پژوهشی است در پیوند به شخصت و شگردهای شاعری فردوسی و جای‌گاه شاهنامه در ادبیات پارسی دری و ویژه‌گی های آن. همه بحث‌های کتاب در سه بخش دسته‌بندی شده است.
• مقدمات،
• در شناخت فردوسی،
• شاهنامه چیست؟
افزون بر این نویسنده در پایان کتاب شرحی برخی از واژه‌ها و ترکیب‌ها را نیز افزوده است که می تواند چنان کلیدواژه‌هایی، فهم شعرهای آمده در متن را برای خواننده آسان سازد.
بخش مقدمات یا فصل نخست در حقیقت آستانه‌یی است برای رسیدن به بحث اصلی کتاب که به گونۀ فشرده، چشم اندازی دارد به اوضاع سیاسی – اجتماعی حوزۀ تمدنی خراسان بزرگ از پیدایی اسلام تا روزگار ابوالقاسم فردوسی.
ادامه خواندن با استاد در شناخت شهنامه فردوسی : استاد پرتو نادریطرح ها و راهکار ها و درازراۀ دشوار نجات افغانستان
جریان های سیاسی و حلقه های فکری و نخبگان چپ و راست افغانستان از نیم قرن بدین سو برای ترقی و پیشرفت و رهایی افغانستان از فقر و نابرابری ها و ستم قومی و تضاد های اجتماعی تلاش های پیگیر نمودند و برای تامین نظام مردم سالار و عدالت اجتماعی وبرابری های انسانی از هیچ گونه قربانی دریغ نکردند. با تاسف که در این مدت نه تنها ایده آل های چپ و راست به کرسی نه نشست؛ بلکه از همه چیز استفادۀ ابزاری شد و آنانی که در این راه صادقانه تلاش کردند و خون ریختند؛ نه تنها افغانستان را نجات داده نتوانستند؛ بلکه در این مدت رهروان راستین این جریان ها و حلقه ها و نخبگان نیز قربانی اهداف شوم آنانی شدند که شخصیت اصلی خود را زیر لباس رهبران پنهان کرده اند.
ادامه خواندن نجات افغانستان از شرتروریسم ویک جنگ نیابتی دیگر : مهرالدین میشد
آب از چشمه خراب است کما فی‌السابق
گرگ، با قافله خواب است کما فی‌السابق
کج گذاری تو اگر پا ز خط و فرمانش
گردنت بین طناب است کما فی‌السابق
ادامه خواندن کمافی السابق : شعر زیبا ازهارون یوسفیگروههای تروریستی و نظامیان پاکستان دو روی یک سکه
جهان نباید رابطۀ نظامیان پاکستان را با گروههای تروریستی دست کم بگیرد و حساب حکومت این کشور را از آنان جدا بپندارد. هر نوع اشتباه در این مورد معنای بزرگ ترین غفلت تاریخی را دارد. نیرو های صلح دوست و عدالت پسند جهان آگاه اند که چنین غفلتی نه تنها فاجعۀ یازدهم سپتمیر را به بار آورد؛ بلکه تروریسم را چنان تقویت کرد و گسترش داد وپی در پی تولد های جدیدی مانند داعش داد که امروز به مثابۀ خطری فراتر از القاعده امنیت و ثابت جهان را به خطر افگنده است. امروز شاهد هستیم که چگونه کشور هایی مانند عراق و سوریه و افغانستان و لیبیا در آتش فاجعۀ تروریسم می سوزند و تروریسم امنیت جهان را به خطر افگنده است. بدون تردید این غفلت تاریخی پی آمد های خطرناکی را در پی خواهد داشت که وقوع آن را هرگز با عنوان کردن اشتباۀ استراتیژیک نمی توان، توجیه کرد.
ادامه خواندن جهانیان نباید مرتکب غفلت تاریخی دیگر شود : مهرالدین مشید
ضیا قاریزاده یکی از پیشگامان شعر نو در افغانستان است. در کتاب « نوی شعرونه / اشعار نو» که به سال ۱۳۴۱ در کابل نشر شده از او چهار شعر به نام‌های «کبوتر سفید»، « ای زهره»، « ای دریا» و «برگ‌ریزان» آمده است.
در برسی تحول شعر پارسی‌دری در افغانستان قاریزاده را با همین شعرها و چند شعر دیگر او در «منتخب اشعار» او، از شمار نخستین شاعرانی می‌دانند که در دهٖۀ سی سدۀ چهاردهم خورشدی به سوی شعر آزاد عروضی یا نیمایی گام برداشته است.
ادامه خواندن ضیا قاریزاده از پیشگامان شعر نودرافغانستان : استاد پرتو نادری
دوست دارم از دل و جان آنکه غمخوار وطن
یا که باشد در غمی بهبود و اعمار وطن
ادامه خواندن مام وطن : شعر ازاستاد محمد اسحاق ثنا
سازمان های بین المللی بر اساس قوانین بین المللی ومنشور سازمان ملل متحد مکلف به برخورد قانون مندانه، منصفانه، عادلانه، رسالت مندانه و براساس احترام قوانین و ارزش های ملی مسئول هستند. سازمان های بین المللی و منطقه یی مسئولیت دارند که برای نظم و ثبات جهانی کار نمایند سازمان های بین المللی مکلفیت دارند برای آسایش ملت ها کار نمایند وبرای مقابله با حوادث و خشونت ها برنامه های وقایوی واجرائیوی داشته باشند.
شب نوروز سا ل ۱۳۴۹ بود، هنر دوستان اندخوی، طبق عادت خواستند دراین شب خجسته و پُر میمنت ، مجلسی از سرور وخوشی برپا کنند وزنگ دل را در آوای نغمه های دوتار و ترانه های دل انگیز خواننده ی معروف دیار خود بزدایند، همان بود که شخصی را به کلبه ی هنرمند سابقه دار، فرستادند تا او در مجلس یاران اشتراک کند .
دق الباب شد. صدایی از منزل هنرمند به گوش نرسید، بالاخر ، قاصد نعره زد: « حافظ اکه، حافظ اکه…!» ولی جز خاموشی مطلق که سرتاسر اطراف و اکناف را فراگرفته بود، چیزی به گوش نمی رسید.
تا جائیکه نگارنده آگاهی دارد، کمتر دانشمندی در کشورما در پی شناخت نهادهای جامعه ما درچارچوب قانونمندیهای عام رشد جوامع برآمده وجریان آمد وشد رویدادها را در مقیاس این قانون مندیها سنجیده است. از همین لحاظ اکثراً آثاری که در باب چگونگی و دگرگونیهای تاریخی در وطن ما نگارش یافته اند، در واقع شرح تک حطی وافقی رویدادهای اجتماعی بوده وکمتر عطش پژوهندگان را در تحلیل چونی وچرائی های وقایع فرونشانده است، اما خوشبختانه بعد از سالها این آرزو برآورده میگردد وکاندیدای اکادمیسین محمداعظم سیستانی با سخت کوشی وجهد فراوان توفیق یافته تا یکی از پروسه های اجتماعی- اقتصادی کشور را که هنوزهم ازخودجان سختی نشان میدهد، از روی مدارک واسناد چنان صاف و ساده برشتۀ تحریر در آوردکه برای هرخواننده یی فهما و پذیرفتنی باشد.
ادامه خواندن تقریظ برکتاب:”مسالۀاصلاحات ارضی درافغانستان دهۀ ۷۰ قرن بیستم”- نویسنده : شادروان دکتور اکرم عثمان
میر بچه خان کوهدامنی (میربهاالدین) در سال ۱۸۲۵م در ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل چشم به جهان گشود. نام وی در زمرهٔ نیکنامترین مجاهدان و مبارزان ملی افغانستان در مبارزه مقابل تجاوز انگلیس ها ثبت است. غازی میر بچه خان در سال ۱۹۰۵م به سن ۸۰ سالگی چشم از جهان پوشید و در قریه آبایی اش در بابه قشقار میربچه کوت به خاک سپرده شد.
روح این قهرمان آزادی افغانستان شاد و بهشت برین مکانش باد.
میر بچه خان کوهدامنی که اسم اصلی اش میربهاالدین است در سال ۱۸۲۵ میلادی در قریهٔ بابه قشقار ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل چشم به جهان گشود.
پدرش میر درویش خان بود که ۹ فرزند داشت و جوانترین همه میر بچه خان (میر بهاالدین) بود.
میر بچه خان به کسبِ تعلیمات متداول آن زمان پرداخته و خواندن و نوشتن را فرا گرفت.
نام این رادمرد همراه با نام بزرگمردان و مبارزین ملی آن زمان در سروده ها و زمزمه های مردمی که از قلب مردم برخاسته اند (نه با تبلیغات اجانب و سوشل میدیا) چه زیبا و به جا ذکر گردیده بود که یک نمونهٔ آن در سرودهٔ ذیل دیده می شود:
محمد جان خان مرد میدان است
ایـوب خـــان، شــیـر غُــران است
میـر بچـه خــان، رس رسان است
مکناتن، لات کلان اس
بیا بچیم انگور بخور
با دقت و توجه به این سرودهٔ مردمی میتوان میزان وحدت ملی، ارزش دادن به مبارزین واقعی و صفات عالی دیگر مردم آنزمان، و نبود اژدهای خودخواهی و نبود پروپاگندهای “قهرمان سازی خیالی” را درک کرد.
ادامه خواندن د افغان-انگلیس دوهمی جگړی سترملی مبارزغازی میر بچه خان کوهدامنی : داکتر ناصر اوریا
محبوبه جان فرزند محمد خان بتاریخ 21 میزان سال 1327 ش – درشهر کابل در یک فامیل متوسط و منورتولد یافت و تحصیلش را در لیسه ملالی تمام کرد. محبوبه جباری اولین کار هنری خود را ازستیج پوهنی ننداری بامادرش رضایی اش « میرمن پروین » شروع نمود. خانم پروین آهنگ مشهوردختر گلفروش می سراید و خانم جباری آنرا تمثیل می نمود. بعدآ راهی پروگرامــهای اطفال رادیوکابل گردید ودر اثر تشویق مادرش «خانم پروین» (که اورا مشوق واستاد خود در راه هنرمیداند) وتشویق والدین اصلی اش از سن شش ساله گی در دنیای هنر تمثیل گام های استوار برداشت و درسن 14 سالگی به خواندان دیالوگ های رادیویی آغاز کرد که در آن زمان وسایل برای ثبت در رادیو کابل وقت وجود نداشت وهمه برنامه ها راسآ نشر میگردید.
ادامه خواندن مـحـبــوبــه « وحـیـد» جـباری « هنرمند محبوب دلها » گرفـته شـده از کتـاب آوای ماندگار زنـان اثـر مـاریـا دارو