
امروز روز شادی و امسال سال گل
نیکوست حال ما که نکو باد حال گل
گل را مدد رسید زگلزار روی دوست
تا چشم ما نبیند دیگر زوال گل
ادامه خواندن شــعــر بـــهاریـــه مــولانـــا جــلال الــدین مــحــمـد بــلــخــی

امروز روز شادی و امسال سال گل
نیکوست حال ما که نکو باد حال گل
گل را مدد رسید زگلزار روی دوست
تا چشم ما نبیند دیگر زوال گل
ادامه خواندن شــعــر بـــهاریـــه مــولانـــا جــلال الــدین مــحــمـد بــلــخــی
درکذشت اکوامبرتو فیلسوف،نویسنده، منقد، وترجمان ایتالیایی درماه فبروی سال 2016 میلادی علاقمندان ودوستداران ادبیات وفرهنگ جهان راداغدارگردانید. خالق رمان «بنام گل سرخ» ازمهم ترین وپرکارترین اندیشمندوروشنفکرجهان معاصربود. امبرتو درسال 1932 درشهرکوچک الیساندردرنزدیکی تورنیا زاده شد، اما قسمت زیاد زندگی اودرمیلان سپری گردید. بعدازدریافت درجه دکتورا خلاقیت های فلسفی، علمی وفرهنگی وی شهرت جهانی یافت. رمان «بنام گل سرخ» که مجموعه ای ازبحث های فلسفی، مجادالات مذهبی وگفتگوهای علمی درقالب پولیسی و فانتازی است که تمام ماجرای داستان ازصومعه ای درایتالیای قرون وسطی به تصویر کشیده میشود. رمان بنام کل سرخ درسال 1980 چاپ گردید ودرکشورهای مختلف بیشترازده میلون نسخه به فروش رسیده است وباعث شهرت امبرتو درسراسرجهان گردید وازاین اثردرچند کشورجهان فلم ساخته شده است. اکوامبرتوازچهره های برجسته علمی وادبی درجهان معاصرمحسوب میگردد، چهل کتاب علمی،صدها مقاله وهفت رمان محصول اندیشه وقلم اوست.
در این روزها دو کتابی خواندم از استاد محمد یونس طغیان ساکایی، استاد زبان و ادبیات پارسی دری در دانشگاه کابل. کتاب « درشناخت فردوسی و شاهنامه» نام دارد که به شمارهگان هزار نسخه در دو صدو بیست رویه به وسیلۀ انتشارات سعید در شهر کابل به نشر رسیده است. کتاب در کلیت خویش پژوهشی است در پیوند به شخصت و شگردهای شاعری فردوسی و جایگاه شاهنامه در ادبیات پارسی دری و ویژهگی های آن که به گونۀ عمده دارای سه بخش زیرین است:
مقدمات،
در شناخت فردوسی،
شاهنامه چیست.
افزون بر این نویسنده درپایان کتاب شرحی برخی از واژهها و ترکیبات را نیز افزوده است که می تواند چنان کلید واژه هایی فهم شعرهای آمده در متن را برای خواننده آسان سازد.
بخش مقدمات یا فصل نخست در حقیقت آستانهیی است برای رسیدن به بحث اصلی کتاب که به گونۀ فشرده، چشم اندازی دارد به اوضاع سیاسی – اجتماعی حوزۀ تمدنی خراسان بزرگ از پیدایی اسلام تا روزگار ابوالقاسم فردوسی.
استاد ساکایی در این بخش خواننده را با استفاده از منابع و سرچشمه های قابل اعتبار با جنبش های سیاسی – فکری، فرهنگی – ادبی و مذهبی خراسانیان و پیشگامان مقاومت و جنبشهای آزادیخواهی این حوزۀ بزرگ تمدنی آشنا می سازد.
ادامه خواندن همراه با استاد ساکایی در شناخت فردوسی و شاهنامه : نویــســنـده : پــرتــو نــادری
پسر نه ساله به نام وانكا ژوكوف كه او را سه ماه پیش
وقتی همه رفتند، از الماری صاحب دکان، بوتل رنگ و قلم را کشید، صفحهي كاغذ چملــک را بـاز كرد و شروع به نوشتن نمود: “ پدر کلان عزيز- كنستانتين ماكاريچ،
مه، به شما خط نوشته میکنم . کرسمس شما مبارک! خدا به شما همه چیز بته ! مه خو مادر و پدر ندارم، تنها خودت برآیم باقی ماندی ” . پدر کلان وانكا پيرمرد شصت و پنج ساله ، كوتاه قد و لاغر اما فوقالعاده چابك و سالم بود. چهره ی هميشه خندان و چشمان مست داشت. او به عنوان نگهبان شبانه در خانواده «ژيوارف» کار ميكرد. روزها را يا در اتاق خدمتگاران مي خوابيد و يا به شوخي و پرزه گویی با پیشخدمت های زن ميگذرانید. شبها پوستين کلان ميپوشيد، دور خانه و باغ ارباب ميگشت و قاشقهاي چوبی اش را به صدا درميآورد. دو سگ٬ يكي پير بنام “كاشتانكا” و ديگري ” بوره” هميشه با او بودند.
ادامه خواندن وانــکا – نویسنده : انتون پاولوویچ چخوف – برگردان از زبان روسی: هـــارون یـــوســفـــی
آزادی زنان ویا نهضت آزادی زنان درادبیات غرب بنام فمینیسیم مقبول ومعروف گردیده است. فمینیسیم درافغانستان اولترازکشورهای همسایه وهمزمان با ظهوراین جنبش دراروپا آغازگردید. دوره پادشاهی امان الله خان غازی سرآغاز تحولات واصلاحات آزادی های سیاسی ومدنی، تعلیم وتربیه، درکشورما میباشد. شاه جوان ودیگراندیش مانند مانند طبیب حاذق بیماری کشوررا تشخیص نموده بود. اوسقف کهنه وتاریک پدران خود راشکافت، درهای مکاتب بروی دختران بازگردید وبرای نخستین بارچادرپوشیدن اجباری لغوگردید. ملکه ثریا شاه بانوهمسرامان الله خان ودختر محمود طرزی نخستین زنی بود که بدون حجاب ظاهرگردید ودرسفرهای خارج شاه رابدون حجاب به کشورهای اسلامی واروپایی همرایی می نمود وملکه ثریا اولی نشریه زن رادرافغانستان تاسیس ونشرنمود. اسما همسرمحمود طرزی و روح افزا برادرزاده پدرژورنالیزم نوین درافغانستان جریده ارشادالنسوان را که مخصوص زنان بود انتشاردادند. سیدجمال الدین افغانی که تمام عمرخود را وقف مبارزه با استبداد و بیداری مسلمانان کرد حضورزن رادرحیات سیاسی واقتصادی نشانه سرفرازی وبیداری جامعه میدانست ودرخصوص چادرگفت « به نظرمن اشکالی ندارد اگرکسی می خواهد چادربه سرکند، این کاررا انجام دهد بشرط آنکه این کار را سرپوش بد کاری وسرمایه بدنامی خود ودین نه سازد ».
ادامه خواندن دفاع وتجلیل ازمقام زن درافغانستان :دکتورعلی احمد کریمی- مسکو
یک روز پیرمرد مو سفید از ما تقاضای صدقه کرد . جوزف دوست همراهم پنج فرانک به او داد و وقتی نگاه متعجب مرا دید گفت:
” این مرد بیچاره مرا به یاد داستانی می اندازد که باید برایت بگویم . خاطره یی که مثل سایه همیشه دنبالم می کند:
خانواده من که اصلن اهل «هاور »بودند ، هیچ ثروتی نداشتند. تنها کارما این بود که به هر نحوی که میشد، باید به دخل و خرج خود احتیاط میکردیم . پدرم زیاد کار می کرد و شب ها ناوقت از دفتر بر می گشت، اما با آن همه زحمت، درآمد بسیار کم داشت . من دو خواهر هم داشتم . مادرم که از موقعیت پایین زنده گی ما به شدت رنج می برد ، با سنگدلی با پدرم حرف می زد ، سرزنشهایی که مودبانه و غیر مستقیم، اما خطاب به او بودند .
ادامه خواندن نویسنده: گی دو موپاسان -کاکا ژول- برگردان از زبان روسی : هـارون یـوسفـی
« ميرزا ابوالقاسم ترمذي »که از سلاله های امام
“ترمذی” استاد مولانا جلال الدین محمد “بلخی” است و صاحب همتي والا در علوم رياضي و نجوم داشت براي طفل نورسيده عبدالقادر فرزند عبدالخالق آينده درخشاني را پيشگويي نموده ارتباط میرزا عبدالقادر “بیدل” به خاندان تورکی چغتایی اوزبیکی را آشکار نمود. تاریخ نویسان نویشته است ابوالمعانی میرزا عبدالقادر “بیدل” فرزند عبدالخالق از قوم برلاس (اوزبیک)است . در سال 1054 در اعظم آباد پتنه هند تولد یافته و نصبآ ارتباط مستقیم به امیر تیمور گورگانی دارد، و از اقارب امپراطوران سمر قندی یا بابریان به شمار میرفته است و یکی از دلایلی که وی را میرزا گویند ، اصلآ از بقای کلیمه امیر زاده گان تورکان واز خاندان بابر شاه پادشاه میباشند.
بابا رحیم مشرب شاعر ؛ عالم ، صوفی ، فیلیسوف در سال 1653 در ولایت نمنگان تولد یافته و در سال 1711 به اساس دسایس ملا های متعصب وکور دل با حکم محمود خان در ولایت بلخ به دار آیخته شده و در پهلوی قبر جوانمرد قصاب دفن گردیده و سپس جسد مبارک آن به شهر اشکمش ولایت تخار انتقال یافته که اکنون زیارت گاه خاص عام است. شب نشینی های مشرب خوانی با اجرای دنبوره در مهمانخانه ها بشکل دسته جمعی که در افغانستان آنرا جهر میگویند شب های زمستان در بار خلیفه های طریقه ی قادریه را روز میکند. بابا رحیم مشرب غزلسرای معروف و محبوب فارسی و اوزبیکی است و علاقمندان زیاد بین مردمان آسیای میانه و افغانستان دارد.
زیر ابر جــــــــــــهل پنهان آفتاب فکرتم در جهالت می رود تا بام گردون شهرتم
فـــــــکر بیدارم ندارد در دل غولان اثر هرچی کارم در زمین شوره سوزد زحمتم
زدی بیان شاید همسویی و همخویی با طرح های به قدرت رساندن آن و این باشد که اگر با آن واین رفتید به سوی رشد و ترقی در حرکت میباشید. آزدی بیان شاید کانال و شبکه تلویزیونی یا ماهواره و انترنتی باشد که با بستن آن به پایان میرسد. آزادی بیان شاید ماده یی از قانون باشد که با پس و پیش گذاشتن کامه در جمله ، آن را نا بود میسازند.
محمد هاشم ارشادی فرزند عبدالقاسم در یک خانواده روشنفکر و دانشمند در شهر مزار شریف ولایت بلخ تولد یافت ٬ پدرش عبدالقاسم خان مامور وزارت مالیه بود او چند فرزند با تحصیلات عالی به جامعه تقدیم نمود فرزندانش مشعلداران علم و فرهنگ بودند هرگاه خدمات فرزندان عبدالقاسم خان را برشماریم باید یک کتاب در باره این خانواده منور بنویسیم که در این دنیای هجرت از توانم دور است .
ادامه خواندن یادی از شاد روان مــحــمــد هــاشـــم ارشـــادی
مجله ی الکترونیکی عقربه، به شماره ی سی و پنجم رسید.عقربه در حوزه های شعر امروز، ترانه، نقد و نظر در حوزه ی شعر و داستان, موسیقی,سینما,
مباحث تئوریک ادبیات، تآتر، هنرهای تجسمی،اندیشه و … منتظر دریافت
آثار و نوشته های
منتشر نشده ی دوستان
شاعر و نویسنده و منتقد می باشد.
در بخش اندیشه از مباحث تئوریک در حوزه های فلسفه،جامعه شناسی،روانشناسی
و…. استقبال می شود و تاکیدی بر ارتباط این مطالب با ادبیات وجود ندارد
http://www.aghrabe.com/
بالای دیباچه واری کلیک نماید و مطالعه فرمائید.
هر کی رهبر شد، ما چک چک کدیم
بی صدا و با صدا چک چک کدیم
هرکجا با نام حزب و انقلاب
شیشته و ایستاده پا چک چک کدیم
با رفیقان وبرادر های خود
در عروسی و عزا چک چک کدیم
عاقلان بالای چوب دار رفت
بر سر دیوانه ها چک چک کدیم
چون که طالب بر در کابل رسید
شکر کردیم از خدا، چک چک کدیم
کرزی آمد همره… خود
خشتکش دیدیم ما، چک چک کدیم
پای ناتو تا به ملک ما رسید
از هری تا پکتییا چک چک کدیم
تا که بشنیدیم ناتو میرود
خوش شده بی انتها چک چک کدیم
هر کی طنزی گفت اگر خوب و خراب
ما شنیدیم، ازحیا چک چک کدیم
«هارون یوسفی»
خانم راحله یار ازآن دست شاعرزنانی است که اگرکسی مجموعه اشعارش را هم نداشته باشد سروده های پر سوز و گداز و دلنوشته های او را حتمن ازطریق نشرات روزنامه ها و مجلات ، سایت های انترنتی، فیس بوک وغیره شنیده است. او در سال ۱۹۶۱ میلادی درشهر کابل متولد شد.
پس ازطی تحصیلات ابتدایی و متوسطه، تحصیلات عالی را دررشتۀ ادبیات در دانشگاه کابل تا ختم سال سوم موفقانه ادامه داد و اما تشدیدجنگ و ناامنی های کشور مانع ادامه تحصیل وختم سال چهارم شد . راحله یار استعداد و قریحه شعرسرایی را از دورانیکه هنوزشاگردمکتب بود در وجود خود کشف کرد و نوشتن شعر و قطعات ادبی را ازهمان دوران با علاقه بی پایان آغازکرد و با تلاش مداوم خلاقیتهای ویژهای را از خود بروز داد تا اینکه رفته رفته با انتشارغزل های دلنشین او در روزنامه ها و مجلات کشور به سرعت در کانون توجه قرار گرفت.
ادامه خواندن گــــذری و نــظــری بر زنـــدگـــی و شعـــر راحــله یـــار : زلــــمـــی رزمـــی
فاصلۀ بین غروب آفتاب از 30 قوس تا طلوع آفتاب در اول جدی را شب یلدا یا درازترین شب سال مینامند که در نیم کرۀ شمالی مصادف به انقلاب زمستانی میباشد.
یلدا برگرفته از واژه سریانی به معنی زایش و تولد است. ابوریحان البیرونی از این جشن با نام میلاد اکبر یاد نموده که منظور از آن میلاد خورشید میباشد. در آثار الباقیه بیرونی از روز اول جدی به عنوان خور نیز یاد نموده و در قانون مسعودی نسخۀ موزیم بریتانیا در لندن خورروز ثبت شده، در برخی منابع دیگر خرم روز نیز نامیده شده است. چله در موقعیت گاهشمارانۀ طول یکسال خورشیدی با کارکرد های فرهنگ عامه یکی در آغاز تابستان (تیرماه) و دیگری در آغاز زمستان (دی ماه) هر یک متشکل از دو بخش بزرگ (چهل روز) و کوچک (بیست روز) است. واژۀ چله برگرفته از چهل و مخفف چله صرفاً نشاندهندۀ گذشت یک دورۀ زمانی معین (و نه الزاماً چهل روزه) است.
ادامه خواندن شب یلدا و قصه های دور صندلی : بـــابـــک ســـیــاووش
غني خان په خپلو اشعارو كې دالوتونكو ،خزنده وو اوحيواناتو په اړوند يو لړ طنزيه اومزاحيه شعرونه هم لري· ددغه طنزونو شاته ژوره مانا هم پرته ده · په دې شعرونو كې اساطيرو اوعرفاني مسايلو ته هم اشاره شويده · خو دا ټولې څرگندونې دغني دهستوونكي فكر په انداز اودهغه دمشخص نظر تابع دي·دغني خان په اشعارو كې يو شعر دملا چرگك په نوم هم شته چې دشعر پيل ،منځ اوپای دپوره غور اودقت وړ دي · ددی له پاره چی دشعر محتوا ته داخل شو اړه ده چې دملا چرگك په هكله دافسانو په بنياد څه ووايو ·
په عرفاني اوتصوفي فرهنگ كې دملا چرگك تعبير اوتفسير ډير ځله راغلي اويادونه يې شوی ده ·خو دغني په شعر كې ملا چرگك سمبول هم اواسطوره وي مرغه هم دی · ملا چرگك مشهور مرغه دی چی د سر له پاسه د ارې په څير قرقره لري · دا دسليمان دمرغه په نوم هم ياديږي · په كلاسيك عرفاني ادب كې بيلابيلي ماناوي اودمختلفو حالاتو اوشيانو كنايه اوسمبول دی · په منطق الطير كې دسير وسلوك كنايه ده اوهم په سلوك كې دسيمرغ په لور دمرغانو لارښود دی ·
مرحبا ای هُد هُد هادې شده
درحقيقت پيك هر وادې شده
ای به سرحد سبا سير تو خوش
با سليمان منطق الطير خوش
ادامه خواندن غنې خان ملاچرگك يا د سير وسلوك مرغه : م – اکبرکرګر
آنهایی که با روانشاد احمدظاهر از نزدیک آشنایی داشتند، میدانندکه آن مرحوم آواز مرحوم استاد زلاند، مرحوم ساربان و خانم ژیلا را نسبت بدیگران بیشتر می پسندید ولی از آوازخوانان محلی صدا و حنجره بیلتون آوازخوان محلی را خیلی دوست داشت و میگفت بیلتون هنرمند مردم است و آهنگهایش از اعماق اجتماع بيرون مي آید، از این هنرمند باید قدردانی و حمایت و پشتیبانی صورت بگیرد.
روزی مرحوم احمدظاهر به بیلتون پیشنهادکرد که بیلتون جان چطور است که یکبار آوازت را با موزیک و آلات موسیقی مدرنی که من خودم آواز میخوانم (تست) آزمایش کنی که اگرنتیجه خوب داد درآینده من همرایت کمک میکنم تا یگان آهنگ با موزیک مدرن برای نسل جوان هم بخوانی. بیلتون که آدم شکسته نفسی بود گفت هرچه شما بگوئید بادارگل صحیح است. همان بود که روز دیگری به استدیو رفتند، احمدظاهر آرگن نواخت و بیلتون یکی دو آهنگش را اجرا کرد.
ادامه خواندن حکایت کوتاهی ازمرحوم احمدظاهر و استاد بیلتون : نوشته زلــمــی رزمــی
دعوت نامه دیپارتمنت تیاتر پوهنح ی هنرهای زیبای پوهنتون کابل، افتخار دارد که دومین جشنواره تیاتر محصلین را برگزار مینماید، حضور سبز شما در این جشنواره مایه ی خرسندی ماست. زمان: ساعت ۰۰۱۱ بعد ظهر تاریخ های ۰۱ ،۰۱ ،۰۱ و ۰۱ ماه عقرب روز یکشنبه الی چهارشنبه مکان: پوهنتون کابل پوهنح ی هنرهای زیبا، منزل سوم تاالر تیاتر داکتر محمد نعیم فرهان بلنلیک د ښکلوهنرونو پوهنځی د تیاتر څانګه، ویاړ لری د محصلینو دوهمه د تیاتر جشنواره جوړوی، ستاسو ګډون په دی برنامه کی زموږ د خوشحالی سبب کیږی. وخت: د ماپښین 0011 بجه ، نیټه 01 ، 01 ،01او 01 د لړم د میاشتی د یکشنبی څخه تر چهار شنبی پوری. ځای: کابل پوهنتون د ښکلوهنرونوپوهنځی، دریم پوړ د داکتر محمد نعیم فرهان د غونډو تاالر
پیش از شروع برنامهها دوستی که در کنارم نشسته است انگشت انتقادی روی بینالمللی بودن جشنواره میگذارد؛ در نظر او این نادرست است وقتی تمام فیلمها افغانی هستند و دربارهی افغانستان. میدانم این موضوع در ذهن خیلیهای دیگر هم خلق شده است. برایش توضیح میدهم که حداقل یک فیلم در این جشنواره، چند متر مکعب عشق، ساختهی یک فیلمساز ایرانی و غیرافغان است، و همین میتواند جشنواره را بینالمللی بسازد. چه بسا که فیلمهایی هم در جشنواره حضور داشته باشند که در خارج از افغانستان ساخته شدهاند و جنبهی
به گفته نویسنده بزرگ بیهقی : بهترين سخن گويان و ياران، كتاب است و آن گاه كه دوستان تنهايت نهند، مي تواني به آن سرگرم شوي. اگر او را هم راز خويش قرار دهي، سرّ تو را فاش نميكند . . .
هفته قبل در بزرگترین نمایشگاه کتاب جهان در فرانکفورت بودم . به یقین که شرکت کردن در نمایشگاهی به این بزرگی و دید و وادید با نویسندگان وفرهنگیان و رو در رو شدن با تنوع از زبان ها و فرهنگ های دنیا ، خود یک تجربه فراموش ناشدنی و ماندگار است.