نویسنده: ماریا دارو

هشت مارچ روزهمبستگی بین المللی زنان جهان است. این روز با میمنت وخجسته در سراسرجهان بشری تجلیل می گردد و از حقوق حقه  ای  زنان دفاع بعمل می آید.

علی رغم اعلامیه ای جهانی حقوق بشر، فرامین و قوانین بین المللی وحتی قانون اساسی  افغانستان ، زن در جامعه ی ما از حقوق انسانی و مدنی بر خوردار نیست.  حق انتخاب همسر زندگی رابرخلاف هدایات صریح اسلامی ندارد. جامعه ای سنتی و قبیله وی لت کردن زنان راامر قانونی میدانند، ومردان بخود حق میدهند که چند همسر داشته باشند و با قوانین ظالمانه در مورد حکومت میکنند  حتی ارکان بلند پایه ای دولتی برای زنان خویش اجازه کار بیرون از منزل را نمی دهند و زنان خویش را مستور نگهمیدارند. یکی از رهبران جهادی بنام شیخ محسنی قانون احوال شخصیه را که محروم ازهمه حقوق انسانی میباشد به عرصه عمل قرار داد تا هر نوع پیش آمدیکه  مرد لازم داند انجام دهد و تام الا ختیار است و مرد میتواند دختر نا بالغ را در سطیره ای نکاح خود در آورد . در حالیکه بلوغ شرط اساسی در اجرأ قانون شرعی است. این وضع زنان و دختران کشور را به سطوح آورده و بخود کشی و خود سوزی  مبادرت می ورزند و به حیات پر مشقت خویش یکباره پایان میدهند.

ادامه خواندن گفت و شنود با خانم ماریا دارو : مصاحبه کننده – امان معاشر—–March 6th, 2011

حمله به تی تی پی یا دست یابی به سلاح اتومی پاکستان

در این روز ها تنش ها میان پاکستان و طالبان در پیوند به حضور تحریک طالبان پاکستان درافغانستان بالا گرفته است و مقام های پاکستانی یکی پی دیگری ادعا کرده اند که این گروه با استفاده از خاک افغانستان در ناامنی های اخیر پاکستان دست دارد. این که در پشت این بازی چه دستانی قرار دارد و هدف اصلی از این تنش آفرینی ها چیست؟ بعد اصلی موضوع است و اما آنچه در روی سکۀ حوادث عبور می کند، حکایت از تنش میان حکومت پاکستان و امارت طالبان دارد؛ اما گمانه زنی هایی وجود دارد که در پشت این تحرکات دستان یگری قرار دارد که هدف آن دست یابی به سلاح اتومی پاکستان و خلع سلاح اتومی این کشور است. 

ادامه خواندن آنسوی سکۀ رخداد های مرزی و تنش های پاکستان با طالبان : مهرالدین مشید

شاد روان استاد عبدالواحد بهره  فرزند  مولوی  رحیمداد تیموریُ  نواده ی  مولانا میر محمد یوسف  بهره  از سلسله ی  دودمان تمیوریان هرات  میباشد و در یک  در خانواده ء  متدین پا به عرصه  وجود گذاشت .

استـاد  بهره  علوم  متداوله  ی  عصر را نزد  علمای  مشهور زمان فرا گرفت و در معارف  کشور مصدر  خدمات  زیاد گردید. 

درسال 1300 هش – در زمان شاه  امان الله  خان  که توجه به  علم  ودانش  یکی  از اقدامات  اولیه  حکومت را تشکیل  میداد٬ و در آن  زمان شادروان  علامه   استـاد صلاح  الدین  سلجوقی  مسوَل  معارف  ولایت  هرات  بود ٬ برای  تطبیق  لایحه وظایف  و انکشاف  معارف  در هرات  توجه  خاص  مبذول  داشت اما مردم  که  از نعمت علم کمتر  بهرهمند  بودند برای  انکشاف  معارف  علاقه َ چندانی  نداشتند و از شمولیت  فرزندان  شان در مکتب  جلوگیری  مینمودند . 

ادامه خواندن استاد عبــدالواحـد بـهـره : مــاریــا دارو

دهۀ چهل سدۀ چهاردهم خورشدی بود که هما طرزی چنان شاعر جوان و نوپرواز در مطبوعات افغانستان شناخته شد. او از نوجوانی زیر تاثیر جو فرهگی خانواده به شعر و ادبیات روی آورد. گذشته از این گاهی هم خیالات نوجوانی خود را با استفاده از هنر نقاشی بیرون می‌داد.

چند نکته در پیوند به شاعری هما طرزی توجه بر انگیز است. نخست این که او با شتاب از مرز شعر عروضی می‌گذرد و می‌رسد به شعر آزاد عروضی یا هم به شعر نیمایی. دو دیگر این که او در همین سال‌ها، شعر آزاد عروضی را نیز پشت سر می‌گذارد و به سوی شعر سپید گام بر می‌دارد‌.

ادامه خواندن نخستین شاعربانوی نیمایی‌ و سپید‌سرای افغانستان، هفتاد و دوساله شد : استاد پرتو نادری

جهان بجای رقابت با یک دیگرافغانستان را برای داشتن یک نظام یاری کند

افغانستان و مردم آن از سال های دهۀ پنجاه خورشیدی بدین سو قربانی خطرناک ترین جنگ نیابتی کشور های منطقه و جهان شده است. در این مدت مرکز ها و محور های بحران آفرینی چه در اسلام آباد واشنگتن و چه در محور مسکو در بیرون از  افغانستان قرار داشته و محور های یادشده با تصمیم های شتاب زده فاجعه های خونینی را بر مردم افغانستان تحمیل کرده اند.

ادامه خواندن محور های متضاد بحران آفرینی و رازآلودی اوضاع افغانستان : مهرالدین مشید

بیا ای دوست گرد کینه از دلها بی افشانیم

بجای دشمنی در دل نهال مهر بنشانیم

به پا خیزیم و با دیو شریر جهل بستیزیم

براندازیم بنیادش که ما چون سیل و طوفانیم

ادامه خواندن غمگسار : شعر از استاد محمد اسحاق ثنا

پاره‌ای از رباعی‌های خیام با واژه «گویند» آغاز می‌شود. گاهی هم «گویند» و «گفت» در متن رباعی‌هایش می‌آیند. خیام در چنین رباعی‌هایی مانند یک راوی پدیدار می‌شود. سخنانی را روایت می‌کند و بعد می‌رسد به نتیجه‌گیری‌ها و بیان سخنان خود.

در چنین رباعی‌هایی خیام، در همان نخستین مصراع یک روایت ماورایی را بیان می‌کند. بعد سخنانی می‌آورد در تقابل با آن و در نهایت رباعی از چنین تقابلی هستی می‌یابد و خواننده با گونه‌ای از دیالیکتیک محتوایی رو‌به‌رو می‌شود.

گویند کسان بهشت با حور خوش است

من می‌گویم که آب انگور خوش است

ادامه خواندن گویندهای خیامی : استاد پرتو نادری

“هارونِ یوسفی” یک چهره‌ی با شُکوه است؛ با شکوه از بهرِ آنکه ظرفیّت و ظرافت در شخصیت و نوشته‌هایش آمیخته‌است.

نخستین مجموعه‌ی طنزهایش را زیرِ نام “عریضه‌ی میرزا صدف” در دهه‌ی شصت هجری-خورشیدی خواندم. نثر شیوایی در آن مجموعه داشت و ریزه‌کاری‌ها و ژرف‌بینی‌هایش در پردازش شخصیت‌های طنزی کتاب و برون‌دادِ آنچه را دیگران به آن ژرفا نمی‌دیدند و او می‌دید، نگاره‌ی قشنگی از شخصیتِ او را در ذهنِ من نقاشی کرد.

ادامه خواندن گپی در باره‌ی هارون یوسفی : استاد داکتر جاوید فرهاد

شنیدم که هارون یوسفی هی میدان و طی میدان پس از هفتاد سال مسافری و سرگردانی به کمال جوانی و پخته‌گی خود رسیده است. یعنی خپ و چپ شده است پخته هفتاد و دو ساله!

نمی‌دانم به سفر قبله رفته است یا نه؟ به هر حال اگر در کابل باشد مفت و بی‌هزینه مانند من می‌شود حاجی صاحب!

چه کنم به ما مردم تنها گپ رسیده، از هفتاد و دو ساله‌گی اش که خبر شدم به یاد نوشته‌یی افتادم که بیست سال پیش در بارۀ او نوشته بودم.

با خودم گفتم همین نوشته را برایش بوسه به پیغام هدیه گویا بفرستم. اگر قبول کرد، خوب. اگر قبول نکرد باز مثل حافظ می‌گویم: حافظ وظیفۀ تو دعا گفتن است و بس!

ادامه خواندن هارون یوسفی و طنزهایش : نوشته استاد پرتو نادری

هرگاه بتاریخ  هنر موسیقی٬ خطاطی٬ نقاشی  مجسمه سازی  وسایر هنر های زیبا در افغانستان  نظر اندازیم ٬ تاریخ  و قدامت این  هنرهای شریفه بیشتر از صدسال و یا اضافه ازآن میباشد.  کاوشهای باستان شناسان داخلی  و گروپهای  خارجی در طول تاریخ  موفق  به کشف مجمسه  های  حیرت آور و کشف  سالون های  بزرگ و جالب در هر گوشه وکنار وطن ما بوده  اند که نشان  دهنده  آثار باستانی آریایی ها  ٬ خراسانیها و افغانستان امروز و میراث  نیاکان ما محسوب میشوند. نظر به  قدامت  تاریخی و حملات  ولشکر کشی های خارجیها بسیار آثار زیبای کشور منهدام و یا دستبرد زده شده و بخارج  انتقال داده شده  است.

ادامه خواندن تاریخچه هنرهای زیبا : ماریا دارو

طالبان لشکر بربری و جنگجویان بی اراده و تحریک شونده 
            طالبان یک گروۀ افراطی و استخباراتی و عقده ای و سخت بیمار

در این تردیدی نیست که بحث بر سر طالبان بحث بر سر یک گروۀ استخباراتی هزار سر و هزار پا است که رهبران آنان سخت وابسته به سازمان جهنمی  پاکستان و شماری هم وابسته به شبکه های استخباراتی  ایران و روسیه و آمریکا هستند.  با تاسف که به اندام این گروۀ تندرو و کج اندیش، اسلام افراطی پوشانده شده و مسلح با انتحار و انفجار و انسان دشمنی آموزش ستیزی شده اند. افراد این گروه چنان از خودبیگانه شده و در وادی بی پهنای وحشت و دهشت رها شده اند و گویی سرزمینی به نام افغانستان برای شان بودیعه داده شده است تا هرچه از جنس ظلم و ستم است؛ بر مردم این کشور روا بدارند.

ادامه خواندن طالبان یک گروۀ افراطی و استخباراتی و عقده ای و سخت بیمار : مهرالدین میشید

چون مرغ بی قرارم من چمن گم کرده را مانم 

اسیر دام صیادم وطن گم کرده را مانم 

مخا از من که بنمایم سرود تازه یی انشا 

که عمری شد که من شعر و سخن گم کرده را مانم‌

ادامه خواندن وطن گم کرده : شعر از استاد محمد اسحق ثنا

وقتيكه دلهاى باخته مونس ترانه هاى عاشقانه ميشود و زمزمه شاعرانه بر درد مندان هجران مرحم ميگذارد، از دلى شورى بپاه ميخيزد و ازهر زبانى سرودى. از هر دهكده و مزرعه اين ترانه ها بگوش ميرسد. ترانه هاى كه از سينه هاى سوزان وتب آلود سر ميكشد و تامزرعه ی آسمان كبود نقش ميبندد. در وادى نا محدود دو بيتى هاى عاشقانه وعاميانه هر دلى، به دلبا خته متوسل مى شودكه حكايت آنان سينه به سينه و نسل به نسل به ما مى رسد. 

ادامه خواندن تقریظ محترم نذیر احمد برمجموعه سروده های سوزان داکتر فیض الله ایماق

طالبانیزیم ناقض حقوق و آزادی مردم :   

  پیوست با عنوان بایداضافه نمودکه:                                                          

طالبانیزیم در جدل با معارف ، معرفت ، روشنایی و علم                                   

طالبانیزیم مغایرمنافع ملی افغانستان وحامی مصالح پاکستان                         

طالبانیزیم زن ستیزو عامل اپارتاید جنسیتی درجامعه                                          طالبانیزیم با تمام معیار های ملی و بین المللی حیات مدنی در جنگ است !

طالبانیزیم چیست ؟

طالبانیزیم قبل از همه فکرطالبانی ، ایدیولوژی ، تیولوژی و قرائت بدوی رهبری طالبان از دین مقدس اسلام است که بشدت افراطی ، متحجرانه ، مطلق گرا ومنبعث ازمدارس دیوبندی طرازپاکستانی است

ادامه خواندن طالبانیزیم ناقص حقوق مردم : میر عبدالواحد سادات

افغانستان در قوس و قزح رخداد های  واقعی یا دستوری

حالا که یک سال و چهارنیم ماه از حکومت طالبان سپری می شود؛ در این مدت هیچ کشوری امارت طالبان را به رسمیت نشناخته و اما در این مدت بررغم سیاست های تروریست پرورانه و خشونت آفرینی های طالبان در داخل افغانستان و بویژه صدور فرمان های پیهم برای وضع محدودیت بر زنان، تعامل جهان با طالبان ادامه یافته است.

ادامه خواندن  افغانستان درآستانۀ تحول و در فراز و فرود آبستن حوادث جدید : مهرالدین میشد

شاد روان غلام محـمد غبار، دانشمند و تاریخ نویس شناخته شده افغانستان، که خود روزگار پرجوش و خروش کاکه ها و جوانمردان کابل و دیگر ولایات کشور را اندکی دیده و خاطراتی را از این گروه مردمدار را به خاطر دارد، در کتاب افغانستان در مسیر تاریخ، در این مورد نگاشته است: « اینها در کابل به عنوان کاکه، و در قندهار به عنوان (جوان) تا قرن بیستم عمر نمودند.

ادامه خواندن عیاران تا به کاکه های کابل : نوشته داکتر یقین

پس از واگذاری ارگ به طالبان بوسیلۀ غنی فراری در تبانی با آی اس آی نخستین کشوری که پیروزی طالبان را به معنای رسیدن به عمق استراتیژی خود در افغانستان جشن گرفت، پاکستان بود. سفر غير مترقبه و نابهنگام فیض حمید رئیس پیشین آی اس آی به کابل و تعیین مهره‌ها در حکومت طالبان بوسیلۀ او تمامی گمانه زنی ها در مورد وابستگی طالبان به پاکستان و رسیدن این کشور را به عمق استراتیژی آن در افغانستان به حقیقت مبدل کرد. در آن زمان دلایل سفر رئیس سازمان استخبارات پاکستان به افغانستان، حل اختلاف ها میان رهبران گروه طالبان بر سر ایجاد حکومت، نشان دادن پیروزی پاکستان به هند و کمک به طالبان در جنگ علیه جبهه مقاومت  بیان شد؛ اما بر بنیاد گزارش های رسانه های بین المللی پیش از پایان رقص و پایکوبی جنرالان پاکستانی،

ادامه خواندن   عمق استراتیژی پاکستان و درگیری های درونی طالبان ؛ نویسنده: مهرالدین مشید

سازمان آموزشی ، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و شورای موسیقی بین المللی موسیقی محلی (ICTM) به همکاری دانیلو موسیقی شناس (1994 -1907) برای حفاظت و احیای میراث فرهنگی ، مجموعه ء موسیقی محلی از هفتادودو کشور جهان را با تنوع سرسام آور به جمع آوری آهنگ های موسیقی محلی پرداخته اند که آنها آهنگ های است که درجا و از محلات میدانی گرفته شده و همه را به عنوان ضبط میدانی ارائه نموده است. این مجموعهء بی نظیر شامل اصطلاحات متنوع موسیقی می باشد که دردسترس عموم قرارگرفته شده ، که بابارگیری دیجتالی ، خدمات آن روی سی دی ها بطورفزیکی در 127 البوم به کتابخانهء( یونسکو) نگهداری می شود.

باید متذکر شد خوشبختانه ازآن مجموعه دو البوم که شامل دو حلقه سی دی صوتی است مربوط به ولایت هرات افغانستان می باشدکه دربردارندهء آهنگ ها واجرا های است که در سالهای (1973 – 1977 م) توسط پروفیسور جان بیلی وویرونیکا دبلدی ریکورد شده که هنرمندان موسیقی زن ومرد در آن نقش دارند چنانچه در بخش مردان می توان از آواز خوان ها ، نعت خوان ها واجرای موسیقی اشخاصی های چون ( استاد امیر جان خوشنواز ، قاری محمد یوسف ، صوفی ابوبکر، غلام

ادامه خواندن ثبت موسیقی محلی افغانستان در یونسکو : نصرالدین سلجوقی

تا قله ای آرزویی تسخیر شود

نسلی زمبارزان ما پیر شود

گر ما نرسیدیم به قله ای سبز

نسلی دیگری رسد ولی میر شود

“دستگیر پنجشیری”

آری دوستان عزیز وگرامی!

سوگمندانه که آرزوی تسخیر قله آرزو، برآورده نشد و نماد مبارزه راستین، دوستی، صداقت و خدمتگزاری از نسل مبارزان پیشین میهن و مردم ما به پیری رسید و در فرجام به جاودانگی پیوست. با آنکه او به آن قله سبز که آرزویش را داشت نرسید، اما امید او و همه ما زنده است که نسل دیگری به بلندای پیروزی خواهد رسید و آرزوی نسل جوان ما، دیگر فقط یک آرزو باقی نخواهد ماند.

روان دستگیر پنجشیری از مبارزان عدالت خواه و صدیق میهن ما شاد و یادش برای همیشه جاوید و گرامی باد. 

ادامه خواندن عرض تسلیت : عبدالقادر یعقوب زاده

شل کاله د نړيوالې ټولنې لخوا په افغانستان کې د شر او فساد او خارجي جواسيسو د حاکميت څخه د جمهوريت د ساتنې تر نامه لاندې بې دريغه ملاتړ وشو. خو پايله يې دا شوه چې په آخره کې د دموکراتيکو آزاديو هغه له پخوا رواج شوى نوم او بوي هم پاته نه شو. د ښوونې او روزنې په ډګر کې لاسته راوړنې مو هم خارجیانو چور کړې. په لسهاوو او سلهاوو زره ځوان روزل شوي کادرونه مو د نړيوالې ټولنې ځواکمنو هيوادونو خپلو ملي مارکټونو ته استخدام کړل. هغوى چې د آزادۍ او پرمختګ له پاره يې د استبداد او ارتجاع په وړاندې مبارزه کولاى نړيوالې ټولنې په افغانستان کې د شل کلن حاکميت په موده کې د نفاق زیږوونکو قومي شوراګانو او مدني ټولنو تر څنګ، ډير انجويي سیاسي سازمانونه د ګوندونو تر نامه لاندې جوړ، تربیه، ، رهبري او تمويل کړل،

ادامه خواندن  اوسني حالات د شل کلن فاسد او ناکام “جمهوريت” د کار نتيجه او ثمره ده!.. نوشتهء نور محمد غفوری

بیش از پنجاه سال است که دانشمند گرامی و دوست نهایت عزیز و مهربان داکتر فیض الله ایماق را از نزدیک می شناسم . 
ایماق که زادگاهش شهر اندخوی یا جاییکه حضرت بابا ولی مرشد اعلی صاحبقرانی در آنجا خفته است می باشد. اندخوی از جملهٔ مناطق پُربار و برکت تورکستان زمین است . 

ادامه خواندن یار آشنا از اقلیم اندخوی : نوشتهء پروفیسور داکترعنایت الله شهرانی

آیین شب یلدا به‌تنهایی گواهی بر این مدعاست که در روزگاران گذشته در نیمی از دنیای کهن که از شبه‌قاره هند آغاز می‌شود، از اروپا می‌گذرد و به آفریقا می‌رسد، این جشن به شیوه‌های مختلف برگزار می‌شده و حتی مصریان باستان هم برای میلاد دوباره خورشید آیین برگزار می‌کرده‌اند. بنابراین می‌توان گفت آنچه امروزه در کشورهای ایران، افغانستان، آذربایجان، تاجیکستان و ترکیه با نام شب یلدا و آنچه در کشورهای کاتولیک با نام کریسمس برگزار می‌شود، تلفیقی از فرهنگ‌های مختلفی است که در طول هزاران سال تاریخ تمدن در سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا دست به دست چرخیده است.

شباهت‌های فرهنگی انکارناپذیری که در این نمونه ساده از برگزاری مراسمی آیینی وجود دارد نشان می‌دهد که زمانی دور از مرزهای امروزی، این کشورها تعاملات میان‌فرهنگی بسیار گسترده‌ای با هم داشته‌اند. تعاملی که شاید سیاست امروز جهان سبب رنگ‌باختگی آن شده باشد اما آثارش را می‌توان همچنان آشکارا در زندگی مردم تمام این نواحی دید. جشنی که پیام‌آور صلح و نوید روشنایی است.

یلدا از کجا آغاز می‌شود؟

ادامه خواندن ارتباط میان درخت کرسمس وشب چله : رحمت الله روند

سال ۱۳۵۷ بود. تازه صنف هشتم را در مکتب ابتداییه‌ء عبدالعلی مستغنی واقع کارته‌‌ء سه تمام کرده بودم. از آن‌جا به لیسه‌‌ء عالی حبیبیه ارتقا کردم. از خوشی در پیراهن نمی‌گنجیدم. برادران بزرگ‌ترم با افتخار زیاد از حبیبیه یاد می‌کردند. پدرم لیسه‌‌ء حبیبیه را شکوه روشن‌گری می‌دانست. من تازه به نوجوانی گام گذاشته بودم. وقتی از کوچه‌های کارته‌ء سه به سوی لیسه‌ء حبیبیه گام می‌گذاشتم، غرور عجیبی برایم دست می‌داد. آن‌گاه جوانان کتاب‌ها را به دست راست، چسپیده به سینه می‌گذاشتند و راه می‌رفتند.

ادامه خواندن مردی که نمی خندید : نویسنده؛ دکتور ملک ستیز

عجب  مهر  و  محبت  بود  سابق   در  دیار ما 

عجب  عشق  و صفایی بود در دشت و کنار ما 

چو  بادام  دو مغز  بودیم  در  پهلوی  همدیگر 

گل  یک  باغ  بودیم  و  صداقت  بود  شعار ما 

ادامه خواندن عجب مهر ومحبت بود : نجیب «حبیب »فاریابی  

در ادامه 

و همچنان از لا بلای اشعار اش پیدا کرد که اجداد او در گذشته در ده بید ثمرقند زیست داشتند بعدن به کابل مهاجرت کردن می‌گوید که شهرتم باشد اگر چی  عشقری کابلی از بخارا شریف اجداد من است در سال (۱۲۷۶)ه خورشیدی پدری خود را از دست داد سه سال بعد برادری بزرگش غلام جیلانی وفات یافت هنوز باری گران این غم بر شانه های کوچک اش سنگینی می نمود روزگار باز هم سایه سیاه مهیبش رابر روی وی افگنده و مادرش را ، که مهربان ترین و ارزشمند  ترين طلیعه زنده گانی وی به شمار می‌رفت در سال (۱۲۸۰)ه خورشیدی از وی ربود . و آغوش پر عطوفت و مهر انگیزیش را خاک تیره گور از کودک بیچاره دريغ داشت بدین ترتیب تنهایی و بد بختی زنده‌گی صوفی را مملو ساخت مرگ مادرش باعث شد که از ساحه معارف کنار رود از تحصیل بیشتر و بهتر باز ماند صرف قرآن مجید کتوب پنج گنج ، بوستان ، و گلستان سعدی ، انوری سهیلی و چند تای دیگر را در مسجد فرا گرفت از نوشتن بهره نبرد چنانکه میگوید 

به مسجد شامل تعلیم گشتم 

به درس خویش تنظیم گشتم 

ادامه خواندن اشعار و تخلص ؛ عشقری : ارسالی عبدالاحد صدیقی